http://irpress.org/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Hadis 2026-04-25T12:02:53Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.35.2 http://irpress.org/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DB%B2&diff=30926 2012-04-14T20:53:56Z

<p>Hadis: بازنگری شد</p> <hr /> <div>[[Image:18-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:18-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴]]<br /> [[Image:18-085.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵]]<br /> [[Image:18-086.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶]]<br /> [[Image:18-087.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷]]<br /> [[Image:18-088.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸]]<br /> [[Image:18-089.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹]]<br /> [[Image:18-090.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰]]<br /> [[Image:18-091.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱]]<br /> [[Image:18-092.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲]]<br /> [[Image:18-093.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳]]<br /> [[Image:18-094.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴]]<br /> [[Image:18-095.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵]]<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;گوران تربورن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;۳. الگوهای دمکراتیزه کرده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> در تاریخ دمکراتیزه کردن، فقدان دو مشخصه شگفت‌انگیز است. اوّل: این واقعیت که هیچ یک از انقلاب‌های بزرگِ بورژوائی درواقع دمکراسی بورژوائی را مستقر نکرد. این فقط دربارهٔ انقلاب‌های قدیمی هلند و انگلستان صدق نمی‌کند: قانون اساسی دمکراتیکی که ثمرهٔ انقلاب فرانسه بود، از آغاز تا آخر عمر کوتاهش ورق‌پاره‌ئی بیش نبوده است. انقلاب ژوئیه حتی نتوانست یک پیش‌نویس قانون اساسی تهیه کند، معذلک باعثِ ترغیبِ رشدِ جنبشِ دمکراتیک مردان در سوئیس شد. قیام توده‌ئیِ بین‌المللی سال ۱۸۴۸ را بی‌درنگ ارتجاعِ فئودالی دودمانی و نیز خودِ بورژوازی سرکوب کردند. مثلاً، در سال ۱۸۵۰ دومین جمهوری فرانسه ۲٫۵ میلیون نفر مرد بالغ را با عرضهٔ یک لایحهٔ جدید در باب لزوم ارائهٔ مدارک کامل محل سکونت، از حق رأی دادن محروم کرد. در سال ۱۸۶۰ حزبِ ناسیونال لیبرال‌های بورژوای دانمارک مصرّانه کوشید که از مجلس مردمی سلبِ قدرت کند. جمهوری آمریکائی را آقایان سفیدپوستِ صاحب ملک مستقر کردند، و تا زمانِ جنگِ داخلی فقط مردان سیاه‌پوست شمال حق رأی داشتند. ایتالیای وحدت یافته، از حق رأی بسیار محدود &#039;&#039;&#039;ساردنی&#039;&#039;&#039; اقتباس کرد. و زمانی که &#039;&#039;&#039;بیسمارک،&#039;&#039;&#039; علی‌رغم بداقبالی بورژوالیبرال‌ها، در انتخابات &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; به‌مردان حق رأی عمومی داد، نه هدفش رژیمی با دمکراسی پارلمانی بود و نه نتیجه‌اش چنین شد.<br /> <br /> دوّمین فقدان شگفت‌آورِ تاریخ دمکراسی بورژوائی همانا فقدان یک جریان صلح‌آمیز و موزون به‌همراه رشدِ ثروت، سواد و شهری کردن است. در آغاز جنگِ جهانی اول فقط سه دولتِ سرمایه‌داری دور از معرکهٔ جنگ، یعنی &#039;&#039;&#039;استرالیا، زلاندنو، نُروژ&#039;&#039;&#039; می‌توانستند واجد ویژگی‌های دمکراسی باشند. اگر جنسیت گرائی [Sexisn، مثلاً بهره‌کشی مردان از زنان. م.] را کنار بگذاریم دو نمونهٔ دیگر قابل توجه دمکراسی، یعنی فرانسه و سوئیس را می‌توانیم در این منظومه بگنجانیم. میان سال‌های ۱۸۴۷ و ۱۸۷۴ سوئیس از دو جنگِ داخلی به‌سلامت جسته بود، حال آن که فرانسه انقلاب‌ها و ضدِانقلاب‌ها و نیز شکست نظامی امپراطوری دوّم را تجربه کرده بود، و این خود سرآغاز یک جمهوری دمکراتیک بود. رژیم پر سابقهٔ پارلمانی بریتانیا هنوز به‌تمام طبقهٔ کارگر مرد حق رأی نداده بود، و تازه بعد از سرکوب نخستین جنبش توده‌ئی دمکراتیکِ تاریخ بود که این امر به‌کندی انجام گرفت. ایالاتِ متحدهٔ آمریکا در جریان دمکراتیزه کردن از دو حرکت معکوس زیان دید. یکی در شمال، یعنی از [ندادن حق رأی] به‌مهاجران تازه واردِ بی‌سواد، و دیگری در جنوب، علیه سیاهپوستان و مخالفان سفیدپوست فقیر. در ایتالیا، آژدان‌ها و مازیری [MAZZIERI: لات‌های چماق به‌دست]، و نخست‌وزیر لیبرال &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; (GIOLLITI) هنوز قسمت اعظم انتخابات را در کنترل داشتند، و در سایر کشورها هم. - مالکان بزرگ و کولاک‌ها [دهقان‌های زمیندار] و متفقان بورژوای آن‌ها، قدرتِ امتیاز را به‌دست گرفته بودند. اکنون برای آن که نمائی از عوامل موقتی درگیرِ در فرایند دمکراتیزه کردن را به‌دست داده باشیم باید الگوی سیاسی این هفده کشور را در زمان‌های مشخص جدول‌بندی کنیم.<br /> <br /> <br /> {{وسط‌چین}}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;<br /> |-<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دمکراسی‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی دمکرات&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی قدرت‌طلب&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دیکتاتوری&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۸۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | || بلژیک || نروژ || فرانسه<br /> |-<br /> | || دانمارک || سوئد || <br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || (سوئیس) || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا و ایرلند || || <br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;۱۹۱۴&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || کانادا || آلمان ||<br /> |-<br /> |نروژ || دانمارک || ژاپن ||<br /> |-<br /> | || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || سوئد || ||<br /> |-<br /> | || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۲۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || بلژیک || ژاپن ||<br /> |-<br /> |اطریش || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | (فنلاند) || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> |آلمان || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندِنو || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۳۹&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش {{نشان|۱|*}} ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || فنلاند || آلمان ||<br /> |-<br /> |دانمارک || فرانسه || ایتالیا || <br /> |-<br /> |هلند || سوئیس || ژاپن ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | بریتانیا || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۹۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | اطریش || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |بلژیک || || ||<br /> |-<br /> |کانادا || || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || || ||<br /> |-<br /> | فنلاند || || ||<br /> |-<br /> |آلمان (بعد از ۱۹۵۶) || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> | ایتالیا || || ||<br /> |-<br /> |ژاپن || || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || || ||<br /> |-<br /> |بریتانیا || || ||<br /> |}<br /> {{پایان وسط‌چین}}<br /> <br /> ::::::::::::{{تک ستاره}}{{پاورقی|۱}} ۳۸ - ۱۹۳۴، بعد به‌آلمان ملحق شد.<br /> <br /> <br /> این هفده کشور مورد نظر فقط بعد از تاریخ به‌دست آوردن استقلال در این جدول گنجانیده شده‌اند، به‌استثنای نروژ که قبل از سال ۱۹۵۰ جزئی از سوئد نبود بلکه صرفاً شریک کوچکی در اتحاد سلطنتی بود. ایتالیا و آلمان فقط بعد از وحدت ملی در این جدول گنجانده شده‌اند؛ و اطریش هم بعد از &#039;&#039;&#039;اوسگلیش&#039;&#039;&#039; (Ausgleich) [پادشاهیِ «دوگانهٔ» اطریش و مجارستان] سال ۱۸۶۷ و بعد از دورهٔ استبداد؛ ژاپن بعد از دورهٔ بازگشت می جی (MEIJI RESTORATION) تا زمانی که این تغییرات رخ داد، همهٔ این کشورها به‌روشنی به‌دنیائی از رژیم‌های گوناگون تعلق داشتند (مثلاً امپراطوری هابسبورگ هیچ وقت یک دولت بورژوائی مطلق نبود).<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از شکست [در جنگ]==<br /> <br /> بعد از جنگ جهانی اول، تعداد کشورهای دمکراتیک از سه گروه به‌ده کشور (بالزوم برخی توضیحات در مورد کانادا و فنلاند) و کشورهای دارای دمکراسی مردان از ۵ کشور به‌چهارده کشور افزایش یافت. با فرا رسیدن سال ۱۳۳۹، تعداد این کشورها به‌ترتیب به‌هشت و یازده کشور کاهش یافت. رشد عظیم دمکراسی در اثر پیامدهای جنگ جهانی دوم به‌وجود آمد. تنها سوئیس به‌خاطر جنسیت گرائی و ایالات متحده به‌خاطر تعصب نژادی تا سال ۱۹۷۰ در این مجموعه نبودند. ظاهراً نتیجهٔ کار این است که دمکراسی بورژوائی تا حد زیادی یک دستاورد جزئی است.<br /> <br /> کشورهای فاتح دو جنگ جهانی از بیان دمکراتیک استفادهٔ شایانی کردند و بیش از همه کشوری که از دیگران کم‌تر دمکراتیک بود، یعنی ایالات متحده آمریکا از این نمد کلاهی برد. امّا هرگز هیچ مورخِ جدی‌ئی مدعی نشده است که عامل به‌وجود آورندهٔ جنگ‌ها، مبارزه‌های لَهْ یا علیه دمکراسی بورژوائی بوده است، یا اگر آلمان و متحدانش جنگ را باختند برای این که رژیم‌شان دمکراتیک نبود. وانگهی نقش مهم تاریخی جنگ‌های خارجی سخت این نظر را تأئید می‌کند که [وجود] دمکراسی بورژوائی، اصولاً مشروط است به‌فرمانروائی رشد یافتهٔ سرمایه. اگر این درست باشد، ضعفِ دمکراسی بورژوائی در آمریکای لاتین احتمالاً تا حدّی به‌این واقعیت بستگی دارد که این منطقه هرگز به‌عرصهٔ کشت و کشتار عظیم جنگ‌های جهانی کشانده نشده است.<br /> <br /> به‌هرحال، احتمال دارد به‌این ترتیب باشد که منشأ اتفاقی دمکراسی بورژوائی، خود یک اتفاق باشد زیرا، حتی اگر تعداد معدودی از آن‌ها [دمکراسی‌های بوژوائی] درشمار قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری باشند، معذلک سه‌کشور قبل از وقوع جنگ جهانی اول رژیم‌های دمکراتیک داشتند و تا به‌حال هم آن را حفظ کرده‌اند (بدون آن که اشغال نروژ را توسط آلمان سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ در نظر بگیریم.) پس، به‌نظر می‌رسد که در جنگ جهانی، حداقل، شرایط ناگزیر دمکراسی بورژوائی نیستند. شاید حتی جریان‌های داخلی دمکراتیزه کردن نیز درکار بوده، و فقط به‌طور اتفاقی بعد از دو جنگ جهانی شکفته شده باشد. به‌هرحال باید به‌حوزهٔ تحلیل‌های همبسته را کورد علاقهٔ شدید جامعه شناسان سیاسی است رد کنیم و نیروهای ناپیوسته‌ئی را نیز که در کار بود در نظر بگیریم. همچنین باید دست به‌دامنِ تعدادی فرضیات خلاف واقع شده، تاریخ را چنان مرور کنیم که انگار جنگ‌های جهانی اتفاق نیفتاده است. یا اگر افتاده نتایج دیگری هم داشته است.<br /> <br /> در جدول چهار دولت داریم که مراحل دمکراتیک را به‌طور متناوب طی کرده‌اند. بگذارید در اینجا هر یک از آن‌ها را به‌عنوان دو دولت به‌حساب آوریم. بنابراین مجموع دولت‌های مورد نظرمان اکنون به‌جای ۱۷ دولت ۲۱ دولت است. در ۹ دولت، رژیم دمکراسی بورژوائی، نتیجهٔ شکستِ نظامیِ یک حکومت غیر دمکراتیک بود (اطریش، فنلاند، آلمان هر یک دوبار، و ایتالیا، ژاپن و سوئد یک بار) در دو مورد (فنلاند ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ و سوئد ۱۹۱۸) سقوط رژیم‌های خارجی (یعنی آلمان ویلهلماین و قبل از آن امپراطوری رُمانوف) بود که در روند دمکرانیزه کردن تأثیر نامستقیم داشت. در مورد کشور فنلاند از رشد مذاکرات در باب قانون اساسی بعد از پیروزی &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; در جنگ داخلی [جنگ داخلی فنلاند بین &#039;&#039;&#039;سرخ‌های&#039;&#039;&#039; (شوروی) و &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; (ملیّون) به‌رهبری ژنرال مانِرهَیم و به‌یاری سپاهیان آلمانی پیروز شد] چنان برمی‌آید که اگر به‌خاطر استقرار یک جمهوری دمکراتیک در آلمان نبود، یک سلطنت مشروطه ولی غیر پارلمانی در فنلاند روی کار می‌آمد. شش ماه پس از سقوط &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; هنوز این سؤال مطرح بود که آیا جمهوری دمکراتیک مورد قبول سران دولت، ژنرال مانِرهَیم، و نیروهای دست راستی قرار خواهد گرفت یا نه.<br /> <br /> در مورد سوئد استفاده از یک استدلال خلاف واقعی خطرناک‌تر است. در اواخر پائیز ۱۹۱۸ این مملکت در موقعیتی قیام نزدیک به‌انقلاب بود. نیروهای دست چپی که تحتِ تأثیر انقلاب کبیر روسیه برای یک انقلاب سوسیالیستی پیکار می‌کردند، اقلیت قابل توجه جنبش کارگری را تشکیل می‌دادند، معذلک فشار مردم برای یک دمکراسی بورژوائی فوق‌العاده قوی بود. به‌هر ترتیب، دست راستی‌ها جای خود را در مجلس غیر دمکراتیکِ اوّل مستحکم کردند و از پشتیبانی زمینداران، دهقانان مرفه و [تولیدکنندگان] مختلط عظیم چوب و آهن متعلق به‌دوران پیش از صنعتی شدن و هم چنین وفاداری افسران ارشد و پلیس برخوردار بودند. بدون شک، وحشت شاه از تاج و تخت، به‌علاوهٔ سایر نگرانی‌هایش بود که بالأخره سیاستمداران دست راستی را مجبور به‌چشم پوشی از امتیازاتی کرد که مصرانه به‌آن‌ها چسبیده بودند. به‌نظر حتمی می‌رسد که اگر آلمان پیروز شده بود جریان دمکراتیزه کردن برای مدتی به‌تعویق می‌افتاد. تعیین این که اگر اصلاً جنگی در کار نبوداوضاع چگونه می‌شد، بسیار مشکل‌تر است. با گرد آمدن ابرهای سیاه در سال ۱۹۱۲ اطراف اروپا، دست راستی‌های سوئد قوی‌تر و جسورتر شده بودند و اگر رایشِ ویلهلماین عزیزشان سقوط نکرده بود، احتمالِ موافقت آن‌ها با یک رژیم دمکراتیک در اواخر سال ۱۹۱۸ بسیار ضعیف است.<br /> <br /> همچنین نمی‌توان با یقین تعیین کرد که اگر دورهٔ امپراطوری‌های هابسبورگ و &#039;&#039;&#039;هوهِن زولِرن&#039;&#039;&#039; یک دورهٔ صلح‌آمیز بود، آن‌ها چه مسیری را طی می‌کردند در صورت پیروزی نظامی نیز &#039;&#039;&#039;یونکرها&#039;&#039;&#039; به‌هیچ وجه حاضر به‌صَرفِ نظر از امتیازات خود یا عقب‌نشینی در مقابلِ نیروهای داخلی دمکراسی نبودند.<br /> <br /> در نتیجه، می‌توان گفت که در هشت مورد از ۲۱ مورد (یا در ۵ مورد از ۱۷ مورد) حاصل جنگ‌های جهانی به‌طور اتفاقی در استقرار دمکراسی بورژوائی نقشی تعیین کننده داشت. و در یک مورد دیگر (سوئد) این جنگ‌ها تعیین‌کنندهٔ زمان بندی این جریان بود. فرانسه را می‌توان به‌شش کشوری افزود که منشأ دمکراسی‌شان شکست نظامی بود. زیرا پیش شرطِ جمهوری دمکراتیک مردان در فرانسه، همانا، سقوط ناپلئون سوّم در جنگ فرانسه و &#039;&#039;&#039;پروس&#039;&#039;&#039; بود.<br /> <br /> فقط در چهار جریان دمکراتیزه کردن با جنگ خارجی کاملاً بی‌ارتباط بود، یعنی در چهار کشور استرالیا، زلاندنو، نروژ و سوئیس. معذلک در شش دمکراسی از ۱۳ دمکراسی جدول ما، جنگ، تأثیری نامستقیم و یا فقط تأثیری در درجهٔ دوّم اهمیت در رشد آن‌ها داشته است. جنگ باعث شد که حکومت‌ها و احزاب موجود در مسیر دمکراسی حرکت کنند، نه این که نیروهای پیشین را تجزیه کرده نیروهای جدیدی ایجاد کنند. درواقع درست‌تر است این شکلِ تأثیر را تحت عنوان کلّی‌تری بررسی کنیم که دیگر گام‌های مهم این جریان را نیز در بر گیرد. ازاین‌رو، از دمکراسی‌های مطلقاً ناشی از جنگ یعنی دمکراسی‌های ناشی از شکست به‌بررسی دمکراسی‌هائی می‌پردازیم که ناشی از بسیج ملی [برای جنگ] بودند.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های بسیج ملّی.==<br /> <br /> بسیج ملی [برای جنگ] از دو سویهٔ اصلی با رشد دمکراسی ربط داده شده است. از یک سو دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;وسیله‌ئی&#039;&#039;&#039; در خدمت رسیدن به‌این هدف یعنی بسیج ملی بوده است، از سوی دیگر دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;نتیجهٔ&#039;&#039;&#039; جریان یگانه‌سازی وحدت نظامی و اقتصادی و ایدئولوژیکی در قالب بسیج مردمی به‌منظور کوشش ملی بوده است. دو روشن‌ترین نمونه از دمکراتیزه کردن که همچون وسیله‌ئی در خدمت بسیج ملّی است یکی اصلاح حق رأی توسط &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; است در ایتالیا؛ و دیگری &#039;&#039;&#039;لایحهٔ انتخاباتِ دورانِ جنگ&#039;&#039;&#039; کانادا است در سال ۱۹۱۷، و هر دو این اقدامات بخشی از آماده‌سازی سیاسی برای جنگ [دمکراتیزه کردن همچون نتیجهٔ یگانه‌سازی در قالب بسیج ملی] در موارد زیر مشاهده می‌شود؛ دومین رابطه در استقرار دمکراسی مردان در بلژیک در اصلاحات هلندی در سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۸ در قبول دمکراسی توسط &#039;&#039;&#039;حقوق دانمارک&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۵، &#039;&#039;&#039;در لایحه اصلاحات بریتانیا&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۸، و حق رأی زنان در آمریکا در سال ۱۹۱۹ (و هم چنین در فرانسه و بلژیک بعد از جنگ جهانی دوّم). در تمام این موارد، جریان آغاز شدهٔ دمکراتیزه کردن توسطِ اتحاد مقدس (UNION SACRE) تسریع و تسهیل شد. آلبرت اول پادشاه بلژیک، تأثیرات بسیج ملی را بسیار خوب بیان کرده است. در سخنرانیش هنگام بازگشت به‌بروکسل در ۲۲ نوامبر ۱۹۱۸، و راجع به‌پارلمان چنین گفت: «برابری ستمدیدگی و تحمل باعث به‌وجود آمدن حقوق مساوی در گسترش آمال و آرزوهای مردم شده است. حکومت پیشنهاد می‌کند که هر دو مجلس، موانع پیشین را برای یک مسالمت وطن‌پرستانه از میان برداشته ابتکار همفکری ملی را بر اساس حق رأی مساوی کلیهٔ مردان بالغ برای اعمال حقوق مدنی عهده‌دار شود. در مواردِ دیگر نیز، بسیجِ ملّی نقش مهمی در گسترش حق رأی داشته است. مثلاً بیسمارک در خاطرات خود نوشته است: «قبول حق رأی عمومی سلاح مبارزهٔ علیهِ اُتریش و سایر قدرت‌های خارجی، یعنی سلاح در مبارزه برای اتحاد ملی بود». البته منظورش این بود که در جلب آرای توده‌ها فقط کاندیداهای طبقات مالک حق رقابت داشتند. در همین زمینه، یکی از دلایل موافقت امپراطورِ اتریش با حق رأی عمومی مردان در انتخابات مجلس دوم در سال ۱۹۰۷ این بود که او امیدوار بود از این طریق گرایش‌های تجزیه‌طلب را، که مایل به‌تجزیهٔ سلسلهٔ امپراطوری به‌ملت‌های سازندهٔ آن بود، خنثی کند. هم چنین بورژوازی دانمارک که مبارزه می‌کرد تا یک مرز غیر دودمانی در ساحل &#039;&#039;&#039;ایدر&#039;&#039;&#039; (Eider) را جایگزین دوک‌نشین‌های آلمانی پادشاه (به‌نام شِلسویگ و هولشتاین لوئن بورگ) کند، مجبور شد تفویض حق رأی عمومی را همچون وسیلهٔ رسیدن به‌این هدف به‌کارگیرد. در نروژ لزوم صف‌آرائی مردم در جنگ بر علیه اتحاد با سوئد ظاهراً یکی از دلائل اصلی موافقت احزاب چپ (لیبرال) در سال ۱۸۹۸ با خواست نیرومند جنبش کارگری برای حق رأی مردان است. در فنلاند تظاهرات طبقهٔ کارگر نیمه‌انقلابی، زمینهٔ گسترش حق رأی را در سال ۱۹۰۶ همچون بخشی از پیکار علیه تزار روسی تشکیل می‌داد.<br /> <br /> از این رو بسیج برای آزادی ملی و جنگ با خارجیان همزمان با شکست نظامی، از جمله مهم‌ترین موجبات رشد دمکراسی بوده است. امّا مسلم است که تعیینِ چگونگی تعیین‌کنندگی این نقش دشوار بوده است، امّا در زمان‌بندی دمکراتیزه کردن قاطعاً تعیین کننده بوده و یکی از دلائل همزمانی وقوع جنگ و دکراسی بوده است. اما آیا اگر این تهدیدهای خارجی نبود جریان‌های داخلی [دمکراتیزه کردن] متوقف می‌شد؟ در هلند و دانمارک، که اکثریت پارلمانی پیشنهادهای خود را کمی قبل از آغاز جنگ اول جهانی آماده کرده بود، آهنگ وقوع حوادث حتی در صورت فقدان یگانه‌سازی ملّی زمان جنگ، نیز احتمالاً همان گونه می‌بود. اگر اختلاف لاینحل میان نروژ و سوئد نبود مسلماً استقرار دمکراسی در نروژ به‌تأخیر می‌افتاد. در کانادا نیز که محدودیت‌های مالکیتی و مالیاتی (صندوق رأی) در سطح استان‌ها برای مدت مدیدی بعد از تصویب حق رأی فدرال سال ۱۹۲۰ ادامه داشت، جنگ به‌طور قطع در جریان [دمکراتیزه کردن] تأثیر داشت. امّا اگر به‌خاطر جنگ نبود دست راستی‌های کاتولیک بلژیک حاضر نبودند از خواست‌های خود صَرفِ‌نظر کنند و در بلژیک، فرانسه و هلند و احتمالاً ایالات متحدهٔ آمریکا گرفتن حق رأی برای زنان خیلی بیش‌تر به‌درازا می‌کشید.<br /> <br /> در بریتانیا، اصلاحات در مرحلهٔ نسبتاً بالائی بود. حق رأی به‌نحو قابل توجهی در سال‌های ۱۸۶۷ و ۱۸۸۴ گسترش یافته بود، انتخابات آزاد تضمین شده بود، درست قبل از جنگ از &#039;&#039;&#039;مجلس اعیان&#039;&#039;&#039; تقریباً سلب قدرت شده بود؛ و لایحه‌ئی برای انحلال چند رأئی انتشار یافته بود. مع‌الوصف، تصمیمی دربارهٔ حق رأی عمومی مردان اتخاذ نشده بود، چه رسد به‌حق رأی کلی، و با این که جریان [دمکراتیزه کردن] حتی تحت شرایط صلح‌آمیز نیز ادامه داشت اما احتمالاً تکمیل آن طولانی‌تر می‌شده.<br /> <br /> در جمع می‌توان گفت که بسیج ملی [برای جنگ] در صورت تهدید از خارج، در تاریخ دمکراتیزه کردن بورژوائی مهم‌ترین عامل بوده است. در دو کشور، یعنی دانمارک و هلند، [بسیج ملی] فقط در درجهٔ دوم اهمیت قرار داشته، فقط روش کم یا بیش توافقیِ اعمال گام‌های مهم را تحت تأثیر قرار داده است. در چهار مورد، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا، و نروژ، به‌دست آوردن دمکراسی مردان را به‌گونه‌ئی متغیر، نامطمئن، امّا احتمالاً قابل ملاحظه تسریع کرده است. در پنج کشور، یعنی بلژیک، فرانسه، بریتانیا، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا [بسیج ملی] حقّ رأیِ زنان را تسریع کرده. (ضمناً باید یادآور شویم که در آمریکا حق رأی سیاهپوستان جنوبی برای نخستین بار ضمن جنگ ویتنام گرفته شد، و این به‌آحتمال زیاد در نتیحهٔ نگرانی دولت از شرایط وخیم داخلی بود که توسط قیام سیاهپوستان و جنبش‌های دانشجوئی و مخالفت با جنگ ابراز شده بود.) اما در مورد هیچ یک از کشورهای مورد نظر نمی‌توان اظهار داشت که بسیج ملی، شرط لازم دمکراسی بوده است.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از تکامل درونی==<br /> <br /> فقط سه کشور هست که در آن‌ها دمکراسی، تنها، حاصل رشد درونی است: این کشورها عبارتند از استرالیا، زلاندنو و سویس. امّا، در کشورهائی که چنین جریان‌هائی در آن‌ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده‌اند را نیز مورد نظر داریم، یعنی، دانمارک، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا. در فرانسه استقرار دمکراسی، متکی بر ترکیب پیچیده‌ئی از شکست و تکامل داخلی بود. و بالأخره، از آنجا که چهار نمونه‌ئی که برای بسیج ملی [برای جنگ] ذکر کردیم، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا و نروژ ضمناً نمایانگر گرایش‌های داخلی مهمی‌اند، لذا مجبوریم آن‌ها را نیز تحت این عنوان به‌حساب آوریم.<br /> <br /> دو عامل داخلی ظاهراً از فوری‌ترین اهمیت استراتژیک برخوردار بوده‌اند: اوّل، قدرت مستقل مالکین خرده بورژوا و کوچک روستائی، و دوم: ناهمگونی درون جبههٔ طبقهٔ حاکم (صاحبان قدرت). این عبارت باید فوراً با ذکر نقش عظیم جنبش کارگری تکمیل شود. &#039;&#039;&#039;بین‌الملل دوم&#039;&#039;&#039; [گردهم‌آئی کمونیست‌ها] در سال ۱۹۱۴ با بی‌نظمی رسواکننده‌ئی انجام گرفت، اما نقشی را که در رشد دمکراسی بورژوائی داشت مسلماً نباید دست‌کم گرفت، بلکه این نقش باید از مهم‌ترین دستاوردهای تاریخی آن دانست. به‌هرحال، با این که جنبش کارگری تنها نیروی پیگیر دمکراتیک جهان بود، ولی در هیچ کجا تا آن حد قوی نبود که بتواند دمکراسی بورژوائی را به‌تنهائی بدون کمک ارتش‌های خارجی پیروزمند، یا بدون متحدان داخلی پرقدرت‌تر، و یا بدون وجود انشعاباتی در صفوفِ دشمن، به‌دست آورد. به‌هیچ وجه تعجب‌آور نیست که یک اقلیت کوچک صاحب امتیاز، مرکب از بورژوازی صنعتی و تجاری و فئودال‌های مالک و سرمایه‌دار همواره با دمکراسی دشمنی داشته باشندو نتایج انحصارطلبانهٔ انقلاب‌های بورژوائی مبین این واقعیت است. از طرف دیگر &#039;&#039;&#039;پیشه‌وران&#039;&#039;&#039; شهرنشین و خرده بورژوازی عمدتاً گرایش به‌دمکراسی داشته، نیروی حیرت‌آوری برای &#039;&#039;&#039;ژاکوبی‌ها&#039;&#039;&#039; و انقلاب‌های سال ۱۸۴۸ بودند. ولی همان‌گونه که از خود این نمونه‌ها برمی‌آید، این نیروها نیز برای مقابله با ارتجاع بورژوائی و فئودال ضعیف بودند. اما دهقانان، در قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم در کشورهای سرمایه‌داریِ مُتکی به‌کشاورزی، نیروی فوق‌العاده تعیین کننده بودند.البته درحال حاضر مفهوم «دهقانان» مفهمومی است بسیار دیگرگونه. زارعان بی‌زمین هنوز تحت چنان شرایط ظالمانه‌ئی به‌سر می‌برند که قادر به‌فعالیت یا اظهارنظر نبودند. لازم به‌یادآوری است که در فنلاند کارکنان مزارع به‌سرعت در جنبش کارگری درگیر شده، سپس در جنگ داخلی نقش دلاورانه‌ئی داشتند. گروه‌هائی که حقیقتاً مؤثر واقع شدند. دهقانانِ زمین‌دار متوسط و کوچک بودند و خانواده‌های پدرسالارانه‌ئی که احتیاجات خود را برآورده می‌کردند، بورژوازی دهقانی کوچک و متوسط (که از کارگر روزمزدی استفاده می‌کرد.)<br /> <br /> قدرت این طبقات دهقانی، و درجهٔ استقلال آنان از اریستوکراسی (اقلیت حاکم) زمیندار و سرمایهٔ بزرگ شهری، عوامل حیاتی رشد دمکراسی بود. در ایالات سوئیس، قدرت این طبقات بیش‌تر از همه جا بود، زیرا آن‌ها قرن‌ها در مقابل امپراطوری هابسبورگ، استقامت کرده بودند. هم چنین بود در اجتماعات مهاجران استرالیا، زلاندنو، شمال ایالات متحدهٔ آمریکا، و کانادای غربی. از جمله گروه‌های دیگری که در مقابله با نیروی طبقات دهقانی ضعیف بودند عبارتند از: اشراف تاجر منزوی شدهٔ &#039;&#039;&#039;دبرن&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;زوریخ،&#039;&#039;&#039; گوسفند داران بزرگ از نقاط مختلف که به‌زور در محلی مستقر شده و خود را مالک آن می‌دانستند و متحدان آن‌ها که سرمایه‌داران شهرنشینِ نومتشکل بودند. نهاد دمکراسی مردان به‌دنبال شکوفائی جنبش کارگران در سویس و شمال ایالات متحده آمریکا صورت پذیرفت. در استرالیا و زلاندنو، سیاستمداران اتحادیه‌های کارگری (Trade - Union)، در ائتلاف دمکراتیک جای مهمی را اشغال کردند، امّا هیچ گونه تهدید سوسیالیستی برای سرمایه نبودند. اعتصابات عظیم و فوق‌العاده سرسختانهٔ اوایل دههٔ ۱۸۹۰ با مقابله با کمک دولت، منجر به‌شکست جدیِ اتحادیه‌های پشم چینان و کشتیرانان شد. (بد نیست یادآور شویم که در استرالیا حتی از سال ۱۸۸۰ پرولتاریای دهقانی فوق‌العاده قدرتمند و سازمان یافته بود). برعکس در کانادا مهاجران کوچک نمی‌توانستند با بورژوازی تجاری ثروتمند ساحل رود &#039;&#039;&#039;سن لوران،&#039;&#039;&#039; ملاکان &#039;&#039;&#039;توریِ اُنتاریو&#039;&#039;&#039; و اجتماع فرانسوی سنت‌گرای &#039;&#039;&#039;کِبِک،&#039;&#039;&#039; که مقامات کلیسا، رهبری‌شان می‌کردند، رقابت کنند.<br /> <br /> فقر پیش از صنعتی شدن و وابستگی نیمه مستعمراتی‌ئی که قرن‌ها فنلاند و نروژ را جزئی از جوامع اروپائی نکهداشته بود، مانع تشکیل اریستوکراسی (اقلیت حاکم) بومی شد. تنها لایه‌ئی که رشد کرد، لایهٔ نازک و غالباً شهرنشینی بود از اعیان دانمارکی شده در نروژ، و یک لایهٔ نسبتاً قوی‌تر اریستوکرات‌های سوئدی در فنلاند. این لایه‌ها، ضعیف‌تر از آن بودند که از عهدهٔ پشتیبانی از استبداد، اریستوکراتیک، از نوعی که در مجارستان بعد از سقوط ویلهلماین آلمانی و پیروزی ضدانقلاب داخلی برقرار شد، برآیند.<br /> <br /> در فرانسه، با این که اریستوکراسی بعد از جنگ واترلور (Waterloo) به‌موضع قدرت قبلی خود در دولت و در کلیسا بازگشت، امّا در اثر انقلاب کبیر ضربهٔ شدیدی خورده بود. از این رو، در اواسط قرن، دهقانان صاحب زمین (مجانی) به‌حد کافی قوی بودند که پشتیبانی توده‌ئی جهت «نهادی گردانیدن» زیرکانهٔ لوئی بناپارت برای حق رأی عمومی مردان را فراهم آورند.<br /> <br /> در دانمارک، زمینداران، خیلی قوی‌تر از زمینداران سوئدی بودند. با این وصف جریان [ناشی از تکاملی] داخلی دمکراتیزه‌کردن در دانمارک خیلی سریع‌تر رشد کرد. بیش‌تر به‌دلیلِ دو تأثیر متفاوت از یک بحران، بحرانی که در نیمهٔ دوم قرن به‌کشاورزی اروپای مرکزی صدمه زد. پیروزی برنامهٔ جلوگیری از ضربات بحران در اواخر دههٔ ۱۸۸۰ باعث ایجاد انشعاب در حذب قدیمی &#039;&#039;&#039;گرومان&#039;&#039;&#039; (Groman) شد و اتحادی ظاهری (تقلبی) میان زمینداران و دهقانان مرفه وابسته به‌صنایع سنگین سنتی (چوب و آهن) را به‌وجود آورد. صنعت ماشینی مدرن، از قبیل «الکتروشیمی» در آلمان گرایشی لیبرال‌تر داشت. در دانمارک و هلند، دهقانان به‌تولید لبنیات پرداختند. آن‌ها یک جنبش تعاونی قوی ساختند تا از آن طریق منافع مشترک با زمینداران بزرگ را لغو کنند. اریستوکراسی دانمارکی، چون قدرت اقتصادی خود را در دهات از دست می‌داد، نتوانست با بورژوازی دهقانی که علاقه‌ئی به‌دمکراسی نداشت، توافق کند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}([[فرمانروائی سرمایه و پیدایش دموکراسی ۳|ادامه دارد]]){{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۸]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DB%B2&diff=30925 2012-04-14T20:44:21Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:18-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:18-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴]]<br /> [[Image:18-085.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵]]<br /> [[Image:18-086.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶]]<br /> [[Image:18-087.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷]]<br /> [[Image:18-088.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸]]<br /> [[Image:18-089.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹]]<br /> [[Image:18-090.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰]]<br /> [[Image:18-091.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱]]<br /> [[Image:18-092.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲]]<br /> [[Image:18-093.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳]]<br /> [[Image:18-094.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴]]<br /> [[Image:18-095.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵]]<br /> <br /> {{در حال بازنگری}}<br /> &#039;&#039;&#039;گوران تربورن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;۳. الگوهای دمکراتیزه کرده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> در تاریخ دمکراتیزه کردن، فقدان دو مشخصه شگفت‌انگیز است. اوّل: این واقعیت که هیچ یک از انقلاب‌های بزرگِ بورژوائی درواقع دمکراسی بورژوائی را مستقر نکرد. این فقط دربارهٔ انقلاب‌های قدیمی هلند و انگلستان صدق نمی‌کند: قانون اساسی دمکراتیکی که ثمرهٔ انقلاب فرانسه بود، از آغاز تا آخر عمر کوتاهش ورق‌پاره‌ئی بیش نبوده است. انقلاب ژوئیه حتی نتوانست یک پیش‌نویس قانون اساسی تهیه کند، معذلک باعثِ ترغیبِ رشدِ جنبشِ دمکراتیک مردان در سوئیس شد. قیام توده‌ئیِ بین‌المللی سال ۱۸۴۸ را بی‌درنگ ارتجاعِ فئودالی دودمانی و نیز خودِ بورژوازی سرکوب کردند. مثلاً، در سال ۱۸۵۰ دومین جمهوری فرانسه ۲٫۵ میلیون نفر مرد بالغ را با عرضهٔ یک لایحهٔ جدید در باب لزوم ارائهٔ مدارک کامل محل سکونت، از حق رأی دادن محروم کرد. در سال ۱۸۶۰ حزبِ ناسیونال لیبرال‌های بورژوای دانمارک مصرّانه کوشید که از مجلس مردمی سلبِ قدرت کند. جمهوری آمریکائی را آقایان سفیدپوستِ صاحب ملک مستقر کردند، و تا زمانِ جنگِ داخلی فقط مردان سیاه‌پوست شمال حق رأی داشتند. ایتالیای وحدت یافته، از حق رأی بسیار محدود &#039;&#039;&#039;ساردنی&#039;&#039;&#039; اقتباس کرد. و زمانی که &#039;&#039;&#039;بیسمارک،&#039;&#039;&#039; علی‌رغم بداقبالی بورژوالیبرال‌ها، در انتخابات &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; به‌مردان حق رأی عمومی داد، نه هدفش رژیمی با دمکراسی پارلمانی بود و نه نتیجه‌اش چنین شد.<br /> <br /> دوّمین فقدان شگفت‌آورِ تاریخ دمکراسی بورژوائی همانا فقدان یک جریان صلح‌آمیز و موزون به‌همراه رشدِ ثروت، سواد و شهری کردن است. در آغاز جنگِ جهانی اول فقط سه دولتِ سرمایه‌داری دور از معرکهٔ جنگ، یعنی &#039;&#039;&#039;استرالیا، زلاندنو، نُروژ&#039;&#039;&#039; می‌توانستند واجد ویژگی‌های دمکراسی باشند. اگر جنسیت گرائی [Sexisn، مثلاً بهره‌کشی مردان از زنان. م.] را کنار بگذاریم دو نمونهٔ دیگر قابل توجه دمکراسی، یعنی فرانسه و سوئیس را می‌توانیم در این منظومه بگنجانیم. میان سال‌های ۱۸۴۷ و ۱۸۷۴ سوئیس از دو جنگِ داخلی به‌سلامت جسته بود، حال آن که فرانسه انقلاب‌ها و ضدِانقلاب‌ها و نیز شکست نظامی امپراطوری دوّم را تجربه کرده بود، و این خود سرآغاز یک جمهوری دمکراتیک بود. رژیم پر سابقهٔ پارلمانی بریتانیا هنوز به‌تمام طبقهٔ کارگر مرد حق رأی نداده بود، و تازه بعد از سرکوب نخستین جنبش توده‌ئی دمکراتیکِ تاریخ بود که این امر به‌کندی انجام گرفت. ایالاتِ متحدهٔ آمریکا در جریان دمکراتیزه کردن از دو حرکت معکوس زیان دید. یکی در شمال، یعنی از [ندادن حق رأی] به‌مهاجران تازه واردِ بی‌سواد، و دیگری در جنوب، علیه سیاهپوستان و مخالفان سفیدپوست فقیر. در ایتالیا، آژدان‌ها و مازیری [MAZZIERI: لات‌های چماق به‌دست]، و نخست‌وزیر لیبرال &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; (GIOLLITI) هنوز قسمت اعظم انتخابات را در کنترل داشتند، و در سایر کشورها هم. - مالکان بزرگ و کولاک‌ها [دهقان‌های زمیندار] و متفقان بورژوای آن‌ها، قدرتِ امتیاز را به‌دست گرفته بودند. اکنون برای آن که نمائی از عوامل موقتی درگیرِ در فرایند دمکراتیزه کردن را به‌دست داده باشیم باید الگوی سیاسی این هفده کشور را در زمان‌های مشخص جدول‌بندی کنیم.