کودتای شیلی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Parastoo: «کودتای شیلی» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2011-12-06T08:12:22Z

«کودتای شیلی» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Parastoo: بازنگری و نهایی شد.

2011-12-06T08:11:40Z

بازنگری و نهایی شد.

Parastoo: بازنگری تا پایانِ صفحهٔ ۱۳۱.

2011-12-06T07:27:10Z

بازنگری تا پایانِ صفحهٔ ۱۳۱.

نمایش تغییرات

Parastoo: بازنگری تا پایانِ صفحهٔ ۵۹.

2011-12-05T18:51:02Z

بازنگری تا پایانِ صفحهٔ ۵۹.

نمایش تغییرات

Parastoo: همزه روی الف به جای آی باکلاه.

2011-12-05T18:31:05Z

همزه روی الف به جای آی باکلاه.

نمایش تغییرات

Parastoo: بازنگری تا پایانِ صفحهٔ ۵۵.

2011-12-05T18:23:32Z

بازنگری تا پایانِ صفحهٔ ۵۵.

Parastoo: در حال بازنگری.

2011-12-05T18:00:34Z

در حال بازنگری.

Pedram: /* پانویس‌ها */

2011-11-25T21:28:56Z

پانویس‌ها

Pedram در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۷:۱۳

2011-11-15T07:13:52Z

Pedram در ‏۱۵ نوامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۷:۱۰

2011-11-15T07:10:34Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۸۵: / سطر ۸۵: @@
 مراد از تأکید‌هائی که در این نقل قول شده این است که نیروی محرک مبهمی را که در شیلی اتفاق افتاد، که هم در نظامیان و هم در بازیگران دیگر مؤثر بود نشان دهیم. این مفهموم فرایند پویا در تحلیل یک چنین موقعیتی لازم است: مردمی که در زمانی چنین و چنان‌اند، و مایلند یا مایل نیستند که دست به‌فلان و بهمان کار بزنند، در برخورد با حوادث تندگذر '''تغییر می‌کنند.''' البته اکثر آن‌ها '''درون''' محدودهٔ معینی از شقوق گوناگون تغییر می‌کنند: با اینهمه، امّا در چنین موقعیت‌هائی این تغییر می‌تواند بزرگ باشد. بنابراین، ارتشی‌های محافظه‌کار، امّا طرفدار قانون، در موقعیت‌های معینی درست خیلی بیش از این طرفدار محافظه‌کاری می‌شوند؛ به‌این معنا که دیگر طرفدار قانون نیستند. سؤوال روشن این است که موجب این تغییر چیست. بی‌گمان تا حدی مولود بدتر شدن موقعیت «عینی» است؛ و نیز تا حدی ناشی از فشار نیروهای محافظه‌کار است. امّا تا حد بسیار زیادی مولود موضعی است که دولت گرفته است، یا به‌نظر می آید که گرفته است. آن طور که من می‌فهمم واکنش ناتوان دولت آلنده در برابر کودتای نافرجام ۲۹ ژوئن، عقب‌نشینی تدریجی دولت در برابر نیروهای محافظه‌کار (و نظامیان) در هفته‌های بعد از این کودتای نافرجام، استعفای '''ژنرال پراتس''' (‌Prats) و نبودن او، یعنی تنها ژنرالی که ظاهراً آماده بود که محکم در کنار دولت بایستد و همهٔ این‌ها می‌بایست با این واقعیت که دشمنان رژیم در نیروهای مسلح (یعنی نظامیانی که حاضر بودند کودتا کنند) «روز به‌روز تعدادشان بیش‌تر» می‌شد، رابطهٔ زیادی داشته باشد. در این جور مسائل تنها یک قانون حاکم است: هرچه دولت ضعیف‌تر باشد به‌همان نسبت هم دشمنان او روزبه‌روز جسورتر و بیش‌تر می‌شوند.
-پس، به‌این شکل بود که ژنرال‌های «قانون‌گرا» در روز یازدهم سپتامبر طرح را به‌اجرا گذاشتند - که برچسب '''«عملیات جاکارتا»''' داشت، که در پرتو قتل عام دست‌چپی‌ها در اندونزی بسیار با معناست - پیش از آن به‌بخش بعدی ماجرا یعنی به‌بخش کارها و استراتژی و رفتار رژیم آلنده برسیم، لازم است وحشیگری و سرکوبی را که کودتا کرد و مسئولیتی را که سیاستمداران محافظه‌کار در این کار به‌گردن دارند تاکید کنیم. بلافاصله پس از شکست کمون پاریس، و در حالی که کمونی‌ها را همچنان می‌کشتند، مارکس با خشم نوشت: «هرگاه که بردگان و ستم‌دیدگان نظام بورژوائی در برابر سروران خویش به‌پا می‌خیزند، تمدن و عدالت این نظام به‌طور منزجرکننده‌ئی برجستگی می‌یابد. آن گاه است که این تمدن و این نظام چون توحشی آشکار و انتقامی بی‌قانون نمودار می‌شود.»{{نشان|۷}} این سخنان دربارهٔ شیلی نیز کاملاً صادق است...
+پس، به‌این شکل بود که ژنرال‌های «قانون‌گرا» در روز یازدهم سپتامبر طرح را به‌اجرا گذاشتند - که برچسب '''«عملیات جاکارتا»''' داشت، که در پرتو قتل عام دست‌چپی‌ها در اندونزی بسیار با معناست - پیش از آن به‌بخش بعدی ماجرا یعنی به‌بخش کارها و استراتژی و رفتار رژیم آلنده برسیم، لازم است که وحشیگری و سرکوبی را که کودتا کرد و مسئولیتی را که سیاستمداران محافظه‌کار در این کار به‌گردن دارند تاکید کنیم. بلافاصله پس از شکست کمون پاریس، و در حالی که کمونی‌ها را هم‌چنان می‌کشتند، مارکس با خشم نوشت: «هرگاه که بردگان و ستم‌دیدگان نظام بورژوائی در برابر سروران خویش به‌پا می‌خیزند، تمدن و عدالت این نظام به‌طور منزجرکننده‌ئی برجستگی می‌یابد. آن گاه است که این تمدن و این نظام چون توحشی آشکار و انتقامی بی‌قانون نمودار می‌شود.»{{نشان|۷}} این سخنان دربارهٔ شیلی نیز کاملاً صادق است...
-هیچ کس نمی‌داند که در اثر ایجاد وحشت پس از کودتا چند نفر کشته شده‌اند، و یا همچنان چند نفر در اثر آن کشته خواهند شد. اگر یک دولت دست‌چپی یک دهم قساوت '''خونتا''' را از خود نشان داده بود، شب و روز تمام روزنامه‌های جهان «متمدن» آن را با تیترهای درشت محکوم می‌کردند. امّا در اینجا، سر و ته قضیه را به‌سرعت به‌هم آوردند و وقتی که یازده روز پس از کودتا دولت بریتانیا '''خونتا''' را به‌رسمیت شناخت آب از آب نجنبید و کم‌ترین صدای اعتراضی از کسی در نیامد. باری، اکثر دول غربیِ دوستدار آزادی نیز همین کار را کردند. می‌شود فرض کرد که لایه‌های مرفه شیلی در احساسات سرمقاله‌نویس روزنامهٔ '''تایمز''' لندن شریک بودند، یا احساس‌شان چیزی بیش از این بود، که نوشت در چنان اوضاعی نمی‌شد از نظامیان انتظار داشت که «دقت بیش‌تری» کنند. اینجا هم '''هابزباوم''' خوب می‌گوید که «به‌طور کلّی چپ ترس و انزجار '''راست''' را و آن «آسانی» را که زنان و مردان آراسته اشتهای '''به‌خون''' پیدا می‌شود، دست کم گرفته است.»{{نشان|۸}} حکایتی است قدیمی. '''سارتر''' در کتابش '''«فلوبر»''' از دفتر خاطرات '''ادموند دو کنکور''' از روز ۳۱ مه ۱۸۷۱، یعنی بلافاصله پس از سرکوبی کمون پاریس، سخنی نقل می‌کند: «خوب است. هیچ مذاکره یا مصالحه‌ئی در کار نبود. راه حل، راه قساوت‌آمیز بود... این قبیل فصادی‌ها، یعنی کشتن بخش پیکارجوی مردم، لااقل تا یک نسل دیگر [خطر] انقلاب تازه‌ئی را از سر دور می‌کند. اکنون جامعه کهنه بیست سال استراحت در پیش دارد به‌شرط آن که حکومتگران جرأت کارهائی را که در این لحظه جرأت می‌خواهد داشته باشند.»