آیا مارکس «مورخ» بود؟ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Robofa: ربات: افزودن رده:کتاب جمعه

2011-08-03T14:54:07Z

ربات: افزودن رده:کتاب جمعه

Parastoo: «آیا مارکس «مورخ» بود؟» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2011-07-15T08:55:15Z

«آیا مارکس «مورخ» بود؟» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Parastoo: بازنگری و نهایی شد.

2011-07-15T08:52:28Z

بازنگری و نهایی شد.

نمایش تغییرات

Parastoo در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۰۸:۱۲

2011-07-15T08:12:32Z

Parastoo در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۰۸:۰۵

2011-07-15T08:05:24Z

Parastoo در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۰۷:۵۳

2011-07-15T07:53:00Z

Elham در ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۲۰:۵۵

2011-07-14T20:55:27Z

Elham: در حال بازنگری

2011-07-14T18:52:07Z

در حال بازنگری

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

2011-07-10T13:43:48Z

ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

Mahyar در ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۳:۰۴

2011-07-10T13:04:30Z

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 [[Image:4-111.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۱۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۱۱]]
 [[Image:4-112.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۱۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۱۲]]
 '''ژان شنو'''
@@ سطر ۸۲: / سطر ۷۶: @@
 مارکس و دخترش جنی به‌سال ۱۸۶۸. صلیب دخترش یادگار قیام لهستان در سال‌های ۴-۱۸۶۳ است.

@@ سطر ۷۱: / سطر ۷۱: @@
 هرچند «مورخ مارکسیست» در زمینه‌ئی به‌دور از پراتیک (=عمل) اجتماعی، عمل می‌کند، اما هنوز جا و نیاز برای مطالعهٔ گذشته وجود دارد، گذشته دور و نزدیک هردو، گذشته‌ئی که صراحتاً با مبارزهٔ توده‌ئی کنونی چه در طرح مسئله وچه درپاسخگوئی به‌آن، پیوند دارد و در عین حال از دستاوردهای نظری مارکسیستی بهره می‌گیرد. یا عبارت‌پردازی‌های نظری دانشگاهی با چاشنی مارکسیستی، یا ایجاد رابطه‌ئی '''فعال''' با گذشته بر اساس مارکسیسم. تاریخ انقلابی به‌‌کدامیک از این دو نیازمند است؟
 ==پاورقی‌ها==
 # {{پاورقی|۱}} اشاره به‌جبههٔ واحدی است که در سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ بین نیروهای مترقی فرانسه تشکیل شد. م.
-:<nowiki>*</nowiki>{{پاورقی|۲}} انگلیس - نقش قهر در تاریخ.
+:<nowiki>*</nowiki> {{پاورقی|۲}} انگلس - نقش قهر در تاریخ.
-:<nowiki>**</nowiki>{{پاورقی|۳}} کارل‌مارکس، گروندریسه Grundrisse
+:<nowiki>**</nowiki> {{پاورقی|۳}} کارل‌مارکس، گروندریسه Grundrisse