<br /> <br /> <br /> {{وسط‌چین}}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;<br /> |-<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دمکراسی‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی دمکرات&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی قدرت‌طلب&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دیکتاتوری&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۸۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | || بلژیک || نروژ || فرانسه<br /> |-<br /> | || دانمارک || سوئد || <br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || (سوئیس) || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا و ایرلند || || <br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;۱۹۱۴&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || کانادا || آلمان ||<br /> |-<br /> |نروژ || دانمارک || ژاپن ||<br /> |-<br /> | || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || سوئد || ||<br /> |-<br /> | || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۲۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || بلژیک || ژاپن ||<br /> |-<br /> |اطریش || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | (فنلاند) || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> |آلمان || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندِنو || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۳۹&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش {{نشان|۱|*}} ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || فنلاند || آلمان ||<br /> |-<br /> |دانمارک || فرانسه || ایتالیا || <br /> |-<br /> |هلند || سوئیس || ژاپن ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | بریتانیا || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۹۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | اطریش || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |بلژیک || || ||<br /> |-<br /> |کانادا || || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || || ||<br /> |-<br /> | فنلاند || || ||<br /> |-<br /> |آلمان (بعد از ۱۹۵۶) || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> | ایتالیا || || ||<br /> |-<br /> |ژاپن || || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || || ||<br /> |-<br /> |بریتانیا || || ||<br /> |}<br /> {{پایان وسط‌چین}}<br /> <br /> ::::::::::::{{تک ستاره}}{{پاورقی|۱}} ۳۸ - ۱۹۳۴، بعد به‌آلمان ملحق شد.<br /> <br /> <br /> این هفده کشور مورد نظر فقط بعد از تاریخ به‌دست آوردن استقلال در این جدول گنجانیده شده‌اند، به‌استثنای نروژ که قبل از سال ۱۹۵۰ جزئی از سوئد نبود بلکه صرفاً شریک کوچکی در اتحاد سلطنتی بود. ایتالیا و آلمان فقط بعد از وحدت ملی در این جدول گنجانده شده‌اند؛ و اطریش هم بعد از &#039;&#039;&#039;اوسگلیش&#039;&#039;&#039; (Ausgleich) [پادشاهیِ «دوگانهٔ» اطریش و مجارستان] سال ۱۸۶۷ و بعد از دورهٔ استبداد؛ ژاپن بعد از دورهٔ بازگشت می جی (MEIJI RESTORATION) تا زمانی که این تغییرات رخ داد، همهٔ این کشورها به‌روشنی به‌دنیائی از رژیم‌های گوناگون تعلق داشتند (مثلاً امپراطوری هابسبورگ هیچ وقت یک دولت بورژوائی مطلق نبود).<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از شکست [در جنگ]==<br /> <br /> بعد از جنگ جهانی اول، تعداد کشورهای دمکراتیک از سه گروه به‌ده کشور (بالزوم برخی توضیحات در مورد کانادا و فنلاند) و کشورهای دارای دمکراسی مردان از ۵ کشور به‌چهارده کشور افزایش یافت. با فرا رسیدن سال ۱۳۳۹، تعداد این کشورها به‌ترتیب به‌هشت و یازده کشور کاهش یافت. رشد عظیم دمکراسی در اثر پیامدهای جنگ جهانی دوم به‌وجود آمد. تنها سوئیس به‌خاطر جنسیت گرائی و ایالات متحده به‌خاطر تعصب نژادی تا سال ۱۹۷۰ در این مجموعه نبودند. ظاهراً نتیجهٔ کار این است که دمکراسی بورژوائی تا حد زیادی یک دستاورد جزئی است.<br /> <br /> کشورهای فاتح دو جنگ جهانی از بیان دمکراتیک استفادهٔ شایانی کردند و بیش از همه کشوری که از دیگران کم‌تر دمکراتیک بود، یعنی ایالات متحده آمریکا از این نمد کلاهی برد. امّا هرگز هیچ مورخِ جدی‌ئی مدعی نشده است که عامل به‌وجود آورندهٔ جنگ‌ها، مبارزه‌های لَهْ یا علیه دمکراسی بورژوائی بوده است، یا اگر آلمان و متحدانش جنگ را باختند برای این که رژیم‌شان دمکراتیک نبود. وانگهی نقش مهم تاریخی جنگ‌های خارجی سخت این نظر را تأئید می‌کند که [وجود] دمکراسی بورژوائی، اصولاً مشروط است به‌فرمانروائی رشد یافتهٔ سرمایه. اگر این درست باشد، ضعفِ دمکراسی بورژوائی در آمریکای لاتین احتمالاً تا حدّی به‌این واقعیت بستگی دارد که این منطقه هرگز به‌عرصهٔ کشت و کشتار عظیم جنگ‌های جهانی کشانده نشده است.<br /> <br /> به‌هرحال، احتمال دارد به‌این ترتیب باشد که منشأ اتفاقی دمکراسی بورژوائی، خود یک اتفاق باشد زیرا، حتی اگر تعداد معدودی از آن‌ها [دمکراسی‌های بوژوائی] درشمار قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری باشند، معذلک سه‌کشور قبل از وقوع جنگ جهانی اول رژیم‌های دمکراتیک داشتند و تا به‌حال هم آن را حفظ کرده‌اند (بدون آن که اشغال نروژ را توسط آلمان سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ در نظر بگیریم.) پس، به‌نظر می‌رسد که در جنگ جهانی، حداقل، شرایط ناگزیر دمکراسی بورژوائی نیستند. شاید حتی جریان‌های داخلی دمکراتیزه کردن نیز درکار بوده، و فقط به‌طور اتفاقی بعد از دو جنگ جهانی شکفته شده باشد. به‌هرحال باید به‌حوزهٔ تحلیل‌های همبسته را کورد علاقهٔ شدید جامعه شناسان سیاسی است رد کنیم و نیروهای ناپیوسته‌ئی را نیز که در کار بود در نظر بگیریم. همچنین باید دست به‌دامنِ تعدادی فرضیات خلاف واقع شده، تاریخ را چنان مرور کنیم که انگار جنگ‌های جهانی اتفاق نیفتاده است. یا اگر افتاده نتایج دیگری هم داشته است.<br /> <br /> در جدول چهار دولت داریم که مراحل دمکراتیک را به‌طور متناوب طی کرده‌اند. بگذارید در اینجا هر یک از آن‌ها را به‌عنوان دو دولت به‌حساب آوریم. بنابراین مجموع دولت‌های مورد نظرمان اکنون به‌جای ۱۷ دولت ۲۱ دولت است. در ۹ دولت، رژیم دمکراسی بورژوائی، نتیجهٔ شکستِ نظامیِ یک حکومت غیر دمکراتیک بود (اطریش، فنلاند، آلمان هر یک دوبار، و ایتالیا، ژاپن و سوئد یک بار) در دو مورد (فنلاند ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ و سوئد ۱۹۱۸) سقوط رژیم‌های خارجی (یعنی آلمان ویلهلماین و قبل از آن امپراطوری رُمانوف) بود که در روند دمکرانیزه کردن تأثیر نامستقیم داشت. در مورد کشور فنلاند از رشد مذاکرات در باب قانون اساسی بعد از پیروزی &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; در جنگ داخلی [جنگ داخلی فنلاند بین &#039;&#039;&#039;سرخ‌های&#039;&#039;&#039; (شوروی) و &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; (ملیّون) به‌رهبری ژنرال مانِرهَیم و به‌یاری سپاهیان آلمانی پیروز شد] چنان برمی‌آید که اگر به‌خاطر استقرار یک جمهوری دمکراتیک در آلمان نبود، یک سلطنت مشروطه ولی غیر پارلمانی در فنلاند روی کار می‌آمد. شش ماه پس از سقوط &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; هنوز این سؤال مطرح بود که آیا جمهوری دمکراتیک مورد قبول سران دولت، ژنرال مانِرهَیم، و نیروهای دست راستی قرار خواهد گرفت یا نه.<br /> <br /> در مورد سوئد استفاده از یک استدلال خلاف واقعی خطرناک‌تر است. در اواخر پائیز ۱۹۱۸ این مملکت در موقعیتی قیام نزدیک به‌انقلاب بود. نیروهای دست چپی که تحتِ تأثیر انقلاب کبیر روسیه برای یک انقلاب سوسیالیستی پیکار می‌کردند، اقلیت قابل توجه جنبش کارگری را تشکیل می‌دادند، معذلک فشار مردم برای یک دمکراسی بورژوائی فوق‌العاده قوی بود. به‌هر ترتیب، دست راستی‌ها جای خود را در مجلس غیر دمکراتیکِ اوّل مستحکم کردند و از پشتیبانی زمینداران، دهقانان مرفه و [تولیدکنندگان] مختلط عظیم چوب و آهن متعلق به‌دوران پیش از صنعتی شدن و هم چنین وفاداری افسران ارشد و پلیس برخوردار بودند. بدون شک، وحشت شاه از تاج و تخت، به‌علاوهٔ سایر نگرانی‌هایش بود که بالأخره سیاستمداران دست راستی را مجبور به‌چشم پوشی از امتیازاتی کرد که مصرانه به‌آن‌ها چسبیده بودند. به‌نظر حتمی می‌رسد که اگر آلمان پیروز شده بود جریان دمکراتیزه کردن برای مدتی به‌تعویق می‌افتاد. تعیین این که اگر اصلاً جنگی در کار نبوداوضاع چگونه می‌شد، بسیار مشکل‌تر است. با گرد آمدن ابرهای سیاه در سال ۱۹۱۲ اطراف اروپا، دست راستی‌های سوئد قوی‌تر و جسورتر شده بودند و اگر رایشِ ویلهلماین عزیزشان سقوط نکرده بود، احتمالِ موافقت آن‌ها با یک رژیم دمکراتیک در اواخر سال ۱۹۱۸ بسیار ضعیف است.<br /> <br /> همچنین نمی‌توان با یقین تعیین کرد که اگر دورهٔ امپراطوری‌های هابسبورگ و &#039;&#039;&#039;هوهِن زولِرن&#039;&#039;&#039; یک دورهٔ صلح‌آمیز بود، آن‌ها چه مسیری را طی می‌کردند در صورت پیروزی نظامی نیز &#039;&#039;&#039;یونکرها&#039;&#039;&#039; به‌هیچ وجه حاضر به‌صَرفِ نظر از امتیازات خود یا عقب‌نشینی در مقابلِ نیروهای داخلی دمکراسی نبودند.<br /> <br /> در نتیجه، می‌توان گفت که در هشت مورد از ۲۱ مورد (یا در ۵ مورد از ۱۷ مورد) حاصل جنگ‌های جهانی به‌طور اتفاقی در استقرار دمکراسی بورژوائی نقشی تعیین کننده داشت. و در یک مورد دیگر (سوئد) این جنگ‌ها تعیین‌کنندهٔ زمان بندی این جریان بود. فرانسه را می‌توان به‌شش کشوری افزود که منشأ دمکراسی‌شان شکست نظامی بود. زیرا پیش شرطِ جمهوری دمکراتیک مردان در فرانسه، همانا، سقوط ناپلئون سوّم در جنگ فرانسه و &#039;&#039;&#039;پروس&#039;&#039;&#039; بود.<br /> <br /> فقط در چهار جریان دمکراتیزه کردن با جنگ خارجی کاملاً بی‌ارتباط بود، یعنی در چهار کشور استرالیا، زلاندنو، نروژ و سوئیس. معذلک در شش دمکراسی از ۱۳ دمکراسی جدول ما، جنگ، تأثیری نامستقیم و یا فقط تأثیری در درجهٔ دوّم اهمیت در رشد آن‌ها داشته است. جنگ باعث شد که حکومت‌ها و احزاب موجود در مسیر دمکراسی حرکت کنند، نه این که نیروهای پیشین را تجزیه کرده نیروهای جدیدی ایجاد کنند. درواقع درست‌تر است این شکلِ تأثیر را تحت عنوان کلّی‌تری بررسی کنیم که دیگر گام‌های مهم این جریان را نیز در بر گیرد. ازاین‌رو، از دمکراسی‌های مطلقاً ناشی از جنگ یعنی دمکراسی‌های ناشی از شکست به‌بررسی دمکراسی‌هائی می‌پردازیم که ناشی از بسیج ملی [برای جنگ] بودند.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های بسیج ملّی.==<br /> <br /> بسیج ملی [برای جنگ] از دو سویهٔ اصلی با رشد دمکراسی ربط داده شده است. از یک سو دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;وسیله‌ئی&#039;&#039;&#039; در خدمت رسیدن به‌این هدف یعنی بسیج ملی بوده است، از سوی دیگر دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;نتیجهٔ&#039;&#039;&#039; جریان یگانه‌سازی وحدت نظامی و اقتصادی و ایدئولوژیکی در قالب بسیج مردمی به‌منظور کوشش ملی بوده است. دو روشن‌ترین نمونه از دمکراتیزه کردن که همچون وسیله‌ئی در خدمت بسیج ملّی است یکی اصلاح حق رأی توسط &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; است در ایتالیا؛ و دیگری &#039;&#039;&#039;لایحهٔ انتخاباتِ دورانِ جنگ&#039;&#039;&#039; کانادا است در سال ۱۹۱۷، و هر دو این اقدامات بخشی از آماده‌سازی سیاسی برای جنگ [دمکراتیزه کردن همچون نتیجهٔ یگانه‌سازی در قالب بسیج ملی] در موارد زیر مشاهده می‌شود؛ دومین رابطه در استقرار دمکراسی مردان در بلژیک در اصلاحات هلندی در سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۸ در قبول دمکراسی توسط &#039;&#039;&#039;حقوق دانمارک&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۵، &#039;&#039;&#039;در لایحه اصلاحات بریتانیا&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۸، و حق رأی زنان در آمریکا در سال ۱۹۱۹ (و هم چنین در فرانسه و بلژیک بعد از جنگ جهانی دوّم). در تمام این موارد، جریان آغاز شدهٔ دمکراتیزه کردن توسطِ اتحاد مقدس (UNION SACRE) تسریع و تسهیل شد. آلبرت اول پادشاه بلژیک، تأثیرات بسیج ملی را بسیار خوب بیان کرده است. در سخنرانیش هنگام بازگشت به‌بروکسل در ۲۲ نوامبر ۱۹۱۸، و راجع به‌پارلمان چنین گفت: «برابری ستمدیدگی و تحمل باعث به‌وجود آمدن حقوق مساوی در گسترش آمال و آرزوهای مردم شده است. حکومت پیشنهاد می‌کند که هر دو مجلس، موانع پیشین را برای یک مسالمت وطن‌پرستانه از میان برداشته ابتکار همفکری ملی را بر اساس حق رأی مساوی کلیهٔ مردان بالغ برای اعمال حقوق مدنی عهده‌دار شود. در مواردِ دیگر نیز، بسیجِ ملّی نقش مهمی در گسترش حق رأی داشته است. مثلاً بیسمارک در خاطرات خود نوشته است: «قبول حق رأی عمومی سلاح مبارزهٔ علیهِ اُتریش و سایر قدرت‌های خارجی، یعنی سلاح در مبارزه برای اتحاد ملی بود». البته منظورش این بود که در جلب آرای توده‌ها فقط کاندیداهای طبقات مالک حق رقابت داشتند. در همین زمینه، یکی از دلایل موافقت امپراطورِ اتریش با حق رأی عمومی مردان در انتخابات مجلس دوم در سال ۱۹۰۷ این بود که او امیدوار بود از این طریق گرایش‌های تجزیه‌طلب را، که مایل به‌تجزیهٔ سلسلهٔ امپراطوری به‌ملت‌های سازندهٔ آن بود، خنثی کند. هم چنین بورژوازی دانمارک که مبارزه می‌کرد تا یک مرز غیر دودمانی در ساحل &#039;&#039;&#039;ایدر&#039;&#039;&#039; (Eider) را جایگزین دوک‌نشین‌های آلمانی پادشاه (به‌نام شِلسویگ و هولشتاین لوئن بورگ) کند، مجبور شد تفویض حق رأی عمومی را همچون وسیلهٔ رسیدن به‌این هدف به‌کارگیرد. در نروژ لزوم صف‌آرائی مردم در جنگ بر علیه اتحاد با سوئد ظاهراً یکی از دلائل اصلی موافقت احزاب چپ (لیبرال) در سال ۱۸۹۸ با خواست نیرومند جنبش کارگری برای حق رأی مردان است. در فنلاند تظاهرات طبقهٔ کارگر نیمه‌انقلابی، زمینهٔ گسترش حق رأی را در سال ۱۹۰۶ همچون بخشی از پیکار علیه تزار روسی تشکیل می‌داد.<br /> <br /> از این رو بسیج برای آزادی ملی و جنگ با خارجیان همزمان با شکست نظامی، از جمله مهم‌ترین موجبات رشد دمکراسی بوده است. امّا مسلم است که تعیینِ چگونگی تعیین‌کنندگی این نقش دشوار بوده است، امّا در زمان‌بندی دمکراتیزه کردن قاطعاً تعیین کننده بوده و یکی از دلائل همزمانی وقوع جنگ و دکراسی بوده است. اما آیا اگر این تهدیدهای خارجی نبود جریان‌های داخلی [دمکراتیزه کردن] متوقف می‌شد؟ در هلند و دانمارک، که اکثریت پارلمانی پیشنهادهای خود را کمی قبل از آغاز جنگ اول جهانی آماده کرده بود، آهنگ وقوع حوادث حتی در صورت فقدان یگانه‌سازی ملّی زمان جنگ، نیز احتمالاً همان گونه می‌بود. اگر اختلاف لاینحل میان نروژ و سوئد نبود مسلماً استقرار دمکراسی در نروژ به‌تأخیر می‌افتاد. در کانادا نیز که محدودیت‌های مالکیتی و مالیاتی (صندوق رأی) در سطح استان‌ها برای مدت مدیدی بعد از تصویب حق رأی فدرال سال ۱۹۲۰ ادامه داشت، جنگ به‌طور قطع در جریان [دمکراتیزه کردن] تأثیر داشت. امّا اگر به‌خاطر جنگ نبود دست راستی‌های کاتولیک بلژیک حاضر نبودند از خواست‌های خود صَرفِ‌نظر کنند و در بلژیک، فرانسه و هلند و احتمالاً ایالات متحدهٔ آمریکا گرفتن حق رأی برای زنان خیلی بیش‌تر به‌درازا می‌کشید.<br /> <br /> در بریتانیا، اصلاحات در مرحلهٔ نسبتاً بالائی بود. حق رأی به‌نحو قابل توجهی در سال‌های ۱۸۶۷ و ۱۸۸۴ گسترش یافته بود، انتخابات آزاد تضمین شده بود، درست قبل از جنگ از &#039;&#039;&#039;مجلس اعیان&#039;&#039;&#039; تقریباً سلب قدرت شده بود؛ و لایحه‌ئی برای انحلال چند رأئی انتشار یافته بود. مع‌الوصف، تصمیمی دربارهٔ حق رأی عمومی مردان اتخاذ نشده بود، چه رسد به‌حق رأی کلی، و با این که جریان [دمکراتیزه کردن] حتی تحت شرایط صلح‌آمیز نیز ادامه داشت اما احتمالاً تکمیل آن طولانی‌تر می‌شده.<br /> <br /> در جمع می‌توان گفت که بسیج ملی [برای جنگ] در صورت تهدید از خارج، در تاریخ دمکراتیزه کردن بورژوائی مهم‌ترین عامل بوده است. در دو کشور، یعنی دانمارک و هلند، [بسیج ملی] فقط در درجهٔ دوم اهمیت قرار داشته، فقط روش کم یا بیش توافقیِ اعمال گام‌های مهم را تحت تأثیر قرار داده است. در چهار مورد، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا، و نروژ، به‌دست آوردن دمکراسی مردان را به‌گونه‌ئی متغیر، نامطمئن، امّا احتمالاً قابل ملاحظه تسریع کرده است. در پنج کشور، یعنی بلژیک، فرانسه، بریتانیا، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا [بسیج ملی] حقّ رأیِ زنان را تسریع کرده. (ضمناً باید یادآور شویم که در آمریکا حق رأی سیاهپوستان جنوبی برای نخستین بار ضمن جنگ ویتنام گرفته شد، و این به‌آحتمال زیاد در نتیحهٔ نگرانی دولت از شرایط وخیم داخلی بود که توسط قیام سیاهپوستان و جنبش‌های دانشجوئی و مخالفت با جنگ ابراز شده بود.) اما در مورد هیچ یک از کشورهای مورد نظر نمی‌توان اظهار داشت که بسیج ملی، شرط لازم دمکراسی بوده است.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از تکامل درونی==<br /> <br /> فقط سه کشور هست که در آن‌ها دمکراسی، تنها، حاصل رشد درونی است: این کشورها عبارتند از استرالیا، زلاندنو و سویس. امّا، در کشورهائی که چنین جریان‌هائی در آن‌ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده‌اند را نیز مورد نظر داریم، یعنی، دانمارک، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا. در فرانسه استقرار دمکراسی، متکی بر ترکیب پیچیده‌ئی از شکست و تکامل داخلی بود. و بالأخره، از آنجا که چهار نمونه‌ئی که برای بسیج ملی [برای جنگ] ذکر کردیم، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا و نروژ ضمناً نمایانگر گرایش‌های داخلی مهمی‌اند، لذا مجبوریم آن‌ها را نیز تحت این عنوان به‌حساب آوریم.<br /> <br /> دو عامل داخلی ظاهراً از فوری‌ترین اهمیت استراتژیک برخوردار بوده‌اند: اوّل، قدرت مستقل مالکین خرده بورژوا و کوچک روستائی، و دوم: ناهمگونی درون جبههٔ طبقهٔ حاکم (صاحبان قدرت). این عبارت باید فوراً با ذکر نقش عظیم جنبش کارگری تکمیل شود. &#039;&#039;&#039;بین‌الملل دوم&#039;&#039;&#039; [گردهم‌آئی کمونیست‌ها] در سال ۱۹۱۴ با بی‌نظمی رسواکننده‌ئی انجام گرفت، اما نقشی را که در رشد دمکراسی بورژوائی داشت مسلماً نباید دست‌کم گرفت، بلکه این نقش باید از مهم‌ترین دستاوردهای تاریخی آن دانست. به‌هرحال، با این که جنبش کارگری تنها نیروی پیگیر دمکراتیک جهان بود، ولی در هیچ کجا تا آن حد قوی نبود که بتواند دمکراسی بورژوائی را به‌تنهائی بدون کمک ارتش‌های خارجی پیروزمند، یا بدون متحدان داخلی پرقدرت‌تر، و یا بدون وجود انشعاباتی در صفوفِ دشمن، به‌دست آورد. به‌هیچ وجه تعجب‌آور نیست که یک اقلیت کوچک صاحب امتیاز، مرکب از بورژوازی صنعتی و تجاری و فئودال‌های مالک و سرمایه‌دار همواره با دمکراسی دشمنی داشته باشندو نتایج انحصارطلبانهٔ انقلاب‌های بورژوائی مبین این واقعیت است. از طرف دیگر &#039;&#039;&#039;پیشه‌وران&#039;&#039;&#039; شهرنشین و خرده بورژوازی عمدتاً گرایش به‌دمکراسی داشته، نیروی حیرت‌آوری برای &#039;&#039;&#039;ژاکوبی‌ها&#039;&#039;&#039; و انقلاب‌های سال ۱۸۴۸ بودند. ولی همان‌گونه که از خود این نمونه‌ها برمی‌آید، این نیروها نیز برای مقابله با ارتجاع بورژوائی و فئودال ضعیف بودند. اما دهقانان، در قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم در کشورهای سرمایه‌داریِ مُتکی به‌کشاورزی، نیروی فوق‌العاده تعیین کننده بودند.البته درحال حاضر مفهوم «دهقانان» مفهمومی است بسیار دیگرگونه. زارعان بی‌زمین هنوز تحت چنان شرایط ظالمانه‌ئی به‌سر می‌برند که قادر به‌فعالیت یا اظهارنظر نبودند. لازم به‌یادآوری است که در فنلاند کارکنان مزارع به‌سرعت در جنبش کارگری درگیر شده، سپس در جنگ داخلی نقش دلاورانه‌ئی داشتند. گروه‌هائی که حقیقتاً مؤثر واقع شدند. دهقانانِ زمین‌دار متوسط و کوچک بودند و خانواده‌های پدرسالارانه‌ئی که احتیاجات خود را برآورده می‌کردند، بورژوازی دهقانی کوچک و متوسط (که از کارگر روزمزدی استفاده می‌کرد.)<br /> <br /> قدرت این طبقات دهقانی، و درجهٔ استقلال آنان از اریستوکراسی (اقلیت حاکم) زمیندار و سرمایهٔ بزرگ شهری، عوامل حیاتی رشد دمکراسی بود. در ایالات سوئیس، قدرت این طبقات بیش‌تر از همه جا بود، زیرا آن‌ها قرن‌ها در مقابل امپراطوری هابسبورگ، استقامت کرده بودند. هم چنین بود در اجتماعات مهاجران استرالیا، زلاندنو، شمال ایالات متحدهٔ آمریکا، و کانادای غربی. از جمله گروه‌های دیگری که در مقابله با نیروی طبقات دهقانی ضعیف بودند عبارتند از: اشراف تاجر منزوی شدهٔ &#039;&#039;&#039;دبرن&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;زوریخ،&#039;&#039;&#039; گوسفند داران بزرگ از نقاط مختلف که به‌زور در محلی مستقر شده و خود را مالک آن می‌دانستند و متحدان آن‌ها که سرمایه‌داران شهرنشینِ نومتشکل بودند. نهاد دمکراسی مردان به‌دنبال شکوفائی جنبش کارگران در سویس و شمال ایالات متحده آمریکا صورت پذیرفت. در استرالیا و زلاندنو، سیاستمداران اتحادیه‌های کارگری (Trade - Union)، در ائتلاف دمکراتیک جای مهمی را اشغال کردند، امّا هیچ گونه تهدید سوسیالیستی برای سرمایه نبودند. اعتصابات عظیم و فوق‌العاده سرسختانهٔ اوایل دههٔ ۱۸۹۰ با مقابله با کمک دولت، منجر به‌شکست جدیِ اتحادیه‌های پشم چینان و کشتیرانان شد. (بد نیست یادآور شویم که در استرالیا حتی از سال ۱۸۸۰ پرولتاریای دهقانی فوق‌العاده قدرتمند و سازمان یافته بود). برعکس در کانادا مهاجران کوچک نمی‌توانستند با بورژوازی تجاری ثروتمند ساحل رود &#039;&#039;&#039;سن لوران،&#039;&#039;&#039; ملاکان &#039;&#039;&#039;توریِ اُنتاریو&#039;&#039;&#039; و اجتماع فرانسوی سنت‌گرای &#039;&#039;&#039;کِبِک،&#039;&#039;&#039; که مقامات کلیسا، رهبری‌شان می‌کردند، رقابت کنند.<br /> <br /> فقر پیش از صنعتی شدن و وابستگی نیمه مستعمراتی‌ئی که قرن‌ها فنلاند و نروژ را جزئی از جوامع اروپائی نکهداشته بود، مانع تشکیل اریستوکراسی (اقلیت حاکم) بومی شد. تنها لایه‌ئی که رشد کرد، لایهٔ نازک و غالباً شهرنشینی بود از اعیان دانمارکی شده در نروژ، و یک لایهٔ نسبتاً قوی‌تر اریستوکرات‌های سوئدی در فنلاند. این لایه‌ها، ضعیف‌تر از آن بودند که از عهدهٔ پشتیبانی از استبداد، اریستوکراتیک، از نوعی که در مجارستان بعد از سقوط ویلهلماین آلمانی و پیروزی ضدانقلاب داخلی برقرار شد، برآیند.<br /> <br /> در فرانسه، با این که اریستوکراسی بعد از جنگ واترلور (Waterloo) به‌موضع قدرت قبلی خود در دولت و در کلیسا بازگشت، امّا در اثر انقلاب کبیر ضربهٔ شدیدی خورده بود. از این رو، در اواسط قرن، دهقانان صاحب زمین (مجانی) به‌حد کافی قوی بودند که پشتیبانی توده‌ئی جهت «نهادی گردانیدن» زیرکانهٔ لوئی بناپارت برای حق رأی عمومی مردان را فراهم آورند.<br /> <br /> در دانمارک، زمینداران، خیلی قوی‌تر از زمینداران سوئدی بودند. با این وصف جریان [ناشی از تکاملی] داخلی دمکراتیزه‌کردن در دانمارک خیلی سریع‌تر رشد کرد. بیش‌تر به‌دلیلِ دو تأثیر متفاوت از یک بحران، بحرانی که در نیمهٔ دوم قرن به‌کشاورزی اروپای مرکزی صدمه زد. پیروزی برنامهٔ جلوگیری از ضربات بحران در اواخر دههٔ ۱۸۸۰ باعث ایجاد انشعاب در حذب قدیمی &#039;&#039;&#039;گرومان&#039;&#039;&#039; (Groman) شد و اتحادی ظاهری (تقلبی) میان زمینداران و دهقانان مرفه وابسته به‌صنایع سنگین سنتی (چوب و آهن) را به‌وجود آورد. صنعت ماشینی مدرن، از قبیل «الکتروشیمی» در آلمان گرایشی لیبرال‌تر داشت. در دانمارک و هلند، دهقانان به‌تولید لبنیات پرداختند. آن‌ها یک جنبش تعاونی قوی ساختند تا از آن طریق منافع مشترک با زمینداران بزرگ را لغو کنند. اریستوکراسی دانمارکی، چون قدرت اقتصادی خود را در دهات از دست می‌داد، نتوانست با بورژوازی دهقانی که علاقه‌ئی به‌دمکراسی نداشت، توافق کند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}([[فرمانروائی سرمایه و پیدایش دموکراسی ۳|ادامه دارد]]){{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۸]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DB%B2&diff=30922 2012-04-14T18:32:58Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:18-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:18-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴]]<br /> [[Image:18-085.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵]]<br /> [[Image:18-086.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶]]<br /> [[Image:18-087.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷]]<br /> [[Image:18-088.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸]]<br /> [[Image:18-089.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹]]<br /> [[Image:18-090.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰]]<br /> [[Image:18-091.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱]]<br /> [[Image:18-092.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲]]<br /> [[Image:18-093.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳]]<br /> [[Image:18-094.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴]]<br /> [[Image:18-095.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵]]<br /> <br /> {{در حال بازنگری}}<br /> &#039;&#039;&#039;گوران تربورن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;۳. الگوهای دمکراتیزه کرده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> در تاریخ دمکراتیزه کردن، فقدان دو مشخصه شگفت‌انگیز است. اوّل: این واقعیت که هیچ یک از انقلاب‌های بزرگِ بورژوائی درواقع دمکراسی بورژوائی را مستقر نکرد. این فقط دربارهٔ انقلاب‌های قدیمی هلند و انگلستان صدق نمی‌کند: قانون اساسی دمکراتیکی که ثمرهٔ انقلاب فرانسه بود، از آغاز تا آخر عمر کوتاهش ورق‌پاره‌ئی بیش نبوده است. انقلاب ژوئیه حتی نتوانست یک پیش‌نویس قانون اساسی تهیه کند، معذلک باعثِ ترغیبِ رشدِ جنبشِ دمکراتیک مردان در سوئیس شد. قیام توده‌ئیِ بین‌المللی سال ۱۸۴۸ را بی‌درنگ ارتجاعِ فئودالی دودمانی و نیز خودِ بورژوازی سرکوب کردند. مثلاً، در سال ۱۸۵۰ دومین جمهوری فرانسه ۲٫۵ میلیون نفر مرد بالغ را با عرضهٔ یک لایحهٔ جدید در باب لزوم ارائهٔ مدارک کامل محل سکونت، از حق رأی دادن محروم کرد. در سال ۱۸۶۰ حزبِ ناسیونال لیبرال‌های بورژوای دانمارک مصرّانه کوشید که از مجلس مردمی سلبِ قدرت کند. جمهوری آمریکائی را آقایان سفیدپوستِ صاحب ملک مستقر کردند، و تا زمانِ جنگِ داخلی فقط مردان سیاه‌پوست شمال حق رأی داشتند. ایتالیای وحدت یافته، از حق رأی بسیار محدود &#039;&#039;&#039;ساردنی&#039;&#039;&#039; اقتباس کرد. و زمانی که &#039;&#039;&#039;بیسمارک،&#039;&#039;&#039; علی‌رغم بداقبالی بورژوالیبرال‌ها، در انتخابات &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; به‌مردان حق رأی عمومی داد، نه هدفش رژیمی با دمکراسی پارلمانی بود و نه نتیجه‌اش چنین شد.<br /> <br /> دوّمین فقدان شگفت‌آورِ تاریخ دمکراسی بورژوائی همانا فقدان یک جریان صلح‌آمیز و موزون به‌همراه رشدِ ثروت، سواد و شهری کردن است. در آغاز جنگِ جهانی اول فقط سه دولتِ سرمایه‌داری دور از معرکهٔ جنگ، یعنی &#039;&#039;&#039;استرالیا، زلاندنو، نُروژ&#039;&#039;&#039; می‌توانستند واجد ویژگی‌های دمکراسی باشند. اگر جنسیت گرائی [Sexisn، مثلاً بهره‌کشی مردان از زنان. م.] را کنار بگذاریم دو نمونهٔ دیگر قابل توجه دمکراسی، یعنی فرانسه و سوئیس را می‌توانیم در این منظومه بگنجانیم. میان سال‌های ۱۸۴۷ و ۱۸۷۴ سوئیس از دو جنگِ داخلی به‌سلامت جسته بود، حال آن که فرانسه انقلاب‌ها و ضدِانقلاب‌ها و نیز شکست نظامی امپراطوری دوّم را تجربه کرده بود، و این خود سرآغاز یک جمهوری دمکراتیک بود. رژیم پر سابقهٔ پارلمانی بریتانیا هنوز به‌تمام طبقهٔ کارگر مرد حق رأی نداده بود، و تازه بعد از سرکوب نخستین جنبش توده‌ئی دمکراتیکِ تاریخ بود که این امر به‌کندی انجام گرفت. ایالاتِ متحدهٔ آمریکا در جریان دمکراتیزه کردن از دو حرکت معکوس زیان دید. یکی در شمال، یعنی از [ندادن حق رأی] به‌مهاجران تازه واردِ بی‌سواد، و دیگری در جنوب، علیه سیاهپوستان و مخالفان سفیدپوست فقیر. در ایتالیا، آژدان‌ها و مازیری [MAZZIERI: لات‌های چماق به‌دست]، و نخست‌وزیر لیبرال &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; (GIOLLITI) هنوز قسمت اعظم انتخابات را در کنترل داشتند، و در سایر کشورها هم. - مالکان بزرگ و کولاک‌ها [دهقان‌های زمیندار] و متفقان بورژوای آن‌ها، قدرتِ امتیاز را به‌دست گرفته بودند. اکنون برای آن که نمائی از عوامل موقتی درگیرِ در فرایند دمکراتیزه کردن را به‌دست داده باشیم باید الگوی سیاسی این هفده کشور را در زمان‌های مشخص جدول‌بندی کنیم.<br /> <br /> <br /> {{وسط‌چین}}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;<br /> |-<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دمکراسی‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی دمکرات&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی قدرت‌طلب&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دیکتاتوری&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۸۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | || بلژیک || نروژ || فرانسه<br /> |-<br /> | || دانمارک || سوئد || <br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || (سوئیس) || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا و ایرلند || || <br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;۱۹۱۴&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || کانادا || آلمان ||<br /> |-<br /> |نروژ || دانمارک || ژاپن ||<br /> |-<br /> | || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || سوئد || ||<br /> |-<br /> | || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۲۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || بلژیک || ژاپن ||<br /> |-<br /> |اطریش || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | (فنلاند) || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> |آلمان || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندِنو || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۳۹&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش {{نشان|۱|*}} ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || فنلاند || آلمان ||<br /> |-<br /> |دانمارک || فرانسه || ایتالیا || <br /> |-<br /> |هلند || سوئیس || ژاپن ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | بریتانیا || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۹۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | اطریش || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |بلژیک || || ||<br /> |-<br /> |کانادا || || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || || ||<br /> |-<br /> | فنلاند || || ||<br /> |-<br /> |آلمان (بعد از ۱۹۵۶) || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> | ایتالیا || || ||<br /> |-<br /> |ژاپن || || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || || ||<br /> |-<br /> |بریتانیا || || ||<br /> |}<br /> {{پایان وسط‌چین}}<br /> <br /> ::::::::::::{{تک ستاره}}{{پاورقی|۱}} ۳۸ - ۱۹۳۴، بعد به‌آلمان ملحق شد.<br /> <br /> <br /> این هفده کشور مورد نظر فقط بعد از تاریخ به‌دست آوردن استقلال در این جدول گنجانیده شده‌اند، به‌استثنای نروژ که قبل از سال ۱۹۵۰ جزئی از سوئد نبود بلکه صرفاً شریک کوچکی در اتحاد سلطنتی بود. ایتالیا و آلمان فقط بعد از وحدت ملی در این جدول گنجانده شده‌اند؛ و اطریش هم بعد از &#039;&#039;&#039;اوسگلیش&#039;&#039;&#039; (Ausgleich) [پادشاهیِ «دوگانهٔ» اطریش و مجارستان] سال ۱۸۶۷ و بعد از دورهٔ استبداد؛ ژاپن بعد از دورهٔ بازگشت می جی (MEIJI RESTORATION) تا زمانی که این تغییرات رخ داد، همهٔ این کشورها به‌روشنی به‌دنیائی از رژیم‌های گوناگون تعلق داشتند (مثلاً امپراطوری هابسبورگ هیچ وقت یک دولت بورژوائی مطلق نبود).<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از شکست [در جنگ]==<br /> <br /> بعد از جنگ جهانی اول، تعداد کشورهای دمکراتیک از سه گروه به‌ده کشور (بالزوم برخی توضیحات در مورد کانادا و فنلاند) و کشورهای دارای دمکراسی مردان از ۵ کشور به‌چهارده کشور افزایش یافت. با فرا رسیدن سال ۱۳۳۹، تعداد این کشورها به‌ترتیب به‌هشت و یازده کشور کاهش یافت. رشد عظیم دمکراسی در اثر پیامدهای جنگ جهانی دوم به‌وجود آمد. تنها سوئیس به‌خاطر جنسیت گرائی و ایالات متحده به‌خاطر تعصب نژادی تا سال ۱۹۷۰ در این مجموعه نبودند. ظاهراً نتیجهٔ کار این است که دمکراسی بورژوائی تا حد زیادی یک دستاورد جزئی است.