{{نشان|۹}} چنان که می‌دانیم، نیازی نبود که کنکور نگران باشد. همین‌طور هم در شیلی، چون ارتش در آنجا نه فقط جرأتش را دارد بلکه می‌تواند، یعنی مجاز است که «بیست سال استراحت» برای شیلی صادر کند. یک خبرنگار زن، با تجربهٔ فراوانی که دربارهٔ شیلی داشت، سه هفته پس از کودتا از «شادمانی» دوستان طبقهٔ بالایش، که مدت‌ها در انتظار آن بودند، گزارش می‌دهد.{{نشان|۱۰}} این بانوان چندان از کشتار پیکارجویان چپ ناراحت نخواهند شد، و شوهران‌شان هم. ظاهراً چیزی که سیاستمداران دست‌راستی را ناراحت می‌کرد، آن وقتی بود که نظامیان خواستند «قانون و نظم» را [به‌کشور] برگردانند. دستگیری و تیرباران مبارزان، و نیز کتابسوزان و در اختیار گرفتن دانشگاه‌ها، یک چیز است و انحلال '''مجلس ملی'''، محکوم کردن «سیاست» و بازی با اندیشه یک دولت فاشیست ماب کوپراتیست که برخی از ژنرال‌ها سرگرم آن‌اند - چیز دیگر و بسیار جدی‌تر از آن، چندی پس از کودتا بود که رهبران دمکرات مسیحی (که چندان نقش مهمی در ایجاد آن کودتا بازی کرده بودند و همچنان هوادار '''خونتا''' بودند) معذلک شروع کردند که دربارهٔ برخی از تمایلات خونتا اظهار نگرانی کنند. در حقیقت، '''فری'''، رئیس جمهور سابق، تا آنجا پیش رفت که به‌یک خبرنگار فرانسوی گفت (چه آدم دلبری!) که به‌نظر او «دمکرات مسیحی احتمالاً پس از دو یا سه ماه مجبور خواهد شد که جزو اپوزیسیون [جناح مخالف] باشد.»{{نشان|۱۱}} حتماً وقتیت که ارتش به‌اندازهٔ کافی از مبارزان دست چپی سر بریده باشد.  از روی مطالعهٔ کردار و گفتار چنین آدم‌هائی که انسان تلاش وحشیانهٔ سیاستمداران بورژوا را، که مارکس در نوشته‌ها تاریخیش آن را نشان داد و سخت به‌باد انتقاد گرفت، می‌فهمد. نسل‌شان عوض نشده است.
+هیچ کس نمی‌داند که در اثر ایجاد وحشت پس از کودتا چند نفر کشته شده‌اند، و یا همچنان چند نفر در اثر آن کشته خواهند شد. اگر یک دولت دست‌چپی یک دهم قساوت '''خونتا''' را از خود نشان داده بود، شب و روز تمام روزنامه‌های جهان «متمدن» آن را با تیترهای درشت محکوم می‌کردند. امّا در اینجا، سر و ته قضیه را به‌سرعت به‌هم آوردند و وقتی که یازده روز پس از کودتا دولت بریتانیا '''خونتا''' را به‌رسمیت شناخت آب از آب نجنبید و کم‌ترین صدای اعتراضی از کسی در نیامد. باری، اکثر دول غربیِ دوستدار آزادی نیز همین کار را کردند. می‌شود فرض کرد که لایه‌های مرفه شیلی در احساسات سرمقاله‌نویس روزنامهٔ '''تایمز''' لندن شریک بودند، یا احساس‌شان چیزی بیش از این بود، که نوشت در چنان اوضاعی نمی‌شد از نظامیان انتظار داشت که «دقت بیش‌تری» کنند. اینجا هم '''هابزباوم''' خوب می‌گوید که «به‌طور کلّی چپ ترس و انزجار '''راست''' را و آن «آسانی» را که زنان و مردان آراسته اشتهای به‌خون پیدا می‌شود، دست کم گرفته است.»{{نشان|۸}} حکایتی است قدیمی. '''سارتر''' در کتابش '''«فلوبر»''' از دفتر خاطرات '''ادموند دو کنکور''' از روز ۳۱ مه ۱۸۷۱، یعنی بلافاصله پس از سرکوبی کمون پاریس، سخنی نقل می‌کند: «خوب است. هیچ مذاکره یا مصالحه‌ئی در کار نبود. راه حل، راه قساوت‌آمیز بود... این قبیل فصادی‌ها، یعنی کشتن بخش پیکارجوی مردم، لااقل تا یک نسل دیگر [خطر] انقلاب تازه‌ئی را از سر دور می‌کند. اکنون جامعهٔ کهنه بیست سال استراحت در پیش دارد به‌شرط آن که حکومتگران جرأت کارهائی را که در این لحظه جرأت می‌خواهد داشته باشند.»{{نشان|۹}} چنان که می‌دانیم، نیازی نبود که '''کنکور''' نگران باشد. همین‌طور هم در شیلی، چون ارتش در آنجا نه فقط جرأتش را دارد بلکه می‌تواند، یعنی مجاز است که «بیست سال استراحت» برای شیلی صادر کند. یک خبرنگار زن، با تجربهٔ فراوانی که دربارهٔ شیلی داشت، سه هفته پس از کودتا از «شادمانی» دوستان طبقهٔ بالایش، که مدت‌ها در انتظار آن بودند، گزارش می‌دهد.{{نشان|۱۰}} این بانوان چندان از کشتار پیکارجویان چپ ناراحت نخواهند شد، و شوهران‌شان هم. ظاهراً چیزی که سیاستمداران دست‌راستی را ناراحت می‌کرد آن وقتی بود که نظامیان خواستند «قانون و نظم» را [به‌کشور] برگردانند. دستگیری و تیرباران مبارزان، و نیز کتابسوزان و در اختیار گرفتن دانشگاه‌ها، یک چیز است و انحلال '''مجلس ملی،''' محکوم کردن «سیاست» و بازی با اندیشه یک دولت فاشیست مآب کورپراتیست که برخی از ژنرال‌ها سرگرم آن‌اند - چیز دیگر و بسیار جدی‌تر از آن. چندی پس از کودتا بود که رهبران دمکرات مسیحی (که چنان نقش مهمی در ایجاد آن کودتا بازی کرده بودند و همچنان هوادار '''خونتا''' بودند) معذلک شروع کردند که دربارهٔ برخی از تمایلات خونتا اظهار نگرانی کنند. در حقیقت، '''فری،''' رئیس جمهور سابق، تا آنجا پیش رفت که به‌یک خبرنگار فرانسوی گفت (چه آدم دلیری!) که به‌نظر او «'''دمکرات مسیحی''' احتمالاً پس از دو یا سه ماه مجبور خواهد شد که جزو اپوزیسیون [جناح مخالف] باشد،»{{نشان|۱۱}} حتماً وقتی که ارتش به‌اندازهٔ کافی از مبارزان دست چپی سر بریده باشد. از روی مطالعهٔ کردار و گفتار چنین آدم‌هائی که انسان تلاش وحشیانهٔ سیاستمداران بورژوا را، که مارکس در نوشته‌ها تاریخیش آن را نشان داد و سخت به‌باد انتقاد گرفت، می‌فهمد. نسل‌شان عوض نشده است.
-{{کوچک}} این گفتار بخش دیگری هم دارد که در شمارهٔ آینده خواهید خواند]{{پایان کوچک}}
+{{کوچک}} [این گفتار بخش دیگری هم دارد که در شمارهٔ آینده خواهید خواند]{{پایان کوچک}}
 ==پانویس‌ها==
 #{{پاورقی|۱}} Le Monde, 29 September 1973
 #{{پاورقی|۲}} Le Monde, 23-24 September 1973
 #{{پاورقی|۳}} همانجا.
 #{{پاورقی|۴}} Le Monde, 13 September 1973
-#{{پاورقی|۵}} E.J. Hobsbawm '''«کشتار شیلی»'''، در New Society در ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۳.
+#{{پاورقی|۵}} E.J. Hobsbawm، '''«کشتار شیلی»'''، در ''New Society'' ‏ ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۳.
 #{{پاورقی|۶}} Le Monde, 29 September 1973
 #{{پاورقی|۷}} همانجا.
 #{{پاورقی|۸}} همانجا و New Society
-#{{پاورقی|۹}} Jean-Paul Sartre, L'Idiot de la Famille, Gustave Flaubert de 1821 a 1857 (Paris, 1972) Vol. III, P. 590
+#{{پاورقی|۹}} Jean-Paul Sartre, ''L'Idiot de la Famille, Gustave Flaubert de 1821 a 1857'' (Paris, 1972) Vol. III, P. 590.‎
-#{{پاورقی|۱۰}} Marcelle Auclair, "Les Illusions de la Haute Societe" in Le Monde, 4 October 1973.
+#{{پاورقی|۱۰}} Marcelle Auclair, "Les Illusions de la Haute Societe" in ''Le Monde'', 4 October 1973.‎
 #{{پاورقی|۱۱}} همانجا، ۲۹ سپتامبر ۱۹۷۳.
-[[رده:کتاب جمعه ۱۱]]
+{{لایک}}