@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۸: @@
 حال دیگر ایدآلیسم از آخرین پناهگاهش، یعنی از فلسفهٔ تاریخ رانده شده بود؛ تاریخ دیگر از دیدگاهی ماتریالیستی مدون نگریسته می‌شد؛ روش تازه‌ئی کشف شده بود که بر اساس آن آگاهی آدمیان از طریق زندگی واقعی آنان تبیین می‌شد، و نه برعکس یعنی زندگی‌شان بر اساس آگاهی آنان.
-از آن پس، سوسیالیسم دیگر یک کشف تصادفی این یا آن مغز متفکر نبود، بلکه حاصل ضروری نبرد بین دو طبقه‌ای که موجودیت تاریخی یافته بودند - پرولتاریا و بورژوازی - بود. وظیفهٔ آن دیگر این نبود که یک دستگاه اجتماعی کامل و ساخته و پرداخته به‌وجود آورد بلکه وظیفه داشت که تعاقب حوادث را، که طبقات و آشتی‌ناپذیری‌شان ضرورتاً از آن‌ها نشئات گرفته بود، از نظر انکشاف تاریخی - اقتصادی بررسی کند، و در اوضاع و احوال اقتصادی‌ئی که این چنین آفریده شده بودند، ابزار پایان بخشیدن به‌این نزاع را بیابد.»{{نشان|۱|*}}
+از آن پس، سوسیالیسم دیگر یک کشف تصادفی این یا آن مغز متفکر نبود، بلکه حاصل ضروری نبرد بین دو طبقه‌ای که موجودیت تاریخی یافته بودند - پرولتاریا و بورژوازی - بود. وظیفهٔ آن دیگر این نبود که یک دستگاه اجتماعی کامل و ساخته و پرداخته به‌وجود آورد بلکه وظیفه داشت که تعاقب حوادث را، که طبقات و آشتی‌ناپذیری‌شان ضرورتاً از آن‌ها نشئات گرفته بود، از نظر انکشاف تاریخی - اقتصادی بررسی کند، و در اوضاع و احوال اقتصادی‌ئی که این چنین آفریده شده بودند، ابزار پایان بخشیدن به‌این نزاع را بیابد.»{{نشان|۲|*}}
 پس مارکسیسم فقط واژگون ساختن شیوهٔ برخورد فلسفی متداول که ما آموخته‌ایم لا اراده تکرار کنیم، یعنی برگرداندن ایده‌آلیسم کهن و برپا ایستاندن آن، نیست. بل‌که به‌معنی واژگونی اساسی، شیوهٔ برخورد تاریخی متداول نیز هست. در مارکسیسم، این زمان حال است که بر‌گذشته حکومت می‌کند، نه برعکس. و این جنبه از مسئله چنان بر شیوه عادی تفکر ما گران می‌اید که معمولاً همه، و «مورخین مارکسیست» بیش از دیگران از آن پرهیز دارند.
@@ سطر ۵۸: / سطر ۵۸: @@
 باندازه کافی از [عناصر] خردسالان در بزرگسالان، فزون برآن، از میمون در انسان وجود دارد، به‌نحوی که در بررسی بتوان به‌زمان حال برگشت، زمان حالی که چهره‌های متمایز و منشأ تکوین ملموس آن بهتر می‌تواند فهمیده شود.»