<br /> <br /> کشورهای فاتح دو جنگ جهانی از بیان دمکراتیک استفادهٔ شایانی کردند و بیش از همه کشوری که از دیگران کم‌تر دمکراتیک بود، یعنی ایالات متحده آمریکا از این نمد کلاهی برد. امّا هرگز هیچ مورخِ جدی‌ئی مدعی نشده است که عامل به‌وجود آورندهٔ جنگ‌ها، مبارزه‌های لَهْ یا علیه دمکراسی بورژوائی بوده است، یا اگر آلمان و متحدانش جنگ را باختند برای این که رژیم‌شان دمکراتیک نبود. وانگهی نقش مهم تاریخی جنگ‌های خارجی سخت این نظر را تأئید می‌کند که [وجود] دمکراسی بورژوائی، اصولاً مشروط است به‌فرمانروائی رشد یافتهٔ سرمایه. اگر این درست باشد، ضعفِ دمکراسی بورژوائی در آمریکای لاتین احتمالاً تا حدّی به‌این واقعیت بستگی دارد که این منطقه هرگز به‌عرصهٔ کشت و کشتار عظیم جنگ‌های جهانی کشانده نشده است.<br /> <br /> به‌هرحال، احتمال دارد به‌این ترتیب باشد که منشأ اتفاقی دمکراسی بورژوائی، خود یک اتفاق باشد زیرا، حتی اگر تعداد معدودی از آن‌ها [دمکراسی‌های بوژوائی] درشمار قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری باشند، معذلک سه‌کشور قبل از وقوع جنگ جهانی اول رژیم‌های دمکراتیک داشتند و تا به‌حال هم آن را حفظ کرده‌اند (بدون آن که اشغال نروژ را توسط آلمان سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ در نظر بگیریم.) پس، به‌نظر می‌رسد که در جنگ جهانی، حداقل، شرایط ناگزیر دمکراسی بورژوائی نیستند. شاید حتی جریان‌های داخلی دمکراتیزه کردن نیز درکار بوده، و فقط به‌طور اتفاقی بعد از دو جنگ جهانی شکفته شده باشد. به‌هرحال باید به‌حوزهٔ تحلیل‌های همبسته را کورد علاقهٔ شدید جامعه شناسان سیاسی است رد کنیم و نیروهای ناپیوسته‌ئی را نیز که در کار بود در نظر بگیریم. همچنین باید دست به‌دامنِ تعدادی فرضیات خلاف واقع شده، تاریخ را چنان مرور کنیم که انگار جنگ‌های جهانی اتفاق نیفتاده است. یا اگر افتاده نتایج دیگری هم داشته است.<br /> <br /> در جدول چهار دولت داریم که مراحل دمکراتیک را به‌طور متناوب طی کرده‌اند. بگذارید در اینجا هر یک از آن‌ها را به‌عنوان دو دولت به‌حساب آوریم. بنابراین مجموع دولت‌های مورد نظرمان اکنون به‌جای ۱۷ دولت ۲۱ دولت است. در ۹ دولت، رژیم دمکراسی بورژوائی، نتیجهٔ شکستِ نظامیِ یک حکومت غیر دمکراتیک بود (اطریش، فنلاند، آلمان هر یک دوبار، و ایتالیا، ژاپن و سوئد یک بار) در دو مورد (فنلاند ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ و سوئد ۱۹۱۸) سقوط رژیم‌های خارجی (یعنی آلمان ویلهلماین و قبل از آن امپراطوری رُمانوف) بود که در روند دمکرانیزه کردن تأثیر نامستقیم داشت. در مورد کشور فنلاند از رشد مذاکرات در باب قانون اساسی بعد از پیروزی &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; در جنگ داخلی [جنگ داخلی فنلاند بین &#039;&#039;&#039;سرخ‌های&#039;&#039;&#039; (شوروی) و &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; (ملیّون) به‌رهبری ژنرال مانِرهَیم و به‌یاری سپاهیان آلمانی پیروز شد] چنان برمی‌آید که اگر به‌خاطر استقرار یک جمهوری دمکراتیک در آلمان نبود، یک سلطنت مشروطه ولی غیر پارلمانی در فنلاند روی کار می‌آمد. شش ماه پس از سقوط &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; هنوز این سؤال مطرح بود که آیا جمهوری دمکراتیک مورد قبول سران دولت، ژنرال مانِرهَیم، و نیروهای دست راستی قرار خواهد گرفت یا نه.<br /> <br /> در مورد سوئد استفاده از یک استدلال خلاف واقعی خطرناک‌تر است. در اواخر پائیز ۱۹۱۸ این مملکت در موقعیتی قیام نزدیک به‌انقلاب بود. نیروهای دست چپی که تحتِ تأثیر انقلاب کبیر روسیه برای یک انقلاب سوسیالیستی پیکار می‌کردند، اقلیت قابل توجه جنبش کارگری را تشکیل می‌دادند، معذلک فشار مردم برای یک دمکراسی بورژوائی فوق‌العاده قوی بود. به‌هر ترتیب، دست راستی‌ها جای خود را در مجلس غیر دمکراتیکِ اوّل مستحکم کردند و از پشتیبانی زمینداران، دهقانان مرفه و [تولیدکنندگان] مختلط عظیم چوب و آهن متعلق به‌دوران پیش از صنعتی شدن و هم چنین وفاداری افسران ارشد و پلیس برخوردار بودند. بدون شک، وحشت شاه از تاج و تخت، به‌علاوهٔ سایر نگرانی‌هایش بود که بالأخره سیاستمداران دست راستی را مجبور به‌چشم پوشی از امتیازاتی کرد که مصرانه به‌آن‌ها چسبیده بودند. به‌نظر حتمی می‌رسد که اگر آلمان پیروز شده بود جریان دمکراتیزه کردن برای مدتی به‌تعویق می‌افتاد. تعیین این که اگر اصلاً جنگی در کار نبوداوضاع چگونه می‌شد، بسیار مشکل‌تر است. با گرد آمدن ابرهای سیاه در سال ۱۹۱۲ اطراف اروپا، دست راستی‌های سوئد قوی‌تر و جسورتر شده بودند و اگر رایشِ ویلهلماین عزیزشان سقوط نکرده بود، احتمالِ موافقت آن‌ها با یک رژیم دمکراتیک در اواخر سال ۱۹۱۸ بسیار ضعیف است.<br /> <br /> همچنین نمی‌توان با یقین تعیین کرد که اگر دورهٔ امپراطوری‌های هابسبورگ و &#039;&#039;&#039;هوهِن زولِرن&#039;&#039;&#039; یک دورهٔ صلح‌آمیز بود، آن‌ها چه مسیری را طی می‌کردند در صورت پیروزی نظامی نیز &#039;&#039;&#039;یونکرها&#039;&#039;&#039; به‌هیچ وجه حاضر به‌صَرفِ نظر از امتیازات خود یا عقب‌نشینی در مقابلِ نیروهای داخلی دمکراسی نبودند.<br /> <br /> در نتیجه، می‌توان گفت که در هشت مورد از ۲۱ مورد (یا در ۵ مورد از ۱۷ مورد) حاصل جنگ‌های جهانی به‌طور اتفاقی در استقرار دمکراسی بورژوائی نقشی تعیین کننده داشت. و در یک مورد دیگر (سوئد) این جنگ‌ها تعیین‌کنندهٔ زمان بندی این جریان بود. فرانسه را می‌توان به‌شش کشوری افزود که منشأ دمکراسی‌شان شکست نظامی بود. زیرا پیش شرطِ جمهوری دمکراتیک مردان در فرانسه، همانا، سقوط ناپلئون سوّم در جنگ فرانسه و &#039;&#039;&#039;پروس&#039;&#039;&#039; بود.<br /> <br /> فقط در چهار جریان دمکراتیزه کردن با جنگ خارجی کاملاً بی‌ارتباط بود، یعنی در چهار کشور استرالیا، زلاندنو، نروژ و سوئیس. معذلک در شش دمکراسی از ۱۳ دمکراسی جدول ما، جنگ، تأثیری نامستقیم و یا فقط تأثیری در درجهٔ دوّم اهمیت در رشد آن‌ها داشته است. جنگ باعث شد که حکومت‌ها و احزاب موجود در مسیر دمکراسی حرکت کنند، نه این که نیروهای پیشین را تجزیه کرده نیروهای جدیدی ایجاد کنند. درواقع درست‌تر است این شکلِ تأثیر را تحت عنوان کلّی‌تری بررسی کنیم که دیگر گام‌های مهم این جریان را نیز در بر گیرد. ازاین‌رو، از دمکراسی‌های مطلقاً ناشی از جنگ یعنی دمکراسی‌های ناشی از شکست به‌بررسی دمکراسی‌هائی می‌پردازیم که ناشی از بسیج ملی [برای جنگ] بودند.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های بسیج ملّی.==<br /> <br /> بسیج ملی [برای جنگ] از دو سویهٔ اصلی با رشد دمکراسی ربط داده شده است. از یک سو دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;وسیله‌ئی&#039;&#039;&#039; در خدمت رسیدن به‌این هدف یعنی بسیج ملی بوده است، از سوی دیگر دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;نتیجهٔ&#039;&#039;&#039; جریان یگانه‌سازی وحدت نظامی و اقتصادی و ایدئولوژیکی در قالب بسیج مردمی به‌منظور کوشش ملی بوده است. دو روشن‌ترین نمونه از دمکراتیزه کردن که همچون وسیله‌ئی در خدمت بسیج ملّی است یکی اصلاح حق رأی توسط &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; است در ایتالیا؛ و دیگری &#039;&#039;&#039;لایحهٔ انتخاباتِ دورانِ جنگ&#039;&#039;&#039; کانادا است در سال ۱۹۱۷، و هر دو این اقدامات بخشی از آماده‌سازی سیاسی برای جنگ [دمکراتیزه کردن همچون نتیجهٔ یگانه‌سازی در قالب بسیج ملی] در موارد زیر مشاهده می‌شود؛ دومین رابطه در استقرار دمکراسی مردان در بلژیک در اصلاحات هلندی در سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۸ در قبول دمکراسی توسط &#039;&#039;&#039;حقوق دانمارک&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۵، &#039;&#039;&#039;در لایحه اصلاحات بریتانیا&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۸، و حق رأی زنان در آمریکا در سال ۱۹۱۹ (و هم چنین در فرانسه و بلژیک بعد از جنگ جهانی دوّم). در تمام این موارد، جریان آغاز شدهٔ دمکراتیزه کردن توسطِ اتحاد مقدس (UNION SACRE) تسریع و تسهیل شد. آلبرت اول پادشاه بلژیک، تأثیرات بسیج ملی را بسیار خوب بیان کرده است. در سخنرانیش هنگام بازگشت به‌بروکسل در ۲۲ نوامبر ۱۹۱۸، و راجع به‌پارلمان چنین گفت: «برابری ستمدیدگی و تحمل باعث به‌وجود آمدن حقوق مساوی در گسترش آمال و آرزوهای مردم شده است. حکومت پیشنهاد می‌کند که هر دو مجلس، موانع پیشین را برای یک مسالمت وطن‌پرستانه از میان برداشته ابتکار همفکری ملی را بر اساس حق رأی مساوی کلیهٔ مردان بالغ برای اعمال حقوق مدنی عهده‌دار شود. در مواردِ دیگر نیز، بسیجِ ملّی نقش مهمی در گسترش حق رأی داشته است. مثلاً بیسمارک در خاطرات خود نوشته است: «قبول حق رأی عمومی سلاح مبارزهٔ علیهِ اُتریش و سایر قدرت‌های خارجی، یعنی سلاح در مبارزه برای اتحاد ملی بود». البته منظورش این بود که در جلب آرای توده‌ها فقط کاندیداهای طبقات مالک حق رقابت داشتند. در همین زمینه، یکی از دلایل موافقت امپراطورِ اتریش با حق رأی عمومی مردان در انتخابات مجلس دوم در سال ۱۹۰۷ این بود که او امیدوار بود از این طریق گرایش‌های تجزیه‌طلب را، که مایل به‌تجزیهٔ سلسلهٔ امپراطوری به‌ملت‌های سازندهٔ آن بود، حنثی کند. هم چنین بورژوازی دانمارک که مبارزه می‌کرد تا یک مرز غیر دودمانی در ساحل &#039;&#039;&#039;ایدر&#039;&#039;&#039; (Eider) را جایگزین دوک‌نشین‌های آلمانی پادشاه (به‌نام شِلسویگ و هولشتاین لوئن بورگ) کند، مجبور شد تفویض حق رأی عمومی را همچون وسیلهٔ زسیدن به‌این هدف به‌کارگیرد. در نروژ لزوم صف‌آرائی مردم در جنگ بر علیه اتحاد با سوئد ظاهراً یکی از دلائل اصلی موافقت احزاب چپ (لیبرال) در سال ۱۸۹۸ با خواست نیرومند جنبش کارگری برای حق رأی مردان است. در فنلاند تظاهرات طبقهٔ کارگر نیمه‌انقلابی، زمینهٔ گسترش حق رأی را در سال ۱۹۰۶ همچون بخشی از پیکار علیه تزار روسی تشکیل می‌داد.<br /> <br /> از این رو بسیج برای آزادی ملی و جنگ با خارجیان همزمان با شکست نظامی، از جمله مهم‌ترین موجبات رشد دمکراسی بوده است. امّا مسلم است که تعیینِ چگونگی تعیین‌کنندگی این نقش دشوار بوده است، امّا در زمان‌بندی دمکراتیزه کردن قاطعاً تعیین کننده بوده و یکی از دلائل همزمانی وقوع جنگ و دکراسی بوده است. اما آیا اگر این تهدیدهای خارجی نبود جریان‌های داخلی [دمکراتیزه کردن] متوقف می‌شد؟ در هلند و دانمارک، که اکثریت پارلمانی پیشنهادهای خود را کمی قبل از آغاز جنگ اول جهانی آماده کرده بود، آهنگ وقوع حوادث حتی در صورت فقدان یگانه‌سازی ملّی زمان جنگ، نیز احتمالاً همان گونه می‌بود. اگر اختلاف لاینحل میان نروژ و سوئد نبود مسلماً استقرار دمکراسی در نروژ به‌تأخیر می‌افتاد. در کانادا نیز که محدودیت‌های مالکیتی و مالیاتی (صندوق رأی) در سطح استان‌ها برای مدت مدیدی بعد از تصویب حق رأی فدرال سال ۱۹۲۰ ادامه داشت، جنگ به‌طور قطع در جریان [دمکراتیزه کردن] تأثیر داشت. امّا اگر به‌خاطر جنگ نبود دست راستی‌های کاتولیک بلژیک حاضر نبودند از خواست‌های خود صَرفِ‌نظر کنند و در بلژیک، فرانسه و هلند و احتمالاً ایالات متحدهٔ آمریکا گرفتن حق رأی برای زنان خیلی بیش‌تر به‌درازا می‌کشید.<br /> <br /> در بریتانیا، اصلاحات در مرحلهٔ نسبتاً بالائی بود. حق رأی به‌نحو قابل توجهی در سال‌های ۱۸۶۷ و ۱۸۸۴ گسترش یافته بود، انتخابات آزاد تضمین شده بود، درست قبل از جنگ از &#039;&#039;&#039;مجلس اعیان&#039;&#039;&#039; تقریباً سلب قدرت شده بود؛ و لایحه‌ئی برای انحلال چند رأئی انتشار یافته بود. مع‌الوصف، تصمیمی دربارهٔ حق رأی عمومی مردان اتخاذ نشده بود، چه رسد به‌حق رأی کلی، و با این که جریان [دمکراتیزه کردن] حتی تحت شرایط صلح‌آمیز نیز ادامه داشت اما احتمالاً تکمیل آن طولانی‌تر می‌شده.<br /> <br /> در جمع می‌توان گفت که بسیج ملی [برای جنگ] در صورت تهدید از خارج، در تاریخ دمکراتیزه کردن بورژوائی مهم‌ترین عامل بوده است. در دو کشور، یعنی دانمارک و هلند، [بسیج ملی] فقط در درجهٔ دوم اهمیت قرار داشته، فقط روش کم یا بیش توافقیِ اعمال گام‌های مهم را تحت تأثیر قرار داده است. در چهار مورد، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا، و نروژ، به‌دست آوردن دمکراسی مردان را به‌گونه‌ئی متغیر، نامطمئن، امّا احتمالاً قابل ملاحظه تسریع کرده است. در پنج کشور، یعنی بلژیک، فرانسه، بریتانیا، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا [بسیج ملی] حقّ رأیِ زنان را تسریع کرده. (ضمناً باید یادآور شویم که در آمریکا حق رأی سیاهپوستان جنوبی برای نخستین بار ضمن جنگ ویتنام گرفته شد، و این به‌آحتمال زیاد در نتیحهٔ نگرانی دولت از شرایط وخیم داخلی بود که توسط قیام سیاهپوستان و جنبش‌های دانشجوئی و مخالفت با جنگ ابراز شده بود.) اما در مورد هیچ یک از کشورهای مورد نظر نمی‌توان اظهار داشت که بسیج ملی، شرط لازم دمکراسی بوده است.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از تکامل درونی==<br /> <br /> فقط سه کشور هست که در آن‌ها دمکراسی، تنها، حاصل رشد درونی است: این کشورها عبارتند از استرالیا، زلاندنو و سویس. امّا، در کشورهائی که چنین جریان‌هائی در آن‌ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده‌اند را نیز مورد نظر داریم، یعنی، دانمارک، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا. در فرانسه استقرار دمکراسی، متکی بر ترکیب پیچیده‌ئی از شکست و تکامل داخلی بود. و بالأخره، از آنجا که چهار نمونه‌ئی که برای بسیج ملی [برای جنگ] ذکر کردیم، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا و نروژ ضمناً نمایانگر گرایش‌های داخلی مهمی‌اند، لذا مجبوریم آن‌ها را نیز تحت این عنوان به‌حساب آوریم.<br /> <br /> دو عامل داخلی ظاهراً از فوری‌ترین اهمیت استراتژیک برخوردار بوده‌اند: اوّل، قدرت مستقل مالکین خرده بورژوا و کوچک روستائی، و دوم: ناهمگونی درون جبههٔ طبقهٔ حاکم (صاحبان قدرت). این عبارت باید فوراً با ذکر نقش عظیم جنبش کارگری تکمیل شود. &#039;&#039;&#039;بین‌الملل دوم&#039;&#039;&#039; [گردهم‌آئی کمونیست‌ها] در سال ۱۹۱۴ با بی‌نظمی رسواکننده‌ئی انجام گرفت، اما نقشی را که در رشد دمکراسی بورژوائی داشت مسلماً نباید دست‌کم گرفت، بلکه این نقش باید از مهم‌ترین دستاوردهای تاریخی آن دانست. به‌هرحال، با این که جنبش کارگری تنها نیروی پیگیر دمکراتیک جهان بود، ولی در هیچ کجا تا آن حد قوی نبود که بتواند دمکراسی بورژوائی را به‌تنهائی بدون کمک ارتش‌های خارجی پیروزمند، یا بدون متحدان داخلی پرقدرت‌تر، و یا بدون وجود انشعاباتی در صفوفِ دشمن، به‌دست آورد. به‌هیچ وجه تعجب‌آور نیست که یک اقلیت کوچک صاحب امتیاز، مرکب از بورژوازی صنعتی و تجاری و فئودال‌های مالک و سرمایه‌دار همواره با دمکراسی دشمنی داشته باشندو نتایج انحصارطلبانهٔ انقلاب‌های بورژوائی مبین این واقعیت است. از طرف دیگر &#039;&#039;&#039;پیشه‌وران&#039;&#039;&#039; شهرنشین و خرده بورژوازی عمدتاً گرایش به‌دمکراسی داشته، نیروی حیرت‌آوری برای &#039;&#039;&#039;ژاکوبی‌ها&#039;&#039;&#039; و انقلاب‌های سال ۱۸۴۸ بودند. ولی همان‌گونه که از خود این نمونه‌ها برمی‌آید، این نیروها نیز برای مقابله با ارتجاع بورژوائی و فئودال ضعیف بودند. اما دهقانان، در قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم در کشورهای سرمایه‌داریِ مُتکی به‌کشاورزی، نیروی فوق‌العاده تعیین کننده بودند.البته درحال حاضر مفهوم «دهقانان» مفهمومی است بسیار دیگرگونه. زارعان بی‌زمین هنوز تحت چنان شرایط ظالمانه‌ئی به‌سر می‌برند که قادر به‌فعالیت یا اظهارنظر نبودند. لازم به‌یادآوری است که در فنلاند کارکنان مزارع به‌سرعت در جنبش کارگری درگیر شده، سپس در جنگ داخلی نقش دلاورانه‌ئی داشتند. گروه‌هائی که حقیقتاً مؤثر واقع شدند. دهقانانِ زمین‌دار متوسط و کوچک بودند و خانواده‌های پدرسالارانه‌ئی که احتیاجات خود را برآورده می‌کردند، بورژوازی دهقانی کوچک و متوسط (که از کارگر روزمزدی استفاده می‌کرد.)<br /> <br /> قدرت این طبقات دهقانی، و درجهٔ استقلال آنان از اریستوکراسی (اقلیت حاکم) زمیندار و سرمایهٔ بزرگ شهری، عوامل حیاتی رشد دمکراسی بود. در ایالات سوئیس، قدرت این طبقات بیش‌تر از همه جا بود، زیرا آن‌ها قرن‌ها در مقابل امپراطوری هابسبورگ، استقامت کرده بودند. هم چنین بود در اجتماعات مهاجران استرالیا، زلاندنو، شمال ایالات متحدهٔ آمریکا، و کانادای غربی. از جمله گروه‌های دیگری که در مقابله با نیروی طبقات دهقانی ضعیف بودند عبارتند از: اشراف تاجر منزوی شدهٔ &#039;&#039;&#039;دبرن&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;زوریخ،&#039;&#039;&#039; گوسفند داران بزرگ از نقاط مختلف که به‌زور در محلی مستقر شده و خود را مالک آن می‌دانستند و متحدان آن‌ها که سرمایه‌داران شهرنشینِ نومتشکل بودند. نهاد دمکراسی مردان به‌دنبال شکوفائی جنبش کارگران در سویس و شمال ایالات متحده آمریکا صورت پذیرفت. در استرالیا و زلاندنو، سیاستمداران اتحادیه‌های کارگری (Trade - Union)، در ائتلاف دمکراتیک جای مهمی را اشغال کردند، امّا هیچ گونه تهدید سوسیالیستی برای سرمایه نبودند. اعتصابات عظیم و فوق‌العاده سرسختانهٔ اوایل دههٔ ۱۸۹۰ با مقابله با کمک دولت، منجر به‌شکست جدیِ اتحادیه‌های پشم چینان و کشتیرانان شد. (بد نیست یادآور شویم که در استرالیا حتی از سال ۱۸۸۰ پرولتاریای دهقانی فوق‌العاده قدرتمند و سازمان یافته بود). برعکس در کانادا مهاجران کوچک نمی‌توانستند با بورژوازی تجاری ثروتمند ساحل رود &#039;&#039;&#039;سن لوران،&#039;&#039;&#039; ملاکان &#039;&#039;&#039;توریِ اُنتاریو&#039;&#039;&#039; و اجتماع فرانسوی سنت‌گرای &#039;&#039;&#039;کِبِک،&#039;&#039;&#039; که مقامات کلیسا، رهبری‌شان می‌کردند، رقابت کنند.<br /> <br /> فقر پیش از صنعتی شدن و وابستگی نیمه مستعمراتی‌ئی که قرن‌ها فنلاند و نروژ را جزئی از جوامع اروپائی نکهداشته بود، مانع تشکیل اریستوکراسی (اقلیت حاکم) بومی شد. تنها لایه‌ئی که رشد کرد، لایهٔ نازک و غالباً شهرنشینی بود از اعیان دانمارکی شده در نروژ، و یک لایهٔ نسبتاً قوی‌تر اریستوکرات‌های سوئدی در فنلاند. این لایه‌ها، ضعیف‌تر از آن بودند که از عهدهٔ پشتیبانی از استبداد، اریستوکراتیک، از نوعی که در مجارستان بعد از سقوط ویلهلماین آلمانی و پیروزی ضدانقلاب داخلی برقرار شد، برآیند.<br /> <br /> در فرانسه، با این که اریستوکراسی بعد از جنگ واترلور (Waterloo) به‌موضع قدرت قبلی خود در دولت و در کلیسا بازگشت، امّا در اثر انقلاب کبیر ضربهٔ شدیدی خورده بود. از این رو، در اواسط قرن، دهقانان صاحب زمین (مجانی) به‌حد کافی قوی بودند که پشتیبانی توده‌ئی جهت «نهادی گردانیدن» زیرکانهٔ لوئی بناپارت برای حق رأی عمومی مردان را فراهم آورند.<br /> <br /> در دانمارک، زمینداران، خیلی قوی‌تر از زمینداران سوئدی بودند. با این وصف جریان [ناشی از تکاملی] داخلی دمکراتیزه‌کردن در دانمارک خیلی سریع‌تر رشد کرد. بیش‌تر به‌دلیلِ دو تأثیر متفاوت از یک بحران، بحرانی که در نیمهٔ دوم قرن به‌کشاورزی اروپای مرکزی صدمه زد. پیروزی برنامهٔ جلوگیری از ضربات بحران در اواخر دههٔ ۱۸۸۰ باعث ایجاد انشعاب در حذب قدیمی &#039;&#039;&#039;گرومان&#039;&#039;&#039; (Groman) شد و اتحادی ظاهری (تقلبی) میان زمینداران و دهقانان مرفه وابسته به‌صنایع سنگین سنتی (چوب و آهن) را به‌وجود آورد. صنعت ماشینی مدرن، از قبیل «الکتروشیمی» در آلمان گرایشی لیبرال‌تر داشت. در دانمارک و هلند، دهقانان به‌تولید لبنیات پرداختند. آن‌ها یک جنبش تعاونی قوی ساختند تا از آن طریق منافع مشترک با زمینداران بزرگ را لغو کنند. اریستوکراسی دانمارکی، چون قدرت اقتصادی خود را در دهات از دست می‌داد، نتوانست با بورژوازی دهقانی که علاقه‌ئی به‌دمکراسی نداشت، توافق کند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}([[فرمانروائی سرمایه و پیدایش دموکراسی ۳|ادامه دارد]]){{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۸]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%DB%B2&diff=30921 2012-04-14T17:49:27Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:18-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:18-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۴]]<br /> [[Image:18-085.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۵]]<br /> [[Image:18-086.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۶]]<br /> [[Image:18-087.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۷]]<br /> [[Image:18-088.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۸]]<br /> [[Image:18-089.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۸۹]]<br /> [[Image:18-090.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۰]]<br /> [[Image:18-091.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۱]]<br /> [[Image:18-092.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۲]]<br /> [[Image:18-093.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۳]]<br /> [[Image:18-094.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۴]]<br /> [[Image:18-095.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۸ صفحه ۹۵]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> &#039;&#039;&#039;گوران تربورن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;۳. الگوهای دمکراتیزه کرده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> در تاریخ دمکراتیزه کردن، فقدان دو مشخصه شگفت‌انگیز است. اوّل: این واقعیت که هیچ یک از انقلاب‌های بزرگِ بورژوائی درواقع دمکراسی بورژوائی را مستقر نکرد. این فقط دربارهٔ انقلاب‌های قدیمی هلند و انگلستان صدق نمی‌کند: قانون اساسی دمکراتیکی که ثمرهٔ انقلاب فرانسه بود، از آغاز تا آخر عمر کوتاهش ورق‌پاره‌ئی بیش نبوده است. انقلاب ژوئیه حتی نتوانست یک پیش‌نویس قانون اساسی تهیه کند، معذلک باعثِ ترغیبِ رشدِ جنبشِ دمکراتیک مردان در سوئیس شد. قیام توده‌ئیِ بین‌المللی سال ۱۸۴۸ را بی‌درنگ ارتجاعِ فئودالی دودمانی و نیز خودِ بورژوازی سرکوب کردند. مثلاً، در سال ۱۸۵۰ دومین جمهوری فرانسه ۲٫۵ میلیون نفر مرد بالغ را با عرضهٔ یک لایحهٔ جدید در باب لزوم ارائهٔ مدارک کامل محل سکونت، از حق رأی دادن محروم کرد. در سال ۱۸۶۰ حزبِ ناسیونال لیبرال‌های بورژوای دانمارک مصرّانه کوشید که از مجلس مردمی سلبِ قدرت کند. جمهوری آمریکائی را آقایان سفیدپوستِ صاحب ملک مستقر کردند، و تا زمانِ جنگِ داخلی فقط مردان سیاه‌پوست شمال حق رأی داشتند. ایتالیای وحدت یافته، از حق رأی بسیار محدود &#039;&#039;&#039;ساردنی&#039;&#039;&#039; اقتباس کرد. و زمانی که &#039;&#039;&#039;بیسمارک،&#039;&#039;&#039; علی‌رغم بداقبالی بورژوالیبرال‌ها، در انتخابات &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; به‌مردان حق رأی عمومی داد، نه هدفش رژیمی با دمکراسی پارلمانی بود و نه نتیجه‌اش چنین شد.<br /> <br /> دوّمین فقدان شگفت‌آورِ تاریخ دمکراسی بورژوائی همانا فقدان یک جریان صلح‌آمیز و موزون به‌همراه رشدِ ثروت، سواد و شهری کردن است. در آغاز جنگِ جهانی اول فقط سه دولتِ سرمایه‌داری دور از معرکهٔ جنگ، یعنی &#039;&#039;&#039;استرالیا، زلاندنو، نُروژ&#039;&#039;&#039; می‌توانستند واجد ویژگی‌های دمکراسی باشند. اگر جنسیت گرائی [Sexisn، مثلاً بهره‌کشی مردان از زنان. م.] را کنار بگذاریم دو نمونهٔ دیگر قابل توجه دمکراسی، یعنی فرانسه و سوئیس را می‌توانیم در این منظومه بگنجانیم. میان سال‌های ۱۸۴۷ و ۱۸۷۴ سوئیس از دو جنگِ داخلی به‌سلامت جسته بود، حال آن که فرانسه انقلاب‌ها و ضدِانقلاب‌ها و نیز شکست نظامی امپراطوری دوّم را تجربه کرده بود، و این خود سرآغاز یک جمهوری دمکراتیک بود. رژیم پر سابقهٔ پارلمانی بریتانیا هنوز به‌تمام طبقهٔ کارگر مرد حق رأی نداده بود، و تازه بعد از سرکوب نخستین جنبش توده‌ئی دمکراتیکِ تاریخ بود که این امر به‌کندی انجام گرفت. ایالاتِ متحدهٔ آمریکا در جریان دمکراتیزه کردن از دو حرکت معکوس زیان دید. یکی در شمال، یعنی از [ندادن حق رأی] به‌مهاجران تازه واردِ بی‌سواد، و دیگری در جنوب، علیه سیاهپوستان و مخالفان سفیدپوست فقیر. در ایتالیا، آژدان‌ها و مازیری [MAZZIERI: لات‌های چماق به‌دست]، و نخست‌وزیر لیبرال &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; (GIOLLITI) هنوز قسمت اعظم انتخابات را در کنترل داشتند، و در سایر کشورها هم. - مالکان بزرگ و کولاک‌ها [دهقان‌های زمیندار] و متفقان بورژوای آن‌ها، قدرتِ امتیاز را به‌دست گرفته بودند. اکنون برای آن که نمائی از عوامل موقتی درگیرِ در فرایند دمکراتیزه کردن را به‌دست داده باشیم باید الگوی سیاسی این هفده کشور را در زمان‌های مشخص جدول‌بندی کنیم.<br /> <br /> <br /> {{وسط‌چین}}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;<br /> |-<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دمکراسی‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی دمکرات&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;انحصارجوی قدرت‌طلب&#039;&#039;&#039;<br /> | width=&quot;110pt&quot;|&#039;&#039;&#039;دیکتاتوری&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۸۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | || بلژیک || نروژ || فرانسه<br /> |-<br /> | || دانمارک || سوئد || <br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || (سوئیس) || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا و ایرلند || || <br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; |&#039;&#039;&#039;۱۹۱۴&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || کانادا || آلمان ||<br /> |-<br /> |نروژ || دانمارک || ژاپن ||<br /> |-<br /> | || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | || هلند || ||<br /> |-<br /> | || سوئد || ||<br /> |-<br /> | || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> | || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۲۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || بلژیک || ژاپن ||<br /> |-<br /> |اطریش || فرانسه || ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || ایتالیا || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | (فنلاند) || بریتانیا || ||<br /> |-<br /> |آلمان || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندِنو || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;۱۹۳۹&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> | استرالیا || بلژیک || اطریش {{نشان|۱|*}} ||<br /> |-<br /> | (کانادا) || فنلاند || آلمان ||<br /> |-<br /> |دانمارک || فرانسه || ایتالیا || <br /> |-<br /> |هلند || سوئیس || ژاپن ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> | بریتانیا || || ||<br /> |-<br /> | colspan=&quot;4&quot; | &#039;&#039;&#039;دههٔ ۱۹۵۰&#039;&#039;&#039;<br /> |-<br /> |استرالیا || سوئیس || ||<br /> |-<br /> | اطریش || ایالات متحده || ||<br /> |-<br /> |بلژیک || || ||<br /> |-<br /> |کانادا || || ||<br /> |-<br /> | دانمارک || || ||<br /> |-<br /> | فنلاند || || ||<br /> |-<br /> |آلمان (بعد از ۱۹۵۶) || || ||<br /> |-<br /> |سوئد || || ||<br /> |-<br /> |نروژ || || ||<br /> |-<br /> | ایتالیا || || ||<br /> |-<br /> |ژاپن || || ||<br /> |-<br /> |هلند || || ||<br /> |-<br /> |زلاندنو || || ||<br /> |-<br /> |بریتانیا || || ||<br /> |}<br /> {{پایان وسط‌چین}}<br /> <br /> ::::::::::::{{تک ستاره}}{{پاورقی|۱}} ۳۸ - ۱۹۳۴، بعد به‌آلمان ملحق شد.<br /> <br /> <br /> این هفده کشور مورد نظر فقط بعد از تاریخ به‌دست آوردن استقلال در این جدول گنجانیده شده‌اند، به‌استثنای نروژ که قبل از سال ۱۹۵۰ جزئی از سوئد نبود بلکه صرفاً شریک کوچکی در اتحاد سلطنتی بود. ایتالیا و آلمان فقط بعد از وحدت ملی در این جدول گنجانده شده‌اند؛ و اطریش هم بعد از &#039;&#039;&#039;اوسگلیش&#039;&#039;&#039; (Ausgleich) [پادشاهیِ «دوگانهٔ» اطریش و مجارستان] سال ۱۸۶۷ و بعد از دورهٔ استبداد؛ ژاپن بعد از دورهٔ بازگشت می جی (MEIJI RESTORATION) تا زمانی که این تغییرات رخ داد، همهٔ این کشورها به‌روشنی به‌دنیائی از رژیم‌های گوناگون تعلق داشتند (مثلاً امپراطوری هابسبورگ هیچ وقت یک دولت بورژوائی مطلق نبود).<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از شکست [در جنگ]==<br /> <br /> بعد از جنگ جهانی اول، تعداد کشورهای دمکراتیک از سه گروه به‌ده کشور (بالزوم برخی توضیحات در مورد کانادا و فنلاند) و کشورهای دارای دمکراسی مردان از ۵ کشور به‌چهارده کشور افزایش یافت. با فرا رسیدن سال ۱۳۳۹، تعداد این کشورها به‌ترتیب به‌هشت و یازده کشور کاهش یافت. رشد عظیم دمکراسی در اثر پیامدهای جنگ جهانی دوم به‌وجود آمد. تنها سوئیس به‌خاطر جنسیت گرائی و ایالات متحده به‌خاطر تعصب نژادی تا سال ۱۹۷۰ در این مجموعه نبودند. ظاهراً نتیجهٔ کار این است که دمکراسی بورژوائی تا حد زیادی یک دستاورد جزئی است.<br /> <br /> کشورهای فاتح دو جنگ جهانی از بیان دمکراتیک استفادهٔ شایانی کردند و بیش از همه کشوری که از دیگران کم‌تر دمکراتیک بود، یعنی ایالات متحده آمریکا از این نمد کلاهی برد. امّا هرگز هیچ مورخِ جدی‌ئی مدعی نشده است که عامل به‌وجود آورندهٔ جنگ‌ها، مبارزه‌های لَهْ یا علیه دمکراسی بورژوائی بوده است، یا اگر آلمان و متحدانش جنگ را باختند برای این که رژیم‌شان دمکراتیک نبود. وانگهی نقش مهم تاریخی جنگ‌های خارجی سخت این نظر را تأئید می‌کند که [وجود] دمکراسی بورژوائی، اصولاً مشروط است به‌فرمانروائی رشد یافتهٔ سرمایه. اگر این درست باشد، ضعفِ دمکراسی بورژوائی در آمریکای لاتین احتمالاً تا حدّی به‌این واقعیت بستگی دارد که این منطقه هرگز به‌عرصهٔ کشت و کشتار عظیم جنگ‌های جهانی کشانده نشده است.<br /> <br /> به‌هرحال، احتمال دارد به‌این ترتیب باشد که منشأ اتفاقی دمکراسی بورژوائی، خود یک اتفاق باشد زیرا، حتی اگر تعداد معدودی از آن‌ها [دمکراسی‌های بوژوائی] درشمار قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری باشند، معذلک سه‌کشور قبل از وقوع جنگ جهانی اول رژیم‌های دمکراتیک داشتند و تا به‌حال هم آن را حفظ کرده‌اند (بدون آن که اشغال نروژ را توسط آلمان سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ در نظر بگیریم.) پس، به‌نظر می‌رسد که در جنگ جهانی، حداقل، شرایط ناگزیر دمکراسی بورژوائی نیستند. شاید حتی جریان‌های داخلی دمکراتیزه کردن نیز درکار بوده، و فقط به‌طور اتفاقی بعد از دو جنگ جهانی شکفته شده باشد. به‌هرحال باید به‌حوزهٔ تحلیل‌های همبسته را کورد علاقهٔ شدید جامعه شناسان سیاسی است رد کنیم و نیروهای ناپیوسته‌ئی را نیز که در کار بود در نظر بگیریم. همچنین باید دست به‌دامنِ تعدادی فرضیات خلاف واقع شده، تاریخ را چنان مرور کنیم که انگار جنگ‌های جهانی اتفاق نیفتاده است. یا اگر افتاده نتایج دیگری هم داشته است.<br /> <br /> در جدول چهار دولت داریم که مراحل دمکراتیک را به‌طور متناوب طی کرده‌اند. بگذارید در اینجا هر یک از آن‌ها را به‌عنوان دو دولت به‌حساب آوریم. بنابراین مجموع دولت‌های مورد نظرمان اکنون به‌جای ۱۷ دولت ۲۱ دولت است. در ۹ دولت، رژیم دمکراسی بورژوائی، نتیجهٔ شکستِ نظامیِ یک حکومت غیر دمکراتیک بود (اطریش، فنلاند، آلمان هر یک دوبار، و ایتالیا، ژاپن و سوئد یک بار) در دو مورد (فنلاند ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ و سوئد ۱۹۱۸) سقوط رژیم‌های خارجی (یعنی آلمان ویلهلماین و قبل از آن امپراطوری رُمانوف) بود که در روند دمکرانیزه کردن تأثیر نامستقیم داشت. در مورد کشور فنلاند از رشد مذاکرات در باب قانون اساسی بعد از پیروزی &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; در جنگ داخلی [جنگ داخلی فنلاند بین &#039;&#039;&#039;سرخ‌های&#039;&#039;&#039; (شوروی) و &#039;&#039;&#039;سفیدها&#039;&#039;&#039; (ملیّون) به‌رهبری ژنرال مانِرهَیم و به‌یاری سپاهیان آلمانی پیروز شد] چنان برمی‌آید که اگر به‌خاطر استقرار یک جمهوری دمکراتیک در آلمان نبود، یک سلطنت مشروطه ولی غیر پارلمانی در فنلاند روی کار می‌آمد. شش ماه پس از سقوط &#039;&#039;&#039;رایش&#039;&#039;&#039; هنوز این سؤال مطرح بود که آیا جمهوری دمکراتیک مورد قبول سران دولت، ژنرال مانِرهَیم، و نیروهای دست راستی قرار خواهد گرفت یا نه.<br /> <br /> در مورد سوئد استفاده از یک استدلال خلاف واقعی خطرناک‌تر است. در اواخر پائیز ۱۹۱۸ این مملکت در موقعیتی قیام نزدیک به‌انقلاب بود. نیروهای دست چپی که تحتِ تأثیر انقلاب کبیر روسیه برای یک انقلاب سوسیالیستی پیکار می‌کردند، اقلیت قابل توجه جنبش کارگری را تشکیل می‌دادند، معذلک فشار مردم برای یک دمکراسی بورژوائی فوق‌العاده قوی بود. به‌هر ترتیب، دست راستی‌ها جای خود را در مجلس غیر دمکراتیکِ اوّل مستحکم کردند و از پشتیبانی زمینداران، دهقانان مرفه و [تولیدکنندگان] مختلط عظیم چوب و آهن متعلق به‌دوران پیش از صنعتی شدن و هم چنین وفاداری افسران ارشد و پلیس برخوردار بودند. بدون شک، وحشت شاه از تاج و تخت، به‌علاوهٔ سایر نگرانی‌هایش بود که بالأخره سیاستمداران دست راستی را مجبور به‌چشم پوشی از امتیازاتی کرد که مصرانه به‌آن‌ها چسبیده بودند. به‌نظر حتمی می‌رسد که اگر آلمان پیروز شده بود جریان دمکراتیزه کردن برای مدتی به‌تعویق می‌افتاد. تعیین این که اگر اصلاً جنگی در کار نبوداوضاع چگونه می‌شد، بسیار مشکل‌تر است. با گرد آمدن ابرهای سیاه در سال ۱۹۱۲ اطراف اروپا، دست راستی‌های سوئد قوی‌تر و جسورتر شده بودند و اگر رایشِ ویلهلماین عزیزشان سقوط نکرده بود، احتمالِ موافقت آن‌ها با یک رژیم دمکراتیک در اواخر سال ۱۹۱۸ بسیار ضعیف است.