@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 ===۲===
-شاید یک چنین پیام یا هشدار یا «درس» مهمی بدیهی‌ترین آن‌ها نیز باشد، و از این رو به‌آسانی می‌تواند بیش از همه نادیده گرفته شود. این نکته ناظر به‌مفهوم مبارزهٔ طبقاتی است. اگر از نظریه‌ئی که بنابر آن مبارزهٔ طبقاتی نتیجهٔ تبلیغات و تحریک و تهییج «افراطی» است بگذریم، می‌ماند این واقعیت که '''چپ''' تمایل زیادی به‌این دورنما دارد که مبارزهٔ طبقاتی چیزی است که کارگران و طبقات فرودست علیه طبقات مسلط در پیش می‌گیرند. البته که چنین است. امّا معنای مبارزهٔ طبقاتی، و اغلب نخستین معنای آن، مبارزه‌ئی است که طبقهٔ مسلط، و نیز دولت که از سوی این طبقه عمل می‌کند، علیه کارگران و طبقات زیردستی پیش می‌گیرد. مبارزه، بنابراین به‌تعریف آن، یک جریان یک جانبه نیست؛ ولی لازم به‌تآکید است که مبارزه از سوی طبقه یا طبقات مسلط فعالانه انجام گیرد، و از بسیاری نظرها مبارزهٔ آنان بسیار مؤثّرتر است تا مبارزهٔ طبقات فرودست.
+شاید یک چنین پیام یا هشدار یا «درس» مهمی بدیهی‌ترین آن‌ها نیز باشد، و از این رو به‌آسانی می‌تواند بیش از همه نادیده گرفته شود. این نکته ناظر به‌مفهوم مبارزهٔ طبقاتی است. اگر از نظریه‌ئی که بنابر آن مبارزهٔ طبقاتی نتیجهٔ تبلیغات و تحریک و تهییج «افراطی» است بگذریم، می‌ماند این واقعیت که '''چپ''' تمایل زیادی به‌این دورنما دارد که مبارزهٔ طبقاتی چیزی است که کارگران و طبقات فرودست علیه طبقات مسلط در پیش می‌گیرند. البته که چنین است. امّا معنای مبارزهٔ طبقاتی، و اغلب نخستین معنای آن، مبارزه‌ئی است که طبقهٔ مسلط، و نیز دولت که از سوی این طبقه عمل می‌کند، علیه کارگران و طبقات زیردست پیش می‌گیرد. مبارزه، بنا به‌تعریف آن، یک جریان یک جانبه نیست؛ ولی لازم به‌تأکید است که مبارزه از سوی طبقه یا طبقات مسلط فعالانه انجام گیرد، و از بسیاری نظرها مبارزهٔ آنان بسیار مؤثّرتر است تا مبارزهٔ طبقات فرودست.
-ثانیاً، امّا در همان زمینه، فرق فاحشی هست میان این دو مبارزه، و این فرق تا آن اندازه است که باید نام دیگری به‌آن داد، از یک سو، یک مبارزهٔ طبقاتی «عادی» هست، یعنی مبارزه‌ئی از نوع آنچه روزانه در سطوح خرد و کلان اقتصادی، سیاسی، ایدئولوژی جوامع سرمایه‌داری رخ می‌دهد، و می‌دانیم که این مبارزه چارچوب سرمایه‌داری را به‌مخاطره نمی‌اندازد، یعنی چارچوبی که این مبارزه در آن صورت می‌گیرد. و از سوی دیگر، مبارزهٔ دیگری هم هست، یعنی آن مبارزهٔ طبقاتی که نظام اجتماعی را به‌طور واقعاً اساسی دیگرگون می‌کند، یا احتمالش را به‌اندیشه می‌آورد شکل اوّل مبارزهٔ طبقاتی مایه، یا خمیرمایه سیاست جامعه سرمایه‌داری را می‌سازد. این شکل مبارزه چیزی کم بها یا صرفاً دروغین نیست؛ اما از سوی دیگر، این مبارزه نظام سیاسی را چندان گسترش نمی‌دهد. لازم است که دومین شکل مبارزه را '''جنگ طبقاتی''' بنامیم تا فقط '''مبارزهٔ طبقاتی'''. هر جا که قدرتمندان و صاحبان امتیاز (که لازم چنین نیست که همیشه قدرتمندترین و امتیازدارترینشان آشتی‌ناپذیرترین آن‌ها هم باشند) به‌این نتیجه برسند که با خطر واقعی [لایه‌های] پائین [طبقات فرودست] رویارو هستند. [و یا] جهانی که آنان می‌شناسند و مایل به‌حفظ آنند، به‌نظر برسد که دارد از دست می‌رود یا چنین بنماید که دارد به‌ چنگ نیروهای اهریمنی و مخرب می‌افتد آن گاه یک شکل مبارزاتی کاملاً متفاوتی پا به‌میدان عمل می‌گذارد، که شدت و ابعاد و گسترش آن نام «جنگ طبقاتی» را بر آن متوجّه می‌کند.
+ثانیاً، امّا در همان زمینه، فرق فاحشی هست میان این دو مبارزه، و این فرق تا آن اندازه است که باید نام دیگری به‌آن داد، از یک سو، یک مبارزهٔ طبقاتی «عادی» هست، یعنی مبارزه‌ئی از نوع آنچه روزانه در سطوح خرد و کلان اقتصادی، سیاسی، ایدئولوژیکی جوامع سرمایه‌داری رخ می‌دهد، و می‌دانیم که این مبارزه چارچوب سرمایه‌داری را به‌مخاطره نمی‌اندازد، یعنی چارچوبی که این مبارزه در آن صورت می‌گیرد. و از سوی دیگر، مبارزهٔ دیگری هم هست، یعنی آن مبارزهٔ طبقاتی که نظام اجتماعی را به‌طور واقعاً اساسی دیگرگون می‌کند، یا احتمالش را به‌اندیشه می‌آورد شکل اوّل مبارزهٔ طبقاتی مایه، یا خمیرمایه سیاستِ جامعه سرمایه‌داری را می‌سازد. این شکل مبارزه چیزی کم بها یا صرفاً دروغین نیست؛ اما از سوی دیگر، این مبارزه نظام سیاسی را چندان گسترش نمی‌دهد. لازم است که دومین شکل مبارزه را '''جنگ طبقاتی''' بنامیم تا فقط '''مبارزهٔ طبقاتی.''' هر جا که قدرتمندان و صاحبان امتیاز (که لازم چنین نیست که همیشه قدرتمندترین و امتیازدارترین‌شان آشتی‌ناپذیرترین آن‌ها هم باشند) به‌این نتیجه برسند که با خطر واقعی [لایه‌های] پائین [طبقات فرودست] رویارو هستند. [و یا] جهانی که آنان می‌شناسند و مایل به‌حفظ آنند، به‌نظر برسد که دارد از دست می‌رود یا چنین بنماید که دارد به‌چنگ نیروهای اهریمنی و مخرب می‌افتد آن گاه یک شکل مبارزاتی کاملاً متفاوتی پا به‌میدان عمل می‌گذارد، که شدت و ابعاد و گسترش آن نام «جنگ طبقاتی» را بر آن متوجّه می‌کند.
