آفرینش جهان در اساطیر سُومِر - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Parastoo: «آفرینش جهان در اساطیر سُومِر» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2011-10-29T18:27:36Z

«آفرینش جهان در اساطیر سُومِر» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Parastoo: نهایی شد.

2011-10-29T18:26:52Z

نهایی شد.

Mahyar در ‏۲۹ اکتبر ۲۰۱۱، ساعت ۱۸:۰۶

2011-10-29T18:06:34Z

Mahyar: بازنگری شد

2011-10-29T17:59:30Z

بازنگری شد

نمایش تغییرات

Robofa: ربات: افزودن رده:کتاب جمعه

2011-08-03T17:38:39Z

ربات: افزودن رده:کتاب جمعه

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

2011-07-06T10:25:48Z

ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

Minoo در ‏۳۰ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۱:۱۵

2011-06-30T11:15:17Z

نمایش تغییرات

Minoo در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۶:۲۱

2011-06-28T16:21:58Z

Robofa: ربات: افزودن رده:کتاب_جمعه_۹

2011-05-09T19:36:43Z

ربات: افزودن رده:کتاب_جمعه_۹

Parastoo در ‏۴ سپتامبر ۲۰۱۰، ساعت ۲۱:۱۶

2010-09-04T21:16:40Z

@@ سطر ۱۱۱: / سطر ۱۱۱: @@
 {{پایان چپ‌چین}}
 [[رده:کتاب جمعه ۹]]
-[[رده:کتاب جمعه]]
+[[رده:باجلان فرخی]]