-بر همین نسق، بنابرنظر مارکس، جامعه بورژوازی، از طریق بازنگری گذشته برجامعهٔ فئودالی پرتو می‌افکند، و اقتصاد سرمایه‌داری بر اقتصاد قرون وسطی و عصر باستان. بهره زمین و نقش آن در عصر سرمایه‌داری باید مطالعه شود تا پدیدهٔ درآمد زمین در دیگر جوامع - چون خراج، عشر، بیگاری - یعنی اشکال گوناگون بهره، فهمیده شوند. «جامعه بورژوائی انکشاف‌یافته‌ترین و متنوع‌ترین شکل سازماندهی اجتماعی در تاریخ است. مقولاتی که مناسبات موجود در این جامعه را بیان می‌کند، و ساخت آن را توضیح می‌دهد. همچنین ما را قادر می‌سازد ساخت و مناسبات تولیدی در جوامع پیشین را نیز درک کنیم.»{{نشان|۱|**}}
+بر همین نسق، بنابرنظر مارکس، جامعه بورژوازی، از طریق بازنگری گذشته برجامعهٔ فئودالی پرتو می‌افکند، و اقتصاد سرمایه‌داری بر اقتصاد قرون وسطی و عصر باستان. بهره زمین و نقش آن در عصر سرمایه‌داری باید مطالعه شود تا پدیدهٔ درآمد زمین در دیگر جوامع - چون خراج، عشر، بیگاری - یعنی اشکال گوناگون بهره، فهمیده شوند. «جامعه بورژوائی انکشاف‌یافته‌ترین و متنوع‌ترین شکل سازماندهی اجتماعی در تاریخ است. مقولاتی که مناسبات موجود در این جامعه را بیان می‌کند، و ساخت آن را توضیح می‌دهد. همچنین ما را قادر می‌سازد ساخت و مناسبات تولیدی در جوامع پیشین را نیز درک کنیم.»{{نشان|۳|**}}
 مارکس و کارگرانی که مارکس سخنگوی‌شان بود، درمبارزهٔ خویش علیه سرمایه‌داری کوشیدند آن را در دوران‌های تاریخیش به‌مثابهٔ پدیده‌ئی گذرا درک کنند؛ آنان به‌مطالعه ریشه‌های آن پرداختند تا بتوانند اوضاع و احوال سقوطش را تعریف و پیش‌بینی کنند. مرادشان نشان دادن این بود که سرمایه‌داری تنها شکل گذرا از مقولهٔ عمومی‌تر - شیوه تولید ـ است که در گذشته اشکال دیگری به‌خود گرفته، و لذا، در آینده اشکالی دیگری به‌خود خواهد گرفت. مارکس و انگلس به‌خاطر عریان ساختن مکانیسم استثمار سرمایه‌داری که در مقابل چشمانشان عمل ‌می‌کرد. مجبور بودند نشان دهند که این شکل از تولید از کجا آمده، به‌امید آن که نشان دهند که می‌تواند پایان هم یابد. چنان که دیگر شیوه‌های تولیدی در تاریخ به‌پایان خود رسیده بودند.
@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۴: @@
 ==پاورقی‌ها==
-{{پاورقی|۱}} اشاره به‌جبههٔ واحدی است که در سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ بین نیروهای مترقی فرانسه تشکیل شد. م.
+# {{پاورقی|۱}} اشاره به‌جبههٔ واحدی است که در سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ بین نیروهای مترقی فرانسه تشکیل شد. م.
-{{پاورقی|۱|*}} انگلیس - نقش قهر در تاریخ.
+:<nowiki>*</nowiki>{{پاورقی|۲}} انگلیس - نقش قهر در تاریخ.
-{{پاورقی|۲|**}} ;کارل‌مارکس، گروندریسه Grundrisse
+:<nowiki>**</nowiki>{{پاورقی|۳}} کارل‌مارکس، گروندریسه Grundrisse