-چندین دهه بود که شیلی، در یک چارچوب بورژوا دمکراتیک با مبارزهٔ طبقاتی آشنا بود، و این سنت آن کشور بود. با رئیس جمهور شدن آلنده، نیروهای محافظه‌کار کار مبارزهٔ طبقاتی را به‌شکل تصاعدی به‌جنگ طبقاتی تبدیل کردند ۰ و اینجا باز به‌تآکید می‌ارزد که بگوئیم در حقیقت '''نیروهای محافظه‌کار''' بودند که آن مبارزه را به‌جنگ تبدیل کردند.
+چندین دهه بود که شیلی، در یک چارچوب بورژوا دمکراتیک با مبارزهٔ طبقاتی آشنا بود، و این سنت آن کشور بود. با رئیس جمهور شدن آلنده، نیروهای محافظه‌کار مبارزهٔ طبقاتی را به‌شکل تصاعدی به‌جنگ طبقاتی تبدیل کردند - و اینجا باز به‌تأکید می‌ارزد که بگوئیم در حقیقت '''نیروهای محافظه‌کار''' بودند که آن مبارزه را به‌جنگ تبدیل کردند.
-پیش از آن که به‌این مسآله دقیق‌تر نگاه کنیم می‌خواستم مطلب دیگری را بررسی کنم که غالباً با توجه به‌تجربهٔ شیلی مطرح می‌شود، و آن مسآله پورسانتاژ یا درصدهای انتخاباتی است. اغلب گفته‌اند که آلنده، به‌عنوان نماز ریاست جمهوری از ائتلاف شش حزب در سپتامبر ۱۹۷۰ فقط سی و شش درصد آراء را به‌دست آورد، و از این سخن این نکته تداعی می‌شود که ایران اگر فقط مثلاً ۵۱ درصد آرا را به‌دست آورده بود برخورد نیروهای محافظه‌کار با او کاملاً به‌شکل دیگری می‌بود. این سخن از یک نظر ممکن است درست باشد، امّا از نظر دیگر یاوهٔ خطرناکی به‌نظر می‌رسد.
+پیش از آن که به‌این مسأله دقیق‌تر نگاه کنیم می‌خواستم مطلب دیگری را بررسی کنم که غالباً با توجه به‌تجربهٔ شیلی مطرح می‌شود، و آن مسأله پورسانتاژ یا درصدهای انتخاباتی است. اغلب گفته‌اند که آلنده، به‌عنوان نامزد ریاست جمهوری از ائتلاف شش حزب در سپتامبر ۱۹۷۰ فقط سی و شش درصد آراء را به‌دست آورد، و از این سخن این نکته تداعی می‌شود که آلنده اگر فقط مثلاً ۵۱ درصد آرا را به‌دست آورده بود برخورد نیروهای محافظه‌کار با او کاملاً به‌شکل دیگری می‌بود. این سخن از یک نظر ممکن است درست باشد، امّا از نظر دیگر یاوهٔ خطرناکی به‌نظر می‌رسد.
-اوّل نکتهٔ دوم را بررسی کنیم. '''مارسل نیدرگانگ''' (Marcel Niedergang) از این نویسنده کتاب «بیست کشور آمریکای لاتین» به‌فارسی درآمده است. م.) یکی از صاحب‌نظرترین، نویسندگان فرانسوی در زمینهٔ آمریکای لاتین، سندی منتشر کرده است که به‌موضوع ما مربوط می‌شود. این سند دربارهٔ شهادت خوان گارسس (Juan Garces) است. او در آن سه سالی که آلنده رئیس جمهور شیلی بود، مشاور سیاسی و خصوصی نزدیک او بود، و پس از آن در ۱۱ سپتامبر کاخ '''موندا''' را محاصره کردند، او به‌دستور رئیس جمهور از آنجا گریخت. باری، به‌نظر '''گارسس''' در واقع پس از آن که درصد آرای حکومت ائتلافی در انتخابات (مارس ۱۹۷۳) مجلس به‌۴۴ درصد رساند، نیروهای دست راستی شروع کردند به‌بررسی طرح جدی کودتا بنا به‌گفتهٔ گارسس پس از انتخابات ماه مارس دیگر امکان یک کودتای قانونی نمی‌رفت زیرا برای استیضاح قانونی رئیس جمهور، دو سوم اکثریت لازم بود. از آن پس جناح راست پیروزی برد که از روش انتخاباتی کار ساخته نیست و تنها راهی که مانده، قهر و خشونت است{{نشان|۱}}. درستی این نکته را یکی از مشوقان و هواداران اصلی کودتا، یعنی ژنرال '''گوستاولی''' (G. Leigh)، ژنرال نیروی هوائی تصدیق کرده است. او به‌خبرنگار Corriere della Sera در شیلی گفته است که «ما تدارک سرنگونی آلنده را در مارس ۱۹۷۳، یعنی بلافاصله پس از انتخابات مجلس، شروع کردیم.»