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
-===اسطورهٔ «دوموزی» و «اینانّا»===
+==اسطورهٔ «دوموزی» و «اینانّا»==
 اسطورهٔ سومریِ «اینانا» شاید نخستین تحلیل نوشتاری از مسأله مشکل مرگ باشد که اندیشهٔ انسان آغازین را به‌خود مشغول می‌داشته است. در این اسطوره، «اینانا» ملکهٔ آسمان و معشوقهٔ خدایان به‌جهان بی‌بازگشت یعنی جهان زیرین می‌رود و اگرچه در الواح سومری سخنی در باب علت این سفر گفته نشده اما چنین می‌نماید که علت آن یافتن پاسخ پرسش نیاکان انسان یعنی دانائی به‌راز مرگ باشد که هزاران سال بعد در اساطیر «سومر» بدین گونه نمودار می‌شود.
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
-===آفرینش و خاستگاه جهان===
+==آفرینش و خاستگاه جهان==
 گفتیم که بسیاری از الواح سومری شکسته و ناخواناست. به‌همین دلیل دانش ما نیز در این زمینه محدود است. به‌روایت از پروفسور «کرامر» آن‌چه از کتیبه‌ها و الواح سومری برمی‌آید حاکی از این است که:
@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
-===خدایان و جهان===
+==خدایان و جهان==
 در اسطوره‌ئی امده که «نَم‌مو» (Nammu) یا خدابانوی دریا زایندهٔ آسمان و زمین و مادر خدایان است. در این اسطوره آمده که «ئن‌‌لیل» دلباختهٔ خدابانو«نین‌لیل» است، و زمانی که «نین‌لیل» در رود «نون‌بیردُو» مشغول زورق‌رانی است به‌او آویخته با او می‌آمیزد، و هم بدین گناه به‌جهان زیرین تبعید می‌شود. «نین‌لیل» به‌جستجوی «ئن‌لیل» به‌جهان زیرین می‌رود و برای روشن کردن جهان زیرین فرزندی می‌زاید که همانا «نَنّا»، یا خدای ماه است. در این اسطوره خورشید یا خورشید–خدا «اُوتُو» (Utu) فرزند «نَنّا» و زن او «نین‌گال» است. در اسطورهٔ دیگری آمده است که هر شب ماه با زورقی از رود فرات می‌گذرد و ستارگان و سیارات در این سفر شبانه با «نَنّا» همراهند.
@@ سطر ۶۲: / سطر ۶۲: @@
-===آفرینش انسان===
+==آفرینش انسان==
 بنا به‌همان اسطوره، وقتی که «ئن‌لیل»، «لَحَر» (خدای گله‌بانی) و «اَشنَن» خدای کشاورزی را آفرید این دو خدا میخوارگی آغاز کرده وظایف خود را از یاد بردند؛ و چنین شد که «ئن‌لیل» انسان را برای یاری کردن خدایان و خدمت به‌آنان آفرید.
@@ سطر ۷۱: / سطر ۷۱: @@
-===بهشتِ دیلمون===
+==بهشتِ دیلمون==
 در اسطورهٔ '''دیلمون''' (Dilmun) آمده است که آفرینش از «دیلمون» آغاز می‌شود. '''دیلمون''' را کم یا بیش همین '''بحرین''' کنونی دانسته‌اند. در آغاز در «دیلمون» باشنده‌ئی نبود تا آن‌گاه که «اَن‌کی»، به‌تمنای جفت خویش خدابانو «نین‌هورساگ»، آب شیرین را آفرید. پس از آمیزش «اَن‌کی» و «نین‌هورساگ»، '''نین‌سار''' یا '''نین‌مو''' خدابانوی رویانندهٔ نباتات هستی یافت. از آمیزش «ان‌کی» و «نین‌سار» خدابانو «نین کوررا» زاده شد. از آمیزش «اَن‌کی» و «نین کوررا» خدابانو «اوتتو» (Uttu) تولد یافت. پیش از آن که «اَن‌کی» با «اوتتو» در آمیزد «نین‌هورساگ» عروس را بر آن داشت تا از شوهرش هدیهٔ ازدواج بخواهد. «اوتتو» چنین کرد و «اَن‌کی» سیب، خیار و انگور را آفرید و به‌عروس و دختر خویش ارزانی داشت. آن گاه «اَن‌کی» هشت نبات تازه را به‌بهشت «دیلمون» ارزانی کرد و خود همهٔ آن‌ها را خورد. «نین‌هورساگ» جفت خویش «ان‌کی» را نفرین و رها کرد. «ان‌کی» روباه را با وعدهٔ آفریدن نباتات تازه در «دیلمون» به‌دنبال «نین‌هورساگ» فرستاد... (لوح در این قسمت شکسته و ناخوانا است). خدایان در پاسخ نفرین «نین‌هورساگ»، «ان‌کی» را به‌هشت بیماری مبتلا کردند و «نین‌هورساگ» که به‌خواهش روباه نزد همسرش بازگشته بود به‌کمک هشت خدابانو بیماری ان‌کی را درمان کردند.
@@ سطر ۸۰: / سطر ۸۰: @@
-===گذر از شبانی به‌کشاورزی===
+==گذر از شبانی به‌کشاورزی==
 در اسطوره‌ئی که به اسطورهٔ «دوموزی» و «انکی‌میدو» مشهور است سخن از روی آوردن از شبانی به‌کشاورزی یا سفر سومریان نخستین از کوهساران به‌دشت‌ها است. در این اسطوره «دوموزی» خدای دامداری و «انکی‌میدو» رو به‌روی هم قرار دارند. «دوموزی» مدعی است که همهٔ هنرهای «انکی‌میدو» را می‌داند و بدین‌سان به‌«انکی‌میدو» نیازی نیست. «اوتتو» خورشید-خدا حامی «دوموزی» است. «دوموزی» برای جلب حمایت زن خویش «اینانا» برایش هدایائی می‌فرستد. «اینانا» هدایا را بازمی‌گرداند چرا که حامی «انکی‌میدو» خدای کشاورزی است و هنرهای او را مفید می‌داند... و شاید این حمایت یادآور این رویداد است که این زنان بودند که در اواخر دورهٔ «پارینه سنگی» نخستین فنون کشاورزی را به‌مردان آموختند.
-===توفان بزرگ===
+==توفان بزرگ==
 رویدادی که در اساطیر «سومر» به‌نام '''توفان بزرگ''' از آن یاد می‌شود با روایات گوناگون در اساطیر اکثر کشورهای باستانی وجود دارد و '''دمورگان''' (Demorgan) آن را با باران‌های سیل‌آسا و طغیان رودها و دریاها در پایان دورهٔ چهارم زمین‌شناسی مربوط می‌داند.