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 ==پاورقی‌ها==
-{{کوچک}}
 {{پاورقی|۱}} اشاره به‌جبههٔ واحدی است که در سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ بین نیروهای مترقی فرانسه تشکیل شد. م.
 {{پاورقی|۱|*}} انگلیس - نقش قهر در تاریخ.
 {{پاورقی|۲|**}} ;کارل‌مارکس، گروندریسه Grundrisse

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
-تئوری انقلابی مارکس و انگلس که در عمل وسیلهٔ روزا لوگزامبورگ و لنین، گرامشی، مائو تسه دون بسط یافت، تئوری‌ئی است که بر پایهٔ تاریخی استوار است.
+تئوری انقلابی مارکس و انگلس که در عمل وسیلهٔ روزا لوگزامبورگ و لنین، گرامشی، مائوتسه دون بسط یافت، تئوری‌ئی است که بر پایهٔ تاریخی استوار است.
-نظریه‌پردازان مارکسیسم با تحلیل همزمان جامعهٔ خود وهم مراحل پیشین تاریخ جوامع بشری توانسته‌اند هدف‌ها، راه‌ها و امیدهای مبارزه علیه نظم بورژوائی و استثمار سرمایه‌داری را، به‌منظور ساختمان جامعهٔ سوسیالیستی (یا جوامع سوسیالیستی) تعریف کنند. مفاهیم اساسی ماتریالیسم تاریخی را می‌توان دربارهٔ جوامع شناخته شدهٔ تاریخ، از جمله جامعه‌ئی که ما در آن زندگی می‌کنیم ، به‌کار برد.
+نظریه‌پردازان مارکسیسم با تحلیل همزمان جامعهٔ خود وهم مراحل پیشین تاریخ جوامع بشری توانسته‌اند هدف‌ها، راه‌ها و امیدهای مبارزه علیه نظم بورژوائی و استثمار سرمایه‌داری را، به‌منظور ساختمان جامعهٔ سوسیالیستی (یا جوامع سوسیالیستی) تعریف کنند. مفاهیم اساسی ماتریالیسم تاریخی را می‌توان دربارهٔ جوامع شناخته شدهٔ تاریخ، از جمله جامعه‌ئی که ما در آن زندگی می‌کنیم، به‌کار برد.
-این مفاهیم اساسی آفرینش مستمرند. این مفهوم‌ها در هر مرحله مهم از مبارزه برای سوسیالیسم بیشتر شده است. لنین بر تضادهای عینی سرمایه‌داری، یعنی اثرات ناموزون گسترش جهانی آن و نزاع بین امپریالیسم و خلق‌های ستمدیده، انگشت تأکید گذاشت. گرامشی، در گرماگرم مبارزهٔ کارگران غرب پس از '''جنگ جهانی اول'''، (همیشه) پیچیدگی روبنا را متذکر شده است: جامعه «مدنی» (خانواده، فرهنگ، مناسبات اجتماعی) از نظر او آسیب‌پذیرتر از جامعه «سیاسی» است، و می‌تواند به‌هدف مستقل، اگرنه مقدم، فعالیت انقلابی مبدل گردد. روشنفکران می‌توانند از طبقه حاکم و ایدئولوژی آن ببرّند و با طبقات ستمدیده و نیز انقلاب پیوند آلی (ارگانیک) برقرار کنند.