+اوّل نکتهٔ دوم را بررسی کنیم. '''مارسل نیدرگانگ''' (Marcel Niedergang) (از این نویسنده کتاب '''«بیست کشور آمریکای لاتین»''' به‌فارسی درآمده است. م.) یکی از صاحب‌نظرترین، نویسندگان فرانسوی در زمینهٔ آمریکای لاتین، سندی منتشر کرده است که به‌موضوع ما مربوط می‌شود. این سند دربارهٔ شهادت خوان گارسس (Juan Garces) است. او در آن سه سالی که آلنده رئیس جمهور شیلی بود، مشاور سیاسی و خصوصی نزدیک او بود، و پس از آن در ۱۱ سپتامبر کاخ '''موندا''' را محاصره کردند، او به‌دستور رئیس جمهور از آنجا گریخت. باری، به‌نظر '''گارسس''' درواقع پس از آن که درصد آرای حکومت ائتلافی در انتخابات (مارس ۱۹۷۳) مجلس به‌۴۴ درصد رساند، نیروهای دست راستی شروع کردند به‌بررسی طرح جدی کودتا بنا به‌گفتهٔ گارسس پس از انتخابات ماه مارس دیگر امکان یک کودتای قانونی نمی‌رفت زیرا برای استیضاح قانونی رئیس جمهور، دو سوم اکثریت لازم بود. از آن پس جناح راست پی برد که از روش انتخاباتی کار ساخته نیست و تنها راهی که مانده، قهر و خشونت است{{نشان|۱}}. درستی این نکته را یکی از مشوقان و هواداران اصلی کودتا، یعنی ژنرال '''گوستاولی''' (G. Leigh)، ژنرال نیروی هوائی، تصدیق کرده است. او به‌خبرنگار Corriere della Sera در شیلی گفته است که «ما تدارک سرنگونی آلنده را در مارس ۱۹۷۳، یعنی بلافاصله پس از انتخابات مجلس، شروع کردیم.»
-نهایت آن که از چنین شواهدی نتیجهٔ قطعی به‌دست نمی‌آید امّا پرمعناست. پیش از انتشار این شهادت‌ها '''موریس دُوورژه''' (M. Duverger) یادآور شده بود که آلنده در آغاز ریاستش از حمایت چیزی در حدود بیش از یک سوم مردم شیلی برخوردار بود امّا در هنگام وقوع کودتا تقریباً نیمی از جمعیت شیلی هوادارش بودند؛ و این‌ها کسانی بودند که بیش از همه گرفتار مشکلات مادّی بودند. او می‌نویسد «احتمالاً دلیل مهم کودتای نظامی در همین نکته پنهان است. تا زمانی که [جناح] راست شیلی فکر می‌کرد که تجربهٔ '''اتحاد مردمی''' با ارادهٔ انتخاب‌کنندگان پایان می‌گیرد روحیهٔ دمکراتیک خود را حفظ کرد. در ضمن انتظار فرونشستن توفان، ارزش داشت که به‌قانون اساسی احترام گذاشته شود. امّا هنگامی که '''راست''' از این به‌هراس افتاد که مبادا این توفان پایدار بماند و بازی نهادهای لیبرالی به‌این بینجامد که آلنده بر مسند قدرت بماند و سوسیالیسم تحقق یابد، آن گاه قهر را به‌قانون ترجیح داد.» احتمالاً دُووِرژه دربارهٔ «روحیهٔ دمکراتیک» '''راست''' و اقدام او به‌قانون اساسی (تا پیش از انتخابات مارس ۱۹۷۳) غلو می‌کند، امّا نکتهٔ اصلی سخن او، چنان که گفتیم، بسیار معقول به‌نظر می‌رسد.
+نهایت آن که از چنین شواهدی نتیجهٔ قطعی به‌دست نمی‌آید امّا پرمعناست. پیش از انتشار این شهادت‌ها '''موریس دُوورژه''' (M. Durveger) یادآور شده بود که آلنده در آغاز ریاستش از حمایت چیزی در حدود بیش از یک سوم مردم شیلی برخوردار بود امّا در هنگام وقوع کودتا تقریباً نیمی از جمعیت شیلی هوادارش بودند؛ و این‌ها کسانی بودند که بیش از همه گرفتار مشکلات مادّی بودند. او می‌نویسد «احتمالاً دلیل مهم کودتای نظامی در همین نکته پنهان است. تا زمانی که [جناح] '''راست''' شیلی فکر می‌کرد که تجربهٔ '''اتحاد مردمی''' با ارادهٔ انتخاب‌کنندگان پایان می‌گیرد روحیهٔ دمکراتیک خود را حفظ کرد. در ضمن انتظار فرونشستن توفان، ارزش داشت که به‌قانون اساسی احترام گذاشته شود. امّا هنگامی که '''راست''' از این به‌هراس افتاد که مبادا این توفان پایدار بماند و بازی نهادهای لیبرالی به‌این بینجامد که آلنده بر مسند قدرت بماند و سوسیالیسم تحقق یابد، آن گاه قهر را به‌قانون ترجیح داد.» احتمالاً دُووِرژه دربارهٔ «روحیهٔ دمکراتیک» '''راست''' و اقدام او به‌قانون اساسی (تا پیش از انتخابات مارس ۱۹۷۳) غلو می‌کند، امّا نکتهٔ اصلی سخن او، چنان که گفتم، بسیار معقول به‌نظر می‌رسد.
 پیامدهای این نکته ابعاد بسیار گسترده‌ئی دارد: یعنی، از نظر نیروهای محافظه‌کار، درصد انتخاباتی هر اندازه هم که بالا باشد دلیل قانونی بودن این دولت نمی‌شود، چه این دولت، از نظر آنان مصمم به‌در پیش گرفتن سیاست‌هائی است که به‌بالفعل یا بالقوهٔ فاجعه‌آمیز است. و این به‌هیچ وجه تعجب‌آور نیست: زیر به‌نظر '''راست''' [یک چنین درصد انتخاباتی به‌این معناست که] مشتی عوامفریب پست، خائن به‌طبقهٔ خود، ابله، جانی و دزد که تودهٔ نادان از آنان حمایت می‌کند، دست به‌کاری می‌زنند که کشور آرام و دوست‌داشتنی را به‌نابودی و آشوب می‌کشاند. نمایشنامهٔ آشنائی است. اندیشه‌ئی که از یک چنین دیدگاهی آن درصد انتخاباتی را دارای چنان پیامدی می‌داند خام و بیهوده است. از نظر '''راست'''، مقاصد دولت چپی خطرناک است، نه درصد آرای به‌دست آمده. اگر آن مقاصد غلط باشد، اساساً و عمیقاً غلط باشد، درصدهای انتخاباتی بی‌معنی است.