@@ سطر ۱۱۱: / سطر ۱۱۱: @@
 .Middle Eastern Mythology Pelican
 {{پایان چپ‌چین}}
 [[رده:کتاب جمعه ۹]]

@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 اسطورهٔ سومریِ «اینانا» شاید نخستین تحلیل نوشتاری از مسأله مشکل مرگ باشد که اندیشهٔ انسان آغازین را به‌خود مشغول می‌داشته است. در این اسطوره، «اینانا» ملکهٔ آسمان و معشوقهٔ خدایان به‌جهان بی‌بازگشت یعنی جهان زیرین می‌رود و اگرچه در الواح سومری سخنی در باب علت این سفر گفته نشده اما چنین می‌نماید که علت آن یافتن پاسخ پرسش نیاکان انسان یعنی دانائی به‌راز مرگ باشد که هزاران سال بعد در اساطیر «سومر» بدین گونه نمودار می‌شود.
-«اینانا» خدا بانوی شهر '''اِرِخ''' و ملکهٔ آسمان بر آن شد که به‌قلمرو فرمانروائی خواهرش «'''اِرِش کی گَل'''» (Ereshkigal)، یعنی به جهان زیرین سفر کند؛ پس به‌وزیر خویش '''نین‌شُوبُور''' گفت سه روز منتظر بماند، و اگر پس از سه روز نیامد، بداند که او در جهان بی‌بازگشت زندانی شده است. پس، به‌سوگ بنشیند و از سه خدای بزرگ، یعنی '''ئِن‌لیل'''، ـ خدای شهر '''نیپُّور''' ـ '''نَنّا''' (Nanna)، خدای ماه و خدای شهر «اور»، '''اِن کی''' یاری بطلبد تا ملکهٔ آسمان از جهان بی‌بازگشت رهائی یابد.
+«اینانا» خدا بانوی شهر '''اِرِخ''' و ملکهٔ آسمان بر آن شد که به‌قلمرو فرمانروائی خواهرش «'''اِرِش کی گَل'''» (Ereshkigal)، یعنی به‌‌جهان زیرین سفر کند؛ پس به‌وزیر خویش '''نین‌شُوبُور''' گفت سه روز منتظر بماند، و اگر پس از سه روز نیامد، بداند که او در جهان بی‌بازگشت زندانی شده است. پس، به‌سوگ بنشیند و از سه خدای بزرگ، یعنی '''ئِن‌لیل'''، ـ خدای شهر '''نیپُّور''' ـ '''نَنّا''' (Nanna)، خدای ماه و خدای شهر «اور»، '''اِن کی''' یاری بطلبد تا ملکهٔ آسمان از جهان بی‌بازگشت رهائی یابد.
 «اینانا»، ملکهٔ آسمان، زیباترین پوشاکش را به‌تن کرد و زیورها را زیب خویش کرد و راهی سفر شد. '''نِتی'''، که دروازه‌بان جهان زیرین بود او را از رفتن بازداشت. سپس او را از هفت دروازهٔ پیاپی گذرانید و در آستانهٔ هر دروازه، بخشی از جامه‌‌های او را از تنش بیرون کرد. «اینانا» پس از عبور از آخرین دروازه، خود را در برابر '''اَنون ناکی''' (Anunnaki) قاضی جهان بی‌بازگشت یافت، اینانا سراپا عریان بود. «اَنون ناکی» در او نگریست، و تن «اینانا» به‌ناگاه سرد شد. در این هنگام «اینانا» مرده‌ئی بود آویخته بر دار، مرده‌ئی چون مردگان دیگر.
-سه روز گذشت و «نین شوبور» وزیر فرزانهٔ «اینانا» دست به‌کار شد. مردمان «ارخ» در سوگ «اینانا» به مویه نشستند. از «ئن لیل» و «ننّا» کاری برنمی‌آمد، یا سرِ یاری نداشتند. پس «اِن کی» دست به‌کار شد و از ناخن دستان خویش دو هیولای غریب آفرید؛ یکی به‌نام «کورگارّو»‌و دیگری به‌نام «کالاتورّو». «کورگارو» و «کالاتورّو» به‌فرمان «اِن کی» آب حیات و نوشدارو برداشتند و از هفت دروازهٔ پی در پی جهان زیرین گذشتند ـ تا به‌مردهٔ «اینانا» رسیدند. پس، شصت یک بار آب حیات و نوشدارو را بر تن سرد «اینانا» فرو پاشیدند و «اینانا» ـ خدا بانوی «ارخ» و ملکهٔ آسمان ـ به‌زندگی بازگشت.