<br /> <br /> همچنین نمی‌توان با یقین تعیین کرد که اگر دورهٔ امپراطوری‌های هابسبورگ و &#039;&#039;&#039;هوهِن زولِرن&#039;&#039;&#039; یک دورهٔ صلح‌آمیز بود، آن‌ها چه مسیری را طی می‌کردند در صورت پیروزی نظامی نیز &#039;&#039;&#039;یونکرها&#039;&#039;&#039; به‌هیچ وجه حاضر به‌صَرفِ نظر از امتیازات خود یا عقب‌نشینی در مقابلِ نیروهای داخلی دمکراسی نبودند.<br /> <br /> در نتیجه، می‌توان گفت که در هشت مورد از ۲۱ مورد (یا در ۵ مورد از ۱۷ مورد) حاصل جنگ‌های جهانی به‌طور اتفاقی در استقرار دمکراسی بورژوائی نقشی تعیین کننده داشت. و در یک مورد دیگر (سوئد) این جنگ‌ها تعیین‌کنندهٔ زمان بندی این جریان بود. فرانسه را می‌توان به‌شش کشوری افزود که منشأ دمکراسی‌شان شکست نظامی بود. زیرا پیش شرطِ جمهوری دمکراتیک مردان در فرانسه، همانا، سقوط ناپلئون سوّم در جنگ فرانسه و &#039;&#039;&#039;پروس&#039;&#039;&#039; بود.<br /> <br /> فقط در چهار جریان دمکراتیزه کردن با جنگ خارجی کاملاً بی‌ارتباط بود، یعنی در چهار کشور استرالیا، زلاندنو، نروژ و سوئیس. معذلک در شش دمکراسی از ۱۳ دمکراسی جدول ما، جنگ، تأثیری نامستقیم و یا فقط تأثیری در درجهٔ دوّم اهمیت در رشد آن‌ها داشته است. جنگ باعث شد که حکومت‌ها و احزاب موجود در مسیر دمکراسی حرکت کنند، نه این که نیروهای پیشین را تجزیه کرده نیروهای جدیدی ایجاد کنند. درواقع درست‌تر است این شکلِ تأثیر را تحت عنوان کلّی‌تری بررسی کنیم که دیگر گام‌های مهم این جریان را نیز در بر گیرد. ازاین‌رو، از دمکراسی‌های مطلقاً ناشی از جنگ یعنی دمکراسی‌های ناشی از شکست به‌بررسی دمکراسی‌هائی می‌پردازیم که ناشی از بسیج ملی [برای جنگ] بودند.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های بسیج ملّی.==<br /> <br /> بسیج ملی [برای جنگ] از دو سویهٔ اصلی با رشد دمکراسی ربط داده شده است. از یک سو دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;وسیله‌ئی&#039;&#039;&#039; در خدمت رسیدن به‌این هدف یعنی بسیج ملی بوده است، از سوی دیگر دمکراتیزه کردن همچون &#039;&#039;&#039;نتیجهٔ&#039;&#039;&#039; جریان یگانه‌سازی وحدت نظامی و اقتصادی و ایدئولوژیکی در قالب بسیج مردمی به‌منظور کوشش ملی بوده است. دو روشن‌ترین نمونه از دمکراتیزه کردن که همچون وسیله‌ئی در خدمت بسیج ملّی است یکی اصلاح حق رأی توسط &#039;&#039;&#039;جیولیتی&#039;&#039;&#039; است در ایتالیا؛ و دیگری &#039;&#039;&#039;لایحهٔ انتخاباتِ دورانِ جنگ&#039;&#039;&#039; کانادا است در سال ۱۹۱۷، و هر دو این اقدامات بخشی از آماده‌سازی سیاسی برای جنگ [دمکراتیزه کردن همچون نتیجهٔ یگانه‌سازی در قالب بسیج ملی] در موارد زیر مشاهده می‌شود؛ دومین رابطه در استقرار دمکراسی مردان در بلژیک در اصلاحات هلندی در سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۸ در قبول دمکراسی توسط &#039;&#039;&#039;حقوق دانمارک&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۵، &#039;&#039;&#039;در لایحه اصلاحات بریتانیا&#039;&#039;&#039; در سال ۱۹۱۸، و حق رأی زنان در آمریکا در سال ۱۹۱۹ (و هم چنین در فرانسه و بلژیک بعد از جنگ جهانی دوّم). در تمام این موارد، جریان آغاز شدهٔ دمکراتیزه کردن توسطِ اتحاد مقدس (UNION SACRE) تسریع و تسهیل شد. آلبرت اول پادشاه بلژیک، تأثیرات بسیج ملی را بسیار خوب بیان کرده است. در سخنرانیش هنگام بازگشت به‌بروکسل در ۲۲ نوامبر ۱۹۱۸، و راجع به‌پارلمان چنین گفت: «برابری ستمدیدگی و تحمل باعث به‌وجود آمدن حقوق مساوی در گسترش آمال و آرزوهای مردم شده است. حکومت پیشنهاد می‌کند که هر دو مجلس، موانع پیشین را برای یک مسالمت وطن‌پرستانه از میان برداشته ابتکار همفکری ملی را بر اساس حق رأی مساوی کلیهٔ مردان بالغ برای اعمال حقوق مدنی عهده‌دار شود. در مواردِ دیگر نیز، بسیجِ ملّی نقش مهمی در گسترش حق رأی داشته است. مثلاً بیسمارک در خاطرات خود نوشته است: «قبول حق رأی عمومی سلاح مبارزهٔ علیهِ اُتریش و سایر قدرت‌های خارجی، یعنی سلاح در مبارزه برای اتحاد ملی بود». البته منظورش این بود که در جلب آرای توده‌ها فقط کاندیداهای طبقات مالک حق رقابت داشتند. در همین زمینه، یکی از دلایل موافقت امپراطورِ اتریش با حق رأی عمومی مردان در انتخابات مجلس دوم در سال ۱۹۰۷ این بود که او امیدوار بود از این طریق گرایش‌های تجزیه‌طلب را، که مایل به‌تجزیهٔ سلسلهٔ امپراطوری به‌ملت‌های سازندهٔ آن بود، حنثی کند. هم چنین بورژوازی دانمارک که مبارزه می‌کرد تا یک مرز غیر دودمانی در ساحل &#039;&#039;&#039;ایدر&#039;&#039;&#039; (Eider) را جایگزین دوک‌نشین‌های آلمانی پادشاه (به‌نام شِلسویگ و هولشتاین لوئن بورگ) کند، مجبور شد تفویض حق رأی عمومی را همچون وسیلهٔ زسیدن به‌این هدف به‌کارگیرد. در نروژ لزوم صف‌آرائی مردم در جنگ بر علیه اتحاد با سوئد ظاهراً یکی از دلائل اصلی موافقت احزاب چپ (لیبرال) در سال ۱۸۹۸ با خواست نیرومند جنبش کارگری برای حق رأی مردان است. در فنلاند تظاهرات طبقهٔ کارگر نیمه‌انقلابی، زمینهٔ گسترش حق رأی را در سال ۱۹۰۶ همچون بخشی از پیکار علیه تزار روسی تشکیل می‌داد.<br /> <br /> از این رو بسیج برای آزادی ملی و جنگ با خارجیان همزمان با شکست نظامی، از جمله مهم‌ترین موجبات رشد دمکراسی بوده است. امّا مسلم است که تعیینِ چگونگی تعیین‌کنندگی این نقش دشوار بوده است، امّا در زمان‌بندی دمکراتیزه کردن قاطعاً تعیین کننده بوده و یکی از دلائل همزمانی وقوع جنگ و دکراسی بوده است. اما آیا اگر این تهدیدهای خارجی نبود جریان‌های داخلی [دمکراتیزه کردن] متوقف می‌شد؟ در هلند و دانمارک، که اکثریت پارلمانی پیشنهادهای خود را کمی قبل از آغاز جنگ اول جهانی آماده کرده بود، آهنگ وقوع حوادث حتی در صورت فقدان یگانه‌سازی ملّی زمان جنگ، نیز احتمالاً همان گونه می‌بود. اگر اختلاف لاینحل میان نروژ و سوئد نبود مسلماً استقرار دمکراسی در نروژ به‌تأخیر می‌افتاد. در کانادا نیز که محدودیت‌های مالکیتی و مالیاتی (صندوق رأی) در سطح استان‌ها برای مدت مدیدی بعد از تصویب حق رأی فدرال سال ۱۹۲۰ ادامه داشت، جنگ به‌طور قطع در جریان [دمکراتیزه کردن] تأثیر داشت. امّا اگر به‌خاطر جنگ نبود دست راستی‌های کاتولیک بلژیک حاضر نبودند از خواست‌های خود صَرفِ‌نظر کنند و در بلژیک، فرانسه و هلند و احتمالاً ایالات متحدهٔ آمریکا گرفتن حق رأی برای زنان خیلی بیش‌تر به‌درازا می‌کشید.<br /> <br /> در بریتانیا، اصلاحات در مرحلهٔ نسبتاً بالائی بود. حق رأی به‌نحو قابل توجهی در سال‌های ۱۸۶۷ و ۱۸۸۴ گسترش یافته بود، انتخابات آزاد تضمین شده بود، درست قبل از جنگ از &#039;&#039;&#039;مجلس اعیان&#039;&#039;&#039; تقریباً سلب قدرت شده بود؛ و لایحه‌ئی برای انحلال چند رأئی انتشار یافته بود. مع‌الوصف، تصمیمی دربارهٔ حق رأی عمومی مردان اتخاذ نشده بود، چه رسد به‌حق رأی کلی، و با این که جریان [دمکراتیزه کردن] حتی تحت شرایط صلح‌آمیز نیز ادامه داشت اما احتمالاً تکمیل آن طولانی‌تر می‌شده.<br /> <br /> در جمع می‌توان گفت که بسیج ملی [برای جنگ] در صورت تهدید از خارج، در تاریخ دمکراتیزه کردن بورژوائی مهم‌ترین عامل بوده است. در دو کشور، یعنی دانمارک و هلند، [بسیج ملی] فقط در درجهٔ دوم اهمیت قرار داشته، فقط روش کم یا بیش توافقیِ اعمال گام‌های مهم را تحت تأثیر قرار داده است. در چهار مورد، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا، و نروژ، به‌دست آوردن دمکراسی مردان را به‌گونه‌ئی متغیر، نامطمئن، امّا احتمالاً قابل ملاحظه تسریع کرده است. در پنج کشور، یعنی بلژیک، فرانسه، بریتانیا، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا [بسیج ملی] حقّ رأیِ زنان را تسریع کرده. (ضمناً باید یادآور شویم که در آمریکا حق رأی سیاهپوستان جنوبی برای نخستین بار ضمن جنگ ویتنام گرفته شد، و این به‌آحتمال زیاد در نتیحهٔ نگرانی دولت از شرایط وخیم داخلی بود که توسط قیام سیاهپوستان و جنبش‌های دانشجوئی و مخالفت با جنگ ابراز شده بود.) اما در مورد هیچ یک از کشورهای مورد نظر نمی‌توان اظهار داشت که بسیج ملی، شرط لازم دمکراسی بوده است.<br /> <br /> <br /> ==دمکراسی‌های ناشی از تکامل درونی==<br /> <br /> فقط سه کشور هست که در آن‌ها دمکراسی، تنها، حاصل رشد درونی است: این کشورها عبارتند از استرالیا، زلاندنو و سویس. امّا، در کشورهائی که چنین جریان‌هائی در آن‌ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده‌اند را نیز مورد نظر داریم، یعنی، دانمارک، هلند و ایالات متحدهٔ آمریکا. در فرانسه استقرار دمکراسی، متکی بر ترکیب پیچیده‌ئی از شکست و تکامل داخلی بود. و بالأخره، از آنجا که چهار نمونه‌ئی که برای بسیج ملی [برای جنگ] ذکر کردیم، یعنی بلژیک، بریتانیا، کانادا و نروژ ضمناً نمایانگر گرایش‌های داخلی مهمی‌اند، لذا مجبوریم آن‌ها را نیز تحت این عنوان به‌حساب آوریم.<br /> <br /> دو عامل داخلی ظاهراً از فوری‌ترین اهمیت استراتژیک برخوردار بوده‌اند: اوّل، قدرت مستقل مالکین خرده بورژوا و کوچک روستائی، و دوم: ناهمگونی درون جبههٔ طبقهٔ حاکم (صاحبان قدرت). این عبارت باید فوراً با ذکر نقش عظیم جنبش کارگری تکمیل شود. &#039;&#039;&#039;بین‌الملل دوم&#039;&#039;&#039; [گردهم‌آئی کمونیست‌ها] در سال ۱۹۱۴ با بی‌نظمی رسواکننده‌ئی انجام گرفت، اما نقشی را که در رشد دمکراسی بورژوائی داشت مسلماً نباید دست‌کم گرفت، بلکه این نقش باید از مهم‌ترین دستاوردهای تاریخی آن دانست. به‌هرحال، با این که جنبش کارگری تنها نیروی پیگیر دمکراتیک جهان بود، ولی در هیچ کجا تا آن حد قوی نبود که بتواند دمکراسی بورژوائی را به‌تنهائی بدون کمک ارتش‌های خارجی پیروزمند، یا بدون متحدان داخلی پرقدرت‌تر، و یا بدون وجود انشعاباتی در صفوفِ دشمن، به‌دست آورد. به‌هیچ وجه تعجب‌آور نیست که یک اقلیت کوچک صاحب امتیاز، مرکب از بورژوازی صنعتی و تجاری و فئودال‌های مالک و سرمایه‌دار همواره با دمکراسی دشمنی داشته باشندو نتایج انحصارطلبانهٔ انقلاب‌های بورژوائی مبین این واقعیت است. از طرف دیگر &#039;&#039;&#039;پیشه‌وران&#039;&#039;&#039; شهرنشین و خرده بورژوازی عمدتاً گرایش به‌دمکراسی داشته، نیروی حیرت‌آوری برای &#039;&#039;&#039;ژاکوبی‌ها&#039;&#039;&#039; و انقلاب‌های سال ۱۸۴۸ بودند. ولی همان‌گونه که از خود این نمونه‌ها برمی‌آید، این نیروها نیز برای مقابله با ارتجاع بورژوائی و فئودال ضعیف بودند. اما دهقانان، در قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم در کشورهای سرمایه‌داریِ مُتکی به‌کشاورزی، نیروی فوق‌العاده تعیین کننده بودند.البته درحال حاضر مفهوم «دهقانان» مفهمومی است بسیار دیگرگونه. زارعان بی‌زمین هنوز تحت چنان شرایط ظالمانه‌ئی به‌سر می‌برند که قادر به‌فعالیت یا اظهارنظر نبودند. لازم به‌یادآوری است که در فنلاند کارکنان مزارع به‌سرعت در جنبش کارگری درگیر شده، سپس در جنگ داخلی نقش دلاورانه‌ئی داشتند. گروه‌هائی که حقیقتاً مؤثر واقع شدند. دهقانانِ زمین‌دار متوسط و کوچک بودند و خانواده‌های پدرسالارانه‌ئی که احتیاجات خود را برآورده می‌کردند، بورژوازی دهقانی کوچک و متوسط (که از کارگر روزمزدی استفاده می‌کرد.)<br /> <br /> قدرت این طبقات دهقانی، و درجهٔ استقلال آنان از اریستوکراسی (اقلیت حاکم) زمیندار و سرمایهٔ بزرگ شهری، عوامل حیاتی رشد دمکراسی بود. در ایالات سوئیس، قدرت این طبقات بیش‌تر از همه جا بود، زیرا آن‌ها قرن‌ها در مقابل امپراطوری هابسبورگ، استقامت کرده بودند. هم چنین بود در اجتماعات مهاجران استرالیا، زلاندنو، شمال ایالات متحدهٔ آمریکا، و کانادای غربی. از جمله گروه‌های دیگری که در مقابله با نیروی طبقات دهقانی ضعیف بودند عبارتند از: اشراف تاجر منزوی شدهٔ &#039;&#039;&#039;دبرن&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;زوریخ،&#039;&#039;&#039; گوسفند داران بزرگ از نقاط مختلف که به‌زور در محلی مستقر شده و خود را مالک آن می‌دانستند و متحدان آن‌ها که سرمایه‌داران شهرنشینِ نومتشکل بودند. نهاد دمکراسی مردان به‌دنبال شکوفائی جنبش کارگران در سویس و شمال ایالات متحده آمریکا صورت پذیرفت. در استرالیا و زلاندنو، سیاستمداران اتحادیه‌های کارگری (Trade - Union)، در ائتلاف دمکراتیک جای مهمی را اشغال کردند، امّا هیچ گونه تهدید سوسیالیستی برای سرمایه نبودند. اعتصابات عظیم و فوق‌العاده سرسختانهٔ اوایل دههٔ ۱۸۹۰ با مقابله با کمک دولت، منجر به‌شکست جدیِ اتحادیه‌های پشم چینان و کشتیرانان شد. (بد نیست یادآور شویم که در استرالیا حتی از سال ۱۸۸۰ پرولتاریای دهقانی فوق‌العاده قدرتمند و سازمان یافته بود). برعکس در کانادا مهاجران کوچک نمی‌توانستند با بورژوازی تجاری ثروتمند ساحل رود &#039;&#039;&#039;سن لوران،&#039;&#039;&#039; ملاکان &#039;&#039;&#039;توریِ اُنتاریو&#039;&#039;&#039; و اجتماع فرانسوی سنت‌گرای &#039;&#039;&#039;کِبِک،&#039;&#039;&#039; که مقامات کلیسا، رهبری‌شان می‌کردند، رقابت کنند.<br /> <br /> فقر پیش از صنعتی شدن و وابستگی نیمه مستعمراتی‌ئی که قرن‌ها فنلاند و نروژ را جزئی از جوامع اروپائی نکهداشته بود، مانع تشکیل اریستوکراسی (اقلیت حاکم) بومی شد. تنها لایه‌ئی که رشد کرد، لایهٔ نازک و غالباً شهرنشینی بود از اعیان دانمارکی شده در نروژ، و یک لایهٔ نسبتاً قوی‌تر اریستوکرات‌های سوئدی در فنلاند. این لایه‌ها، ضعیف‌تر از آن بودند که از عهدهٔ پشتیبانی از استبداد، اریستوکراتیک، از نوعی که در مجارستان بعد از سقوط ویلهلماین آلمانی و پیروزی ضدانقلاب داخلی برقرار شد، برآیند.<br /> <br /> در فرانسه، با این که اریستوکراسی بعد از جنگ واترلور (Waterloo) به‌موضع قدرت قبلی خود در دولت و در کلیسا بازگشت، امّا در اثر انقلاب کبیر ضربهٔ شدیدی خورده بود. از این رو، در اواسط قرن، دهقانان صاحب زمین (مجانی) به‌حد کافی قوی بودند که پشتیبانی توده‌ئی جهت «نهادی گردانیدن» زیرکانهٔ لوئی بناپارت برای حق رأی عمومی مردان را فراهم آورند.<br /> <br /> در دانمارک، زمینداران، خیلی قوی‌تر از زمینداران سوئدی بودند. با این وصف جریان [ناشی از تکاملی] داخلی دمکراتیزه‌کردن در دانمارک خیلی سریع‌تر رشد کرد. بیش‌تر به‌دلیلِ دو تأثیر متفاوت از یک بحران، بحرانی که در نیمهٔ دوم قرن به‌کشاورزی اروپای مرکزی صدمه زد. پیروزی برنامهٔ جلوگیری از ضربات بحران در اواخر دههٔ ۱۸۸۰ باعث ایجاد انشعاب در حذب قدیمی &#039;&#039;&#039;گرومان&#039;&#039;&#039; (Groman) شد و اتحادی ظاهری (تقلبی) میان زمینداران و دهقانان مرفه وابسته به‌صنایع سنگین سنتی (چوب و آهن) را به‌وجود آورد. صنعت ماشینی مدرن، از قبیل «الکتروشیمی» در آلمان گرایشی لیبرال‌تر داشت. در دانمارک و هلند، دهقانان به‌تولید لبنیات پرداختند. آن‌ها یک جنبش تعاونی قوی ساختند تا از آن طریق منافع مشترک با زمینداران بزرگ را لغو کنند. اریستوکراسی دانمارکی، چون قدرت اقتصادی خود را در دهات از دست می‌داد، نتوانست با بورژوازی دهقانی که علاقه‌ئی به‌دمکراسی نداشت، توافق کند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}([[فرمانروائی سرمایه و پیدایش دموکراسی ۳|ادامه دارد]]){{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۸]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B7&diff=29620 2012-02-07T20:29:47Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:27-131.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۱]]<br /> [[Image:27-132.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۲]]<br /> [[Image:27-133.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۳]]<br /> [[Image:27-134.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۴]]<br /> [[Image:27-135.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۵]]<br /> [[Image:27-136.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۶]]<br /> [[Image:27-137.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۷]]<br /> [[Image:27-138.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۸]]<br /> [[Image:27-139.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۹]]<br /> [[Image:27-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۴۰]]<br /> <br /> {{ناقص}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;سردبیر محترم هفته‌نامه کتاب جمعه:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ضمن سلام و تقدیم بهترین سپاس‌ها به‌حضورتان به‌خاطر کتاب خوب جمعه، اجازه بدهید بدین وسیله از خانم ناشناس ولی بسیار محترم و وطن‌پرستی که در بعدازظهر دوشنبه 1/11/58 خواندن «کتاب جمعه»را به‌من توصیه کردند تشکر و قدردانی و حق‌شناسی کنم. خواهشمند است به‌هر صورت دستور فرمائید این سپاسنامه در آن نشریه درج شود. امیدوارم اینجانب نیز در آینده بتوانم همانند آن خانم محترم در معرفی این هفته‌نامه به‌نسل روشن و جوان سهمی داشته باشم.<br /> <br /> با تشکر و سپاس فراوان:<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;محمدحسین خلیلی: &#039;&#039;&#039; دانشجوی سال دوم علوم بانکی<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای مصطفی ذبیحی&#039;&#039;&#039; (اراک)<br /> <br /> حداکثر برداشت ما این است که تصمیم گرفته‌اید با ما شوخی کنید. با منطق می‌خواهید به‌جنگ بلاهت بروید؟<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای دکتر حسین میرشجاعی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> به‌شرح بالا مراجعه بفرمائید، امیدواریم متقاعدتان کند که گناه از ما نیست.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای عزیزالله حاجی مشهدی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اگر به‌منابعی از ادبیات معاصر افریقا و فی‌الجمله داستان کوتاه دسترسی دارید بی‌فیض‌مان نگذارید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;جناب بهرام افراسیابی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> کتاب &#039;&#039;&#039;انقلاب پرتغال&#039;&#039;&#039;، نوشتۀ &#039;&#039;&#039;گیل گرین&#039;&#039;&#039; به‌ترجمۀ خود را که «به‌مناسبت ترجمۀ روان و ماهرانه ایشان از &#039;&#039;&#039;نقد مارکسیسم رودنسون و دربارۀ عربستان بی‌سلاطین»برای خانم (و نه آقای)آزاه امضا فرموده‌اید خدمت ایشان تقدیم کردیم و حامل تشکرات خانم&#039;&#039;&#039;آزاده&#039;&#039;&#039; از محبت دلگرم‌کنندۀ شما هستیم.<br /> <br /> از خوانندگان علاقمندی که ترجمۀ شعر، قصه، و مقاله برای ترجمه می‌فرستند تقاضا می‌شود زیرا کسی از اصل آن‌ها را نیز ضمیمۀ ترجمۀ خود کنند. پیشاپیش سپاسگزاریم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای سعید عدل&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> در پاسخ آن همه محبتی که فرموده‌اید فقط می‌توانم در یک جمله بگویم «از صمیم قلب متشکرم». تنها چیزی که دارم و به‌آن می‌بالم همین محبت‌ها است که از همه چیزی خواستنی‌تر و گرانبهاتر است.<br /> <br /> 1) خود نیز در فکر آن هستیم که تاریخچه‌ئی از مبارزات ضدامپریالیستی، و در مجموع، چگونگی شکل گرفتن و اهداف سازمان‌های مترقی انقلابی فراهم کنیم. تاکنون پانزده گروه و سازمان دعوت ما را پذیرفته‌اند و می‌توانیم به‌خوانندگان علاقه‌مند مژده بدهیم که به‌زودی در زمینۀ این مسائل مطالب قابل توجه و با اهمیتی در کتاب جمعه خواهد آمد که عجالتاً از طرح آن‌ها چشم‌پوشی می‌کنیم.<br /> 2) در موضوع گروه‌های فشار و غیره، منتظریم ببینیم با اظهار علاقه مکرّر آقای بنی‌صدر در مورد ایجاد فضای باز سیاسی چه وضعی پیش خواهد آمد. ما نیز مثل شما و بسیاری دیگر انتظار می‌کشیم تا ببینیم چه پیش می‌آید.<br /> <br /> 3) در مورد این که «برای دریافت کمک‌های مالی خوانندگان اقدام به‌افتتاح حسابی در یکی از بانک‌ها»بکنیم، با تشکر فراوان از لطف شما، عجالتاً به‌کمک مالی خوانندگان و علاقه‌مندان نیازی پیش نیامده و مجله خودکفاست. امّا چنان که پیش از این نیز گفته‌ایم‌ تاکنون هرگز از کیفیت چاپ و صحافی مجله راضی نبوده‌ایم و لازم می‌دانیم مجله با کیفیت بسیار خوب به‌چاپ برسد تا بتوانیم آلبوم‌های ارزنده‌ئی از عکس و نقاشی به‌طور دائم در مجله تقدیم خوانندگان کنیم. امّا چاپ بهتر مستلزم هزینه‌های بیش‌تری است و تنها در این مورد است که خوانندگان علاقه‌مند می‌توانند از طریق تبلیغ مجله در میان کسان و دوستان خود و تشویق آن‌ها به‌قبول اشتراک مجله جنبۀ مالی آن را برای وصول به‌امکانات بیش‌تر تقویت کنند. خوشبختانه مجلّه نیز می‌تواند به‌راحتی جای خود را نزد دوستان و کسانِ خوانندگان ما باز کند، گیرم اصلِ موضوع آشنا کردن آنان با چنین نشریه‌ئی است. در همین شماره نامۀ دانشجوئی را ملاحظه می‌کنید که از ما خواسته‌اند تشکر و احساس حقشناسی‌شان را به‌خانم ناشناسی که مجلّه را به‌ایشان معرفی کرده‌اند اعلام کنیم.<br /> <br /> 4) شاید از نظرتان گذشته باشد که تاکنون به‌دفعات در مجله اعلام کرده‌ایم که «نویسندۀ خاصی»نداریم و برای چاپ آثار همۀ نویسندگان و شاعران به‌قول شما«پرمایه»آماده‌ایم، ولی این جور بویش می‌آید که آقایان و خانم‌ها حرف زیادی برای گفتن و مطلب زیادی برای نوشتن ندارند و یا، به‌دلائلی که خودشان می‌دانند، تو حال و هوای نوشتن و سرودن نیستند.<br /> <br /> 5) به‌چشم. «آنارشیسم را از نظر یک اصطلاح سیاسی، و یک برداشت فلسفی، و به‌خصوص برداشتی که &#039;&#039;&#039;یک آنارشیست&#039;&#039;&#039; از آن دارد»در شمارۀ دیگر معرفی خواهیم کرد، و بعدها دربارۀ سؤال دیگرتان&#039;&#039;&#039;اگزیستانسیالیسم&#039;&#039;&#039;، چرا که شرح آن به‌سادگی مقدور نیست.<br /> <br /> حقیقت این است که ما چنین صفحاتی در مجله گشوده بودیم. &#039;&#039;&#039;در پاسخ خوانندگان&#039;&#039;&#039;. ولی چند هفته‌ئی است که از خیر آن گذشته‌‌ایم تا بعد ببینیم چه گونه می‌شود اشکالی را که در عمل پیش آمده مرتفع کرد.- اشکال قضیه این است که هر عقیدۀ سیاسی یا فلسفی برای خود یک &#039;&#039;&#039;تعریف علمی&#039;&#039;&#039; دارد، و این که فلان عقیده یا مکتب خوب است یا بد، چیزی است که بستگی دارد به‌منافع خاص یا نظرِ فردِ ناظر. پس معرفی یک عقیدۀ فلسفی یا سیاسی، اگر با جبهه‌گیری و از فلان یا بهمان زاویه صورت بگیرد، کار درستی نیست. اگر شما خواستید بدانید یک &#039;&#039;&#039;لیبرال&#039;&#039;&#039; یا یک &#039;&#039;&#039;فاشیست&#039;&#039;&#039; چه می‌گوید و چه عقیده‌ئی دارد و من از موضع یک &#039;&#039;&#039;آنارشیست&#039;&#039;&#039; یا یک &#039;&#039;&#039;کمونیست&#039;&#039;&#039; به‌شرح آن مکاتب پرداختم جواب درستی به‌شما نداده‌ام؛ زیرا آنچه نصیب شما شده «عقیده یک آنارشیست یا یک کمونیست نسبت به‌لیبرالیسم یا فاشیسم»است و نه بیش. برای آن که من به‌سؤال شما در مورد مثلاً &#039;&#039;&#039;ماتریالیسم&#039;&#039;&#039; جواب درست بدهم، نباید از موضع یک &#039;&#039;&#039;ایده‌آلیست&#039;&#039;&#039; یا هر چیز دیگر به‌ماتریالیسم نگاه کنم بلکه در کمال بی‌طرفی باید به‌شما بگویم که «ماتریالیسم چنین اعتقادی است و چنین می‌گوید.»<br /> <br /> متأسفانه ما نخست برداشتیم در پاسخ خواننده‌ئی که پرسیده بود «&#039;&#039;&#039;لیبرالیسم&#039;&#039;&#039; چیست؟» (و نپرسیده بود که عقیدۀ ما در باب <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۷]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B7&diff=29513 2012-02-05T15:56:11Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:27-131.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۱]]<br /> [[Image:27-132.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۲]]<br /> [[Image:27-133.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۳]]<br /> [[Image:27-134.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۴]]<br /> [[Image:27-135.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۵]]<br /> [[Image:27-136.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۶]]<br /> [[Image:27-137.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۷]]<br /> [[Image:27-138.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۸]]<br /> [[Image:27-139.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۹]]<br /> [[Image:27-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۴۰]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۷]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1&diff=29394 2012-02-03T23:39:20Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:22-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷]]<br /> [[Image:22-098.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸]]<br /> [[Image:22-099.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹]]<br /> [[Image:22-100.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰]]<br /> [[Image:22-101.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱]]<br /> [[Image:22-102.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲]]<br /> [[Image:22-103.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳]]<br /> [[Image:22-104.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> الجزایر کشوری است نو که جمعیت آن را بیشتر جوان‌ها تشکیل می‌دهند و تراکم جمعیت درنقاط مختلف آن متفاوت است. این کشور به‌خاطر داشتن منابع غنی زیرزمینی و تمایل شدید مردم به داشتن استقلال، از سال ۱۹۶۲ به‌انجام کارهای بزرگ دست زده، و به‌پیشرفت قابل ملاحظه‌ئی نائل آمده است. به‌اندازه مساحت فرانسه وسعت دارد و بعد از سودان پهناورترین کشور آفریقایی است.<br /> <br /> بیش‌تر سطح این کشور را کویر پوشانده است به‌طوری که ۹۶ درصد از جمعیت آن (۱۸/۲۵۰/۰۰۰ نفر تا ژانویه ۱۹۷۸) در کوهستان‌ها و کرانۀ مدیترانه زندگی می‌کنند، در واقع فقط یک ششک از کلّ مساحت این کشور قابل زیستن است.<br /> <br /> بنابراین میزان تراکم نسبی جمعیت، (یعنی رقم ۷/۳۱) صرفاً یک رقم مجازی است. در استانهای جنوبی کشور نسبت جمعیت یک نفر در هر کیلومتر است، حال آنکه در شهر &#039;&#039;&#039;الجزیره&#039;&#039;&#039; این نسبت به ۲۵۳۰ نفر در هر کیلومتر می‌رسد. گذشته از پایتخت که حدود یک میلیون و هشت صدهزار نفر جمعیت دارد، سایر شهرهای بزرگ از قبیل &#039;&#039;&#039;لوران&#039;&#039;&#039; در غرب (۵۰۰ هزار نفر) &#039;&#039;&#039;کنستانتین&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;آنابا&#039;&#039;&#039; در شرق جمعیت‌شان به ترتیب دارای ۴۳۰ هزار و ۳۴۰ هزارنفر است. دراین کشور مهاجرت روستائیان به‌شهرها به‌سرعت عجیبی ادامه دارد، به‌همین دلیل شهرها دائماً درحال گسترش بوده و وسیع‌تر می‌شوند، امروزه ۴۰ درصد ازکلّ جمعیت این کشور در شهرها زندگی می‌کنند و این کشور را با مشکلات بزرگی چون کار و مسکن مواجه کرده است. با توجه به‌این کهمیزان رشد جمعیت دراین کشور یکی از بالاترین حدنصاب‌های رشد جمعیت در دنیا است حلّ این مسائل فوق‌العاده مشکل به‌نظر می‌رسد. درحال حاضر میزان تولید مثل بالغ بر ۳/۲ درصد است. و ۶۰ درصد جمعیت این کشور کمتر از ۱۸ سال سن دارند. اگر رشد تولیدِ مثلِ فعلی را ملاک قرار دهیم، جمعیت این کشور در سال ۱۹۹۰ به ۲۴/۵ میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه کم‌تر از نیمی از جمعیت این کشور هنوز دهقان‌اند، امّا کشاورزی فقط ۷ درصد تولید ناخالص ملّی را تشکیل می‌دهد. درحالیکه تعداد مزارعِ خودگردان و شرکت‌های تعاونی روبه‌ازدیاد است بیش ازنیمی از زمین‌های زراعی در کنترل مالکیت خصوصی و استثمارِ فردی است. بی‌توجهی به وضع زراعت در دو برنامۀ چهارساله (از سال ۱۹۷۰) باعث رکود نسبی کشاورزی در الجزایر نشده است. مقادیر مهم و روزافزونی از مواد غذائی (چون غلّات، لبنیات، روغن‌های گیاهی، شکر و غیره) برای مصرف داخلی یا در واقع پر کردن شکم مردم باید از خارج تأمین شود. این واقعیت سبب خواهد شد که در برنامه‌های آیندۀ آبادانی کشور در سرمایه‌گذاری کشاورزی به‌مسائلی از قبیل آب‌رسانی بیش‌تر توجه شود. در مقابله با مشکلات کشاورزی منابع زیرزمینی الجزایر قابل ملاحظه است، ذخائر معادن آهن (مانند معدن &#039;&#039;&#039;قاراجبیله&#039;&#039;&#039; که هنوز بهره‌برداری نشده) باید در آینده بتواند صنایع عظیم ذوب آهن را تغزیه کند. ذخائر فسفات برای تولید کود شیمیائی در برنامه‌های درازمدت قادر به تأمین احتیاجات این کشور است. ذخائر نفت و گاز جنوب صحرا بهترین امکانات را در راه پیشرفت الجزایر فراهم آورده، چنان که استخراج مواد نفتی تا سال ۱۹۷۸ پیش از ۳۳ درصد تولید ناخالص ملّی راتشکیل می‌داد. با آن که ذخائر نفتی الجزایر نسبتاً محدود است از بهره برداری از منابع گاز طبیعی این کشور، که یکی از غنی‌ترین مخازن موجود جهان است بخش عظیمی از درآمد صادراتی از درآمد صادراتی این کشور را تأمین خواهد کرد.<br /> سیاست برنامه‌ریزی که در سال ۱۹۵۶ دنبال شد شامل یک پیش‌برنامۀ سه ساله (۱۹۶۹-۱۹۶۷) و دو برنامه چهارساله (۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴) است که بیش‌تر در جهت تبدیل درآمدهای نفتی به‌سرمایه‌گذاری درازمدت بوده تا بتواند شالودۀ ایجاد صنعت نیرومندی باشد که توانِ پاسخگوئی به‌نیازهای کشور را داشته باشد. دستگاه صنعتی الجزایر نه تنها می‌تواند اکثر این هیدروکربورها را در مناطق &#039;&#039;&#039;آرزیو&#039;&#039;&#039; (ARZEW) و &#039;&#039;&#039;ساکیکدا&#039;&#039;&#039; SAKIKDA به‌مواد تصفیه شده، و گاز طبیعی را به‌گاز مایع تبدیل کرده، سپس آن‌ها را از راه دریائی صادر نماید؛ بلکه اخیراً خودکفائی در صنایع سیمان، ذوب آهن، مواد پلاستیکی و کود شیمیائی کشور را تضمین کرده است. تجارت خارجی الجزایر سال‌ها تحت تأثیر روابط امتیازی با فرانسه بوده است. و حال آن که در سال‌های اخیر تغییرات مهم ساختاری بخصوص در زمینۀ صادرات رخ داده است. بدین ترتیب، درحالی که سهم بازار مشترک در سال‌های ۷۹-۱۳۷۵، از ۵۴ به ۳۸ درصد تقلیل یافته است. در رابطه واردات، سهم شرکای مختلف این کشور دچار تغییرات بسیار کمی شده است: نکته‌ئی که لازم به‌تذکر است تقلیل میزان واردات از فرانسه است. واردات از فرانسه ۳۴/۹ درصد کل واردات سال ۱۹۷۵ بود – در سال ۱۹۷۷ این میزان به ۲۴ درصد تقلیل یافت. تجدید نظر در توزیع روابط تجاری الجزایر از سیاست صریح مستقل اقتصادی و سیاسی‌ئی حاصل شده است که این کشور از آغاز استقلال دنبال می‌کند.<br /> <br /> ==&#039;&#039;&#039;برنامه صنعتی کردن فشرده&#039;&#039;&#039;==<br /> <br /> برای الجزایر صنعتی کردن فشرده انتخابی است غیرقابل برگشت که امروز در مقابل رشد جمعیت و حل مشکلات کشاورزی فوریت پیدا کرده است. الجزایر به‌سرعت روبه‌تکوین بوده، هر روز سریع‌تر پیش می‌رود به‌طوری که در کم‌تر ازبیست سال این‌کشور زراعیِ صادرکننده مرکبّات و شراب، از کارخانه‌های متعدد انباشته شده است. التبه حدنصاب سرعت صنعتی کردن و اهمیت تغییرات اقتصادی و اجتماعی که به‌دنبال دارد خالی از مشکلات انطباقی نیست. آیا برای رسیدن به‌یک نوع استقلال صنعتی درازمدت باید به‌ساختن صنایع سنگین با هزینه‌هائی گزاف مبادرت ورزید یا به‌عکس، تغییرات اساسی در برنامه‌ها به‌کار برده، صنایع سبک و کشاورزی را تشویق کرده؟ چه نسبتی از منابع طبیعی باید به سرمایه‌گذاری اختصاص یابد و چه نسبتی به مصرف؟ تنها کنگره فوق‌العاده FNL (حزب آزادیبخش ملّی) که تا پایان سال جاری درجهت هماهنگی حل مشکلات اساسی اقتصادی-اجتماعی تشکیل خواهد شد، جواب سئوالات فوق را داده و حل مشکلات مربوط به‌انتخاب نوع تکنولوژی و تربیت نیروی کارائی را به‌عهده خواهد گرفت. ولی علی‌رغم هرگونه تصحیح در برنامه‌ها معذلک در دو تصمیم اساسی که در سال ۱۹۵۶ از طرف رئیس جمهور وقت &#039;&#039;&#039;بومدین&#039;&#039;&#039; گرفته شده و در قانون اساسی (درسال ۱۹۷۶) ذکر شد و مورد تأیید رئیس جمهور کنونی &#039;&#039;&#039;شاذلی&#039;&#039;&#039; نیز قرار گرفته تغییری صورت نخواهد گرفت، این دو اصل عبارتند از انتخاب راه سوسیالیستی و اصول صنعتی کردن سریع اقتصاد. عللی که در آن زمان این تصمیمات را توجیه می‌کرد در واقع هنوز نیز وجود دارد مانند مشکل رشد سریع جمعیت، چنانکه قبلاً ذکر شد الجزایر یکی از بالاترین میزان‌های تولید مثل در جهان را داراست (۳/۲ درصد در سال) و جمعیتش از ۹ میلیون نفر در سال ۱۹۶۰ به ۱۸/۲ میلیون نفر در سال ۱۹۷۸ رسیده و به‌احتمال زیاد به ۳۵ میلیون نفر در اواخر قرن خواهد رسید. از آن‌جا که شرایط طبیعی امکانات توسعه کشاورزی را محدود ساخته ( بیش از ۷ میلیون هکتار یعنی فقط ۳ درصد از زمین‌ها قابل کشت‌اند،) تنها راه حل قابل پیش‌بینی برای مبارزه با مسأله ایجاد کار در درازمدت، صنعتی کردن به‌نظر می‌رسد. ساده‌ترین استراتژی عبارت است از به‌کار انداختن صنایع سبک برای ساختن تولیدات مصرفی روزمرّه جهت جوابگوئی به‌خواسته‌های داخلی بدون توسّل به واردات، و یا مانند اغلب کشورهای دنیای سوم بالا بردن سطح تولید به‌خاطر صدور به‌کشورهای صنعتی. به‌هرحال مسئولان کشور الجزایر راه جاه‌طلبانه‌تری را انتخاب کرده‌اند و آن پیشرفت کشور از طریق سرمایه‌گذاری بر روی صنایع سنگین می‌باشد و به‌عبارت دیگر بر روی «صنایع صنعت ساز». لکن این راه مستلزم یک دوران سخت و طولانی است. به‌عبارت دیگر «صنایع صنعت ساز» برای اولین‌بار در الجزایر به‌کار برده شده و از آن پس عالمگیر شده است. استراتژی که از بدوِ حرکت برای پیاده کردن صنایع پایه‌ئی طرح ریزی شده یا به عبارت دیگر صنایع که خود مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی بوده در ضمن کابرد آن تأثیرات «صنعت ساز» داشته و اقتصاد را به‌طور کلی تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیش برنامۀ سه سالۀ ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و برنامۀ چهار ساله ۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴ به‌طور کلی از منطق این استراتژی ناشی شده‌اند. از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۷ کم‌تر از ۸۰ میلیارد دینار{{نشان|*}} یعنی ۴۵ درصد از سرمایه‌گذاری به‌بخش صنعتی اختصاص داده شده است (۱/۸ میلیارد دینار در سال برای سال‌های ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و بیش از ۱۵ میلیارد برای سال ۱۹۷۷) از این‌رو الجزایر ازنظر سرمایه‌گذاری صنعتی سرانه در رأس کشورهای مدیترانه قرار گرفته و از یوگسلاوی و حتی جنوب ایتالیا نیز بالاتر می‌باشد. در سال ۱۹۷۱ در اثر ملّی شدن صنایع نفت کشور الجزایر با دادن حق تقدم به‌توسعه و بهره‌برداری از گاز طبیعی و نفا امکانات فراوانی از نظر محتمل شدن هزینۀ سرمایه‌گذاری در صنایع بدون داشتن وابستگی به‌شبکۀ وام‌های اقتصادی بین‌المللی پیدا کرد. در نتیجه با بالا رفتن قیمت نفت و به‌علاوه با افزایش منظم تولید (از ۲۰ میلیون تن در سال ۱۹۶۲ به ۵۷/۲ میلیون تن در سال ۱۹۷۸ رسیده) مجموع درآمدهای نفتی الجزایر درواقع چند برابر شده به‌طوری که در سال گذشته به ۱۶/۵ میلیارد دینار رسیده. از آنجا که مخازن زیرزمینی نفت به‌سرعت در حال خالی دن هستند (مگر در صورت کشفیات مهم در غیر این صورت با آهنگ استخراج فعلی برای بیش از پانزده الی بیست سال نفت باقی نمانده است.) بیش از ده سال است که سرمایه‌گذاری مهمی برای تسریع بهره‌برداری از مخازن عظیم گاز طبیعی در صحرا صورت گرفته مانند سختمان یک شبکه لوله‌کشی گاز که مقداری از آن به‌اتمام رسیده و نیز یک سری کارخانجات جهت تبدیل گاز طبیعی به مایع (در ارزیو ARZEW و اِسکیکدا SKIKDA در کناره دریای مدیترانه) که باید از سال ۱۹۸۵ الجزایر را تبدیل به‌بزرگ‌ترین صادر کننده گاز در جهان کند و از فروش ۷/۶ میلیارد مترمکعب (یعنی ۱۰ برابر بیش‌تر از سال ۱۹۷۸) مبلغی معادل 12 میلیارد دلار درآمد خواهد داشت. بالا رفتن سریع درآمدهای نفتی باعث تسریع آهنگ سرمایه‌گذاری تولیدی شد. برای پایه‌ریزی شبکه صنایع گوناگون ده سال طول کشید. همزمان با فعالیت‌های وسیع جهت رشد صنایع پایه از قبیل صنعت نفت و پتروشیمی، ذوب آهن، صنایع مکانیکی، سیمان و مواد ساختمانی و غیره، که دارای تقدم‌اند.) تعداد زیادی نیز صنایع سبک تبدیلی از قبیل نساجی، لباس دوزی، مواد غذائی، چوب، چرم، کفش‌سازی و غیره احداث گردیده‌اند. آهنگ تأسیس کارخانه‌ها نیز به طور خارق‌العاده‌ئی رو به‌ازدیاد گذاشته، به‌طوری که به‌ازای ۲۷۰ کارخانه که بین سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۱ ایجاد شده، فقط در سال ۱۹۷۸ تعداد ۲۰۰ کارخانه به‌کار افتاده‌اند. اکثر این واحدها متعلق به شرکت‌های بزرگ ملّی بوده و در جهت گسترش و ادارۀ شاخه‌های صنعتی مختلف کار می‌کنند. از قبیل سوناتراک برای نفت، سوناکوم برای صنایع مکانیکی و ماشین‌آلات وسونیک برای وسائل برقی. اغلب آنها به‌خاطر داشتن تجهیزات مدرن باعث شگفتی بازدیدکنندگان می‌شود. از آنجا که مسئولین الجزایر قصد دارند کشورشان را وارد تکنولوژی قرن بیستم کنند تردیدی در انتخاب مدرن‌ترین تکنیک‌ها ندارند. لیکن متأسفانه شروع کار این قبیل واحدهای بسیار مدرن بیش از آنچه پیش‌بینی می‌شد با اشکال روبه‌رو شده‌است. کمبود تجربه تکنیسین‌ها و کارگران ساده به‌طور کلی باعث کندی در استفاده کامل از این‌وسائل گردیده است به‌طوری که دائماً درالجزیره از مواردی صحبت می‌شود که مثلاً واحدی در طی سال‌های متوالی با ۵۰ و حتی ۳۰ درصد ظرفیتِ تولیدیش مشغول به‌کار است.<br /> <br /> ضعف شبکۀ حمل و نقل و تراکن شدید بنادر بزرگ این کشور نیز اغلب باعث اختلال در دستیابی به‌مواد اولیه می‌گردد که نتیجه آن عدم بازدهی در بعضی کارخانه‌هاست. پیشرفت سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مسائل تشکیلاتی و تربیت کادر مدام رو به‌بهبود است گرچه بعضی ازاین کارخانه‌ها مانند مجتمع کاغذسازی موستاقانم Mostaganem و یا کارخانه کود شیمیایی ARZEW ارزیو دارای مشکلاتِ فراوانند، امّا قدیم‌ترین واحدها به‌تدریج به‌سطح معقول تولید می‌رسند و تولید آنها به ۷۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت تولیدی‌شان رسیده است. مانند مجتمع تولید ذوب آهن اِل‌حجّار EL.HADJAR (۷۰ درصد) و یا کارخانه تبدیل گاز طبیعی به‌گاز مایع در اِسکیکدا SKIKDA (۸۵ درصد) که در شروع کار با مشکلات بزرگی روبه‌رو بودند. حتی نام کارخانه‌هائی کوچک نیز برده می‌شود. مثلاً، یکی از واحدهای تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع در ارزیو و چندین کارخانۀ آرد سازی که به‌خاطر کوشش فراوان در تربیت کادر و استفاده از ماشین‌آلات در ظرفیت بیش از حدّ تعیین شده توسط سازندگان آنان کار می‌کنند. مسأله پایین بودن سطح استفاده از ظرفیت تولیدی نسبتاً نگران‌کننده است به‌طوری که یکی از موضوعات اساسی بحث در مجامع اقتصادی را تشکیل می‌دهد. از اینروست که افزایش میزان تولید قیمت فروش محصولات را به‌همان نسبت افزایش می‌دهد. مگر این‌که واحدهای مربوطه مورد حمایت قرار گیرند. لکن این نمی‌تواند یک راه حل قطعی باشد.<br /> <br /> از طرف دیگر عملکرد بد این کارخانه‌ها٬ باعث وابستگی بیش از حد به‌متخصّصین خارجی می‌شود که باید مرتباً از تأمین کنندگان وسائل تولیدی درخواست کمک فنّی کنند.<br /> <br /> در زمان تعیین انتخاب‌های اصلی تکنولوژیکی است که الجزایر سرانجام باید تصمیم بگیرد که آیا تکنیک بسیار مدرن را که اداره‌اش مشکل است رها کند یا نه. به‌نظر می‌رسد که الجزایر در نقطهٔ عطفِ فرایند صنعتی شدن قرار گرفته است. این مطلب در نخستین ستون برنامه‌ریزی سال‌های ۱۹۶۶-۱۹۶۵ برای سال ۱۹۸۰ پیش‌بینی شده بود.<br /> <br /> ساختمان اولّین نسل صنایع پایه‌ئی در واقع خاتمه پیدا کرده است و تأثیر حاصل از این صنایع یا به‌قول تئوریسین‌های آن کشور «صنایع صنعت‌ساز» می‌توانند از این پس نقش مهمّی بازی کنند. پس دورانی آغاز خواهد شد که در آن صنایع تبدیلی برای ایجاد تدریجی «بافت صنعتی» واقعی باید به‌سرعت توسعه یابند.<br /> <br /> برنامه‌ریزی‌های متعددی جهت تشویق صنایع کوچک و متوسط در طول دومین برنامهٔ چهارساله ۱۹۷۷-۱۹۷۴ ریخته شده است ولی تأثیر آن‌ها تا به‌حال محدود بوده است. بدین ترتیب معلوم است که دو برنامه آیندهٔ دولت تأکید بر ایجاد واحدهای کوچک تبدیلی و مونتاژ خواهد داشت. همین صنایعی که احتیاج به‌تکنولوژی پیچیده نداشته بل‌که نیروی کار زیادی را به‌کار می‌گیرد. رشد صنایع سبک ممکن نیست مگر در صورت ارضاء نیازمندی‌های مصرف کنندگان داخلی. زیرا کالاهای «ساخت الجزایر» هنوز کمیاب‌تر از آن است که بتواند جوالگوی خواست‌ها و نیازهای مردمی باشند که سطح زندگی‌شان مرتباً در حال رشد است. خصوصاً در مورد کالاهای با دوام از قبیل تلویزیون٬ یخچال٬ دوچرخه‌موتوری که به‌محض خروج از کارخانه‌های کشور موفقیت بسیار کسب کرده‌اند.<br /> <br /> به‌عکس٬ اقتصاددانان و متخصّصان الجزایری در این مورد محتاطند. به‌طوری که می‌گویند معلوم نیست دولت بتواند کوشش در جهت سرمایه‌گذاری را رها کرده سهم بیش‌تری از منابع ملی را در اختیار مصرف کنندگان قرار دهد. باید خاطرنشان کرد که بدون شک الجزایر کشوری است که بالاترین میزان سرمایه‌گذاری در جهان را طی سال‌های اخیر به‌خود دیده است. قریب به‌نیمی از ثروت تولید شده توسط کشور، به‌طور منظم دوباره در کارخانه‌ها، راه‌ها، ساختمان‌ها و غیره سرمایه‌گذاری شده است.<br /> <br /> در سال &#039;&#039;&#039;1978&#039;&#039;&#039; رابطه بین سرمایه‌گذاری ثابت و تولید ناخالص ملّی (PNB)به &#039;&#039;&#039;55&#039;&#039;&#039; درصد رسیده طراحان برنامه‌ها معتقدند که تقلیل فوری این مشکل چندان آسان نیست. حتی اگر این سیاست مردم پسندانه نباشد. آن‌ها فقط ضرورت اساسی ادامه راه صنعتی شدن را متذکر نمی‌شوند بلکه سرمایه‌گذاری در بخش‌های دیگری که تا به‌حال به‌نادرستی به‌آنها بی‌توجهی شده را یادآوری می‌کند. آن‌ها می‌گویند که تقدم مطلقی که به‌تجهیزات صنعتی در طی ده سالۀ اخیر داده شده رکود و عقب‌ماندگی سریع در سایر زمینه‌های اقتصادی را به‌همراه داشته است که عدم تعادل‌های ناشی از آن باید فوراً جبران شود: مسکن و کشاورزی بهترین نمونه‌های آن است. تا آن‌جا که مربوط به‌مسکن است بحران در شهرهای بزرگ، ابعاد بی‌سابقه‌ئی به‌خود گرفته است. مساکن نه تنها کهنه و قدیمی بلکه پر ازدهام است. رشد جمعیت و مهاجرت روستائیان چنان بوده که از زمان استقلال بدین سو بیش از یک میلیون خانه مسکونی ساخته می‌شد تا به‌حال فقط بیش از یک پنجم این تعداد ساخته شده است. مقامات مسؤل اعلام کرده‌اند مطمئناً در ده سال آینده صدهزار خانه مسکونی ساخته خواهد شد. در مورد کشاورزی احتیاجات قابل ملاحظه‌تر است زیرا وضعیت بسیار جدی است، علی‌رغم آغاز انقلاب ارضی در سال&#039;&#039;&#039;1971&#039;&#039;&#039; که باعث تغییرات مهمی سامان دنیای روستائی شد (تقسیم زمین، ایجاد شرکت‌های تعاونی بهره‌برداری و غیره)دهقانان از کمک‌های مختصری برخوردار شدند (کم‌تر از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; درصد از بودجه سرمایه‌گذاری ملی)، در حالی که کشاورزان &#039;&#039;&#039;40&#039;&#039;&#039; درصد جمعیت الجزایر را تشکیل می‌دهند. و در حالی که صنعت بهترین کارگردان و کادرها را احتکار کرده؛ بهترین و حاصلخیزترین زمین‌های سواحل مدیترانه را تصاحب کرده و مقدار زیادی از آب‌های موجود را بلعیده، کشاورزی در حال نابودی است. چند مثال کافی‌ست تا به‌اهمیت مسأله پی ببریم؛ تولید تاکستان‌های کشور که بیش از &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هزار هکتار از زمین‌ها را پوشانداز &#039;&#039;&#039;3/8&#039;&#039;&#039; میلیون هکتولیتر در سال &#039;&#039;&#039;1976&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039;میلیون در سال گذشته رسیده است. در بعضی نواحی بازدهی از &#039;&#039;&#039;45&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;10&#039;&#039;&#039; هکتولیتر رسیده است و همین کاهش را نیز در مورد محصول گندم می‌توان مشاهده کرد؛ در عرض دو سال برداشت گندم از &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;1/7&#039;&#039;&#039; میلیون تن رسید و آمار تولید انواع میوه‌ها نیز در همین حدود است. در حالی که بلافاصله پس از استقلال الجزایر &#039;&#039;&#039;320/000&#039;&#039;&#039; تن مرکبات سیب‌زمینی و غیره صادر می‌کرده این رقم امروز به &#039;&#039;&#039;80/000&#039;&#039;&#039; تن رسیده است. به‌خاطر عدم مراقبت، نخل‌ها به‌طور متوسط هر کدام بیش از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; کیلو و درخت‌های زیتون بیش از &#039;&#039;&#039;8&#039;&#039;&#039; کیلو تولید نمی‌کند در حالی که بازده باید بیش از چهار برابر این تعداد باشد. نتیجۀ فوری برای کشور عبارت است از اجبار به‌وارد کردن مبالغ فزاینده‌ئی از مواد غذائی. مثلاً در سال‌های خوب، یک میلیون کنتال غلات باید به‌مبلغ هنگفتی خریداری شود (و در سال‌های بین &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039; تا &#039;&#039;&#039;2/5&#039;&#039;&#039; میلیون کنتال). یک محاسبۀ ساده نشان می‌دهد که واردات مواد غذائی &#039;&#039;&#039;20&#039;&#039;&#039; درصد از درآمدهای ناشی از صدور صنایع ترکیبات نفتی را به‌خود جذب می‌کند. این بدان معناست که باید فوراً عکس‌العمل نشان داد و حتی خیلی سریع خصوصاً اگر هدف رسیدن به‌خودکفائی غذائی در سال &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هنوز صادق باشد. زیرا در آن موقع الجزایر باید غذای &#039;&#039;&#039;35&#039;&#039;&#039; میلیون نفر جمعیت را تأمین کند و به‌علاوه تمام متخصّصین در مورد راه حل توافق دارند که، نه تنها باید دهقانان از کمک‌های مهم تکنیکی و کارهای بزرگ آب‌رسانی بهره‌مند شوند بلکه باید سیاست تشویق تولید را گسترش داد. به‌ویژه با دادن فرصت‌هائی به‌بخش کشاورزی خصوصی که هنوز نصف دنیای روستائی الجزایر را تشکیل می‌دهد. از چند سال پیش تصمیم‌هائی در این زمینه اتخاذ شده است که بسط و تقویت آن‌ها به‌آینده بستگی دارد. در لحظه تعیین خطوط برنامه توسعۀ آینده مسؤلان برنامه‌ریزی باید تعادل تازه‌ئی از تقدم‌ها برقرار کنند. زیرا اگرچه احتیاج به‌سرمایه‌گذاری در تمام زمینه‌ها دیده می‌شود لیکن نمی‌توان به‌تمام آن‌ها همزمان پاسخ گفت. در این زمینه مانند زمینه‌های دیگر، تغییرات و تداوم این برنامه‌ها سیاست جدید اقتصادی الجزایر را تحت تأثیر قرار خواهند داد.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> از مجلۀ:<br /> <br /> Demain Lafrique<br /> <br /> سپتامبر 1979<br /> <br /> ترجمۀ: فرهاد فکور<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==پاورقی==<br /> {{پاورقی|*}} یک دینار الجزایر = یک فرانک و بیست سانتیم فرانسه (تقریباً).<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1&diff=29393 2012-02-03T23:36:36Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:22-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷]]<br /> [[Image:22-098.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸]]<br /> [[Image:22-099.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹]]<br /> [[Image:22-100.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰]]<br /> [[Image:22-101.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱]]<br /> [[Image:22-102.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲]]<br /> [[Image:22-103.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳]]<br /> [[Image:22-104.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> الجزایر کشوری است نو که جمعیت آن را بیشتر جوان‌ها تشکیل می‌دهند و تراکم جمعیت درنقاط مختلف آن متفاوت است. این کشور به‌خاطر داشتن منابع غنی زیرزمینی و تمایل شدید مردم به داشتن استقلال، از سال ۱۹۶۲ به‌انجام کارهای بزرگ دست زده، و به‌پیشرفت قابل ملاحظه‌ئی نائل آمده است. به‌اندازه مساحت فرانسه وسعت دارد و بعد از سودان پهناورترین کشور آفریقایی است.<br /> <br /> بیش‌تر سطح این کشور را کویر پوشانده است به‌طوری که ۹۶ درصد از جمعیت آن (۱۸/۲۵۰/۰۰۰ نفر تا ژانویه ۱۹۷۸) در کوهستان‌ها و کرانۀ مدیترانه زندگی می‌کنند، در واقع فقط یک ششک از کلّ مساحت این کشور قابل زیستن است.<br /> <br /> بنابراین میزان تراکم نسبی جمعیت، (یعنی رقم ۷/۳۱) صرفاً یک رقم مجازی است. در استانهای جنوبی کشور نسبت جمعیت یک نفر در هر کیلومتر است، حال آنکه در شهر &#039;&#039;&#039;الجزیره&#039;&#039;&#039; این نسبت به ۲۵۳۰ نفر در هر کیلومتر می‌رسد. گذشته از پایتخت که حدود یک میلیون و هشت صدهزار نفر جمعیت دارد، سایر شهرهای بزرگ از قبیل &#039;&#039;&#039;لوران&#039;&#039;&#039; در غرب (۵۰۰ هزار نفر) &#039;&#039;&#039;کنستانتین&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;آنابا&#039;&#039;&#039; در شرق جمعیت‌شان به ترتیب دارای ۴۳۰ هزار و ۳۴۰ هزارنفر است. دراین کشور مهاجرت روستائیان به‌شهرها به‌سرعت عجیبی ادامه دارد، به‌همین دلیل شهرها دائماً درحال گسترش بوده و وسیع‌تر می‌شوند، امروزه ۴۰ درصد ازکلّ جمعیت این کشور در شهرها زندگی می‌کنند و این کشور را با مشکلات بزرگی چون کار و مسکن مواجه کرده است. با توجه به‌این کهمیزان رشد جمعیت دراین کشور یکی از بالاترین حدنصاب‌های رشد جمعیت در دنیا است حلّ این مسائل فوق‌العاده مشکل به‌نظر می‌رسد. درحال حاضر میزان تولید مثل بالغ بر ۳/۲ درصد است. و ۶۰ درصد جمعیت این کشور کمتر از ۱۸ سال سن دارند. اگر رشد تولیدِ مثلِ فعلی را ملاک قرار دهیم، جمعیت این کشور در سال ۱۹۹۰ به ۲۴/۵ میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه کم‌تر از نیمی از جمعیت این کشور هنوز دهقان‌اند، امّا کشاورزی فقط ۷ درصد تولید ناخالص ملّی را تشکیل می‌دهد. درحالیکه تعداد مزارعِ خودگردان و شرکت‌های تعاونی روبه‌ازدیاد است بیش ازنیمی از زمین‌های زراعی در کنترل مالکیت خصوصی و استثمارِ فردی است. بی‌توجهی به وضع زراعت در دو برنامۀ چهارساله (از سال ۱۹۷۰) باعث رکود نسبی کشاورزی در الجزایر نشده است. مقادیر مهم و روزافزونی از مواد غذائی (چون غلّات، لبنیات، روغن‌های گیاهی، شکر و غیره) برای مصرف داخلی یا در واقع پر کردن شکم مردم باید از خارج تأمین شود. این واقعیت سبب خواهد شد که در برنامه‌های آیندۀ آبادانی کشور در سرمایه‌گذاری کشاورزی به‌مسائلی از قبیل آب‌رسانی بیش‌تر توجه شود. در مقابله با مشکلات کشاورزی منابع زیرزمینی الجزایر قابل ملاحظه است، ذخائر معادن آهن (مانند معدن &#039;&#039;&#039;قاراجبیله&#039;&#039;&#039; که هنوز بهره‌برداری نشده) باید در آینده بتواند صنایع عظیم ذوب آهن را تغزیه کند. ذخائر فسفات برای تولید کود شیمیائی در برنامه‌های درازمدت قادر به تأمین احتیاجات این کشور است. ذخائر نفت و گاز جنوب صحرا بهترین امکانات را در راه پیشرفت الجزایر فراهم آورده، چنان که استخراج مواد نفتی تا سال ۱۹۷۸ پیش از ۳۳ درصد تولید ناخالص ملّی راتشکیل می‌داد. با آن که ذخائر نفتی الجزایر نسبتاً محدود است از بهره برداری از منابع گاز طبیعی این کشور، که یکی از غنی‌ترین مخازن موجود جهان است بخش عظیمی از درآمد صادراتی از درآمد صادراتی این کشور را تأمین خواهد کرد.<br /> سیاست برنامه‌ریزی که در سال ۱۹۵۶ دنبال شد شامل یک پیش‌برنامۀ سه ساله (۱۹۶۹-۱۹۶۷) و دو برنامه چهارساله (۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴) است که بیش‌تر در جهت تبدیل درآمدهای نفتی به‌سرمایه‌گذاری درازمدت بوده تا بتواند شالودۀ ایجاد صنعت نیرومندی باشد که توانِ پاسخگوئی به‌نیازهای کشور را داشته باشد. دستگاه صنعتی الجزایر نه تنها می‌تواند اکثر این هیدروکربورها را در مناطق &#039;&#039;&#039;آرزیو&#039;&#039;&#039; (ARZEW) و &#039;&#039;&#039;ساکیکدا&#039;&#039;&#039; SAKIKDA به‌مواد تصفیه شده، و گاز طبیعی را به‌گاز مایع تبدیل کرده، سپس آن‌ها را از راه دریائی صادر نماید؛ بلکه اخیراً خودکفائی در صنایع سیمان، ذوب آهن، مواد پلاستیکی و کود شیمیائی کشور را تضمین کرده است. تجارت خارجی الجزایر سال‌ها تحت تأثیر روابط امتیازی با فرانسه بوده است. و حال آن که در سال‌های اخیر تغییرات مهم ساختاری بخصوص در زمینۀ صادرات رخ داده است. بدین ترتیب، درحالی که سهم بازار مشترک در سال‌های ۷۹-۱۳۷۵، از ۵۴ به ۳۸ درصد تقلیل یافته است. در رابطه واردات، سهم شرکای مختلف این کشور دچار تغییرات بسیار کمی شده است: نکته‌ئی که لازم به‌تذکر است تقلیل میزان واردات از فرانسه است. واردات از فرانسه ۳۴/۹ درصد کل واردات سال ۱۹۷۵ بود – در سال ۱۹۷۷ این میزان به ۲۴ درصد تقلیل یافت. تجدید نظر در توزیع روابط تجاری الجزایر از سیاست صریح مستقل اقتصادی و سیاسی‌ئی حاصل شده است که این کشور از آغاز استقلال دنبال می‌کند.<br /> <br /> ==&#039;&#039;&#039;برنامه صنعتی کردن فشرده&#039;&#039;&#039;==<br /> <br /> برای الجزایر صنعتی کردن فشرده انتخابی است غیرقابل برگشت که امروز در مقابل رشد جمعیت و حل مشکلات کشاورزی فوریت پیدا کرده است. الجزایر به‌سرعت روبه‌تکوین بوده، هر روز سریع‌تر پیش می‌رود به‌طوری که در کم‌تر ازبیست سال این‌کشور زراعیِ صادرکننده مرکبّات و شراب، از کارخانه‌های متعدد انباشته شده است. التبه حدنصاب سرعت صنعتی کردن و اهمیت تغییرات اقتصادی و اجتماعی که به‌دنبال دارد خالی از مشکلات انطباقی نیست. آیا برای رسیدن به‌یک نوع استقلال صنعتی درازمدت باید به‌ساختن صنایع سنگین با هزینه‌هائی گزاف مبادرت ورزید یا به‌عکس، تغییرات اساسی در برنامه‌ها به‌کار برده، صنایع سبک و کشاورزی را تشویق کرده؟ چه نسبتی از منابع طبیعی باید به سرمایه‌گذاری اختصاص یابد و چه نسبتی به مصرف؟ تنها کنگره فوق‌العاده FNL (حزب آزادیبخش ملّی) که تا پایان سال جاری درجهت هماهنگی حل مشکلات اساسی اقتصادی-اجتماعی تشکیل خواهد شد، جواب سئوالات فوق را داده و حل مشکلات مربوط به‌انتخاب نوع تکنولوژی و تربیت نیروی کارائی را به‌عهده خواهد گرفت. ولی علی‌رغم هرگونه تصحیح در برنامه‌ها معذلک در دو تصمیم اساسی که در سال ۱۹۵۶ از طرف رئیس جمهور وقت &#039;&#039;&#039;بومدین&#039;&#039;&#039; گرفته شده و در قانون اساسی (درسال ۱۹۷۶) ذکر شد و مورد تأیید رئیس جمهور کنونی &#039;&#039;&#039;شاذلی&#039;&#039;&#039; نیز قرار گرفته تغییری صورت نخواهد گرفت، این دو اصل عبارتند از انتخاب راه سوسیالیستی و اصول صنعتی کردن سریع اقتصاد. عللی که در آن زمان این تصمیمات را توجیه می‌کرد در واقع هنوز نیز وجود دارد مانند مشکل رشد سریع جمعیت، چنانکه قبلاً ذکر شد الجزایر یکی از بالاترین میزان‌های تولید مثل در جهان را داراست (۳/۲ درصد در سال) و جمعیتش از ۹ میلیون نفر در سال ۱۹۶۰ به ۱۸/۲ میلیون نفر در سال ۱۹۷۸ رسیده و به‌احتمال زیاد به ۳۵ میلیون نفر در اواخر قرن خواهد رسید. از آن‌جا که شرایط طبیعی امکانات توسعه کشاورزی را محدود ساخته ( بیش از ۷ میلیون هکتار یعنی فقط ۳ درصد از زمین‌ها قابل کشت‌اند،) تنها راه حل قابل پیش‌بینی برای مبارزه با مسأله ایجاد کار در درازمدت، صنعتی کردن به‌نظر می‌رسد. ساده‌ترین استراتژی عبارت است از به‌کار انداختن صنایع سبک برای ساختن تولیدات مصرفی روزمرّه جهت جوابگوئی به‌خواسته‌های داخلی بدون توسّل به واردات، و یا مانند اغلب کشورهای دنیای سوم بالا بردن سطح تولید به‌خاطر صدور به‌کشورهای صنعتی. به‌هرحال مسئولان کشور الجزایر راه جاه‌طلبانه‌تری را انتخاب کرده‌اند و آن پیشرفت کشور از طریق سرمایه‌گذاری بر روی صنایع سنگین می‌باشد و به‌عبارت دیگر بر روی «صنایع صنعت ساز». لکن این راه مستلزم یک دوران سخت و طولانی است. به‌عبارت دیگر «صنایع صنعت ساز» برای اولین‌بار در الجزایر به‌کار برده شده و از آن پس عالمگیر شده است. استراتژی که از بدوِ حرکت برای پیاده کردن صنایع پایه‌ئی طرح ریزی شده یا به عبارت دیگر صنایع که خود مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی بوده در ضمن کابرد آن تأثیرات «صنعت ساز» داشته و اقتصاد را به‌طور کلی تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیش برنامۀ سه سالۀ ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و برنامۀ چهار ساله ۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴ به‌طور کلی از منطق این استراتژی ناشی شده‌اند. از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۷ کم‌تر از ۸۰ میلیارد دینار{{نشان|*}} یعنی ۴۵ درصد از سرمایه‌گذاری به‌بخش صنعتی اختصاص داده شده است (۱/۸ میلیارد دینار در سال برای سال‌های ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و بیش از ۱۵ میلیارد برای سال ۱۹۷۷) از این‌رو الجزایر ازنظر سرمایه‌گذاری صنعتی سرانه در رأس کشورهای مدیترانه قرار گرفته و از یوگسلاوی و حتی جنوب ایتالیا نیز بالاتر می‌باشد. در سال ۱۹۷۱ در اثر ملّی شدن صنایع نفت کشور الجزایر با دادن حق تقدم به‌توسعه و بهره‌برداری از گاز طبیعی و نفا امکانات فراوانی از نظر محتمل شدن هزینۀ سرمایه‌گذاری در صنایع بدون داشتن وابستگی به‌شبکۀ وام‌های اقتصادی بین‌المللی پیدا کرد. در نتیجه با بالا رفتن قیمت نفت و به‌علاوه با افزایش منظم تولید (از ۲۰ میلیون تن در سال ۱۹۶۲ به ۵۷/۲ میلیون تن در سال ۱۹۷۸ رسیده) مجموع درآمدهای نفتی الجزایر درواقع چند برابر شده به‌طوری که در سال گذشته به ۱۶/۵ میلیارد دینار رسیده. از آنجا که مخازن زیرزمینی نفت به‌سرعت در حال خالی دن هستند (مگر در صورت کشفیات مهم در غیر این صورت با آهنگ استخراج فعلی برای بیش از پانزده الی بیست سال نفت باقی نمانده است.) بیش از ده سال است که سرمایه‌گذاری مهمی برای تسریع بهره‌برداری از مخازن عظیم گاز طبیعی در صحرا صورت گرفته مانند سختمان یک شبکه لوله‌کشی گاز که مقداری از آن به‌اتمام رسیده و نیز یک سری کارخانجات جهت تبدیل گاز طبیعی به مایع (در ارزیو ARZEW و اِسکیکدا SKIKDA در کناره دریای مدیترانه) که باید از سال ۱۹۸۵ الجزایر را تبدیل به‌بزرگ‌ترین صادر کننده گاز در جهان کند و از فروش ۷/۶ میلیارد مترمکعب (یعنی ۱۰ برابر بیش‌تر از سال ۱۹۷۸) مبلغی معادل 12 میلیارد دلار درآمد خواهد داشت. بالا رفتن سریع درآمدهای نفتی باعث تسریع آهنگ سرمایه‌گذاری تولیدی شد. برای پایه‌ریزی شبکه صنایع گوناگون ده سال طول کشید. همزمان با فعالیت‌های وسیع جهت رشد صنایع پایه از قبیل صنعت نفت و پتروشیمی، ذوب آهن، صنایع مکانیکی، سیمان و مواد ساختمانی و غیره، که دارای تقدم‌اند.) تعداد زیادی نیز صنایع سبک تبدیلی از قبیل نساجی، لباس دوزی، مواد غذائی، چوب، چرم، کفش‌سازی و غیره احداث گردیده‌اند. آهنگ تأسیس کارخانه‌ها نیز به طور خارق‌العاده‌ئی رو به‌ازدیاد گذاشته، به‌طوری که به‌ازای ۲۷۰ کارخانه که بین سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۱ ایجاد شده، فقط در سال ۱۹۷۸ تعداد ۲۰۰ کارخانه به‌کار افتاده‌اند. اکثر این واحدها متعلق به شرکت‌های بزرگ ملّی بوده و در جهت گسترش و ادارۀ شاخه‌های صنعتی مختلف کار می‌کنند. از قبیل سوناتراک برای نفت، سوناکوم برای صنایع مکانیکی و ماشین‌آلات وسونیک برای وسائل برقی. اغلب آنها به‌خاطر داشتن تجهیزات مدرن باعث شگفتی بازدیدکنندگان می‌شود. از آنجا که مسئولین الجزایر قصد دارند کشورشان را وارد تکنولوژی قرن بیستم کنند تردیدی در انتخاب مدرن‌ترین تکنیک‌ها ندارند. لیکن متأسفانه شروع کار این قبیل واحدهای بسیار مدرن بیش از آنچه پیش‌بینی می‌شد با اشکال روبه‌رو شده‌است. کمبود تجربه تکنیسین‌ها و کارگران ساده به‌طور کلی باعث کندی در استفاده کامل از این‌وسائل گردیده است به‌طوری که دائماً درالجزیره از مواردی صحبت می‌شود که مثلاً واحدی در طی سال‌های متوالی با ۵۰ و حتی ۳۰ درصد ظرفیتِ تولیدیش مشغول به‌کار است.<br /> <br /> ضعف شبکۀ حمل و نقل و تراکن شدید بنادر بزرگ این کشور نیز اغلب باعث اختلال در دستیابی به‌مواد اولیه می‌گردد که نتیجه آن عدم بازدهی در بعضی کارخانه‌هاست. پیشرفت سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مسائل تشکیلاتی و تربیت کادر مدام رو به‌بهبود است گرچه بعضی ازاین کارخانه‌ها مانند مجتمع کاغذسازی موستاقانم Mostaganem و یا کارخانه کود شیمیایی ARZEW ارزیو دارای مشکلاتِ فراوانند، امّا قدیم‌ترین واحدها به‌تدریج به‌سطح معقول تولید می‌رسند و تولید آنها به ۷۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت تولیدی‌شان رسیده است. مانند مجتمع تولید ذوب آهن اِل‌حجّار EL.HADJAR (۷۰ درصد) و یا کارخانه تبدیل گاز طبیعی به‌گاز مایع در اِسکیکدا SKIKDA (۸۵ درصد) که در شروع کار با مشکلات بزرگی روبه‌رو بودند. حتی نام کارخانه‌هائی کوچک نیز برده می‌شود. مثلاً، یکی از واحدهای تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع در ارزیو و چندین کارخانۀ آرد سازی که به‌خاطر کوشش فراوان در تربیت کادر و استفاده از ماشین‌آلات در ظرفیت بیش از حدّ تعیین شده توسط سازندگان آنان کار می‌کنند. مسأله پایین بودن سطح استفاده از ظرفیت تولیدی نسبتاً نگران‌کننده است به‌طوری که یکی از موضوعات اساسی بحث در مجامع اقتصادی را تشکیل می‌دهد. از اینروست که افزایش میزان تولید قیمت فروش محصولات را به‌همان نسبت افزایش می‌دهد. مگر این‌که واحدهای مربوطه مورد حمایت قرار گیرند. لکن این نمی‌تواند یک راه حل قطعی باشد.<br /> <br /> از طرف دیگر عملکرد بد این کارخانه‌ها٬ باعث وابستگی بیش از حد به‌متخصّصین خارجی می‌شود که باید مرتباً از تأمین کنندگان وسائل تولیدی درخواست کمک فنّی کنند.<br /> <br /> در زمان تعیین انتخاب‌های اصلی تکنولوژیکی است که الجزایر سرانجام باید تصمیم بگیرد که آیا تکنیک بسیار مدرن را که اداره‌اش مشکل است رها کند یا نه. به‌نظر می‌رسد که الجزایر در نقطهٔ عطفِ فرایند صنعتی شدن قرار گرفته است. این مطلب در نخستین ستون برنامه‌ریزی سال‌های ۱۹۶۶-۱۹۶۵ برای سال ۱۹۸۰ پیش‌بینی شده بود.<br /> <br /> ساختمان اولّین نسل صنایع پایه‌ئی در واقع خاتمه پیدا کرده است و تأثیر حاصل از این صنایع یا به‌قول تئوریسین‌های آن کشور «صنایع صنعت‌ساز» می‌توانند از این پس نقش مهمّی بازی کنند. پس دورانی آغاز خواهد شد که در آن صنایع تبدیلی برای ایجاد تدریجی «بافت صنعتی» واقعی باید به‌سرعت توسعه یابند.<br /> <br /> برنامه‌ریزی‌های متعددی جهت تشویق صنایع کوچک و متوسط در طول دومین برنامهٔ چهارساله ۱۹۷۷-۱۹۷۴ ریخته شده است ولی تأثیر آن‌ها تا به‌حال محدود بوده است. بدین ترتیب معلوم است که دو برنامه آیندهٔ دولت تأکید بر ایجاد واحدهای کوچک تبدیلی و مونتاژ خواهد داشت. همین صنایعی که احتیاج به‌تکنولوژی پیچیده نداشته بل‌که نیروی کار زیادی را به‌کار می‌گیرد. رشد صنایع سبک ممکن نیست مگر در صورت ارضاء نیازمندی‌های مصرف کنندگان داخلی. زیرا کالاهای «ساخت الجزایر» هنوز کمیاب‌تر از آن است که بتواند جوالگوی خواست‌ها و نیازهای مردمی باشند که سطح زندگی‌شان مرتباً در حال رشد است. خصوصاً در مورد کالاهای با دوام از قبیل تلویزیون٬ یخچال٬ دوچرخه‌موتوری که به‌محض خروج از کارخانه‌های کشور موفقیت بسیار کسب کرده‌اند.<br /> <br /> به‌عکس٬ اقتصاددانان و متخصّصان الجزایری در این مورد محتاطند. به‌طوری که می‌گویند معلوم نیست دولت بتواند کوشش در جهت سرمایه‌گذاری را رها کرده سهم بیش‌تری از منابع ملی را در اختیار مصرف کنندگان قرار دهد. باید خاطرنشان کرد که بدون شک الجزایر کشوری است که بالاترین میزان سرمایه‌گذاری در جهان را طی سال‌های اخیر به‌خود دیده است. قریب به‌نیمی از ثروت تولید شده توسط کشور، به‌طور منظم دوباره در کارخانه‌ها، راه‌ها، ساختمان‌ها و غیره سرمایه‌گذاری شده است.<br /> <br /> در سال &#039;&#039;&#039;1978&#039;&#039;&#039; رابطه بین سرمایه‌گذاری ثابت و تولید ناخالص ملّی (PNB)به &#039;&#039;&#039;55&#039;&#039;&#039; درصد رسیده طراحان برنامه‌ها معتقدند که تقلیل فوری این مشکل چندان آسان نیست. حتی اگر این سیاست مردم پسندانه نباشد. آن‌ها فقط ضرورت اساسی ادامه راه صنعتی شدن را متذکر نمی‌شوند بلکه سرمایه‌گذاری در بخش‌های دیگری که تا به‌حال به‌نادرستی به‌آنها بی‌توجهی شده را یادآوری می‌کند. آن‌ها می‌گویند که تقدم مطلقی که به‌تجهیزات صنعتی در طی ده سالۀ اخیر داده شده رکود و عقب‌ماندگی سریع در سایر زمینه‌های اقتصادی را به‌همراه داشته است که عدم تعادل‌های ناشی از آن باید فوراً جبران شود: مسکن و کشاورزی بهترین نمونه‌های آن است. تا آن‌جا که مربوط به‌مسکن است بحران در شهرهای بزرگ، ابعاد بی‌سابقه‌ئی به‌خود گرفته است. مساکن نه تنها کهنه و قدیمی بلکه پر ازدهام است. رشد جمعیت و مهاجرت روستائیان چنان بوده که از زمان استقلال بدین سو بیش از یک میلیون خانه مسکونی ساخته می‌شد تا به‌حال فقط بیش از یک پنجم این تعداد ساخته شده است. مقامات مسؤل اعلام کرده‌اند مطمئناً در ده سال آینده صدهزار خانه مسکونی ساخته خواهد شد. در مورد کشاورزی احتیاجات قابل ملاحظه‌تر است زیرا وضعیت بسیار جدی است، علی‌رغم آغاز انقلاب ارضی در سال&#039;&#039;&#039;1971&#039;&#039;&#039; که باعث تغییرات مهمی سامان دنیای روستائی شد (تقسیم زمین، ایجاد شرکت‌های تعاونی بهره‌برداری و غیره)دهقانان از کمک‌های مختصری برخوردار شدند (کم‌تر از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; درصد از بودجه سرمایه‌گذاری ملی)، در حالی که کشاورزان &#039;&#039;&#039;40&#039;&#039;&#039; درصد جمعیت الجزایر را تشکیل می‌دهند. و در حالی که صنعت بهترین کارگردان و کادرها را احتکار کرده؛ بهترین و حاصلخیزترین زمین‌های سواحل مدیترانه را تصاحب کرده و مقدار زیادی از آب‌های موجود را بلعیده، کشاورزی در حال نابودی است. چند مثال کافی‌ست تا به‌اهمیت مسأله پی ببریم؛ تولید تاکستان‌های کشور که بیش از &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هزار هکتار از زمین‌ها را پوشانداز &#039;&#039;&#039;8/3&#039;&#039;&#039; میلیون هکتولیتر در سال &#039;&#039;&#039;1976&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039;میلیون در سال گذشته رسیده است. در بعضی نواحی بازدهی از &#039;&#039;&#039;45&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;10&#039;&#039;&#039; هکتولیتر رسیده است و همین کاهش را نیز در مورد محصول گندم می‌توان مشاهده کرد؛ در عرض دو سال برداشت گندم از &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;7/1&#039;&#039;&#039; میلیون تن رسید و آمار تولید انواع میوه‌ها نیز در همین حدود است. در حالی که بلافاصله پس از استقلال الجزایر &#039;&#039;&#039;320/000&#039;&#039;&#039; تن مرکبات سیب‌زمینی و غیره صادر می‌کرده این رقم امروز به &#039;&#039;&#039;80/000&#039;&#039;&#039; تن رسیده است. به‌خاطر عدم مراقبت، نخل‌ها به‌طور متوسط هر کدام بیش از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; کیلو و درخت‌های زیتون بیش از &#039;&#039;&#039;8&#039;&#039;&#039; کیلو تولید نمی‌کند در حالی که بازده باید بیش از چهار برابر این تعداد باشد. نتیجۀ فوری برای کشور عبارت است از اجبار به‌وارد کردن مبالغ فزاینده‌ئی از مواد غذائی. مثلاً در سال‌های خوب، یک میلیون کنتال غلات باید به‌مبلغ هنگفتی خریداری شود (و در سال‌های بین &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039; تا &#039;&#039;&#039;5/2&#039;&#039;&#039; میلیون کنتال). یک محاسبۀ ساده نشان می‌دهد که واردات مواد غذائی &#039;&#039;&#039;20&#039;&#039;&#039; درصد از درآمدهای ناشی از صدور صنایع ترکیبات نفتی را به‌خود جذب می‌کند. این بدان معناست که باید فوراً عکس‌العمل نشان داد و حتی خیلی سریع خصوصاً اگر هدف رسیدن به‌خودکفائی غذائی در سال &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هنوز صادق باشد. زیرا در آن موقع الجزایر باید غذای &#039;&#039;&#039;35&#039;&#039;&#039; میلیون نفر جمعیت را تأمین کند و به‌علاوه تمام متخصّصین در مورد راه حل توافق دارند که، نه تنها باید دهقانان از کمک‌های مهم تکنیکی و کارهای بزرگ آب‌رسانی بهره‌مند شوند بلکه باید سیاست تشویق تولید را گسترش داد. به‌ویژه با دادن فرصت‌هائی به‌بخش کشاورزی خصوصی که هنوز نصف دنیای روستائی الجزایر را تشکیل می‌دهد. از چند سال پیش تصمیم‌هائی در این زمینه اتخاذ شده است که بسط و تقویت آن‌ها به‌آینده بستگی دارد. در لحظه تعیین خطوط برنامه توسعۀ آینده مسؤلان برنامه‌ریزی باید تعادل تازه‌ئی از تقدم‌ها برقرار کنند. زیرا اگرچه احتیاج به‌سرمایه‌گذاری در تمام زمینه‌ها دیده می‌شود لیکن نمی‌توان به‌تمام آن‌ها همزمان پاسخ گفت. در این زمینه مانند زمینه‌های دیگر، تغییرات و تداوم این برنامه‌ها سیاست جدید اقتصادی الجزایر را تحت تأثیر قرار خواهند داد.