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 [[Image:11-134.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۴]]
-آن چه در یازدهم سپتامبر ۱۹۷۳ در شیلی روی داد چیز تازه و نامنتظری را آشکار نکرد، یعنی چییزی تازه را در باب راه و رسم قدرتمندانو صاحبان امتیازی که می‌کوشند تا از آن راه نظام اجتماعی‌شان را حفظ کنند: تاریخ ۱۵۰ سال اخیر جهان پر است از این گونه رویدادها. با این‌همه، شیلی لااقل به‌خیلی از چپی‌ها یک سلسله تآمل و پرسش‌های ناراحت‌کننده دربارهٔ «استراتژی‌»‌ئی که مناسب رژیم‌های نوع غربی است، مناسب برای آن چه به‌طور سطح «گذار به‌سوسیالیسم» خوانده شده تحمیل کرده است.
+با اینهمه، هر اندازه که محتاط باشیم، باز چیزهائی هست که باید از تجربه آموخت، یا [بنابر آن] آموخته‌هائی پیشین را دور ریخت، که هر دو یک چیز است. همه درست می‌گفتند که شیلی تنها کشور آمریکای لاتین است که جامعه‌ئی دارد با قانون و پارلمان لیبرال و چند گرا (پلورالیست) است، کشوری که سیاست داشت، نه سیاستی کاملاً مانند فرانسه، یا آمریکا، یا بریتانیا. امّا رویهمرفته در یک چارچوب دمکراتیک، یا آن طور که مارکسیست‌ها می‌گویند، در یک چارچوب «بورژوا - دمکراتیک» بود. با در نظر گرفتن این نکته، هر اندازه هم که بخواهیم محتاط باشیم، باز آنچه در شیلی گذشت یک سلسله پرسش‌هائی را مطرح می‌کند که نیاز به‌یک سلسله پاسخ دارد، و حتی می‌تواند یک سلسله یادآوری و هشدار به‌دست دهد...
-با این‌همه، هر اندازه که محتاط باشیم، باز چیزهائی هست که باید از تجربه آموخت، یا [بنابر آن] آموخته‌های پیشین را دور ریخت، که هر دو یک چیز است. همه درست می‌گفتند که شیلی تنها کشور آمریکای لاتین است که جامعه‌ئی دارد با قانون و پارلمان لیبرال و چند گرا (پلورالیست) است، کشوری که سیاست داشت، نه سیاستی کاملاً مانند فرانسه، یا آمریکا، یا بریتانیا. امّا رویهمرفته در یک چارچوب دمکراتیک، یا آن طور که مارکسیست‌ها می‌گویند، در یک چارچوب «بورژوا - دمکراتیک» بود. با در نظر گرفتن این نکته، هر اندازه که بخواهیم محتاط باشیم، باز آنچه در شیلی گذشت یک سلسله پرسش‌هائی مطرح می‌کند که نیاز به‌یک سلسله پاسخ دارد، و حتی می‌تواند یک سلسله یادآوری و هشدار به‌دست دهد...
+===۲===
 شاید یک چنین پیام یا هشدار یا «درس» مهمی بدیهی‌ترین آن‌ها نیز باشد، و از این رو به‌آسانی می‌تواند بیش از همه نادیده گرفته شود. این نکته ناظر به‌مفهوم مبارزهٔ طبقاتی است. اگر از نظریه‌ئی که بنابر آن مبارزهٔ طبقاتی نتیجهٔ تبلیغات و تحریک و تهییج «افراطی» است بگذریم، می‌ماند این واقعیت که '''چپ''' تمایل زیادی به‌این دورنما دارد که مبارزهٔ طبقاتی چیزی است که کارگران و طبقات فرودست علیه طبقات مسلط در پیش می‌گیرند. البته که چنین است. امّا معنای مبارزهٔ طبقاتی، و اغلب نخستین معنای آن، مبارزه‌ئی است که طبقهٔ مسلط، و نیز دولت که از سوی این طبقه عمل می‌کند، علیه کارگران و طبقات زیردستی پیش می‌گیرد. مبارزه، بنابراین به‌تعریف آن، یک جریان یک جانبه نیست؛ ولی لازم به‌تآکید است که مبارزه از سوی طبقه یا طبقات مسلط فعالانه انجام گیرد، و از بسیاری نظرها مبارزهٔ آنان بسیار مؤثّرتر است تا مبارزهٔ طبقات فرودست.