+سه روز گذشت و «نین شوبور» وزیر فرزانهٔ «اینانا» دست به‌کار شد. مردمان «ارخ» در سوگ «اینانا» به‌‌مویه نشستند. از «ئن لیل» و «ننّا» کاری برنمی‌آمد، یا سرِ یاری نداشتند. پس «اِن کی» دست به‌کار شد و از ناخن دستان خویش دو هیولای غریب آفرید؛ یکی به‌نام «کورگارّو»‌و دیگری به‌نام «کالاتورّو». «کورگارو» و «کالاتورّو» به‌فرمان «اِن کی» آب حیات و نوشدارو برداشتند و از هفت دروازهٔ پی در پی جهان زیرین گذشتند ـ تا به‌مردهٔ «اینانا» رسیدند. پس، شصت یک بار آب حیات و نوشدارو را بر تن سرد «اینانا» فرو پاشیدند و «اینانا» ـ خدا بانوی «ارخ» و ملکهٔ آسمان ـ به‌زندگی بازگشت.
-در آن هنگام قانون این بود که، هیچ‌کس حق نداشت که بدون جانشین از جهان زیرین خارج شود. پس «اینانا» و پاسداران جهان زیرین به‌جستجوی جانشین ملکهٔ‌ آسمان به‌زمین آمدند. اهریمنان جهان زیرین پس از رسیدن به شهر «ارخ»، «نین شوبور» را به‌جانشینی «اینانا» در جهان زیرین برگزیدند؛ امّا ملکهٔ آسمان نپذیرفت. پس اهریمنان «شارا» ـ خدای شهر «اُومّا» (Umma) را به‌جانشینی «اینانا»، در جهان زیرین، برگزیدند، که ملکهٔ آسمان نپذیرفت. پس اهریمنان «لاتاراک» -  خدای «بَدتی بیرا» را به‌جانشینی او در جهان زیرین برگزیدند؛ که باز ملکهٔ آسمان نپذیرفت.
+در آن هنگام قانون این بود که، هیچ‌کس حق نداشت که بدون جانشین از جهان زیرین خارج شود. پس «اینانا» و پاسداران جهان زیرین به‌جستجوی جانشین ملکهٔ‌ آسمان به‌زمین آمدند. اهریمنان جهان زیرین پس از رسیدن به‌‌شهر «ارخ»، «نین شوبور» را به‌جانشینی «اینانا» در جهان زیرین برگزیدند؛ امّا ملکهٔ آسمان نپذیرفت. پس اهریمنان «شارا» ـ خدای شهر «اُومّا» (Umma) را به‌جانشینی «اینانا»، در جهان زیرین، برگزیدند، که ملکهٔ آسمان نپذیرفت. پس اهریمنان «لاتاراک» -  خدای «بَدتی بیرا» را به‌جانشینی او در جهان زیرین برگزیدند؛ که باز ملکهٔ آسمان نپذیرفت.
 در اینجا لوح سومری شکسته و ناخواناست و پایان ماجرا به‌درستی روشن نیست. اما از اسناد دیگری چنین برمی‌آید که: «اینانا» و اهریمنان جهان زیرین پس از چندی «دوموزی»، شوهر «اینانا» را که به‌هنگام بازگشت «اینانا» به‌شهر به‌استقبال او نرفته بود، به‌جانشینی ملکهٔ آسمان برمی‌گزینند. «دوموزی» به‌خدای آفتاب «اُتُو» روی آورده از او یاری می‌جوید اما پایان ماجرا معلوم نیست و نمی‌دانیم که «دوموزی» به‌جهان زیرین رفته است یا نه، و سرنوشت «دوموزی» در پردهٔ ابهام باقی مانده است.
@@ سطر ۷۶: / سطر ۷۶: @@
 در اسطورهٔ '''دیلمون''' (Dilmun) آمده است که آفرینش از «دیلمون» آغاز می‌شود. '''دیلمون''' را کم یا بیش همین '''بحرین''' کنونی دانسته‌اند. در آغاز در «دیلمون» باشنده‌ئی نبود تا آن‌گاه که «اَن‌کی»، به‌تمنای جفت خویش خدابانو «نین‌هورساگ»، آب شیرین را آفرید. پس، از آمیزش «اَن‌کی» و «نین‌هورساگ»، '''نین‌سار''' یا '''نین‌مو''' خدا بانوی رویانندهٔ نباتات هستی یافت. از آمیزش «ان‌کی» و «نین‌سار» خدا بانو «نین کوررا» زاده شد. از آمیزش «اَن کی» و «نین کوررا» خدا بانو «اوتتو» (Uttu) تولد