+این مفاهیم اساسی آفرینش مستمرند. این مفهوم‌ها در هر مرحله مهم از مبارزه برای سوسیالیسم بیشتر شده است. لنین بر تضادهای عینی سرمایه‌داری، یعنی اثرات ناموزون گسترش جهانی آن و نزاع بین امپریالیسم و خلق‌های ستمدیده، انگشت تأکید گذاشت. گرامشی، در گرماگرم مبارزهٔ کارگران غرب پس از '''جنگ جهانی اول'''، (همیشه) پیچیدگی روبنا را متذکر شده است: جامعه «مدنی» (خانواده، فرهنگ، مناسبات اجتماعی) از نظر او آسیب‌پذیرتر از جامعه «سیاسی» است،و می‌تواند به‌هدف مستقل، اگرنه مقدم، فعالیت انقلابی مبدل گردد. روشنفکران می‌توانند از طبقه حاکم و ایدئولوژی آن ببرّند و با طبقات ستمدیده و نیز انقلاب پیوند آلی (ارگانیک) برقرار کنند.
 کمونیسم چینی که پیشرفت سیاسیش بر کل جنبش سوسیالیستی سدهٔ بیستم میلادی سایه افکند، نیز تأثیرهای خلاق و درجه یک در پیشبرد مارکسیسم به‌جای گذاشت: مانند درک «استقرار سیاست در فرماندهی» که نقش آگاهی جمعی را در قیاس با جبر اقتصادی نشان داد؛ خصلت عام تضادها؛ ظرفیت سیاسی دهقانان؛ شکست حکومت و حزب در کشورهای سوسیالیستی در ممانعت از پیدایش بورژوازی نوخاستهٔ ممتاز؛ قابلیت بازگشت یا الغای دست‌آوردهای سوسیالیستی مادام که محیط جهانی سرمایه‌داری وجود دارد و مناسبات «قوانین بورژوائی» در داخل همچنان پابرجاست.
-مفاهیم اساسی مارکسیسم - شیوهٔ تولید، مبارزهٔ طبقاتی، نقش تعیین کنندهٔ عامل اقتصادی در تحلیل نهائی و خصلت عام تضادها- نه از «مد‌افتاده» و نه کهنه شده‌اند، - برخلاف آنچه نسل‌های پی در پی روشنفکران فرانسه پس از فرونشینی امواج [انقلاب] ۱۹-۱۹۱۷، جبههٔ توده‌ئی{{نشان|۱}}، یا «رهائی فرانسه» در سال ۱۹۴۵، یا '''ماه مه''' ۱۹۶۸، مأیوسانه تکرار کرده‌اند هنوز تحلیل تاریخ انقلاب چین یا جمهوری پنجم فرانسه، بدون استناد به‌شیوهٔ تولید غالب در هر یک از این کشورها، یا به‌مناسبات بین نیروهای تولید، مناسبات تولید و روبنا، یا به‌نقش فرایندهای اقتصادی، مبارزهٔ طبقاتی یا به‌تضادهای اصلی و فرعی ناممکن است. اما شناخت همهٔ این‌ها تنها آغاز کار است. وظیفه‌ئی که باقی می‌ماند عبارت است از توضیح و تبیین همه چیز در چهارچوب شرایط مشخص و عینی.
+مفاهیم اساسی مارکسیسم - شیوهٔ تولید، مبارزهٔ طبقاتی، نقش تعیین کنندهٔ عامل اقتصادی در تحلیل نهائی و خصلت عام تضادها- نه از «مد‌افتاده» و نه کهنه شده‌اند، - برخلاف آنچه نسل‌های پی درپی روشنفکران فرانسه پس از فرونشینی امواج [انقلاب] ۱۹-۱۹۱۷، جبههٔ توده‌ئی{{نشان|۱}}، یا «رهائی فرانسه» در سال ۱۹۴۵، یا '''ماه مه''' ۱۹۶۸، مأیوسانه تکرار کرده‌اند هنوز تحلیل تاریخ انقلاب چین یا جمهوری پنجم فرانسه، بدون استناد به‌شیوهٔ تولید غالب در هر یک از این کشورها، یا به‌مناسبات بین نیروهای تولید، مناسبات تولید و روبنا، یا به‌نقش فرایندهای اقتصادی، مبارزهٔ طبقاتی یا به‌تضادهای اصلی و فرعی ناممکن است. اما شناخت همهٔ این‌ها تنها آغاز کار است. وظیفه‌ئی که باقی می‌ماند عبارت است از توضیح و تبیین همه چیز در چهارچوب شرایط مشخص و عینی.