@@ سطر ۹۲: / سطر ۹۲: @@
 ==پانویس‌ها==
-#{{پاورقی|1}} Le Monde, 29 September 1973
+#{{پاورقی|۱}} Le Monde, 29 September 1973
-#{{پاورقی|2}} Le Monde, 23-24 September 1973
+#{{پاورقی|۲}} Le Monde, 23-24 September 1973
-#{{پاورقی|3}} همانجا.
+#{{پاورقی|۳}} همانجا.
-#{{پاورقی|4}} Le Monde, 13 September 1973
+#{{پاورقی|۴}} Le Monde, 13 September 1973
 #{{پاورقی|۵}} E.J. Hobsbawm '''«کشتار شیلی»'''، در New Society در ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۳.
-#{{پاورقی|6}} Le Monde, 29 September 1973
+#{{پاورقی|۶}} Le Monde, 29 September 1973
 #{{پاورقی|۷}} همانجا.
-#{{پاورقی|8}} همانجا و New Society
+#{{پاورقی|۸}} همانجا و New Society
-#{{پاورقی|9}} Jean-Paul Sartre, L'Idiot de la Famille, Gustave Flaubert de 1821 a 1857 (Paris, 1972) Vol. III, P. 590
+#{{پاورقی|۹}} Jean-Paul Sartre, L'Idiot de la Famille, Gustave Flaubert de 1821 a 1857 (Paris, 1972) Vol. III, P. 590
-#{{پاورقی|10}} Marcelle Auclair, "Les Illusions de la Haute Societe" in Le Monde, 4 October 1973.
+#{{پاورقی|۱۰}} Marcelle Auclair, "Les Illusions de la Haute Societe" in Le Monde, 4 October 1973.
 #{{پاورقی|۱۱}} همانجا، ۲۹ سپتامبر ۱۹۷۳.