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> از مجلۀ:<br /> <br /> Demain Lafrique<br /> <br /> سپتامبر 1979<br /> <br /> ترجمۀ: فرهاد فکور<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==پاورقی==<br /> {{پاورقی|*}} یک دینار الجزایر = یک فرانک و بیست سانتیم فرانسه (تقریباً).<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1&diff=29392 2012-02-03T23:24:02Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:22-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷]]<br /> [[Image:22-098.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸]]<br /> [[Image:22-099.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹]]<br /> [[Image:22-100.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰]]<br /> [[Image:22-101.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱]]<br /> [[Image:22-102.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲]]<br /> [[Image:22-103.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳]]<br /> [[Image:22-104.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> الجزایر کشوری است نو که جمعیت آن را بیشتر جوان‌ها تشکیل می‌دهند و تراکم جمعیت درنقاط مختلف آن متفاوت است. این کشور به‌خاطر داشتن منابع غنی زیرزمینی و تمایل شدید مردم به داشتن استقلال، از سال ۱۹۶۲ به‌انجام کارهای بزرگ دست زده، و به‌پیشرفت قابل ملاحظه‌ئی نائل آمده است. به‌اندازه مساحت فرانسه وسعت دارد و بعد از سودان پهناورترین کشور آفریقایی است.<br /> <br /> بیش‌تر سطح این کشور را کویر پوشانده است به‌طوری که ۹۶ درصد از جمعیت آن (۱۸/۲۵۰/۰۰۰ نفر تا ژانویه ۱۹۷۸) در کوهستان‌ها و کرانۀ مدیترانه زندگی می‌کنند، در واقع فقط یک ششک از کلّ مساحت این کشور قابل زیستن است.<br /> <br /> بنابراین میزان تراکم نسبی جمعیت، (یعنی رقم ۷/۳۱) صرفاً یک رقم مجازی است. در استانهای جنوبی کشور نسبت جمعیت یک نفر در هر کیلومتر است، حال آنکه در شهر &#039;&#039;&#039;الجزیره&#039;&#039;&#039; این نسبت به ۲۵۳۰ نفر در هر کیلومتر می‌رسد. گذشته از پایتخت که حدود یک میلیون و هشت صدهزار نفر جمعیت دارد، سایر شهرهای بزرگ از قبیل &#039;&#039;&#039;لوران&#039;&#039;&#039; در غرب (۵۰۰ هزار نفر) &#039;&#039;&#039;کنستانتین&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;آنابا&#039;&#039;&#039; در شرق جمعیت‌شان به ترتیب دارای ۴۳۰ هزار و ۳۴۰ هزارنفر است. دراین کشور مهاجرت روستائیان به‌شهرها به‌سرعت عجیبی ادامه دارد، به‌همین دلیل شهرها دائماً درحال گسترش بوده و وسیع‌تر می‌شوند، امروزه ۴۰ درصد ازکلّ جمعیت این کشور در شهرها زندگی می‌کنند و این کشور را با مشکلات بزرگی چون کار و مسکن مواجه کرده است. با توجه به‌این کهمیزان رشد جمعیت دراین کشور یکی از بالاترین حدنصاب‌های رشد جمعیت در دنیا است حلّ این مسائل فوق‌العاده مشکل به‌نظر می‌رسد. درحال حاضر میزان تولید مثل بالغ بر ۳/۲ درصد است. و ۶۰ درصد جمعیت این کشور کمتر از ۱۸ سال سن دارند. اگر رشد تولیدِ مثلِ فعلی را ملاک قرار دهیم، جمعیت این کشور در سال ۱۹۹۰ به ۲۴/۵ میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه کم‌تر از نیمی از جمعیت این کشور هنوز دهقان‌اند، امّا کشاورزی فقط ۷ درصد تولید ناخالص ملّی را تشکیل می‌دهد. درحالیکه تعداد مزارعِ خودگردان و شرکت‌های تعاونی روبه‌ازدیاد است بیش ازنیمی از زمین‌های زراعی در کنترل مالکیت خصوصی و استثمارِ فردی است. بی‌توجهی به وضع زراعت در دو برنامۀ چهارساله (از سال ۱۹۷۰) باعث رکود نسبی کشاورزی در الجزایر نشده است. مقادیر مهم و روزافزونی از مواد غذائی (چون غلّات، لبنیات، روغن‌های گیاهی، شکر و غیره) برای مصرف داخلی یا در واقع پر کردن شکم مردم باید از خارج تأمین شود. این واقعیت سبب خواهد شد که در برنامه‌های آیندۀ آبادانی کشور در سرمایه‌گذاری کشاورزی به‌مسائلی از قبیل آب‌رسانی بیش‌تر توجه شود. در مقابله با مشکلات کشاورزی منابع زیرزمینی الجزایر قابل ملاحظه است، ذخائر معادن آهن (مانند معدن &#039;&#039;&#039;قاراجبیله&#039;&#039;&#039; که هنوز بهره‌برداری نشده) باید در آینده بتواند صنایع عظیم ذوب آهن را تغزیه کند. ذخائر فسفات برای تولید کود شیمیائی در برنامه‌های درازمدت قادر به تأمین احتیاجات این کشور است. ذخائر نفت و گاز جنوب صحرا بهترین امکانات را در راه پیشرفت الجزایر فراهم آورده، چنان که استخراج مواد نفتی تا سال ۱۹۷۸ پیش از ۳۳ درصد تولید ناخالص ملّی راتشکیل می‌داد. با آن که ذخائر نفتی الجزایر نسبتاً محدود است از بهره برداری از منابع گاز طبیعی این کشور، که یکی از غنی‌ترین مخازن موجود جهان است بخش عظیمی از درآمد صادراتی از درآمد صادراتی این کشور را تأمین خواهد کرد.<br /> سیاست برنامه‌ریزی که در سال ۱۹۵۶ دنبال شد شامل یک پیش‌برنامۀ سه ساله (۱۹۶۹-۱۹۶۷) و دو برنامه چهارساله (۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴) است که بیش‌تر در جهت تبدیل درآمدهای نفتی به‌سرمایه‌گذاری درازمدت بوده تا بتواند شالودۀ ایجاد صنعت نیرومندی باشد که توانِ پاسخگوئی به‌نیازهای کشور را داشته باشد. دستگاه صنعتی الجزایر نه تنها می‌تواند اکثر این هیدروکربورها را در مناطق &#039;&#039;&#039;آرزیو&#039;&#039;&#039; (ARZEW) و &#039;&#039;&#039;ساکیکدا&#039;&#039;&#039; SAKIKDA به‌مواد تصفیه شده، و گاز طبیعی را به‌گاز مایع تبدیل کرده، سپس آن‌ها را از راه دریائی صادر نماید؛ بلکه اخیراً خودکفائی در صنایع سیمان، ذوب آهن، مواد پلاستیکی و کود شیمیائی کشور را تضمین کرده است. تجارت خارجی الجزایر سال‌ها تحت تأثیر روابط امتیازی با فرانسه بوده است. و حال آن که در سال‌های اخیر تغییرات مهم ساختاری بخصوص در زمینۀ صادرات رخ داده است. بدین ترتیب، درحالی که سهم بازار مشترک در سال‌های ۷۹-۱۳۷۵، از ۵۴ به ۳۸ درصد تقلیل یافته است. در رابطه واردات، سهم شرکای مختلف این کشور دچار تغییرات بسیار کمی شده است: نکته‌ئی که لازم به‌تذکر است تقلیل میزان واردات از فرانسه است. واردات از فرانسه ۳۴/۹ درصد کل واردات سال ۱۹۷۵ بود – در سال ۱۹۷۷ این میزان به ۲۴ درصد تقلیل یافت. تجدید نظر در توزیع روابط تجاری الجزایر از سیاست صریح مستقل اقتصادی و سیاسی‌ئی حاصل شده است که این کشور از آغاز استقلال دنبال می‌کند.<br /> <br /> ==&#039;&#039;&#039;برنامه صنعتی کردن فشرده&#039;&#039;&#039;==<br /> <br /> برای الجزایر صنعتی کردن فشرده انتخابی است غیرقابل برگشت که امروز در مقابل رشد جمعیت و حل مشکلات کشاورزی فوریت پیدا کرده است. الجزایر به‌سرعت روبه‌تکوین بوده، هر روز سریع‌تر پیش می‌رود به‌طوری که در کم‌تر ازبیست سال این‌کشور زراعیِ صادرکننده مرکبّات و شراب، از کارخانه‌های متعدد انباشته شده است. التبه حدنصاب سرعت صنعتی کردن و اهمیت تغییرات اقتصادی و اجتماعی که به‌دنبال دارد خالی از مشکلات انطباقی نیست. آیا برای رسیدن به‌یک نوع استقلال صنعتی درازمدت باید به‌ساختن صنایع سنگین با هزینه‌هائی گزاف مبادرت ورزید یا به‌عکس، تغییرات اساسی در برنامه‌ها به‌کار برده، صنایع سبک و کشاورزی را تشویق کرده؟ چه نسبتی از منابع طبیعی باید به سرمایه‌گذاری اختصاص یابد و چه نسبتی به مصرف؟ تنها کنگره فوق‌العاده FNL (حزب آزادیبخش ملّی) که تا پایان سال جاری درجهت هماهنگی حل مشکلات اساسی اقتصادی-اجتماعی تشکیل خواهد شد، جواب سئوالات فوق را داده و حل مشکلات مربوط به‌انتخاب نوع تکنولوژی و تربیت نیروی کارائی را به‌عهده خواهد گرفت. ولی علی‌رغم هرگونه تصحیح در برنامه‌ها معذلک در دو تصمیم اساسی که در سال ۱۹۵۶ از طرف رئیس جمهور وقت &#039;&#039;&#039;بومدین&#039;&#039;&#039; گرفته شده و در قانون اساسی (درسال ۱۹۷۶) ذکر شد و مورد تأیید رئیس جمهور کنونی &#039;&#039;&#039;شاذلی&#039;&#039;&#039; نیز قرار گرفته تغییری صورت نخواهد گرفت، این دو اصل عبارتند از انتخاب راه سوسیالیستی و اصول صنعتی کردن سریع اقتصاد. عللی که در آن زمان این تصمیمات را توجیه می‌کرد در واقع هنوز نیز وجود دارد مانند مشکل رشد سریع جمعیت، چنانکه قبلاً ذکر شد الجزایر یکی از بالاترین میزان‌های تولید مثل در جهان را داراست (۳/۲ درصد در سال) و جمعیتش از ۹ میلیون نفر در سال ۱۹۶۰ به ۱۸/۲ میلیون نفر در سال ۱۹۷۸ رسیده و به‌احتمال زیاد به ۳۵ میلیون نفر در اواخر قرن خواهد رسید. از آن‌جا که شرایط طبیعی امکانات توسعه کشاورزی را محدود ساخته ( بیش از ۷ میلیون هکتار یعنی فقط ۳ درصد از زمین‌ها قابل کشت‌اند،) تنها راه حل قابل پیش‌بینی برای مبارزه با مسأله ایجاد کار در درازمدت، صنعتی کردن به‌نظر می‌رسد. ساده‌ترین استراتژی عبارت است از به‌کار انداختن صنایع سبک برای ساختن تولیدات مصرفی روزمرّه جهت جوابگوئی به‌خواسته‌های داخلی بدون توسّل به واردات، و یا مانند اغلب کشورهای دنیای سوم بالا بردن سطح تولید به‌خاطر صدور به‌کشورهای صنعتی. به‌هرحال مسئولان کشور الجزایر راه جاه‌طلبانه‌تری را انتخاب کرده‌اند و آن پیشرفت کشور از طریق سرمایه‌گذاری بر روی صنایع سنگین می‌باشد و به‌عبارت دیگر بر روی «صنایع صنعت ساز». لکن این راه مستلزم یک دوران سخت و طولانی است. به‌عبارت دیگر «صنایع صنعت ساز» برای اولین‌بار در الجزایر به‌کار برده شده و از آن پس عالمگیر شده است. استراتژی که از بدوِ حرکت برای پیاده کردن صنایع پایه‌ئی طرح ریزی شده یا به عبارت دیگر صنایع که خود مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی بوده در ضمن کابرد آن تأثیرات «صنعت ساز» داشته و اقتصاد را به‌طور کلی تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیش برنامۀ سه سالۀ ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و برنامۀ چهار ساله ۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴ به‌طور کلی از منطق این استراتژی ناشی شده‌اند. از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۷ کم‌تر از ۸۰ میلیارد دینار{{نشان|*}} یعنی ۴۵ درصد از سرمایه‌گذاری به‌بخش صنعتی اختصاص داده شده است (۱/۸ میلیارد دینار در سال برای سال‌های ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و بیش از ۱۵ میلیارد برای سال ۱۹۷۷) از این‌رو الجزایر ازنظر سرمایه‌گذاری صنعتی سرانه در رأس کشورهای مدیترانه قرار گرفته و از یوگسلاوی و حتی جنوب ایتالیا نیز بالاتر می‌باشد. در سال ۱۹۷۱ در اثر ملّی شدن صنایع نفت کشور الجزایر با دادن حق تقدم به‌توسعه و بهره‌برداری از گاز طبیعی و نفا امکانات فراوانی از نظر محتمل شدن هزینۀ سرمایه‌گذاری در صنایع بدون داشتن وابستگی به‌شبکۀ وام‌های اقتصادی بین‌المللی پیدا کرد. در نتیجه با بالا رفتن قیمت نفت و به‌علاوه با افزایش منظم تولید (از ۲۰ میلیون تن در سال ۱۹۶۲ به ۵۷/۲ میلیون تن در سال ۱۹۷۸ رسیده) مجموع درآمدهای نفتی الجزایر درواقع چند برابر شده به‌طوری که در سال گذشته به ۱۶/۵ میلیارد دینار رسیده. از آنجا که مخازن زیرزمینی نفت به‌سرعت در حال خالی دن هستند (مگر در صورت کشفیات مهم در غیر این صورت با آهنگ استخراج فعلی برای بیش از پانزده الی بیست سال نفت باقی نمانده است.) بیش از ده سال است که سرمایه‌گذاری مهمی برای تسریع بهره‌برداری از مخازن عظیم گاز طبیعی در صحرا صورت گرفته مانند سختمان یک شبکه لوله‌کشی گاز که مقداری از آن به‌اتمام رسیده و نیز یک سری کارخانجات جهت تبدیل گاز طبیعی به مایع (در ارزیو ARZEW و اِسکیکدا SKIKDA در کناره دریای مدیترانه) که باید از سال ۱۹۸۵ الجزایر را تبدیل به‌بزرگ‌ترین صادر کننده گاز در جهان کند و از فروش ۷/۶ میلیارد مترمکعب (یعنی ۱۰ برابر بیش‌تر از سال ۱۹۷۸) مبلغی معادل 12 میلیارد دلار درآمد خواهد داشت. بالا رفتن سریع درآمدهای نفتی باعث تسریع آهنگ سرمایه‌گذاری تولیدی شد. برای پایه‌ریزی شبکه صنایع گوناگون ده سال طول کشید. همزمان با فعالیت‌های وسیع جهت رشد صنایع پایه از قبیل صنعت نفت و پتروشیمی، ذوب آهن، صنایع مکانیکی، سیمان و مواد ساختمانی و غیره، که دارای تقدم‌اند.) تعداد زیادی نیز صنایع سبک تبدیلی از قبیل نساجی، لباس دوزی، مواد غذائی، چوب، چرم، کفش‌سازی و غیره احداث گردیده‌اند. آهنگ تأسیس کارخانه‌ها نیز به طور خارق‌العاده‌ئی رو به‌ازدیاد گذاشته، به‌طوری که به‌ازای ۲۷۰ کارخانه که بین سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۱ ایجاد شده، فقط در سال ۱۹۷۸ تعداد ۲۰۰ کارخانه به‌کار افتاده‌اند. اکثر این واحدها متعلق به شرکت‌های بزرگ ملّی بوده و در جهت گسترش و ادارۀ شاخه‌های صنعتی مختلف کار می‌کنند. از قبیل سوناتراک برای نفت، سوناکوم برای صنایع مکانیکی و ماشین‌آلات وسونیک برای وسائل برقی. اغلب آنها به‌خاطر داشتن تجهیزات مدرن باعث شگفتی بازدیدکنندگان می‌شود. از آنجا که مسئولین الجزایر قصد دارند کشورشان را وارد تکنولوژی قرن بیستم کنند تردیدی در انتخاب مدرن‌ترین تکنیک‌ها ندارند. لیکن متأسفانه شروع کار این قبیل واحدهای بسیار مدرن بیش از آنچه پیش‌بینی می‌شد با اشکال روبه‌رو شده‌است. کمبود تجربه تکنیسین‌ها و کارگران ساده به‌طور کلی باعث کندی در استفاده کامل از این‌وسائل گردیده است به‌طوری که دائماً درالجزیره از مواردی صحبت می‌شود که مثلاً واحدی در طی سال‌های متوالی با ۵۰ و حتی ۳۰ درصد ظرفیتِ تولیدیش مشغول به‌کار است.<br /> <br /> ضعف شبکۀ حمل و نقل و تراکن شدید بنادر بزرگ این کشور نیز اغلب باعث اختلال در دستیابی به‌مواد اولیه می‌گردد که نتیجه آن عدم بازدهی در بعضی کارخانه‌هاست. پیشرفت سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مسائل تشکیلاتی و تربیت کادر مدام رو به‌بهبود است گرچه بعضی ازاین کارخانه‌ها مانند مجتمع کاغذسازی موستاقانم Mostaganem و یا کارخانه کود شیمیایی ARZEW ارزیو دارای مشکلاتِ فراوانند، امّا قدیم‌ترین واحدها به‌تدریج به‌سطح معقول تولید می‌رسند و تولید آنها به ۷۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت تولیدی‌شان رسیده است. مانند مجتمع تولید ذوب آهن اِل‌حجّار EL.HADJAR (۷۰ درصد) و یا کارخانه تبدیل گاز طبیعی به‌گاز مایع در اِسکیکدا SKIKDA (۸۵ درصد) که در شروع کار با مشکلات بزرگی روبه‌رو بودند. حتی نام کارخانه‌هائی کوچک نیز برده می‌شود. مثلاً، یکی از واحدهای تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع در ارزیو و چندین کارخانۀ آرد سازی که به‌خاطر کوشش فراوان در تربیت کادر و استفاده از ماشین‌آلات در ظرفیت بیش از حدّ تعیین شده توسط سازندگان آنان کار می‌کنند. مسأله پایین بودن سطح استفاده از ظرفیت تولیدی نسبتاً نگران‌کننده است به‌طوری که یکی از موضوعات اساسی بحث در مجامع اقتصادی را تشکیل می‌دهد. از اینروست که افزایش میزان تولید قیمت فروش محصولات را به‌همان نسبت افزایش می‌دهد. مگر این‌که واحدهای مربوطه مورد حمایت قرار گیرند. لکن این نمی‌تواند یک راه حل قطعی باشد.<br /> <br /> از طرف دیگر عملکرد بد این کارخانه‌ها٬ باعث وابستگی بیش از حد به‌متخصّصین خارجی می‌شود که باید مرتباً از تأمین کنندگان وسائل تولیدی درخواست کمک فنّی کنند.<br /> <br /> در زمان تعیین انتخاب‌های اصلی تکنولوژیکی است که الجزایر سرانجام باید تصمیم بگیرد که آیا تکنیک بسیار مدرن را که اداره‌اش مشکل است رها کند یا نه. به‌نظر می‌رسد که الجزایر در نقطهٔ عطفِ فرایند صنعتی شدن قرار گرفته است. این مطلب در نخستین ستون برنامه‌ریزی سال‌های ۱۹۶۶-۱۹۶۵ برای سال ۱۹۸۰ پیش‌بینی شده بود.<br /> <br /> ساختمان اولّین نسل صنایع پایه‌ئی در واقع خاتمه پیدا کرده است و تأثیر حاصل از این صنایع یا به‌قول تئوریسین‌های آن کشور «صنایع صنعت‌ساز» می‌توانند از این پس نقش مهمّی بازی کنند. پس دورانی آغاز خواهد شد که در آن صنایع تبدیلی برای ایجاد تدریجی «بافت صنعتی» واقعی باید به‌سرعت توسعه یابند.<br /> <br /> برنامه‌ریزی‌های متعددی جهت تشویق صنایع کوچک و متوسط در طول دومین برنامهٔ چهارساله ۱۹۷۷-۱۹۷۴ ریخته شده است ولی تأثیر آن‌ها تا به‌حال محدود بوده است. بدین ترتیب معلوم است که دو برنامه آیندهٔ دولت تأکید بر ایجاد واحدهای کوچک تبدیلی و مونتاژ خواهد داشت. همین صنایعی که احتیاج به‌تکنولوژی پیچیده نداشته بل‌که نیروی کار زیادی را به‌کار می‌گیرد. رشد صنایع سبک ممکن نیست مگر در صورت ارضاء نیازمندی‌های مصرف کنندگان داخلی. زیرا کالاهای «ساخت الجزایر» هنوز کمیاب‌تر از آن است که بتواند جوالگوی خواست‌ها و نیازهای مردمی باشند که سطح زندگی‌شان مرتباً در حال رشد است. خصوصاً در مورد کالاهای با دوام از قبیل تلویزیون٬ یخچال٬ دوچرخه‌موتوری که به‌محض خروج از کارخانه‌های کشور موفقیت بسیار کسب کرده‌اند.<br /> <br /> به‌عکس٬ اقتصاددانان و متخصّصان الجزایری در این مورد محتاطند. به‌طوری که می‌گویند معلوم نیست دولت بتواند کوشش در جهت سرمایه‌گذاری را رها کرده سهم بیش‌تری از منابع ملی را در اختیار مصرف کنندگان قرار دهد. باید خاطرنشان کرد که بدون شک الجزایر کشوری است که بالاترین میزان سرمایه‌گذاری در جهان را طی سال‌های اخیر به‌خود دیده است. قریب به‌نیمی از ثروت تولید شده توسط کشور، به‌طور منظم دوباره در کارخانه‌ها، راه‌ها، ساختمان‌ها و غیره سرمایه‌گذاری شده است.<br /> <br /> در سال &#039;&#039;&#039;1978&#039;&#039;&#039; رابطه بین سرمایه‌گذاری ثابت و تولید ناخالص ملّی (PNB)به &#039;&#039;&#039;55&#039;&#039;&#039; درصد رسیده طراحان برنامه‌ها معتقدند که تقلیل فوری این مشکل چندان آسان نیست. حتی اگر این سیاست مردم پسندانه نباشد. آن‌ها فقط ضرورت اساسی ادامه راه صنعتی شدن را متذکر نمی‌شوند بلکه سرمایه‌گذاری در بخش‌های دیگری که تا به‌حال به‌نادرستی به‌آنها بی‌توجهی شده را یادآوری می‌کند. آن‌ها می‌گویند که تقدم مطلقی که به‌تجهیزات صنعتی در طی ده سالۀ اخیر داده شده رکود و عقب‌ماندگی سریع در سایر زمینه‌های اقتصادی را به‌همراه داشته است که عدم تعادل‌های ناشی از آن باید فوراً جبران شود: مسکن و کشاورزی بهترین نمونه‌های آن است. تا آن‌جا که مربوط به‌مسکن است بحران در شهرهای بزرگ، ابعاد بی‌سابقه‌ئی به‌خود گرفته است. مساکن نه تنها کهنه و قدیمی بلکه پر ازدهام است. رشد جمعیت و مهاجرت روستائیان چنان بوده که از زمان استقلال بدین سو بیش از یک میلیون خانه مسکونی ساخته می‌شد تا به‌حال فقط بیش از یک پنجم این تعداد ساخته شده است. مقامات مسؤل اعلام کرده‌اند مطمئناً در ده سال آینده صدهزار خانه مسکونی ساخته خواهد شد. در مورد کشاورزی احتیاجات قابل ملاحظه‌تر است زیرا وضعیت بسیار جدی است، علی‌رغم آغاز انقلاب ارضی در سال&#039;&#039;&#039;1971&#039;&#039;&#039; که باعث تغییرات مهمی سامان دنیای روستائی شد (تقسیم زمین، ایجاد شرکت‌های تعاونی بهره‌برداری و غیره)دهقانان از کمک‌های مختصری برخوردار شدند (کم‌تر از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; درصد از بودجه سرمایه‌گذاری ملی)، در حالی که کشاورزان &#039;&#039;&#039;40&#039;&#039;&#039; درصد جمعیت الجزایر را تشکیل می‌دهند. و در حالی که صنعت بهترین کارگردان و کادرها را احتکار کرده؛ بهترین و حاصلخیزترین زمین‌های سواحل مدیترانه را تصاحب کرده و مقدار زیادی از آب‌های موجود را بلعیده، کشاورزی در حال نابودی است. چند مثال کافی‌ست تا به‌اهمیت مسأله پی ببریم؛ تولید تاکستان‌های کشور که بیش از &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هزار هکتار از زمین‌ها را پوشانداز &#039;&#039;&#039;8/3&#039;&#039;&#039; میلیون هکتولیتر در سال &#039;&#039;&#039;1976&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039;میلیون در سال گذشته رسیده است. در بعضی نواحی بازدهی از &#039;&#039;&#039;45&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;10&#039;&#039;&#039; هکتولیتر رسیده است و همین کاهش را نیز در مورد محصول گندم می‌توان مشاهده کرد؛ در عرض دو سال برداشت گندم از &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;7/1&#039;&#039;&#039; میلیون تن رسید و آمار تولید انواع میوه‌ها نیز در همین حدود است. در حالی که بلافاصله پس از استقلال الجزایر &#039;&#039;&#039;000/320&#039;&#039;&#039; تن مرکبات سیب‌زمینی و غیره صادر می‌کرده این رقم امروز به &#039;&#039;&#039;000/80&#039;&#039;&#039; تن رسیده است. به‌خاطر عدم مراقبت، نخل‌ها به‌طور متوسط هر کدام بیش از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; کیلو و درخت‌های زیتون بیش از &#039;&#039;&#039;8&#039;&#039;&#039; کیلو تولید نمی‌کند در حالی که بازده باید بیش از چهار برابر این تعداد باشد. نتیجۀ فوری برای کشور عبارت است از اجبار به‌وارد کردن مبالغ فزاینده‌ئی از مواد غذائی. مثلاً در سال‌های خوب، یک میلیون کنتال غلات باید به‌مبلغ هنگفتی خریداری شود (و در سال‌های بین &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039; تا &#039;&#039;&#039;5/2&#039;&#039;&#039; میلیون کنتال). یک محاسبۀ ساده نشان می‌دهد که واردات مواد غذائی &#039;&#039;&#039;20&#039;&#039;&#039; درصد از درآمدهای ناشی از صدور صنایع ترکیبات نفتی را به‌خود جذب می‌کند. این بدان معناست که باید فوراً عکس‌العمل نشان داد و حتی خیلی سریع خصوصاً اگر هدف رسیدن به‌خودکفائی غذائی در سال &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هنوز صادق باشد. زیرا در آن موقع الجزایر باید غذای &#039;&#039;&#039;35&#039;&#039;&#039; میلیون نفر جمعیت را تأمین کند و به‌علاوه تمام متخصّصین در مورد راه حل توافق دارند که، نه تنها باید دهقانان از کمک‌های مهم تکنیکی و کارهای بزرگ آب‌رسانی بهره‌مند شوند بلکه باید سیاست تشویق تولید را گسترش داد. به‌ویژه با دادن فرصت‌هائی به‌بخش کشاورزی خصوصی که هنوز نصف دنیای روستائی الجزایر را تشکیل می‌دهد. از چند سال پیش تصمیم‌هائی در این زمینه اتخاذ شده است که بسط و تقویت آن‌ها به‌آینده بستگی دارد. در لحظه تعیین خطوط برنامه توسعۀ آینده مسؤلان برنامه‌ریزی باید تعادل تازه‌ئی از تقدم‌ها برقرار کنند. زیرا اگرچه احتیاج به‌سرمایه‌گذاری در تمام زمینه‌ها دیده می‌شود لیکن نمی‌توان به‌تمام آن‌ها همزمان پاسخ گفت. در این زمینه مانند زمینه‌های دیگر، تغییرات و تداوم این برنامه‌ها سیاست جدید اقتصادی الجزایر را تحت تأثیر قرار خواهند داد.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> از مجلۀ:<br /> <br /> Demain Lafrique<br /> <br /> سپتامبر 1979<br /> <br /> ترجمۀ: فرهاد فکور<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==پاورقی==<br /> {{پاورقی|*}} یک دینار الجزایر = یک فرانک و بیست سانتیم فرانسه (تقریباً).<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1&diff=29391 2012-02-03T23:23:14Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:22-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷]]<br /> [[Image:22-098.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸]]<br /> [[Image:22-099.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹]]<br /> [[Image:22-100.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰]]<br /> [[Image:22-101.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱]]<br /> [[Image:22-102.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲]]<br /> [[Image:22-103.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳]]<br /> [[Image:22-104.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> الجزایر کشوری است نو که جمعیت آن را بیشتر جوان‌ها تشکیل می‌دهند و تراکم جمعیت درنقاط مختلف آن متفاوت است. این کشور به‌خاطر داشتن منابع غنی زیرزمینی و تمایل شدید مردم به داشتن استقلال، از سال ۱۹۶۲ به‌انجام کارهای بزرگ دست زده، و به‌پیشرفت قابل ملاحظه‌ئی نائل آمده است. به‌اندازه مساحت فرانسه وسعت دارد و بعد از سودان پهناورترین کشور آفریقایی است.<br /> <br /> بیش‌تر سطح این کشور را کویر پوشانده است به‌طوری که ۹۶ درصد از جمعیت آن (۱۸/۲۵۰/۰۰۰ نفر تا ژانویه ۱۹۷۸) در کوهستان‌ها و کرانۀ مدیترانه زندگی می‌کنند، در واقع فقط یک ششک از کلّ مساحت این کشور قابل زیستن است.<br /> <br /> بنابراین میزان تراکم نسبی جمعیت، (یعنی رقم ۷/۳۱) صرفاً یک رقم مجازی است. در استانهای جنوبی کشور نسبت جمعیت یک نفر در هر کیلومتر است، حال آنکه در شهر &#039;&#039;&#039;الجزیره&#039;&#039;&#039; این نسبت به ۲۵۳۰ نفر در هر کیلومتر می‌رسد. گذشته از پایتخت که حدود یک میلیون و هشت صدهزار نفر جمعیت دارد، سایر شهرهای بزرگ از قبیل &#039;&#039;&#039;لوران&#039;&#039;&#039; در غرب (۵۰۰ هزار نفر) &#039;&#039;&#039;کنستانتین&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;آنابا&#039;&#039;&#039; در شرق جمعیت‌شان به ترتیب دارای ۴۳۰ هزار و ۳۴۰ هزارنفر است. دراین کشور مهاجرت روستائیان به‌شهرها به‌سرعت عجیبی ادامه دارد، به‌همین دلیل شهرها دائماً درحال گسترش بوده و وسیع‌تر می‌شوند، امروزه ۴۰ درصد ازکلّ جمعیت این کشور در شهرها زندگی می‌کنند و این کشور را با مشکلات بزرگی چون کار و مسکن مواجه کرده است. با توجه به‌این کهمیزان رشد جمعیت دراین کشور یکی از بالاترین حدنصاب‌های رشد جمعیت در دنیا است حلّ این مسائل فوق‌العاده مشکل به‌نظر می‌رسد. درحال حاضر میزان تولید مثل بالغ بر ۳/۲ درصد است. و ۶۰ درصد جمعیت این کشور کمتر از ۱۸ سال سن دارند. اگر رشد تولیدِ مثلِ فعلی را ملاک قرار دهیم، جمعیت این کشور در سال ۱۹۹۰ به ۲۴/۵ میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه کم‌تر از نیمی از جمعیت این کشور هنوز دهقان‌اند، امّا کشاورزی فقط ۷ درصد تولید ناخالص ملّی را تشکیل می‌دهد. درحالیکه تعداد مزارعِ خودگردان و شرکت‌های تعاونی روبه‌ازدیاد است بیش ازنیمی از زمین‌های زراعی در کنترل مالکیت خصوصی و استثمارِ فردی است. بی‌توجهی به وضع زراعت در دو برنامۀ چهارساله (از سال ۱۹۷۰) باعث رکود نسبی کشاورزی در الجزایر نشده است. مقادیر مهم و روزافزونی از مواد غذائی (چون غلّات، لبنیات، روغن‌های گیاهی، شکر و غیره) برای مصرف داخلی یا در واقع پر کردن شکم مردم باید از خارج تأمین شود. این واقعیت سبب خواهد شد که در برنامه‌های آیندۀ آبادانی کشور در سرمایه‌گذاری کشاورزی به‌مسائلی از قبیل آب‌رسانی بیش‌تر توجه شود. در مقابله با مشکلات کشاورزی منابع زیرزمینی الجزایر قابل ملاحظه است، ذخائر معادن آهن (مانند معدن &#039;&#039;&#039;قاراجبیله&#039;&#039;&#039; که هنوز بهره‌برداری نشده) باید در آینده بتواند صنایع عظیم ذوب آهن را تغزیه کند. ذخائر فسفات برای تولید کود شیمیائی در برنامه‌های درازمدت قادر به تأمین احتیاجات این کشور است. ذخائر نفت و گاز جنوب صحرا بهترین امکانات را در راه پیشرفت الجزایر فراهم آورده، چنان که استخراج مواد نفتی تا سال ۱۹۷۸ پیش از ۳۳ درصد تولید ناخالص ملّی راتشکیل می‌داد. با آن که ذخائر نفتی الجزایر نسبتاً محدود است از بهره برداری از منابع گاز طبیعی این کشور، که یکی از غنی‌ترین مخازن موجود جهان است بخش عظیمی از درآمد صادراتی از درآمد صادراتی این کشور را تأمین خواهد کرد.<br /> سیاست برنامه‌ریزی که در سال ۱۹۵۶ دنبال شد شامل یک پیش‌برنامۀ سه ساله (۱۹۶۹-۱۹۶۷) و دو برنامه چهارساله (۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴) است که بیش‌تر در جهت تبدیل درآمدهای نفتی به‌سرمایه‌گذاری درازمدت بوده تا بتواند شالودۀ ایجاد صنعت نیرومندی باشد که توانِ پاسخگوئی به‌نیازهای کشور را داشته باشد. دستگاه صنعتی الجزایر نه تنها می‌تواند اکثر این هیدروکربورها را در مناطق &#039;&#039;&#039;آرزیو&#039;&#039;&#039; (ARZEW) و &#039;&#039;&#039;ساکیکدا&#039;&#039;&#039; SAKIKDA به‌مواد تصفیه شده، و گاز طبیعی را به‌گاز مایع تبدیل کرده، سپس آن‌ها را از راه دریائی صادر نماید؛ بلکه اخیراً خودکفائی در صنایع سیمان، ذوب آهن، مواد پلاستیکی و کود شیمیائی کشور را تضمین کرده است. تجارت خارجی الجزایر سال‌ها تحت تأثیر روابط امتیازی با فرانسه بوده است. و حال آن که در سال‌های اخیر تغییرات مهم ساختاری بخصوص در زمینۀ صادرات رخ داده است. بدین ترتیب، درحالی که سهم بازار مشترک در سال‌های ۷۹-۱۳۷۵، از ۵۴ به ۳۸ درصد تقلیل یافته است. در رابطه واردات، سهم شرکای مختلف این کشور دچار تغییرات بسیار کمی شده است: نکته‌ئی که لازم به‌تذکر است تقلیل میزان واردات از فرانسه است. واردات از فرانسه ۳۴/۹ درصد کل واردات سال ۱۹۷۵ بود – در سال ۱۹۷۷ این میزان به ۲۴ درصد تقلیل یافت. تجدید نظر در توزیع روابط تجاری الجزایر از سیاست صریح مستقل اقتصادی و سیاسی‌ئی حاصل شده است که این کشور از آغاز استقلال دنبال می‌کند.<br /> <br /> ==&#039;&#039;&#039;برنامه صنعتی کردن فشرده&#039;&#039;&#039;==<br /> <br /> برای الجزایر صنعتی کردن فشرده انتخابی است غیرقابل برگشت که امروز در مقابل رشد جمعیت و حل مشکلات کشاورزی فوریت پیدا کرده است. الجزایر به‌سرعت روبه‌تکوین بوده، هر روز سریع‌تر پیش می‌رود به‌طوری که در کم‌تر ازبیست سال این‌کشور زراعیِ صادرکننده مرکبّات و شراب، از کارخانه‌های متعدد انباشته شده است. التبه حدنصاب سرعت صنعتی کردن و اهمیت تغییرات اقتصادی و اجتماعی که به‌دنبال دارد خالی از مشکلات انطباقی نیست. آیا برای رسیدن به‌یک نوع استقلال صنعتی درازمدت باید به‌ساختن صنایع سنگین با هزینه‌هائی گزاف مبادرت ورزید یا به‌عکس، تغییرات اساسی در برنامه‌ها به‌کار برده، صنایع سبک و کشاورزی را تشویق کرده؟ چه نسبتی از منابع طبیعی باید به سرمایه‌گذاری اختصاص یابد و چه نسبتی به مصرف؟ تنها کنگره فوق‌العاده FNL (حزب آزادیبخش ملّی) که تا پایان سال جاری درجهت هماهنگی حل مشکلات اساسی اقتصادی-اجتماعی تشکیل خواهد شد، جواب سئوالات فوق را داده و حل مشکلات مربوط به‌انتخاب نوع تکنولوژی و تربیت نیروی کارائی را به‌عهده خواهد گرفت. ولی علی‌رغم هرگونه تصحیح در برنامه‌ها معذلک در دو تصمیم اساسی که در سال ۱۹۵۶ از طرف رئیس جمهور وقت &#039;&#039;&#039;بومدین&#039;&#039;&#039; گرفته شده و در قانون اساسی (درسال ۱۹۷۶) ذکر شد و مورد تأیید رئیس جمهور کنونی &#039;&#039;&#039;شاذلی&#039;&#039;&#039; نیز قرار گرفته تغییری صورت نخواهد گرفت، این دو اصل عبارتند از انتخاب راه سوسیالیستی و اصول صنعتی کردن سریع اقتصاد. عللی که در آن زمان این تصمیمات را توجیه می‌کرد در واقع هنوز نیز وجود دارد مانند مشکل رشد سریع جمعیت، چنانکه قبلاً ذکر شد الجزایر یکی از بالاترین میزان‌های تولید مثل در جهان را داراست (۳/۲ درصد در سال) و جمعیتش از ۹ میلیون نفر در سال ۱۹۶۰ به ۱۸/۲ میلیون نفر در سال ۱۹۷۸ رسیده و به‌احتمال زیاد به ۳۵ میلیون نفر در اواخر قرن خواهد رسید. از آن‌جا که شرایط طبیعی امکانات توسعه کشاورزی را محدود ساخته ( بیش از ۷ میلیون هکتار یعنی فقط ۳ درصد از زمین‌ها قابل کشت‌اند،) تنها راه حل قابل پیش‌بینی برای مبارزه با مسأله ایجاد کار در درازمدت، صنعتی کردن به‌نظر می‌رسد. ساده‌ترین استراتژی عبارت است از به‌کار انداختن صنایع سبک برای ساختن تولیدات مصرفی روزمرّه جهت جوابگوئی به‌خواسته‌های داخلی بدون توسّل به واردات، و یا مانند اغلب کشورهای دنیای سوم بالا بردن سطح تولید به‌خاطر صدور به‌کشورهای صنعتی. به‌هرحال مسئولان کشور الجزایر راه جاه‌طلبانه‌تری را انتخاب کرده‌اند و آن پیشرفت کشور از طریق سرمایه‌گذاری بر روی صنایع سنگین می‌باشد و به‌عبارت دیگر بر روی «صنایع صنعت ساز». لکن این راه مستلزم یک دوران سخت و طولانی است. به‌عبارت دیگر «صنایع صنعت ساز» برای اولین‌بار در الجزایر به‌کار برده شده و از آن پس عالمگیر شده است. استراتژی که از بدوِ حرکت برای پیاده کردن صنایع پایه‌ئی طرح ریزی شده یا به عبارت دیگر صنایع که خود مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی بوده در ضمن کابرد آن تأثیرات «صنعت ساز» داشته و اقتصاد را به‌طور کلی تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیش برنامۀ سه سالۀ ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و برنامۀ چهار ساله ۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴ به‌طور کلی از منطق این استراتژی ناشی شده‌اند. از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۷ کم‌تر از ۸۰ میلیارد دینار{{نشان|*}} یعنی ۴۵ درصد از سرمایه‌گذاری به‌بخش صنعتی اختصاص داده شده است (۱/۸ میلیارد دینار در سال برای سال‌های ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و بیش از ۱۵ میلیارد برای سال ۱۹۷۷) از این‌رو الجزایر ازنظر سرمایه‌گذاری صنعتی سرانه در رأس کشورهای مدیترانه قرار گرفته و از یوگسلاوی و حتی جنوب ایتالیا نیز بالاتر می‌باشد. در سال ۱۹۷۱ در اثر ملّی شدن صنایع نفت کشور الجزایر با دادن حق تقدم به‌توسعه و بهره‌برداری از گاز طبیعی و نفا امکانات فراوانی از نظر محتمل شدن هزینۀ سرمایه‌گذاری در صنایع بدون داشتن وابستگی به‌شبکۀ وام‌های اقتصادی بین‌المللی پیدا کرد. در نتیجه با بالا رفتن قیمت نفت و به‌علاوه با افزایش منظم تولید (از ۲۰ میلیون تن در سال ۱۹۶۲ به ۵۷/۲ میلیون تن در سال ۱۹۷۸ رسیده) مجموع درآمدهای نفتی الجزایر درواقع چند برابر شده به‌طوری که در سال گذشته به ۱۶/۵ میلیارد دینار رسیده. از آنجا که مخازن زیرزمینی نفت به‌سرعت در حال خالی دن هستند (مگر در صورت کشفیات مهم در غیر این صورت با آهنگ استخراج فعلی برای بیش از پانزده الی بیست سال نفت باقی نمانده است.) بیش از ده سال است که سرمایه‌گذاری مهمی برای تسریع بهره‌برداری از مخازن عظیم گاز طبیعی در صحرا صورت گرفته مانند سختمان یک شبکه لوله‌کشی گاز که مقداری از آن به‌اتمام رسیده و نیز یک سری کارخانجات جهت تبدیل گاز طبیعی به مایع (در ارزیو ARZEW و اِسکیکدا SKIKDA در کناره دریای مدیترانه) که باید از سال ۱۹۸۵ الجزایر را تبدیل به‌بزرگ‌ترین صادر کننده گاز در جهان کند و از فروش ۷/۶ میلیارد مترمکعب (یعنی ۱۰ برابر بیش‌تر از سال ۱۹۷۸) مبلغی معادل 12 میلیارد دلار درآمد خواهد داشت. بالا رفتن سریع درآمدهای نفتی باعث تسریع آهنگ سرمایه‌گذاری تولیدی شد. برای پایه‌ریزی شبکه صنایع گوناگون ده سال طول کشید. همزمان با فعالیت‌های وسیع جهت رشد صنایع پایه از قبیل صنعت نفت و پتروشیمی، ذوب آهن، صنایع مکانیکی، سیمان و مواد ساختمانی و غیره، که دارای تقدم‌اند.) تعداد زیادی نیز صنایع سبک تبدیلی از قبیل نساجی، لباس دوزی، مواد غذائی، چوب، چرم، کفش‌سازی و غیره احداث گردیده‌اند. آهنگ تأسیس کارخانه‌ها نیز به طور خارق‌العاده‌ئی رو به‌ازدیاد گذاشته، به‌طوری که به‌ازای ۲۷۰ کارخانه که بین سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۱ ایجاد شده، فقط در سال ۱۹۷۸ تعداد ۲۰۰ کارخانه به‌کار افتاده‌اند. اکثر این واحدها متعلق به شرکت‌های بزرگ ملّی بوده و در جهت گسترش و ادارۀ شاخه‌های صنعتی مختلف کار می‌کنند. از قبیل سوناتراک برای نفت، سوناکوم برای صنایع مکانیکی و ماشین‌آلات وسونیک برای وسائل برقی. اغلب آنها به‌خاطر داشتن تجهیزات مدرن باعث شگفتی بازدیدکنندگان می‌شود. از آنجا که مسئولین الجزایر قصد دارند کشورشان را وارد تکنولوژی قرن بیستم کنند تردیدی در انتخاب مدرن‌ترین تکنیک‌ها ندارند. لیکن متأسفانه شروع کار این قبیل واحدهای بسیار مدرن بیش از آنچه پیش‌بینی می‌شد با اشکال روبه‌رو شده‌است. کمبود تجربه تکنیسین‌ها و کارگران ساده به‌طور کلی باعث کندی در استفاده کامل از این‌وسائل گردیده است به‌طوری که دائماً درالجزیره از مواردی صحبت می‌شود که مثلاً واحدی در طی سال‌های متوالی با ۵۰ و حتی ۳۰ درصد ظرفیتِ تولیدیش مشغول به‌کار است.<br /> <br /> ضعف شبکۀ حمل و نقل و تراکن شدید بنادر بزرگ این کشور نیز اغلب باعث اختلال در دستیابی به‌مواد اولیه می‌گردد که نتیجه آن عدم بازدهی در بعضی کارخانه‌هاست. پیشرفت سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مسائل تشکیلاتی و تربیت کادر مدام رو به‌بهبود است گرچه بعضی ازاین کارخانه‌ها مانند مجتمع کاغذسازی موستاقانم Mostaganem و یا کارخانه کود شیمیایی ARZEW ارزیو دارای مشکلاتِ فراوانند، امّا قدیم‌ترین واحدها به‌تدریج به‌سطح معقول تولید می‌رسند و تولید آنها به ۷۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت تولیدی‌شان رسیده است. مانند مجتمع تولید ذوب آهن اِل‌حجّار EL.HADJAR (۷۰ درصد) و یا کارخانه تبدیل گاز طبیعی به‌گاز مایع در اِسکیکدا SKIKDA (۸۵ درصد) که در شروع کار با مشکلات بزرگی روبه‌رو بودند. حتی نام کارخانه‌هائی کوچک نیز برده می‌شود. مثلاً، یکی از واحدهای تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع در ارزیو و چندین کارخانۀ آرد سازی که به‌خاطر کوشش فراوان در تربیت کادر و استفاده از ماشین‌آلات در ظرفیت بیش از حدّ تعیین شده توسط سازندگان آنان کار می‌کنند. مسأله پایین بودن سطح استفاده از ظرفیت تولیدی نسبتاً نگران‌کننده است به‌طوری که یکی از موضوعات اساسی بحث در مجامع اقتصادی را تشکیل می‌دهد. از اینروست که افزایش میزان تولید قیمت فروش محصولات را به‌همان نسبت افزایش می‌دهد. مگر این‌که واحدهای مربوطه مورد حمایت قرار گیرند. لکن این نمی‌تواند یک راه حل قطعی باشد.<br /> <br /> از طرف دیگر عملکرد بد این کارخانه‌ها٬ باعث وابستگی بیش از حد به‌متخصّصین خارجی می‌شود که باید مرتباً از تأمین کنندگان وسائل تولیدی درخواست کمک فنّی کنند.<br /> <br /> در زمان تعیین انتخاب‌های اصلی تکنولوژیکی است که الجزایر سرانجام باید تصمیم بگیرد که آیا تکنیک بسیار مدرن را که اداره‌اش مشکل است رها کند یا نه. به‌نظر می‌رسد که الجزایر در نقطهٔ عطفِ فرایند صنعتی شدن قرار گرفته است. این مطلب در نخستین ستون برنامه‌ریزی سال‌های ۱۹۶۶-۱۹۶۵ برای سال ۱۹۸۰ پیش‌بینی شده بود.<br /> <br /> ساختمان اولّین نسل صنایع پایه‌ئی در واقع خاتمه پیدا کرده است و تأثیر حاصل از این صنایع یا به‌قول تئوریسین‌های آن کشور «صنایع صنعت‌ساز» می‌توانند از این پس نقش مهمّی بازی کنند. پس دورانی آغاز خواهد شد که در آن صنایع تبدیلی برای ایجاد تدریجی «بافت صنعتی» واقعی باید به‌سرعت توسعه یابند.<br /> <br /> برنامه‌ریزی‌های متعددی جهت تشویق صنایع کوچک و متوسط در طول دومین برنامهٔ چهارساله ۱۹۷۷-۱۹۷۴ ریخته شده است ولی تأثیر آن‌ها تا به‌حال محدود بوده است. بدین ترتیب معلوم است که دو برنامه آیندهٔ دولت تأکید بر ایجاد واحدهای کوچک تبدیلی و مونتاژ خواهد داشت. همین صنایعی که احتیاج به‌تکنولوژی پیچیده نداشته بل‌که نیروی کار زیادی را به‌کار می‌گیرد. رشد صنایع سبک ممکن نیست مگر در صورت ارضاء نیازمندی‌های مصرف کنندگان داخلی. زیرا کالاهای «ساخت الجزایر» هنوز کمیاب‌تر از آن است که بتواند جوالگوی خواست‌ها و نیازهای مردمی باشند که سطح زندگی‌شان مرتباً در حال رشد است. خصوصاً در مورد کالاهای با دوام از قبیل تلویزیون٬ یخچال٬ دوچرخه‌موتوری که به‌محض خروج از کارخانه‌های کشور موفقیت بسیار کسب کرده‌اند.<br /> <br /> به‌عکس٬ اقتصاددانان و متخصّصان الجزایری در این مورد محتاطند. به‌طوری که می‌گویند معلوم نیست دولت بتواند کوشش در جهت سرمایه‌گذاری را رها کرده سهم بیش‌تری از منابع ملی را در اختیار مصرف کنندگان قرار دهد. باید خاطرنشان کرد که بدون شک الجزایر کشوری است که بالاترین میزان سرمایه‌گذاری در جهان را طی سال‌های اخیر به‌خود دیده است. قریب به‌نیمی از ثروت تولید شده توسط کشور، به‌طور منظم دوباره در کارخانه‌ها، راه‌ها، ساختمان‌ها و غیره سرمایه‌گذاری شده است.<br /> <br /> در سال &#039;&#039;&#039;1978&#039;&#039;&#039; رابطه بین سرمایه‌گذاری ثابت و تولید ناخالص ملّی (PNB)به &#039;&#039;&#039;55&#039;&#039;&#039; درصد رسیده طراحان برنامه‌ها معتقدند که تقلیل فوری این مشکل چندان آسان نیست. حتی اگر این سیاست مردم پسندانه نباشد. آن‌ها فقط ضرورت اساسی ادامه راه صنعتی شدن را متذکر نمی‌شوند بلکه سرمایه‌گذاری در بخش‌های دیگری که تا به‌حال به‌نادرستی به‌آنها بی‌توجهی شده را یادآوری می‌کند. آن‌ها می‌گویند که تقدم مطلقی که به‌تجهیزات صنعتی در طی ده سالۀ اخیر داده شده رکود و عقب‌ماندگی سریع در سایر زمینه‌های اقتصادی را به‌همراه داشته است که عدم تعادل‌های ناشی از آن باید فوراً جبران شود: مسکن و کشاورزی بهترین نمونه‌های آن است. تا آن‌جا که مربوط به‌مسکن است بحران در شهرهای بزرگ، ابعاد بی‌سابقه‌ئی به‌خود گرفته است. مساکن نه تنها کهنه و قدیمی بلکه پر ازدهام است. رشد جمعیت و مهاجرت روستائیان چنان بوده که از زمان استقلال بدین سو بیش از یک میلیون خانه مسکونی ساخته می‌شد تا به‌حال فقط بیش از یک پنجم این تعداد ساخته شده است. مقامات مسؤل اعلام کرده‌اند مطمئناً در ده سال آینده صدهزار خانه مسکونی ساخته خواهد شد. در مورد کشاورزی احتیاجات قابل ملاحظه‌تر است زیرا وضعیت بسیار جدی است، علی‌رغم آغاز انقلاب ارضی در سال&#039;&#039;&#039;1971&#039;&#039;&#039; که باعث تغییرات مهمی سامان دنیای روستائی شد (تقسیم زمین، ایجاد شرکت‌های تعاونی بهره‌برداری و غیره)دهقانان از کمک‌های مختصری برخوردار شدند (کم‌تر از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; درصد از بودجه سرمایه‌گذاری ملی)، در حالی که کشاورزان &#039;&#039;&#039;40&#039;&#039;&#039; درصد جمعیت الجزایر را تشکیل می‌دهند. و در حالی که صنعت بهترین کارگردان و کادرها را احتکار کرده؛ بهترین و حاصلخیزترین زمین‌های سواحل مدیترانه را تصاحب کرده و مقدار زیادی از آب‌های موجود را بلعیده، کشاورزی در حال نابودی است. چند مثال کافی‌ست تا به‌اهمیت مسأله پی ببریم؛ تولید تاکستان‌های کشور که بیش از &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هزار هکتار از زمین‌ها را پوشانداز &#039;&#039;&#039;8/3&#039;&#039;&#039; میلیون هکتولیتر در سال &#039;&#039;&#039;1976&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039;میلیون در سال گذشته رسیده است. در بعضی نواحی بازدهی از &#039;&#039;&#039;45&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;10&#039;&#039;&#039; هکتولیتر رسیده است و همین کاهش را نیز در مورد محصول گندم می‌توان مشاهده کرد؛ در عرض دو سال برداشت گندم از &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039; به &#039;&#039;&#039;7/1&#039;&#039;&#039; میلیون تن رسید و آمار تولید انواع میوه‌ها نیز در همین حدود است. در حالی که بلافاصله پس از استقلال الجزایر &#039;&#039;&#039;000/320&#039;&#039;&#039; تن مرکبات سیب‌زمینی و غیره صادر می‌کرده این رقم امروز به &#039;&#039;&#039;000/80&#039;&#039;&#039; تن رسیده است. به‌خاطر عدم مراقبت، نخل‌ها به‌طور متوسط هر کدام بیش از &#039;&#039;&#039;15&#039;&#039;&#039; کیلو و درخت‌های زیتون بیش از &#039;&#039;&#039;8&#039;&#039;&#039; کیلو تولید نمی‌کند در حالی که بازده باید بیش از چهار برابر این تعداد باشد. نتیجۀ فوری برای کشور عبارت است از اجبار به‌وارد کردن مبالغ فزاینده‌ئی از مواد غذائی. مثلاً در سال‌های خوب، یک میلیون کنتال غلات باید به‌مبلغ هنگفتی خریداری شود (و در سال‌های بین &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039; تا &#039;&#039;&#039;5/2&#039;&#039;&#039; میلیون کنتال). یک محاسبۀ ساده نشان می‌دهد که واردات مواد غذائی &#039;&#039;&#039;20&#039;&#039;&#039; درصد از درآمدهای ناشی از صدور صنایع ترکیبات نفتی را به‌خود جذب می‌کند. این بدان معناست که باید فوراً عکس‌العمل نشان داد و حتی خیلی سریع خصوصاً اگر هدف رسیدن به‌خودکفائی غذائی در سال &#039;&#039;&#039;2000&#039;&#039;&#039; هنوز صادق باشد. زیرا در آن موقع الجزایر باید غذای &#039;&#039;&#039;35&#039;&#039;&#039; میلیون نفر جمعیت را تأمین کند و به‌علاوه تمام متخصّصین در مورد راه حل توافق دارند که، نه تنها باید دهقانان از کمک‌های مهم تکنیکی و کارهای بزرگ آب‌رسانی بهره‌مند شوند بلکه باید سیاست تشویق تولید را گسترش داد. به‌ویژه با دادن فرصت‌هائی به‌بخش کشاورزی خصوصی که هنوز نصف دنیای روستائی الجزایر را تشکیل می‌دهد. از چند سال پیش تصمیم‌هائی در این زمینه اتخاذ شده است که بسط و تقویت آن‌ها به‌آینده بستگی دارد. در لحظه تعیین خطوط برنامه توسعۀ آینده مسؤلان برنامه‌ریزی باید تعادل تازه‌ئی از تقدم‌ها برقرار کنند. زیرا اگرچه احتیاج به‌سرمایه‌گذاری در تمام زمینه‌ها دیده می‌شود لیکن نمی‌توان به‌تمام آن‌ها همزمان پاسخ گفت. در این زمینه مانند زمینه‌های دیگر، تغییرات و تداوم این برنامه‌ها سیاست جدید اقتصادی الجزایر را تحت تأثیر قرار خواهند داد.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> از مجلۀ:<br /> <br /> Demain Lafrique<br /> <br /> سپتامبر 1979<br /> <br /> ترجمۀ: فرهاد فکور<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==پاورقی==<br /> {{پاورقی|*}} یک دینار الجزایر = یک فرانک و بیست سانتیم فرانسه (تقریباً).<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1&diff=29380 2012-02-03T22:25:25Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:22-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۷]]<br /> [[Image:22-098.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۸]]<br /> [[Image:22-099.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۹۹]]<br /> [[Image:22-100.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۰]]<br /> [[Image:22-101.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۱]]<br /> [[Image:22-102.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۲]]<br /> [[Image:22-103.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۳]]<br /> [[Image:22-104.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۰۴]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> الجزایر کشوری است نو که جمعیت آن را بیشتر جوان‌ها تشکیل می‌دهند و تراکم جمعیت درنقاط مختلف آن متفاوت است. این کشور به‌خاطر داشتن منابع غنی زیرزمینی و تمایل شدید مردم به داشتن استقلال، از سال ۱۹۶۲ به‌انجام کارهای بزرگ دست زده، و به‌پیشرفت قابل ملاحظه‌ئی نائل آمده است. به‌اندازه مساحت فرانسه وسعت دارد و بعد از سودان پهناورترین کشور آفریقایی است.<br /> <br /> بیش‌تر سطح این کشور را کویر پوشانده است به‌طوری که ۹۶ درصد از جمعیت آن (۱۸/۲۵۰/۰۰۰ نفر تا ژانویه ۱۹۷۸) در کوهستان‌ها و کرانۀ مدیترانه زندگی می‌کنند، در واقع فقط یک ششک از کلّ مساحت این کشور قابل زیستن است.<br /> <br /> بنابراین میزان تراکم نسبی جمعیت، (یعنی رقم ۷/۳۱) صرفاً یک رقم مجازی است. در استانهای جنوبی کشور نسبت جمعیت یک نفر در هر کیلومتر است، حال آنکه در شهر &#039;&#039;&#039;الجزیره&#039;&#039;&#039; این نسبت به ۲۵۳۰ نفر در هر کیلومتر می‌رسد. گذشته از پایتخت که حدود یک میلیون و هشت صدهزار نفر جمعیت دارد، سایر شهرهای بزرگ از قبیل &#039;&#039;&#039;لوران&#039;&#039;&#039; در غرب (۵۰۰ هزار نفر) &#039;&#039;&#039;کنستانتین&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;آنابا&#039;&#039;&#039; در شرق جمعیت‌شان به ترتیب دارای ۴۳۰ هزار و ۳۴۰ هزارنفر است. دراین کشور مهاجرت روستائیان به‌شهرها به‌سرعت عجیبی ادامه دارد، به‌همین دلیل شهرها دائماً درحال گسترش بوده و وسیع‌تر می‌شوند، امروزه ۴۰ درصد ازکلّ جمعیت این کشور در شهرها زندگی می‌کنند و این کشور را با مشکلات بزرگی چون کار و مسکن مواجه کرده است. با توجه به‌این کهمیزان رشد جمعیت دراین کشور یکی از بالاترین حدنصاب‌های رشد جمعیت در دنیا است حلّ این مسائل فوق‌العاده مشکل به‌نظر می‌رسد. درحال حاضر میزان تولید مثل بالغ بر ۳/۲ درصد است. و ۶۰ درصد جمعیت این کشور کمتر از ۱۸ سال سن دارند. اگر رشد تولیدِ مثلِ فعلی را ملاک قرار دهیم، جمعیت این کشور در سال ۱۹۹۰ به ۲۴/۵ میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه کم‌تر از نیمی از جمعیت این کشور هنوز دهقان‌اند، امّا کشاورزی فقط ۷ درصد تولید ناخالص ملّی را تشکیل می‌دهد. درحالیکه تعداد مزارعِ خودگردان و شرکت‌های تعاونی روبه‌ازدیاد است بیش ازنیمی از زمین‌های زراعی در کنترل مالکیت خصوصی و استثمارِ فردی است. بی‌توجهی به وضع زراعت در دو برنامۀ چهارساله (از سال ۱۹۷۰) باعث رکود نسبی کشاورزی در الجزایر نشده است. مقادیر مهم و روزافزونی از مواد غذائی (چون غلّات، لبنیات، روغن‌های گیاهی، شکر و غیره) برای مصرف داخلی یا در واقع پر کردن شکم مردم باید از خارج تأمین شود. این واقعیت سبب خواهد شد که در برنامه‌های آیندۀ آبادانی کشور در سرمایه‌گذاری کشاورزی به‌مسائلی از قبیل آب‌رسانی بیش‌تر توجه شود. در مقابله با مشکلات کشاورزی منابع زیرزمینی الجزایر قابل ملاحظه است، ذخائر معادن آهن (مانند معدن &#039;&#039;&#039;قاراجبیله&#039;&#039;&#039; که هنوز بهره‌برداری نشده) باید در آینده بتواند صنایع عظیم ذوب آهن را تغزیه کند. ذخائر فسفات برای تولید کود شیمیائی در برنامه‌های درازمدت قادر به تأمین احتیاجات این کشور است. ذخائر نفت و گاز جنوب صحرا بهترین امکانات را در راه پیشرفت الجزایر فراهم آورده، چنان که استخراج مواد نفتی تا سال ۱۹۷۸ پیش از ۳۳ درصد تولید ناخالص ملّی راتشکیل می‌داد. با آن که ذخائر نفتی الجزایر نسبتاً محدود است از بهره برداری از منابع گاز طبیعی این کشور، که یکی از غنی‌ترین مخازن موجود جهان است بخش عظیمی از درآمد صادراتی از درآمد صادراتی این کشور را تأمین خواهد کرد.<br /> سیاست برنامه‌ریزی که در سال ۱۹۵۶ دنبال شد شامل یک پیش‌برنامۀ سه ساله (۱۹۶۹-۱۹۶۷) و دو برنامه چهارساله (۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴) است که بیش‌تر در جهت تبدیل درآمدهای نفتی به‌سرمایه‌گذاری درازمدت بوده تا بتواند شالودۀ ایجاد صنعت نیرومندی باشد که توانِ پاسخگوئی به‌نیازهای کشور را داشته باشد. دستگاه صنعتی الجزایر نه تنها می‌تواند اکثر این هیدروکربورها را در مناطق &#039;&#039;&#039;آرزیو&#039;&#039;&#039; (ARZEW) و &#039;&#039;&#039;ساکیکدا&#039;&#039;&#039; SAKIKDA به‌مواد تصفیه شده، و گاز طبیعی را به‌گاز مایع تبدیل کرده، سپس آن‌ها را از راه دریائی صادر نماید؛ بلکه اخیراً خودکفائی در صنایع سیمان، ذوب آهن، مواد پلاستیکی و کود شیمیائی کشور را تضمین کرده است. تجارت خارجی الجزایر سال‌ها تحت تأثیر روابط امتیازی با فرانسه بوده است. و حال آن که در سال‌های اخیر تغییرات مهم ساختاری بخصوص در زمینۀ صادرات رخ داده است. بدین ترتیب، درحالی که سهم بازار مشترک در سال‌های ۷۹-۱۳۷۵، از ۵۴ به ۳۸ درصد تقلیل یافته است. در رابطه واردات، سهم شرکای مختلف این کشور دچار تغییرات بسیار کمی شده است: نکته‌ئی که لازم به‌تذکر است تقلیل میزان واردات از فرانسه است. واردات از فرانسه ۳۴/۹ درصد کل واردات سال ۱۹۷۵ بود – در سال ۱۹۷۷ این میزان به ۲۴ درصد تقلیل یافت. تجدید نظر در توزیع روابط تجاری الجزایر از سیاست صریح مستقل اقتصادی و سیاسی‌ئی حاصل شده است که این کشور از آغاز استقلال دنبال می‌کند.<br /> <br /> ==&#039;&#039;&#039;برنامه صنعتی کردن فشرده&#039;&#039;&#039;==<br /> <br /> برای الجزایر صنعتی کردن فشرده انتخابی است غیرقابل برگشت که امروز در مقابل رشد جمعیت و حل مشکلات کشاورزی فوریت پیدا کرده است. الجزایر به‌سرعت روبه‌تکوین بوده، هر روز سریع‌تر پیش می‌رود به‌طوری که در کم‌تر ازبیست سال این‌کشور زراعیِ صادرکننده مرکبّات و شراب، از کارخانه‌های متعدد انباشته شده است. التبه حدنصاب سرعت صنعتی کردن و اهمیت تغییرات اقتصادی و اجتماعی که به‌دنبال دارد خالی از مشکلات انطباقی نیست. آیا برای رسیدن به‌یک نوع استقلال صنعتی درازمدت باید به‌ساختن صنایع سنگین با هزینه‌هائی گزاف مبادرت ورزید یا به‌عکس، تغییرات اساسی در برنامه‌ها به‌کار برده، صنایع سبک و کشاورزی را تشویق کرده؟ چه نسبتی از منابع طبیعی باید به سرمایه‌گذاری اختصاص یابد و چه نسبتی به مصرف؟ تنها کنگره فوق‌العاده FNL (حزب آزادیبخش ملّی) که تا پایان سال جاری درجهت هماهنگی حل مشکلات اساسی اقتصادی-اجتماعی تشکیل خواهد شد، جواب سئوالات فوق را داده و حل مشکلات مربوط به‌انتخاب نوع تکنولوژی و تربیت نیروی کارائی را به‌عهده خواهد گرفت. ولی علی‌رغم هرگونه تصحیح در برنامه‌ها معذلک در دو تصمیم اساسی که در سال ۱۹۵۶ از طرف رئیس جمهور وقت &#039;&#039;&#039;بومدین&#039;&#039;&#039; گرفته شده و در قانون اساسی (درسال ۱۹۷۶) ذکر شد و مورد تأیید رئیس جمهور کنونی &#039;&#039;&#039;شاذلی&#039;&#039;&#039; نیز قرار گرفته تغییری صورت نخواهد گرفت، این دو اصل عبارتند از انتخاب راه سوسیالیستی و اصول صنعتی کردن سریع اقتصاد. عللی که در آن زمان این تصمیمات را توجیه می‌کرد در واقع هنوز نیز وجود دارد مانند مشکل رشد سریع جمعیت، چنانکه قبلاً ذکر شد الجزایر یکی از بالاترین میزان‌های تولید مثل در جهان را داراست (۳/۲ درصد در سال) و جمعیتش از ۹ میلیون نفر در سال ۱۹۶۰ به ۱۸/۲ میلیون نفر در سال ۱۹۷۸ رسیده و به‌احتمال زیاد به ۳۵ میلیون نفر در اواخر قرن خواهد رسید. از آن‌جا که شرایط طبیعی امکانات توسعه کشاورزی را محدود ساخته ( بیش از ۷ میلیون هکتار یعنی فقط ۳ درصد از زمین‌ها قابل کشت‌اند،) تنها راه حل قابل پیش‌بینی برای مبارزه با مسأله ایجاد کار در درازمدت، صنعتی کردن به‌نظر می‌رسد. ساده‌ترین استراتژی عبارت است از به‌کار انداختن صنایع سبک برای ساختن تولیدات مصرفی روزمرّه جهت جوابگوئی به‌خواسته‌های داخلی بدون توسّل به واردات، و یا مانند اغلب کشورهای دنیای سوم بالا بردن سطح تولید به‌خاطر صدور به‌کشورهای صنعتی. به‌هرحال مسئولان کشور الجزایر راه جاه‌طلبانه‌تری را انتخاب کرده‌اند و آن پیشرفت کشور از طریق سرمایه‌گذاری بر روی صنایع سنگین می‌باشد و به‌عبارت دیگر بر روی «صنایع صنعت ساز». لکن این راه مستلزم یک دوران سخت و طولانی است. به‌عبارت دیگر «صنایع صنعت ساز» برای اولین‌بار در الجزایر به‌کار برده شده و از آن پس عالمگیر شده است. استراتژی که از بدوِ حرکت برای پیاده کردن صنایع پایه‌ئی طرح ریزی شده یا به عبارت دیگر صنایع که خود مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی بوده در ضمن کابرد آن تأثیرات «صنعت ساز» داشته و اقتصاد را به‌طور کلی تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیش برنامۀ سه سالۀ ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و برنامۀ چهار ساله ۱۹۷۳-۱۹۷۰ و ۱۹۷۷-۱۹۷۴ به‌طور کلی از منطق این استراتژی ناشی شده‌اند. از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۷ کم‌تر از ۸۰ میلیارد دینار{{نشان|*}} یعنی ۴۵ درصد از سرمایه‌گذاری به‌بخش صنعتی اختصاص داده شده است (۱/۸ میلیارد دینار در سال برای سال‌های ۱۹۶۹-۱۹۶۷ و بیش از ۱۵ میلیارد برای سال ۱۹۷۷) از این‌رو الجزایر ازنظر سرمایه‌گذاری صنعتی سرانه در رأس کشورهای مدیترانه قرار گرفته و از یوگسلاوی و حتی جنوب ایتالیا نیز بالاتر می‌باشد. در سال ۱۹۷۱ در اثر ملّی شدن صنایع نفت کشور الجزایر با دادن حق تقدم به‌توسعه و بهره‌برداری از گاز طبیعی و نفا امکانات فراوانی از نظر محتمل شدن هزینۀ سرمایه‌گذاری در صنایع بدون داشتن وابستگی به‌شبکۀ وام‌های اقتصادی بین‌المللی پیدا کرد. در نتیجه با بالا رفتن قیمت نفت و به‌علاوه با افزایش منظم تولید (از ۲۰ میلیون تن در سال ۱۹۶۲ به ۵۷/۲ میلیون تن در سال ۱۹۷۸ رسیده) مجموع درآمدهای نفتی الجزایر درواقع چند برابر شده به‌طوری که در سال گذشته به ۱۶/۵ میلیارد دینار رسیده. از آنجا که مخازن زیرزمینی نفت به‌سرعت در حال خالی دن هستند (مگر در صورت کشفیات مهم در غیر این صورت با آهنگ استخراج فعلی برای بیش از پانزده الی بیست سال نفت باقی نمانده است.) بیش از ده سال است که سرمایه‌گذاری مهمی برای تسریع بهره‌برداری از مخازن عظیم گاز طبیعی در صحرا صورت گرفته مانند سختمان یک شبکه لوله‌کشی گاز که مقداری از آن به‌اتمام رسیده و نیز یک سری کارخانجات جهت تبدیل گاز طبیعی به مایع (در ارزیو ARZEW و اِسکیکدا SKIKDA در کناره دریای مدیترانه) که باید از سال ۱۹۸۵ الجزایر را تبدیل به‌بزرگ‌ترین صادر کننده گاز در جهان کند و از فروش ۷/۶ میلیارد مترمکعب (یعنی ۱۰ برابر بیش‌تر از سال ۱۹۷۸) مبلغی معادل 12 میلیارد دلار درآمد خواهد داشت. بالا رفتن سریع درآمدهای نفتی باعث تسریع آهنگ سرمایه‌گذاری تولیدی شد. برای پایه‌ریزی شبکه صنایع گوناگون ده سال طول کشید. همزمان با فعالیت‌های وسیع جهت رشد صنایع پایه از قبیل صنعت نفت و پتروشیمی، ذوب آهن، صنایع مکانیکی، سیمان و مواد ساختمانی و غیره، که دارای تقدم‌اند.) تعداد زیادی نیز صنایع سبک تبدیلی از قبیل نساجی، لباس دوزی، مواد غذائی، چوب، چرم، کفش‌سازی و غیره احداث گردیده‌اند. آهنگ تأسیس کارخانه‌ها نیز به طور خارق‌العاده‌ئی رو به‌ازدیاد گذاشته، به‌طوری که به‌ازای ۲۷۰ کارخانه که بین سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۷۱ ایجاد شده، فقط در سال ۱۹۷۸ تعداد ۲۰۰ کارخانه به‌کار افتاده‌اند. اکثر این واحدها متعلق به شرکت‌های بزرگ ملّی بوده و در جهت گسترش و ادارۀ شاخه‌های صنعتی مختلف کار می‌کنند. از قبیل سوناتراک برای نفت، سوناکوم برای صنایع مکانیکی و ماشین‌آلات وسونیک برای وسائل برقی. اغلب آنها به‌خاطر داشتن تجهیزات مدرن باعث شگفتی بازدیدکنندگان می‌شود. از آنجا که مسئولین الجزایر قصد دارند کشورشان را وارد تکنولوژی قرن بیستم کنند تردیدی در انتخاب مدرن‌ترین تکنیک‌ها ندارند. لیکن متأسفانه شروع کار این قبیل واحدهای بسیار مدرن بیش از آنچه پیش‌بینی می‌شد با اشکال روبه‌رو شده‌است. کمبود تجربه تکنیسین‌ها و کارگران ساده به‌طور کلی باعث کندی در استفاده کامل از این‌وسائل گردیده است به‌طوری که دائماً درالجزیره از مواردی صحبت می‌شود که مثلاً واحدی در طی سال‌های متوالی با ۵۰ و حتی ۳۰ درصد ظرفیتِ تولیدیش مشغول به‌کار است.<br /> <br /> ضعف شبکۀ حمل و نقل و تراکن شدید بنادر بزرگ این کشور نیز اغلب باعث اختلال در دستیابی به‌مواد اولیه می‌گردد که نتیجه آن عدم بازدهی در بعضی کارخانه‌هاست. پیشرفت سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مسائل تشکیلاتی و تربیت کادر مدام رو به‌بهبود است گرچه بعضی ازاین کارخانه‌ها مانند مجتمع کاغذسازی موستاقانم Mostaganem و یا کارخانه کود شیمیایی ARZEW ارزیو دارای مشکلاتِ فراوانند، امّا قدیم‌ترین واحدها به‌تدریج به‌سطح معقول تولید می‌رسند و تولید آنها به ۷۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت تولیدی‌شان رسیده است. مانند مجتمع تولید ذوب آهن اِل‌حجّار EL.HADJAR (۷۰ درصد) و یا کارخانه تبدیل گاز طبیعی به‌گاز مایع در اِسکیکدا SKIKDA (۸۵ درصد) که در شروع کار با مشکلات بزرگی روبه‌رو بودند. حتی نام کارخانه‌هائی کوچک نیز برده می‌شود. مثلاً، یکی از واحدهای تبدیل گاز طبیعی به گاز مایع در ارزیو و چندین کارخانۀ آرد سازی که به‌خاطر کوشش فراوان در تربیت کادر و استفاده از ماشین‌آلات در ظرفیت بیش از حدّ تعیین شده توسط سازندگان آنان کار می‌کنند. مسأله پایین بودن سطح استفاده از ظرفیت تولیدی نسبتاً نگران‌کننده است به‌طوری که یکی از موضوعات اساسی بحث در مجامع اقتصادی را تشکیل می‌دهد. از اینروست که افزایش میزان تولید قیمت فروش محصولات را به‌همان نسبت افزایش می‌دهد. مگر این‌که واحدهای مربوطه مورد حمایت قرار گیرند. لکن این نمی‌تواند یک راه حل قطعی باشد.<br /> <br /> از طرف دیگر عملکرد بد این کارخانه‌ها٬ باعث وابستگی بیش از حد به‌متخصّصین خارجی می‌شود که باید مرتباً از تأمین کنندگان وسائل تولیدی درخواست کمک فنّی کنند.<br /> <br /> در زمان تعیین انتخاب‌های اصلی تکنولوژیکی است که الجزایر سرانجام باید تصمیم بگیرد که آیا تکنیک بسیار مدرن را که اداره‌اش مشکل است رها کند یا نه. به‌نظر می‌رسد که الجزایر در نقطهٔ عطفِ فرایند صنعتی شدن قرار گرفته است. این مطلب در نخستین ستون برنامه‌ریزی سال‌های ۱۹۶۶-۱۹۶۵ برای سال ۱۹۸۰ پیش‌بینی شده بود.<br /> <br /> ساختمان اولّین نسل صنایع پایه‌ئی در واقع خاتمه پیدا کرده است و تأثیر حاصل از این صنایع یا به‌قول تئوریسین‌های آن کشور «صنایع صنعت‌ساز» می‌توانند از این پس نقش مهمّی بازی کنند. پس دورانی آغاز خواهد شد که در آن صنایع تبدیلی برای ایجاد تدریجی «بافت صنعتی» واقعی باید به‌سرعت توسعه یابند.<br /> <br /> برنامه‌ریزی‌های متعددی جهت تشویق صنایع کوچک و متوسط در طول دومین برنامهٔ چهارساله ۱۹۷۷-۱۹۷۴ ریخته شده است ولی تأثیر آن‌ها تا به‌حال محدود بوده است. بدین ترتیب معلوم است که دو برنامه آیندهٔ دولت تأکید بر ایجاد واحدهای کوچک تبدیلی و مونتاژ خواهد داشت. همین صنایعی که احتیاج به‌تکنولوژی پیچیده نداشته بل‌که نیروی کار زیادی را به‌کار می‌گیرد. رشد صنایع سبک ممکن نیست مگر در صورت ارضاء نیازمندی‌های مصرف کنندگان داخلی. زیرا کالاهای «ساخت الجزایر» هنوز کمیاب‌تر از آن است که بتواند جوالگوی خواست‌ها و نیازهای مردمی باشند که سطح زندگی‌شان مرتباً در حال رشد است. خصوصاً در مورد کالاهای با دوام از قبیل تلویزیون٬ یخچال٬ دوچرخه‌موتوری که به‌محض خروج از کارخانه‌های کشور موفقیت بسیار کسب کرده‌اند.<br /> <br /> به‌عکس٬ اقتصاددانان و متخصّصان الجزایری در این مورد محتاطند. به‌طوری که می‌گویند معلوم نیست دولت بتواند کوشش در جهت سرمایه‌گذاری را رها کرده سهم بیش‌تری از منابع ملی را در اختیار مصرف<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==پاورقی==<br /> {{پاورقی|*}} یک دینار الجزایر = یک فرانک و بیست سانتیم فرانسه (تقریباً).<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8&diff=29106 2012-01-31T21:39:03Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:33-086.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۶]]<br /> [[Image:33-087.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۷]]<br /> [[Image:33-088.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۸]]<br /> [[Image:33-089.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۹]]<br /> [[Image:33-090.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۰]]<br /> [[Image:33-091.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۱]]<br /> [[Image:33-092.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۲]]<br /> [[Image:33-093.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۳]]<br /> [[Image:33-094.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۴]]<br /> [[Image:33-095.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۵]]<br /> [[Image:33-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:33-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۷]]<br /> <br /> {{ناقص}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> == &#039;&#039;&#039;۱&#039;&#039;&#039; ==<br /> <br /> <br /> تجربهٔ اعتصابات در اروپا نشان می‌دهد که هیچ گاه تدارک کار به اندازهٔ کافی فراهم آورده نشده است. اگر قرار باشد کارگران یکّه نخورند، اپوزیسیون انقلابی درون اتحادیه‌های کارگری و اتحادیه‌های کارگری مستقل انقلابی باید کار خود را به نحو زیر پیش ببرند:<br /> <br /> ::۱- اتحادیه‌های انقلابی و گروه‌های اپوزیسیون درون اتحادیه‌های غیرانقلابی باید در تمام رشته‌های صنعت، با فعالیت روزمرهٔ خود، کارگران را برای درگیری‌های قریب‌الوقوع میان کار و سرمایه آماده کنند.<br /> <br /> ::۲- با پدیدار شدن نخستین علائم نارضائی در میان کارگران یا آشکار شدن مقاصد تجاوزگرانهٔ کارفرمایان علیه کارگران، باید بی‌درنگ به کارگران صنعت مربوطه هشدار داد که برخوردی در پیش خواهد بود.<br /> <br /> ::۳- تدارک مقدماتی سازمانی و تبلیغاتی می‌باید تحت شعارهای زیر انجام شود: «از رهبران فرمیست چیزی متوقع نباشید! آنان به شما خیانت خواهند کرد! سرنوشت‌تان را خود در دست بگیرید! خود را برای مبارزه آماده کنید! در غیراین‌صورت، شکست حتمی خواهد بود.» - در این تبلیغات باید حداقل تکیه را بر موارد مشخص خیانت رهبران رفرمیست در مبارزات سندیکائی گذاشت.<br /> <br /> ::۴- در همین دوران تدارک، ضروری است از طریق جلسات و گفت‌وگوهای خصوصی با کارگران دانسته شود که عناصر غیرحزبی، آنارکوسندیکالیست‌ها، رفرمیست‌ها، یا مسیحی‌هائی که می‌توانند با اتخاذ یک تاکتیک مستقل از رهبری رفرمیست جدا و به‌مبارزه علیه کارفرما کشانده شوند کدامند، و کدام این‌ها می‌توانند همراه کارگران انقلابی در رهبری مبارزه اعتصابی شرکت جویند.<br /> <br /> ::۵- خواست‌های اقتصادی باید برای توده‌های کارگر روشن و قابل‌هضم باشد. این خواست‌ها باید منعکس¬کنندهٔ وضعیت مشخص آنان باشد. این خواست‌ها باید قبلاً با کارگران به‌بحث گذاشته شده باشد تا بعد به شعارهائی بدل شوند که اکثریت کارگران را به‌میدان بکشاند و مبنای جبهۀ واحد و عمل مشترک آنان شود.<br /> <br /> ::۶- در دوران تدارک، جلسات نمایندگان مؤسسات یا شوراهای کارگری می‌تواند نقش مهمی ایفا کند، به شرط آن‌که اینان زیر نفوذ رهبران رفرمیست و ارگان‌های سازشکار و هم‌دست طبقاتی نباشند.<br /> <br /> ::۷- اتحادیه‌ها و اپوزیسیون‌های انقلابی باید به‌دقت مراقب کار و رابطۀ خود با توده‌های کارگری در کارخانه باشند و علیه هرگونه کاغذبازی و جدائی از توده‌ها که مانع واکنش سریع و فوری نسبت به تحولات داخل کارخانه است به‌طور جدی مبارزه کنند.<br /> <br /> ::۸- اتحادیه‌های انقلابی و اپوزیسیون‌های انقلابی باید تمام تدارکات را طوری انجام دهند که ضرورت ایجاد ارگان‌های رزمنده برای رهبری مبارزه بتواند در پائین، در میان توده‌ها، احساس و پیشنهاد شود و به‌موضوع بحث تمام مؤسسات صنعتی بدل گردد.