-زیرا، در حالی که تئوری مارکسیستی بر پایه تاریخ استوار است، مارکسیسم یک «تئوری تاریخ»، یک روایت‌ نو از «خطابه دربارهٔ تاریخ جهان»، که بسیاری از مورخان با حسرت خواهان آن هستند، نیست. به‌دیگر سخن، نقش اصلی مارکسیسم این نیست - و نبوده است - که تبیین کلی، جامد و «مشکل‌گشا» از جریان انکشاف تاریخی جوامع بشری بترتیبی که در طول زمان عملاً اتفاق افتاده است، به‌دست دهد. این قضیه نخست دربارهٔ شیوه‌های تولید ونحوه تناوب آن‌ها صدق می‌کند. اصولاً تئوری مارکسیستی تاریخ جهان را به‌تعاقب انعطاف‌ناپذیر شیوه‌های تولید غالب، چنان که در تئوری استالینی «پنج مرحله‌ئی» وجود دارد، تنزل نمی‌دهد. این شیوه‌های تولید انواع معینی از جامعه - برده‌داری، فئودالیسم، سرمایه‌داری - را مشخص می‌کنند، که بندرت در اشکال «خالص» خود قابل رؤیت هستند.  اوضاع بینابینی یا جنبی بسیار دیگری وجود دارند. غالب کشورها در قرون وسطای اروپا تنها نمودار شکل ناکاملی از فئودالیسم‌اند، و بیشتر کشورهای '''جهان سوم''' تنها نمونه‌ئی ناقص و جزئی از نظام سرمایه‌داری‌اند.
+زیرا، در حالی که تئوری مارکسیستی بر پایه تاریخ استوار است، مارکسیسم یک «تئوری تاریخ»، یک روایت‌ نو از «خطابه دربارهٔ تاریخ جهان»، که بسیاری از مورخان با حسرت خواهان آن هستند، نیست. به‌دیگر سخن، نقش اصلی مارکسیسم این نیست - و نبوده است - که تبیین کلی، جامد و «مشکل‌گشا» از جریان‌انکشاف‌تاریخی جوامع بشری بترتیبی که در طول زمان عملاً اتفاق افتاده است، به‌دست دهد. این قضیه نخست دربارهٔ شیوه‌های تولید ونحوه تناوب آن‌ها صدق می‌کند. اصولاً تئوری مارکسیستی تاریخ جهان را به‌تعاقب انعطاف‌ناپذیر شیوه‌های تولید غالب، چنان که در تئوری استالینی «پنج مرحله‌ئی» وجود دارد، تنزل نمی‌دهد. این شیوه‌های تولید انواع معینی از جامعه - برده‌داری، فئودالیسم، سرمایه‌داری - را مشخص می‌کنند، که بندرت در اشکال «خالص» خود قابل رؤیت هستند. اوضاع بینابینی یا جنبی بسیار دیگری وجود دارند. غالب کشورها در قرون وسطای اروپا تنها نمودار شکل ناکاملی از فئودالیسم‌اند، و بیشتر کشورهای '''جهان سوم''' تنها نمونه‌ئی ناقص و جزئی از نظام سرمایه‌داری‌اند.
 افزون بر این، شیوه‌های گوناگون تولید، با یک سلسله گسیختگی‌ها، به‌نحوی پیچیده در زمان و مکان به‌دنبال هم می‌آیند که تئوری مارکسیستی نمی‌تواند و نمی‌باید مستقیماً آن‌ها را توضیح دهد، این گسیختگی‌ها را باید به‌مدد مفاهیم مارکسیستی در سطح تجارب عینی تاریخی، تحلیل کرد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۸:۵۲
سطر ۱۶:		سطر ۱۶:


−	::مارکسیسم آفرینشی است مستمر بر اساس عمل اجتماعی؛ نه «خطابه‌ئی دربارهٔ تاریخ جهان» یا شماتیسم (Schematism) کاذب «پنج مرحله»ئی. مارکس مستقیماً از زمان حال حرکت می‌کند؛ او یک «مورخ مارکسیست» نیست، و استدلالش عبارت است از اندیشهٔ تاریخی دربارهٔ زمان حال به‌خاطر تغییر آن.	+	::::مارکسیسم آفرینشی است مستمر بر اساس عمل اجتماعی؛ نه «خطابه‌ئی دربارهٔ تاریخ جهان» یا شماتیسم (Schematism) کاذب «پنج مرحله»ئی. مارکس مستقیماً از زمان حال حرکت می‌کند؛ او یک «مورخ مارکسیست» نیست، و استدلالش عبارت است از اندیشهٔ تاریخی دربارهٔ زمان حال به‌خاطر تغییر آن.

@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 در مورد تاریخ ویژه هر قوم هم باید گفت که چنین تاریخ‌هائی عملاً عبارتند از یک سلسله از مکانیسم‌های مشخص، گسیختگی‌ها، گره خوردگی‌ها، پیچ و تاب‌های منطقه‌ئی، عقب‌نشینی‌ها، اختلال‌ها، احیا یا ادامهٔ حیات عناصر گذشته، که در مجموعهٔ اصول مارکسیسم با آن‌ها مستقیماً برخورد نمی‌شود. تحلیل همهٔ این مکانیسم‌ها در چهارچوب عمومی تئوری ماتریالیسم تاریخی باید به‌طور مشخص انجام گیرد، کاری که بهیچ وجه آسان نیست. مارکسیسم هیچ گونه طرح ساخته و پرداخته‌ئی برای تاریخ هر قوم ارائه نمی‌دهد. تنزل مارکسیسم تا سطح جبر اقتصادی، به‌ویژه خطرناک است. بنابراین نظر، تعاقب شیوه‌های تولید، علی‌رغم آن‌چه رُخ می‌دهد، جبراً اجتناب‌ناپذیر است. «چرخ عظیم تاریخ می‌گردد» و سوسیالیسم ناگزیر، به‌مثابهٔ نتیجه تضادهای عینی، نیروهای تولید با مناسبات تولید فراخواهد رسید.
-از این دیدگاه سوسیالیسم اجتناب‌ناپذیر است، و برای رسیدن به‌آن کافی است، منتظر عملکرد تضادها بنشینیم. اما چینی‌ها در انتقاد خود از رویزیونیسم شوروی، این نظر را پیش کشیده‌اند که عقب‌نشینی و فرونشینی همواره اجتناب‌ناپذیر است. این نیز کمک کاملاً نوی به‌غنای سوسیالیسم است. مارکس، به‌مثابه فرزند سدهٔ نوزدهم و وارث عصر '''روشنگری''' قطعاً از اعتماد و خوشبختی نسبت به پیشرفت بشر ملهم بود، خوش‌بینی‌ئی که با بحران‌های سدهٔ بیستم به‌حقیقت نپیوست. چینی‌ها می‌گویند حرکت تاریخ حرکت مارپیچی است. این استعاره هرچه هست این شایستگی را داراست که بازی پیچیدهٔ پیشرفت‌ها و عقب‌نشینی‌ها را که تاریخ تکامل هر قوم سرشار از آن‌هاست نشان می‌دهد.
+از این دیدگاه سوسیالیسم اجتناب‌ناپذیر است، و برای رسیدن به‌آن کافی است، منتظر عملکرد تضادها بنشینیم. اما چینی‌ها در انتقاد خود از رویزیونیسم شوروی، این نظر را پیش کشیده‌اند که عقب‌نشینی و فرونشینی همواره اجتناب‌ناپذیر است. این نیز کمک کاملاً نوی به‌غنای سوسیالیسم است. مارکس، به‌مثابه فرزند سدهٔ نوزدهم و وارث عصر '''روشنگری''' قطعاً از اعتماد و خوشبختی نسبت به‌‌پیشرفت بشر ملهم بود، خوش‌بینی‌ئی که با بحران‌های سدهٔ بیستم به‌حقیقت نپیوست. چینی‌ها می‌گویند حرکت تاریخ حرکت مارپیچی است. این استعاره هرچه هست این شایستگی را داراست که بازی پیچیدهٔ پیشرفت‌ها و عقب‌نشینی‌ها را که تاریخ تکامل هر قوم سرشار از آن‌هاست نشان می‌دهد.
 مارکسیسم، این تئوری انقلابی مبارزه که مرادش صرفاً تحلیل روشنفکرانهٔ گذشته
@@ سطر ۷۰: / سطر ۷۰: @@
 غرق شدن به‌نحوی مکتبی در مطالعهٔ موشکافانهٔ انقلاب فرانسه، تمدن یونان، اسپانیای معاصر، یا حتی قیام‌های دهقانی یا جنبش کارگری با استفاده از ابزار تحلیل مارکسیستی به‌معنی فراموش کردن اهداف اساسی مارکسیسم است. زیرا چنین کاری به‌معنی دور کردن آن ابزار از وظیفه اصلی آن است.
-هرچند «مورخ مارکسیست» در زمینه‌ئی به‌دور از پراتیک (=عمل) اجتماعی، عمل می‌کند، اما هنوز جا و نیاز برای مطالعهٔ گذشته وجود دارد، گذشته دور و نزدیک هردو، گذشته‌ئی که صراحتاً با مبارزهٔ توده‌ئی کنونی چه در طرح مسئله وچه درپاسخگوئی به‌آن، پیوند دارد و در عین حال از دستاوردهای نظری مارکسیستی بهره می‌گیرد. یا عبارت‌پردازی‌های نظری دانشگاهی با چاشنی مارکسیستی، یا ایجاد رابطه‌ئی '''فعال''' با گذشته بر اساس مارکسیسم. تاریخ انقلابی به کدامیک از این دو نیازمند است؟
+هرچند «مورخ مارکسیست» در زمینه‌ئی به‌دور از پراتیک (=عمل) اجتماعی، عمل می‌کند، اما هنوز جا و نیاز برای مطالعهٔ گذشته وجود دارد، گذشته دور و نزدیک هردو، گذشته‌ئی که صراحتاً با مبارزهٔ توده‌ئی کنونی چه در طرح مسئله وچه درپاسخگوئی به‌آن، پیوند دارد و در عین حال از دستاوردهای نظری مارکسیستی بهره می‌گیرد. یا عبارت‌پردازی‌های نظری دانشگاهی با چاشنی مارکسیستی، یا ایجاد رابطه‌ئی '''فعال''' با گذشته بر اساس مارکسیسم. تاریخ انقلابی به‌‌کدامیک از این دو نیازمند است؟
 ==پاورقی‌ها==