یافت. پیش از آن که «اَن کی» با «اوتتو» در آمیزد «نین‌هورساگ» عروس را بر آن داشت تا از شوهرش هدیهٔ ازدواج بخواهد. «اوتتو» چنین کرد و «اَن کی» سیب، خیار و انگور را آفرید و به‌عروس و دختر خویش ارزانی داشت. آن گاه «اَن کی» هشت نبات تازه را به‌بهشت «دیلمون» ارزانی کرد و خود همهٔ آن‌ها را خورد. «نین‌هورساگ» جفت خویش «ان کی» را نفرین و رها کرد. «ان کی» روباه را با وعدهٔ آفریدن نباتات تازه در «دیلمون» به‌دنبال «نین‌هورساگ» فرستاد... (لوح در این قسمت شکسته و ناخوانا است). خدایان در پاسخ نفرین «نین‌هورساگ»، «ان کی» را به‌هشت بیماری مبتلا کردند و «نین‌هورساگ» که به‌خواهش روباه نزد همسرش بازگشته بود به‌کمک هشت خدا بانو بیماری ان کی را درمان کردند.
-در اسطورهٔ دیگری آمده که پس از هستی یافتن جهان «ان کی» برای آن که به یاران گوناگون سروسامان بدهد به‌سفر می‌پردازد و در هر دیار خدا یا خدا بانوئی را به‌فرمانروائی برمی‌گزیند. ان کی در فرات و دجله و خلیج فارس سفر کرد و آب‌ها را پر از ماهی کرد. «ئی‌لیل» کلنگ دو سر را به‌مردمان موسیاه ارزانی داشت و «ان کی» با آفریدن نباتات و چارپایان جهان را آباد کرد و به‌مردم خانه‌سازی آموخت...
+در اسطورهٔ دیگری آمده که پس از هستی یافتن جهان «ان کی» برای آن که به‌‌یاران گوناگون سروسامان بدهد به‌سفر می‌پردازد و در هر دیار خدا یا خدا بانوئی را به‌فرمانروائی برمی‌گزیند. ان کی در فرات و دجله و خلیج فارس سفر کرد و آب‌ها را پر از ماهی کرد. «ئی‌لیل» کلنگ دو سر را به‌مردمان موسیاه ارزانی داشت و «ان کی» با آفریدن نباتات و چارپایان جهان را آباد کرد و به‌مردم خانه‌سازی آموخت...
 از اسطورهٔ «دیلمون» و از آن‌چه گفته شد (اگرچه به‌علت شکسته بودن الواح غالباً نا تمام است) برمی‌آید که این اسطوره‌ها از دورهٔ آغاز کشاورزی سخن می‌گویند. بنابر اسطورهٔ «دیلمون» «ان کی» آب شیرین را آفرید. و «نین‌هورساگ» زمین را، و این نشانه آغاز روی آوردن انسان به‌کشاورزی و روستانشینی در دورهٔ نوسنگی است.

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 [[Image:9-151.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۱]]
-{{ناقص}}
+{{در حال ویرایش}}
 [[رده:کتاب جمعه ۹]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۹:۳۶
سطر ۱۳:		سطر ۱۳:

	{{ناقص}}		{{ناقص}}
		+
		+	[[رده:کتاب جمعه ۹]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۱۰، ساعت ۲۱:۱۶
سطر ۱۱:		سطر ۱۱:
	[[Image:9-150.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۰\|کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۰]]		[[Image:9-150.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۰\|کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۰]]
	[[Image:9-151.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۱\|کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۱]]		[[Image:9-151.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۱\|کتاب جمعه سال اول شماره ۹ صفحه ۱۵۱]]
		+
		+	{{ناقص}}