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 آن چه در یازدهم سپتامبر ۱۹۷۳ در شیلی روی داد چیز تازه و نامنتظری را آشکار نکرد، یعنی چییزی تازه را در باب راه و رسم قدرتمندانو صاحبان امتیازی که می‌کوشند تا از آن راه نظام اجتماعی‌شان را حفظ کنند: تاریخ ۱۵۰ سال اخیر جهان پر است از این گونه رویدادها. با این‌همه، شیلی لااقل به‌خیلی از چپی‌ها یک سلسله تآمل و پرسش‌های ناراحت‌کننده دربارهٔ «استراتژی‌»‌ئی که مناسب رژیم‌های نوع غربی است، مناسب برای آن چه به‌طور سطح «گذار به‌سوسیالیسم» خوانده شده تحمیل کرده است.
@@ سطر ۸۴: / سطر ۸۴: @@
 مراد از تآکید‌هائی که در این نقل قول شده این است که نیرو محرک مبهمی را که در شیلی اتفاق افتاد، که هم در نظامیان و هم در بازیگران دیگر مؤثر بود نشان دهیم. این مفهموم فرایند پویا در تحلیل یک چنین موقعیتی لازم است: مردمی که در زمانی چنین و چنان اند، و مایلند یا مایل نیستند که دست به‌فلان و بهمان کار بزنند، در برخورد با حوادث تندگذر تغییر می‌کنند. البته اکثر آن‌ها '''درون''' محدودهٔ معینی از شقوق گوناگون تغییر می‌کنند: با این‌همه، امّا در چنین موقعیت‌هائی این تغییر می‌تواند بزرگ باشد. بنابراین، ارتشی‌های محافظه‌کار، امّا طرفدار قانون، در موقعیت‌های معینی درست خیلی بیش از این طرفدار محافظه‌کاری می‌شوند؛ به‌این معنا که دیگر طرفدار قانون نیستند. سؤوال روشن این است که موجب این تغییر چیست؟ بی‌گمان تا حدی مولود بدتر شدن موقعیت «عینی» است؛ و نیز تا حدی ناشی از فشار نیروهای محافظه‌کار است. امّا تا حد بسیار زیادی مولود موضعی است که دولت گرفته است، یا به‌نظر می آید که گرفته است، آن طور که من می‌فهمم واکنش ناتوان دولت آلنده در برابر کودتای نافرجام ۲۹ ژوئن، عقب‌نشینی تدریجی دولت در برابر نیروهای محافظه‌کار (و نظامیان) در هفته‌های بعد از این کودتای نافرجام، استعفای '''ژنرال پراتس''' (‌Prats) و نبودن او، یعنی تنها ژنرالی که ظاهراً آماده بود که محکم در کنار دولت بایستد و همهٔ این‌ها می‌بایست با این واقعیت که دشمنان رژیم در نیروهای مسلح (یعنی نظامیانی که حاضر بودند کودتا کنند) «روز به‌روز تعدادشان بیش‌تر» می‌شد، رابطهٔ زیادی داشته باشد. در این جور مسائل تنها یک قانون حاکم است؛ هرچه دولت ضعیف‌تر باشد به‌همان نسبت هم دشمنان او روزبه‌روز جسورتر و بیش‌تر می‌شوند.
-پس، به‌این شکل بود که ژنرال‌های «قانون‌گرا» در روز یازدهم سپتامبر طرح را به‌اجرا گذاشتند - که برچسب '''
+پس، به‌این شکل بود که ژنرال‌های «قانون‌گرا» در روز یازدهم سپتامبر طرح را به‌اجرا گذاشتند - که برچسب '''«عملیات جاکارتا»''' داشت، که در پرتو قتل عام دست‌چپی‌ها در اندونزی بسیار با معناست - پیش از آن به‌بخش بعدی ماجرا یعنی به‌بخش کارها و استراتژی و رفتار رژیم آلنده برسیم، لازم است وحشیگری و سرکوبی را که کودتا کرد و مسئولیتی را که سیاستمداران محافظه‌کار در این کار به‌گردن دارند تاکید کنیم. بلافاصله پس از شکست کمون پاریس، و در حالی که کمونی‌ها را همچنان می‌کشتند، مارکس با خشم نوشت: «هرگاه که بردگان و ستم‌دیدگان نظام بورژوائی در برابر سروران خویش به‌پا می‌خیزند، تمدن و عدالت این نظام به‌طور منزجرکننده‌ئی برجستگی می‌یابد. آن گاه است که این تمدن و این نظام چون توحشی آشکار و انتقامی بی‌قانون نمودار می‌شود.»{{نشان|۷}} این سخنان دربارهٔ شیلی نیز کاملاً صادق است...
 هیچ کس نمی‌داند که در اثر ایجاد وحشت پس از کودتا چند نفر کشته شده‌اند، و یا همچنان چند نفر در اثر آن کشته خواهند شد. اگر یک دولت دست‌چپی یک دهم قساوت '''خونتا''' را از خود نشان داده بود، شب و روز تمام روزنامه‌های جهان «متمدن» آن را با تیترهای درشت محکوم می‌کردند. امّا در اینجا، سر و ته قضیه را به‌سرعت به‌هم آوردند و وقتی که یازده روز پس از کودتا دولت بریتانیا '''خونتا''' را به‌رسمیت شناخت آب از آب نجنبید و کم‌ترین صدای اعتراضی از کسی در نیامد. باری، اکثر دول غربیِ دوستدار آزادی نیز همین کار را کردند. می‌شود فرض کرد که لایه‌های مرفه شیلی در احساسات سرمقاله‌نویس روزنامهٔ '''تایمز''' لندن شریک بودند، یا احساس‌شان چیزی بیش از این بود، که نوشت در چنان اوضاعی نمی‌شد از نظامیان انتظار داشت که «دقت بیش‌تری» کنند. اینجا هم '''هابزباوم''' خوب می‌گوید که «به‌طور کلّی چپ ترس و انزجار '''راست''' را و آن «آسانی» را که زنان و مردان آراسته اشتهای '''به‌خون''' پیدا می‌شود، دست کم گرفته است.»{{نشان|۸}} حکایتی است قدیمی. '''سارتر''' در کتابش '''«فلوبر»''' از دفتر خاطرات '''ادموند دو کنکور''' از روز ۳۱ مه ۱۸۷۱، یعنی بلافاصله پس از سرکوبی کمون پاریس، سخنی نقل می‌کند: «خوب است. هیچ مذاکره یا مصالحه‌ئی در کار نبود. راه حل، راه قساوت‌آمیز بود... این قبیل فصادی‌ها، یعنی کشتن بخش پیکارجوی مردم، لااقل تا یک نسل دیگر [خطر] انقلاب تازه‌ئی را از سر دور می‌کند. اکنون جامعه کهنه بیست سال استراحت در پیش دارد به‌شرط آن که حکومتگران جرآت کارهائی را که در این لحظه جرآت می‌خواهد داشته باشند.»{{نشان|۹}} چنان که می‌دانیم، نیازی نبود که کنکور نگران باشد. همین‌طور هم در شیلی، چون ارتش در آنجا نه فقط جرآتش را دارد بلکه می‌تواند، یعنی مجاز است که «بیست سال استراحت» برای شیلی صادر کند. یک خبرنگار زن، با تجربهٔ فراوانی که دربارهٔ شیلی داشت، سه هفته پس از کودتا از «شادمانی» دوستان طبقهٔ بالایش، که مدت‌ها در انتظار آن بودند، گزارش می‌دهد.{{نشان|۱۰}} این بانوان چندان از کشتار پیکارجویان چپ ناراحت نخواهند شد، و شوهران‌شان هم. ظاهراً چیزی که سیاستمداران دست‌راستی را ناراحت می‌کرد، آن وقتی بود که نظامیان خواستند «قانون و نظم» را [به‌کشور] برگردانند. دستگیری و تیرباران مبارزان، و نیز کتابسوزان و در اختیار گرفتن دانشگاه‌ها، یک چیز است و انحلال '''مجلس ملی'''، محکوم کردن «سیاست» و بازی با اندیشه یک دولت فاشیست ماب کوپراتیست که برخی از ژنرال‌ها سرگرم آن‌اند - چیز دیگر و بسیار جدی‌تر از آن، چندی پس از کودتا بود که رهبران دمکرات مسیحی (که چندان نقش مهمی در ایجاد آن کودتا بازی کرده بودند و همچنان هوادار '''خونتا''' بودند) معذلک شروع کردند که دربارهٔ برخی از تمایلات خونتا اظهار نگرانی کنند. در حقیقت، '''فری'''، رئیس جمهور سابق، تا آنجا پیش رفت که به‌یک خبرنگار فرانسوی گفت (چه آدم دلبری!) که به‌نظر او «دمکرات مسیحی احتمالاً پس از دو یا سه ماه مجبور خواهد شد که جزو اپوزیسیون [جناح مخالف] باشد.»{{نشان|۱۱}} حتماً وقتیت که ارتش به‌اندازهٔ کافی از مبارزان دست چپی سر بریده باشد.  از روی مطالعهٔ کردار و گفتار چنین آدم‌هائی که انسان تلاش وحشیانهٔ سیاستمداران بورژوا را، که مارکس در نوشته‌ها تاریخیش آن را نشان داد و سخت به‌باد انتقاد گرفت، می‌فهمد. نسل‌شان عوض نشده است.