<br /> <br /> ::۹- اگر امکان تعطیل کارخانه‌ئی می‌رود باید با شعار «ایجاد کمیته‌های اقدام علیه تعطیل کارخانه» و با تأکید به‌روی خواست‌های کارگران به‌میدان آمد. این کمیته‌های اقدام باید از میان کارگران موسسۀ صنعتی و صرف‌نظر از وابستگی‌های حزبی و عضویت‌شان در اتحادیۀ کارگری انتخاب شوند.<br /> <br /> ::۱۰- اگر وضع برای اعتصاب مساعد است و توده‌های کارگر سرشار از روحیۀ پیکارجوئی هستند، تشکیل «کمیته‌های اعتصاب» منتخب کارگران باید مورد حمایت قرار گیرد (حتی اگر اعتصاب تحت رهبری یک اتحادیه انقلابی باشد). کارگران، چه متشکل چه غیرمتشکل، از هر گرایشی که باشند، می‌باید در انتخاب این کمیته‌ها شرکت جویند.<br /> <br /> ::۱۱- همزمان با این اقدامات باید، در میان توده‌ها علیه انتخاب کمیته‌ها از بالا به تبلیغ و تهییج شدیدی اقدام کرد. باید کوشش‌های دیوانسالاران سندیکائی را که می‌خواهند رهبری اعتصاب به کمیته‌های منتخب از بالا سپرده شود افشا کرد.<br /> <br /> ::۱۲- در مبارزات کارگری، خطرناک‌ترین کار، دعوت آزمایشی به‌اعتصاب بر پایهٔ احساسات به‌جای شعور است. رهبران یک اعتصاب نه تنها باید دانش کاملی از وضع صنعت مربوطه داشته باشند، بلکه نیز باید کاملاً بدانند که در میان توده‌ها چه می‌گذرد. نکتهٔ مهم این است که دیر نجنبند و پشت سر توده‌ها حرکت نکنند بل بتواند ارادهٔ پیکارجویانهٔ کارگران را به‌نحو احسن به‌کار گیرند و بدون آن که تدارکات لازم را فراهم آورده باشند اعتصابی اعلام نکنند.<br /> <br /> ::۱۳- مهم‌ترین نکته البته انتخاب لحظهٔ درست برای اعلام اعتصاب است. در این مورد باید تجربهٔ اعتصاب لودز را در نظر گرفت. اگر لحظهٔ درست از دست برود نتایج نامطلوبی به‌دست خواهد آمد. بنابراین شروع اعتصاب باید برای لحظهٔ مساعدی تعیین شود، به‌نحوی که با اوضاع سیاسی، اقتصادی، موقعیت زمانمکانی، تناسب قوا، سیاست کارفرما و غیره خوانائی داشته باشد.<br /> <br /> ::۱۴- در دورهٔ تدارک یک اعتصاب یا تعطیل کارخانه از سوی کارفرما، تأمین صندوق اعتصابی باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد، به‌ویژه در کشورهائی که از قبل «صندوق اعتصاب» وجود نداشته است. اگر این توضیح نادرست است که کارگران می‌توانند با کمک اتحادیهٔ کارگری کارفرما را شکست دهند، این نیز نادرست است که پس از شروع اعتصاب به‌فکر کمک به‌اعتصابیون و کارگرانی بیفتیم که با تعطیل کارخانه اخراج شده‌اند.<br /> <br /> <br /> <br /> == &#039;&#039;&#039;۲&#039;&#039;&#039; ==<br /> == اشکال، ماهیت و وظائف ارگان‌های رزمندهٔ کارگری ==<br /> <br /> هدف از کل کار تدارکاتی این است که ضرورت یک کار مبارزاتیِ سازمان یافته را به‌توده‌ها توضیح دهیم. این امر آن قدر مهم است که ما باید در میان توده‌ها به‌معرفی و جا انداختن نظریهٔ کمیته‌های ضدتعطیل، کمیته‌های اعتصاب، و کمیسیون‌های ویژه برای رهبری مبارزه دست بزنیم. هرگاه انتظار آن می‌رود که تعطیل پیش آید، باید کمیته‌ئی تشکیل داد که مبارزه را علیه تعطیل کارخانه هدایت کند. انتخاب کمیته باید پیش از اعلام اعتصاب انجام پذیرد.<br /> ::: اگر تعطیل کارخانه‌ئی به‌طور ناگهانی پیش آید یا اعتصابی غیرمنتظره رخ دهد و انتخاب کمیته‌های مورد‌نظر نتواند به‌موقع انجام پذیرد، باید فوراً و پیش‌از آن که کارگران کارخانه را ترک گویند جلسه‌ئی از کارگران کارخانه تشکیل داد. در این جلسه پس از اشارات مقدماتی باید انتخاب کمیته‌ئی مطرح شود که در‌برگیرندهٔ همهٔ گرایش‌های سیاسی، در میان کارگران باشد. به‌منظور تضمین ترکیب رضایت‌بخش کمیته‌های اعتصاب، باید آن ها را از افراد کارخانه‌ها و بخش‌های بزرگ مؤسسات صنعتی انتخاب کرد تا نمایندگی درستی از همهٔ رسته‌ها و گروه‌ها به‌دست آید. نحوه‌ٔ انتخاب می‌بایست با حد و مرز نزاع و اندازهٔ کارخانه مطابقت داشته باشد. هر چه کمیتهٔ اعتصاب بزرگ‌تر باشد رهبری تودهٔ کارگری آسان‌تر خواهد بود. در کارخانجات کوچک‌تر باید در مقابل هر ۲۵ تا ۵۰ نفر یک نماینده به‌کمیتهٔ اعتصاب فرستاد، و در کارخانجات بزرگ در مقابل هر ۱۰۰ تا ۲۰۰ نفر حتی در کارخانه‌های بزرگ‌تر که ده‌ها هزار کارگر دارند باید درمقابل هر ۲۰۰ تا ۳۰۰ کارگر یک نمایند به‌کمیتهٔ اعتصاب فرستاد. این کمیته‌های بزرک اعتصاب می‌باید «کمیته‌های اجرائی» خود را انتخاب کنند. وظیفهٔ کمیته‌های اجرائی این خواهد بود که جلسات مرتب کمیته‌های اعتصاب را فرا خوانند و به‌آن‌ها گزارش دهند و از این طریق با توده‌های اعتصابی در‌تماس باشند. هریک از اعضای کمیتهٔ‌اعتصاب نیز باید وظیفهٔ معینی را به‌عهده گیرد.<br /> در جهت انجام وظائف کمیتهٔ اعتصاب، کوشش‌های زیر باید‌انجام پذیرد:<br /> :::۱- وظیفهٔ کمیتهٔ اعتصاب است که با تمام وسائلی که در اختیار دارد مبارزه برای تحقق خواست‌های کارگران را به‌پیش ببرد. موفقیت این مبارزه بستگی به‌این خواهد داشت که کمیتهٔ اعتصاب تا چه حد بتواند نفوذ رفرمیست‌ها را بزداید و رهبری را از چنگ آنان به در آرد.<br /> :::۲- کمیتهٔ اعتصاب باید مبارزه را هدایت کند، با کارفرما وارد مذاکره شود، به‌موقع موافقت‌نامه با کارفرما را امضا کند و از پیش اعلام دارد که هر نوع موافقی از سوی رفرمیست‌ها که پنهان از کارگران اعتصابی انجام گیرد از طرف کارگران پذیرفته نخواهد شد.<br /> :::۳- کمیتهٔ اعتصاب باید به‌دقت مراقب فعالیت‌های دیوانسالاران اتحادیه‌های کارگری باشد که در صورتی که مذاکرات و تحریکات پشت پرده انجام گرفته باشد کمیتهٔ اعتصاب باید تظاهراتی در مقابل ساختمان اتحادیه علیه رهبری سندیکا برگزار کند. کارگران متشکل و غیرمتشکل را به جلسه‌ئی فراخواند، استعفای بوروکرات‌های ارتجاعی سندیکاها را خواستار شود، برای کمک به اعتصابیون اقدام به‌جمع‌آوری پول بپردازد و اعتماد‌کورکورانهٔ کارگران و به‌ویژه کارگران مسیحی و سوسیال دموکرات را نسبت به‌رفرمیست‌ها متزلزل کند. <br /> :::۴- کمیتهٔ اعتصاب باید حربهٔ نیرومندی در دست اپوزیسیون انقلابی در سندیکا باشد تا به‌مدد آن بتوان تمام عمَال سرما‌یه‌داران و یاران آنان را در سندیکاهای رفرمیست باز شناخت و بیرون راند.<br /> :::۵- کمیتهٔ اعتصاب باید شورای کارخانه را به‌مبارزه فراخواند. اما اگر شورای کارخانه بخواهد طرف بوروکرات‌های اتحادیهٔ کارخانه را بگیرد، باید مبارزه را متوجه آن نیز کرد.<br /> :::۶- وظیفهٔ اصلی کمیتهٔ اعتصاب تنها این نیست که توجه توده‌های کارگری را به‌شعارهای مطرح شده در مبارزه جلب کند، بل (و به‌ویژه این امر بسیار مهم است) که شعارهای اصلی را به‌کمک شعارهای اضافی برطبق اوضاع سیاسی متغیر تکمیل کند، بدون آن که بگذارد ابتکار عمل از دستش خارج شود.<br /> :::۷- یک کمیتهٔ اعتصاب هیچ گاه نباید خود را در موضوع «همه یا هیچ» قرار دهد. کمیتهٔ اعتصاب باید قادر باشد در طول کارزار اِعتصابی تناسب قوا را بشناسد و به‌موقع دست به‌مانور بزند (که این البته به‌معنی ساخت و پاخت در رأس نیست). تجربه می‌آموزد که عدم نرمش در‌مبارزهٔ طبقاتی انقلابی اشتباه بزرگی است.<br /> :::۸- اگر قرار باشد مبارزه‌ئی علیه تعطیل کارخانه یا اعتصابی به‌درستی رهبری شود کمیتهٔ اعتصاب باید نمایندهٔ کل کارگردانِ درگیر باشد. به‌هنگام پیش آمدن اعتصاب یا تعطیل که به یک سلسله مؤسسات صنعتی در یک منطقه بزرگ یا کل یک رشتهٔ صنعتی مربوط می‌شود، باید یک کمیتهٔ مرکزی اعتصاب تشکیل داد که خود نمایندهٔ کمیته‌های اعتصابی محلی باشد.<br /> :::۹- کمیتهٔ اعتصاب باید به‌نحوی دموکراتیک انتخاب شود اما به‌خاطر تضمین موفقیت در مبارزه باید دیسیپلین شدیدی را مراعات کند.<br /> :::۱۰- هنگامی که کمیته‌های اعتصاب یا ضد تعطیل کارخانه یا ارگان‌های رزمندهٔ دیگری انتخاب می‌شود تا مبارزه‌ئی را که در پیش است رهبری کند، باید مقرراتی تنظیم کرد تا بتوان به عضویت اعضائی که وظائفِ خود را به‌نحو موردنظر انجام نمی‌دهند و لاجرم برخلاف تمایل موکلین خود عمل می‌کنند خاتمه داد.<br /> :::۱۱- کمیته‌های اعتصاب یا دیگر ارگان‌های رزمنده نه فقط باید مراقب شرکت همهٔ کارگران در مبارزه باشند، به ایجاد و تقویت دفترهای نظارت نیز باید همت گمارند تا ارتباطات مستحکم‌تر شود و تعداد هرچه بیش‌تری از کارگران را به مبارزه بکشانند.<br /> :::۱۲- کمیته‌های اعتصاب باید بین اعتصابیون و بیکاران رابطهٔ نزدیکی برقرار کنند تا نگذارند که بیکاران وسیلهٔ شکستن اعتصاب شوند.<br /> <br /> == 3 ==<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;تاکتیک عناصر انقلابی در کمیته‌ئی که به‌طرز دموکراتیک برگزیده شده است&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> کمیتۀ اعتصاب، به‌مثابه ارگانی که به‌نحوی دموکراتیک برگزیده شده است، ضرورتاً تمام گرایش‌ها را در برمی‌گیرد. اما به‌احتمال قوی در مرحلۀ ابتدائی مبارزۀ اعتصابی هواداران خط‌انقلابی در اقلیت قرار دارند. در چنین حالتی کارگران انقلابی باید حداکثر تفاهم را از خود نشان دهند تا اکثریت را به‌اتخاذ تاکتیک انقلابی جلب کنند. مهم‌تر از همه، کارگران انقلابی باید منظم‌ترین و از خودگذشته‌‌ترین اعضای کمیتۀ اعتصابی باشند، به‌ویژه هنگامی که تشدید و گسترش مبارزه یک چنین برخوردی را ضروری می‌کند. اینان باید در تمام جلسات کمیته از تردید و بی‌تصمیمی انتقاد کنند؛ و به‌افشای تحریکات سخنگویان گرایش رفرمیستی بپردازند. اگر تزلزلی در میان اعضای کمیته به‌چشم می‌خورد، باید پافشاری کرد که مسألۀ تصمیم به‌ادامۀ مبارزه به‌میان کارگران اعتصابی برده شود. اگر این تقاضا مورد قبول اعضای کمیته قرار نگرفت باید به‌توده‌ها انتخاب رهبران مصمم‌تر و کوشاتری را پیشنهاد کرد. اگر اقلیت انقلابی از کمیتۀ اعتصابی که تحت نفوذ رفرمیست‌ها قرار گرفته ناچار به‌استعفا بشود باید از توده‌های کارگر دعوت کند که برای ادامۀ مبارزه کمیتۀ اعتصابی جدیدی برگزیند. در موارد استثنائی اگر اکثریت کمیته زیر نفوذ گرایش رفرمیست قرار گیرد ولی تودۀ کارگران خواهان ادامۀ مبارزه باشند، جناح انقلابی می‌تواند و باید از کمیته استعفا دهد. کارگران انقلابی باید نفوذ خود را در میان توده‌های کارگر توسعه دهند و نظارت خود را بر رهبری اعتصاب و کمیتۀ آن تحکیم کنند و مجدانه نگذارند کمیتۀ اعتصاب به‌زائده‌ئی از اتحادیه بدل شود. مهمترین وظیفۀ کارگران انقلابی این است که شیوۀ دموکراتیک را در انتخابات تضمین کرده فعال‌ترین و بهترین افراد را از میان خود برای شرکت در کمیته پیشنهاد کنند. اینان باید از طریق کار فعال و نمونۀ خود و نشان دادن روحیۀ عالی طبقاتی، در کمیته، موقعیت‌های کلیدی را به‌دست گیرند و به‌سازمان‌یافته‌ترین وجه به‌فعالیت پردازند. از توده‌ها جدا نمانند، با گرایش‌های گوناگون در میان توده‌ها در تماس بمانند و اعتماد آنان را به‌خود جلب کنند. اینان باید ایمان توده‌ها را به‌مبارزه و ارگان‌های رزمنده تقویت بخشند و آنان را از طریق کمیته‌های غیرحزبی اعتصاب و ضدتعطیل کارخانه هدایت کنند.<br /> <br /> == 4 ==<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;هدایت یا فرماندهی؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> یک اعتصاب یا تعطیل یک کارخانه که بخش مهمی از کارگران را به‌حرکت درمی‌آورد برای گسترش جناح انقلابی وضع مناسبی ایجاد می‌کند. اما نفوذ جناح انقلابی زمانی می‌تواند گسترش یابد که عناصر هدایت‌کننده بتوانند با توده‌ها در تماس بمانند و روابط سالمی بین اعتصابیون و کمیتۀ اعتصاب برقرار باشد. کمیتۀ اعتصاب باید متوجه اهمیت گزارش مداوم به‌توده‌ها باشد، و بتواند ترکیب خود را از طریق پذیرش اعضای فعال جدید تقویت کند. کمیتۀ اعتصاب باید کار خود را به‌نحوی پیش برد که هر کارگری بتواند بر آن نظارت داشته باشد؛ به‌هنگام رتق و فتق امور کمیته و رفع مسؤولیت از خود، نباید نسبت به‌کارگران اعتصلبی لحنی تحکیم‌آمیز اختیار کرد. شیوه‌های تحکم و دیپلماسی پنهان، باید برای همیشه از کمیته طرد شود. نقش و اهمیت این کمیته‌ها هنگامی افزایش خواهد یافت که تحت نظر توده‌ها باشند و همۀ تصمیمات با دخالت مستقیم آنان گرفته شود. نظارت بر فعالیت‌های کمیته‌ها توسط اعتصاب‌گران و رابطۀ بین آنان و کمیتۀ اعتصابی البته به‌این معنی نیست که کمیتۀ اعتصاب نمی‌تواند به‌هنگام لزوم سرعت عمل مستقیماً تصمیم‌گیری کند؛ منتها شرط کار این است که بعداً بی‌درنگ به‌کارگردان حساب پس دهد. در این زمینه باید تجربیات اخیر را مطالعه کرد و هرگاه کمیته‌ئی لحن تحکم‌آمیز اختیار کرد شدیداً مورد انتقاد قرارش داد.<br /> <br /> == 5 ==<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صف نگهبانی اعتصابیون، گروه دفاع از خود&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> در بسیاری موارد موفقیت اعتصاب به‌شیوۀ سازماندهی صف نگهبانی اعتصابیون و توانائی ایشان در خنثی کردن کوشش‌های چاقوکشان و چماقداران و اوباش کارفرمایان فاسد بستگی دارد. لذا سازمان دادن صف نگهبانی اعتصاب و گروه‌های دفاع از خود اهمیت ویژه‌ئی دارد. کمیته‌های اعتصاب باید به‌شرح زیر عمل کنند:<br /> <br /> 1- صف نگهبانی اعتصاب می‌باید از همۀ گرایش‌های کارگری متشکل باشد، و گروه های دفاع از خود نیز باید به‌نحوی تشکیل شود که رفقای کارگر باتجربه ولی غیرمتشکل، سوسیال دموکراتیک و مسیحی نیز، در آن حضور داشته باشند.<br /> <br /> 2- اعضای صف نگهبانی اعتصاب باید به‌دقت انتخاب شوند. نه تنها باید رفقای کارگر جوان، بلکه نیز کارگران سالخوردۀ زن و مرد و همسران آنان نیز باید در آن به‌کار گرفته شوند.<br /> <br /> 3- وسیعترین اقشار کارگری باید به‌صف نگهبانی اعتصاب کشانده شوند تا تعداد هرچه بیش‌تری از کارگران درگیر اعتصاب باشند.<br /> <br /> 4- سازماندهی ویژۀ همسران و کودکان کارگران در صف نگهبانی اعتصاب برای حمایت از شرکت‌کنندگان در برابر تجاوز احتمالی اوباش زرخرید کارفرما و حملۀ پلیس، امر بسیار مفیدی است.<br /> <br /> 5- شرکت در صف نگهبانی «وظیفۀ همۀ»کارگران است. نباید اجازه داد حتی یک کارگر هم بتواند به‌هنگام برخورد با کارفرما از زیر این وظیفه شانه خالی کند.<br /> <br /> 6- در کشورهائی که در آن‌ها حکومت ترور فاشیستی برقرار است، یا در کشورهائیکه کارفرمایان یا رفرمیست‌ها به‌اعتصاب‌شکنی دست می‌زنند باید بلافاصله پس از شروع اعتصاب به‌تشکیل گروه‌های دفاع از خود اقدام کرد و فعال‌ترین کارگران را به‌درون آن کشاند.<br /> <br /> 7- باید از زنان کارگر و کارگران نیرومند مرد و ورزشکاران برای شرکت در گروه‌های دفاع از خود استفاده کرد. اینان می‌توانند در طول اعتصاب نقش بسیار مهمی ایفا کنند.<br /> <br /> 8- تصادم بین نیروهای دولتی و صف نگهبانی اعتصاب می‌تواند نه تنها برای خود شرکت‌کنندگان در صف، بلکه نیز برای تودۀ اعتصاب‌گر نشانه‌ئی باشد از ائتلاف بین کارفرمایان و حکومت بورژوازی.<br /> <br /> 9- باید به‌دقت مراقب سازمان‌های مختلف پلیسی و پلیس مخفی در کارخانه بود و علیه آن‌ها مبارزه کرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;اعتصاب غیرمجاز&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> سیاست رفرمیست‌های بین‌المللی که هدفش حل و فصل «مسالمت‌آمیز»مبارزات کارگران صنعتی از طریق مذاکرات اجباری، سابوتاژ منظم، و خفه کردن خواسته‌های کارگران است، توده‌های کارگری را رو در روی مبارزه برای ابتدائی‌ترین خواسته‌های خود قرار می‌دهد. اعتصابات به‌اصطلاح «غیرمجاز»- یعنی اعتصاباتی که بدون صحه‌گذاری و موافقت ارگان‌های رسمی اتحادیه‌های کارگری مستقیماً از سوی کارگران اعلام و آغاز می‌شود، و در گذشته گاه و بی‌گاه مورد استفادۀ کارگران قرار می‌گرفت- امروز دیگر تنها وسیلۀ مقابله با استثمار و فشار روزافزون کارفرمایان را تشکیل می‌دهد. در پاره‌ئی کشورها این نوع اعتصاب‌ها به‌پدیده‌ئی توده‌ئی بدل می‌گردد. لذل شناسائی این نوع اعتصاب‌ها هرچه ضروری‌تر می‌شود، آن هم هنگامی که رفرمیست‌ها می‌کوشند اعتصاب را به‌مثابه وسیله‌ئی برای مبارزه، به‌بوتۀ فراموشی افکنند. این اعتصابات به‌ویژه در<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۳۳]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8&diff=28971 2012-01-29T21:16:29Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:33-086.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۶]]<br /> [[Image:33-087.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۷]]<br /> [[Image:33-088.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۸]]<br /> [[Image:33-089.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۸۹]]<br /> [[Image:33-090.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۰]]<br /> [[Image:33-091.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۱]]<br /> [[Image:33-092.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۲]]<br /> [[Image:33-093.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۳]]<br /> [[Image:33-094.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۴]]<br /> [[Image:33-095.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۵]]<br /> [[Image:33-096.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۶]]<br /> [[Image:33-097.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۳ صفحه ۹۷]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> == &#039;&#039;&#039;۱&#039;&#039;&#039; ==<br /> <br /> <br /> تجربهٔ اعتصابات در اروپا نشان می‌دهد که هیچ گاه تدارک کار به اندازهٔ کافی فراهم آورده نشده است. اگر قرار باشد کارگران یکّه نخورند، اپوزیسیون انقلابی درون اتحادیه‌های کارگری و اتحادیه‌های کارگری مستقل انقلابی باید کار خود را به نحو زیر پیش ببرند:<br /> <br /> ::۱- اتحادیه‌های انقلابی و گروه‌های اپوزیسیون درون اتحادیه‌های غیرانقلابی باید در تمام رشته‌های صنعت، با فعالیت روزمرهٔ خود، کارگران را برای درگیری‌های قریب‌الوقوع میان کار و سرمایه آماده کنند.<br /> <br /> ::۲- با پدیدار شدن نخستین علائم نارضائی در میان کارگران یا آشکار شدن مقاصد تجاوزگرانهٔ کارفرمایان علیه کارگران، باید بی‌درنگ به کارگران صنعت مربوطه هشدار داد که برخوردی در پیش خواهد بود.<br /> <br /> ::۳- تدارک مقدماتی سازمانی و تبلیغاتی می‌باید تحت شعارهای زیر انجام شود: «از رهبران فرمیست چیزی متوقع نباشید! آنان به شما خیانت خواهند کرد! سرنوشت‌تان را خود در دست بگیرید! خود را برای مبارزه آماده کنید! در غیراین‌صورت، شکست حتمی خواهد بود.» - در این تبلیغات باید حداقل تکیه را بر موارد مشخص خیانت رهبران رفرمیست در مبارزات سندیکائی گذاشت.<br /> <br /> ::۴- در همین دوران تدارک، ضروری است از طریق جلسات و گفت‌وگوهای خصوصی با کارگران دانسته شود که عناصر غیرحزبی، آنارکوسندیکالیست‌ها، رفرمیست‌ها، یا مسیحی‌هائی که می‌توانند با اتخاذ یک تاکتیک مستقل از رهبری رفرمیست جدا و به‌مبارزه علیه کارفرما کشانده شوند کدامند، و کدام این‌ها می‌توانند همراه کارگران انقلابی در رهبری مبارزه اعتصابی شرکت جویند.<br /> <br /> ::۵- خواست‌های اقتصادی باید برای توده‌های کارگر روشن و قابل‌هضم باشد. این خواست‌ها باید منعکس¬کنندهٔ وضعیت مشخص آنان باشد. این خواست‌ها باید قبلاً با کارگران به‌بحث گذاشته شده باشد تا بعد به شعارهائی بدل شوند که اکثریت کارگران را به‌میدان بکشاند و مبنای جبهۀ واحد و عمل مشترک آنان شود.<br /> <br /> ::۶- در دوران تدارک، جلسات نمایندگان مؤسسات یا شوراهای کارگری می‌تواند نقش مهمی ایفا کند، به شرط آن‌که اینان زیر نفوذ رهبران رفرمیست و ارگان‌های سازشکار و هم‌دست طبقاتی نباشند.<br /> <br /> ::۷- اتحادیه‌ها و اپوزیسیون‌های انقلابی باید به‌دقت مراقب کار و رابطۀ خود با توده‌های کارگری در کارخانه باشند و علیه هرگونه کاغذبازی و جدائی از توده‌ها که مانع واکنش سریع و فوری نسبت به تحولات داخل کارخانه است به‌طور جدی مبارزه کنند.<br /> <br /> ::۸- اتحادیه‌های انقلابی و اپوزیسیون‌های انقلابی باید تمام تدارکات را طوری انجام دهند که ضرورت ایجاد ارگان‌های رزمنده برای رهبری مبارزه بتواند در پائین، در میان توده‌ها، احساس و پیشنهاد شود و به‌موضوع بحث تمام مؤسسات صنعتی بدل گردد.<br /> <br /> ::۹- اگر امکان تعطیل کارخانه‌ئی می‌رود باید با شعار «ایجاد کمیته‌های اقدام علیه تعطیل کارخانه» و با تأکید به‌روی خواست‌های کارگران به‌میدان آمد. این کمیته‌های اقدام باید از میان کارگران موسسۀ صنعتی و صرف‌نظر از وابستگی‌های حزبی و عضویت‌شان در اتحادیۀ کارگری انتخاب شوند.<br /> <br /> ::۱۰- اگر وضع برای اعتصاب مساعد است و توده‌های کارگر سرشار از روحیۀ پیکارجوئی هستند، تشکیل «کمیته‌های اعتصاب» منتخب کارگران باید مورد حمایت قرار گیرد (حتی اگر اعتصاب تحت رهبری یک اتحادیه انقلابی باشد). کارگران، چه متشکل چه غیرمتشکل، از هر گرایشی که باشند، می‌باید در انتخاب این کمیته‌ها شرکت جویند.<br /> <br /> ::۱۱- همزمان با این اقدامات باید، در میان توده‌ها علیه انتخاب کمیته‌ها از بالا به تبلیغ و تهییج شدیدی اقدام کرد. باید کوشش‌های دیوانسالاران سندیکائی را که می‌خواهند رهبری اعتصاب به کمیته‌های منتخب از بالا سپرده شود افشا کرد.<br /> <br /> ::۱۲- در مبارزات کارگری، خطرناک‌ترین کار، دعوت آزمایشی به‌اعتصاب بر پایهٔ احساسات به‌جای شعور است. رهبران یک اعتصاب نه تنها باید دانش کاملی از وضع صنعت مربوطه داشته باشند، بلکه نیز باید کاملاً بدانند که در میان توده‌ها چه می‌گذرد. نکتهٔ مهم این است که دیر نجنبند و پشت سر توده‌ها حرکت نکنند بل بتواند ارادهٔ پیکارجویانهٔ کارگران را به‌نحو احسن به‌کار گیرند و بدون آن که تدارکات لازم را فراهم آورده باشند اعتصابی اعلام نکنند.<br /> <br /> ::۱۳- مهم‌ترین نکته البته انتخاب لحظهٔ درست برای اعلام اعتصاب است. در این مورد باید تجربهٔ اعتصاب لودز را در نظر گرفت. اگر لحظهٔ درست از دست برود نتایج نامطلوبی به‌دست خواهد آمد. بنابراین شروع اعتصاب باید برای لحظهٔ مساعدی تعیین شود، به‌نحوی که با اوضاع سیاسی، اقتصادی، موقعیت زمانمکانی، تناسب قوا، سیاست کارفرما و غیره خوانائی داشته باشد.<br /> <br /> ::۱۴- در دورهٔ تدارک یک اعتصاب یا تعطیل کارخانه از سوی کارفرما، تأمین صندوق اعتصابی باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد، به‌ویژه در کشورهائی که از قبل «صندوق اعتصاب» وجود نداشته است. اگر این توضیح نادرست است که کارگران می‌توانند با کمک اتحادیهٔ کارگری کارفرما را شکست دهند، این نیز نادرست است که پس از شروع اعتصاب به‌فکر کمک به‌اعتصابیون و کارگرانی بیفتیم که با تعطیل کارخانه اخراج شده‌اند.<br /> <br /> <br /> <br /> == &#039;&#039;&#039;۲&#039;&#039;&#039; ==<br /> == اشکال، ماهیت و وظائف ارگان‌های رزمندهٔ کارگری ==<br /> <br /> هدف از کل کار تدارکاتی این است که ضرورت یک کار مبارزاتیِ سازمان یافته را به‌توده‌ها توضیح دهیم. این امر آن قدر مهم است که ما باید در میان توده‌ها به‌معرفی و جا انداختن نظریهٔ کمیته‌های ضدتعطیل، کمیته‌های اعتصاب، و کمیسیون‌های ویژه برای رهبری مبارزه دست بزنیم. هرگاه انتظار آن می‌رود که تعطیل پیش آید، باید کمیته‌ئی تشکیل داد که مبارزه را علیه تعطیل کارخانه هدایت کند. انتخاب کمیته باید پیش از اعلام اعتصاب انجام پذیرد.<br /> ::: اگر تعطیل کارخانه‌ئی به‌طور ناگهانی پیش آید یا اعتصابی غیرمنتظره رخ دهد و انتخاب کمیته‌های مورد‌نظر نتواند به‌موقع انجام پذیرد، باید فوراً و پیش‌از آن که کارگران کارخانه را ترک گویند جلسه‌ئی از کارگران کارخانه تشکیل داد. در این جلسه پس از اشارات مقدماتی باید انتخاب کمیته‌ئی مطرح شود که در‌برگیرندهٔ همهٔ گرایش‌های سیاسی، در میان کارگران باشد. به‌منظور تضمین ترکیب رضایت‌بخش کمیته‌های اعتصاب، باید آن ها را از افراد کارخانه‌ها و بخش‌های بزرگ مؤسسات صنعتی انتخاب کرد تا نمایندگی درستی از همهٔ رسته‌ها و گروه‌ها به‌دست آید. نحوه‌ٔ انتخاب می‌بایست با حد و مرز نزاع و اندازهٔ کارخانه مطابقت داشته باشد. هر چه کمیتهٔ اعتصاب بزرگ‌تر باشد رهبری تودهٔ کارگری آسان‌تر خواهد بود. در کارخانجات کوچک‌تر باید در مقابل هر ۲۵ تا ۵۰ نفر یک نماینده به‌کمیتهٔ اعتصاب فرستاد، و در کارخانجات بزرگ در مقابل هر ۱۰۰ تا ۲۰۰ نفر حتی در کارخانه‌های بزرگ‌تر که ده‌ها هزار کارگر دارند باید درمقابل هر ۲۰۰ تا ۳۰۰ کارگر یک نمایند به‌کمیتهٔ اعتصاب فرستاد. این کمیته‌های بزرک اعتصاب می‌باید «کمیته‌های اجرائی» خود را انتخاب کنند. وظیفهٔ کمیته‌های اجرائی این خواهد بود که جلسات مرتب کمیته‌های اعتصاب را فرا خوانند و به‌آن‌ها گزارش دهند و از این طریق با توده‌های اعتصابی در‌تماس باشند. هریک از اعضای کمیتهٔ‌اعتصاب نیز باید وظیفهٔ معینی را به‌عهده گیرد.<br /> در جهت انجام وظائف کمیتهٔ اعتصاب، کوشش‌های زیر باید‌انجام پذیرد:<br /> :::۱- وظیفهٔ کمیتهٔ اعتصاب است که با تمام وسائلی که در اختیار دارد مبارزه برای تحقق خواست‌های کارگران را به‌پیش ببرد. موفقیت این مبارزه بستگی به‌این خواهد داشت که کمیتهٔ اعتصاب تا چه حد بتواند نفوذ رفرمیست‌ها را بزداید و رهبری را از چنگ آنان به در آرد.<br /> :::۲- کمیتهٔ اعتصاب باید مبارزه را هدایت کند، با کارفرما وارد مذاکره شود، به‌موقع موافقت‌نامه با کارفرما را امضا کند و از پیش اعلام دارد که هر نوع موافقی از سوی رفرمیست‌ها که پنهان از کارگران اعتصابی انجام گیرد از طرف کارگران پذیرفته نخواهد شد.<br /> :::۳- کمیتهٔ اعتصاب باید به‌دقت مراقب فعالیت‌های دیوانسالاران اتحادیه‌های کارگری باشد که در صورتی که مذاکرات و تحریکات پشت پرده انجام گرفته باشد کمیتهٔ اعتصاب باید تظاهراتی در مقابل ساختمان اتحادیه علیه رهبری سندیکا برگزار کند. کارگران متشکل و غیرمتشکل را به جلسه‌ئی فراخواند، استعفای بوروکرات‌های ارتجاعی سندیکاها را خواستار شود، برای کمک به اعتصابیون اقدام به‌جمع‌آوری پول بپردازد و اعتماد‌کورکورانهٔ کارگران و به‌ویژه کارگران مسیحی و سوسیال دموکرات را نسبت به‌رفرمیست‌ها متزلزل کند. <br /> :::۴- کمیتهٔ اعتصاب باید حربهٔ نیرومندی در دست اپوزیسیون انقلابی در سندیکا باشد تا به‌مدد آن بتوان تمام عمَال سرما‌یه‌داران و یاران آنان را در سندیکاهای رفرمیست باز شناخت و بیرون راند.<br /> :::۵- کمیتهٔ اعتصاب باید شورای کارخانه را به‌مبارزه فراخواند. اما اگر شورای کارخانه بخواهد طرف بوروکرات‌های اتحادیهٔ کارخانه را بگیرد، باید مبارزه را متوجه آن نیز کرد.<br /> :::۶- وظیفهٔ اصلی کمیتهٔ اعتصاب تنها این نیست که توجه توده‌های کارگری را به‌شعارهای مطرح شده در مبارزه جلب کند، بل (و به‌ویژه این امر بسیار مهم است) که شعارهای اصلی را به‌کمک شعارهای اضافی برطبق اوضاع سیاسی متغیر تکمیل کند، بدون آن که بگذارد ابتکار عمل از دستش خارج شود.<br /> :::۷- یک کمیتهٔ اعتصاب هیچ گاه نباید خود را در موضوع «همه یا هیچ» قرار دهد. کمیتهٔ اعتصاب باید قادر باشد در طول کارزار اِعتصابی تناسب قوا را بشناسد و به‌موقع دست به‌مانور بزند (که این البته به‌معنی ساخت و پاخت در رأس نیست). تجربه می‌آموزد که عدم نرمش در‌مبارزهٔ طبقاتی انقلابی اشتباه بزرگی است.<br /> :::۸- اگر قرار باشد مبارزه‌ئی علیه تعطیل کارخانه یا اعتصابی به‌درستی رهبری شود کمیتهٔ اعتصاب باید نمایندهٔ کل کارگردانِ درگیر باشد. به‌هنگام پیش آمدن اعتصاب یا تعطیل که به یک سلسله مؤسسات صنعتی در یک منطقه بزرگ یا کل یک رشتهٔ صنعتی مربوط می‌شود، باید یک کمیتهٔ مرکزی اعتصاب تشکیل داد که خود نمایندهٔ کمیته‌های اعتصابی محلی باشد.<br /> :::۹- کمیتهٔ اعتصاب باید به‌نحوی دموکراتیک انتخاب شود اما به‌خاطر تضمین موفقیت در مبارزه باید دیسیپلین شدیدی را مراعات کند.<br /> :::۱۰- هنگامی که کمیته‌های اعتصاب یا ضد تعطیل کارخانه یا ارگان‌های رزمندهٔ دیگری انتخاب می‌شود تا مبارزه‌ئی را که در پیش است رهبری کند، باید مقرراتی تنظیم کرد تا بتوان به عضویت اعضائی که وظائفِ خود را به‌نحو موردنظر انجام نمی‌دهند و لاجرم برخلاف تمایل موکلین خود عمل می‌کنند خاتمه داد.<br /> :::۱۱- کمیته‌های اعتصاب یا دیگر ارگان‌های رزمنده نه فقط باید مراقب شرکت همهٔ کارگران در مبارزه باشند، به ایجاد و تقویت دفترهای نظارت نیز باید همت گمارند تا ارتباطات مستحکم‌تر شود و تعداد هرچه بیش‌تری از کارگران را به مبارزه بکشانند.<br /> :::۱۲- کمیته‌های اعتصاب باید بین اعتصابیون و بیکاران رابطهٔ نزدیکی برقرار کنند تا نگذارند که بیکاران وسیلهٔ شکستن اعتصاب شوند.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۳۳]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%82%D8%B7%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%B7%D8%B1%D9%87_%DB%B1%DB%B6&diff=28932 2012-01-28T18:56:29Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:16-134.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۴]]<br /> [[Image:16-135.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۵]]<br /> [[Image:16-136.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۶]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;هسته الکترون&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اجسام از اتم‌ها تشکیل شده‌اند، اتم‌ها از هسته و الکترون‌هائی که گِردَش در حرکتند.<br /> <br /> الکترون‌ها، به‌نسبت حجم اتم، در فاصله‌ئی نجومی از هسته قرار دارند. اگر هستۀ یک اتم را آن قدر بزرگ کنیم که به‌اندازۀ پرتقالی در آید، فاصلۀ میان هسته و الکترون مساوی دورترین فاصلۀ زمین از خورشید خواهد شد!<br /> <br /> حساب کرده‌اند که اگر امکان می‌داشت هسته و الکترون‌های میلیاردها میلیارد اتمی را که در مجسمۀ معروف آزادی (در آمریکا)هست از یکدیگر جدا کنند، همۀ آن را می‌شد در یک فنجان چای جا داد بدون این که در وزن آن تغییری حاصل شود!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آزمایشگاه بلوط! &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> نوعی قارچ روی تنۀ درخت بلوط هست که ساده‌ترین وسیله برای سنجش پاکی یا آلودگی هواست.<br /> <br /> این قارچ در هوای آلوده به‌سرعت رشد می‌کند و گسترش می‌یابد و در هوای پاک رشدش بسیار کند می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;گنج آب آورده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> چه نشسته‌اید که صاحب سیصد و پنجاه کیلوگرم طلای نابید و خودتان خبر ندارید!<br /> <br /> قضیه از این قرار است که در مجموع دریاها و اقیانوس‌های کرۀ ارض هشتصد و سی میلیون تن طلا موج می‌زند که اگر به‌کل فقیر فقرای روی زمین تقسیم شود به‌هر نفر سیصد و پنجاه کیلو خواهد رسید. فقط یک مشکل کوچولو این میان هست که هیچ کاریش نمی‌شود کرد و آن مشکل استخراج این طلا است. چرا که برای استخراج هر گرمش باید لطف کنید و یکصد و بیست و یکهزار مترمکعب آب را تجزیه بفرمائید. می‌بینید که حکایت آفتابه خرج لحیم است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آب شیرین از قطب&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> تهیۀ آب شیرین از دریاها که چهار پنجم سطح زمین را پوشانده، به‌سبب آلودگی آن‌ها به‌مواد سمی و املاح مختلف مستلزم هزینۀ سنگینی است.<br /> <br /> از چند سال پیش در کالیفرنیا مرکزی به‌وجود آمده است به‌نام &#039;&#039;&#039;سازمان تکنولوژی و کاربرد&#039;&#039;&#039; که ضمن امور دیگر، در مورد انتقال کوه‌های یخ قطبین زمین به‌مناطق تشنه‌ئی چون عربستان نیز مشغول مطالعه و بررسی است: براساس نخستین طرح‌ها، قطعات عظیمی از یخ به‌حجم میلیون‌ها مترمکعب را به‌وسیلۀ چندین کشتی بر سطح اقیانوس‌ها به‌حرکت درآورده به‌ساحل مورد نظر کشیده مورد استفاده قرار می‌دهند. این عمل هم بسیار ارزان‌تر از شیرین کردن آب دریا تمام می‌شود و هم به‌مقدار زیاد به‌خنک کردن هوای منطقه یاری می‌کند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آموزشِ جنسی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> خانم &#039;&#039;&#039;مارگارت‌مید،&#039;&#039;&#039;مردمشناس جوامعِ بدوی، طی بررسی‌هائی که انجام داده و در کتاب خود «بلوغ در ساموآ»منعکس کرده است یادآور می‌شود که: برخلافِ محدودیتِ تربیتیِ جوامع اروپائی و آمریکائی، نوجوانانِ ساموآ امکان تماشای وضع حمل، سقطِ جنین، و حتی کامجوئی جنسی را دارند و در این باب میان کودک و بزرگسال در آموزش و آگاهانیدن واقعیات زندگی انسان تفاوتی قائل نمی شوند تا جنسیت به‌صورت عقده‌ئی سرکوفته یا معمّائی پیچیده در نیاید بلکه امری کاملاً طبیعی و بسیار عادی تلقی شود. آن دسته اعمالی هم که در جوامع پیشرفته با عناوید&#039;&#039;&#039;انحرافِ جنسی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;تنوع‌جوئی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;همجنس‌گرائی&#039;&#039;&#039; سببِ سرشکستگی و پنهانکاری و ایجادِ عوارض و اختلالات درمان‌ناشدنی عصبی می‌شود در جامعۀ بدویِ &#039;&#039;&#039;ساموآ&#039;&#039;&#039; «چیزهای»کاملاً بی‌ضرری شناخته شده و این گونه اعمال و افعال را بیش‌تر یک جور «بازی ساده»تلقی می‌کنند! در این جامعه، از این نظر خاص، دغدغۀ بی‌عفافی، هرزگی و اعمال مخالف اخلاق به‌طور مطلق وجود ندارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نجات از توفان&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> «کشش سطحی»عبارت از نیروی جاذبه‌ئی است که ذرّاتِ فوقانی مایعات را به سوی پائین و به‌اطراف می‌کشد. علت مقوس بودن سطح آب در لیوانی که لبالب پر شده باشد همین است.<br /> <br /> قوّت و ضعفِ «نیروی کشش سطحی»در مایعاتِ مختلف متفاوت است. مثلاً اگر روی میزی که به‌وسیلۀ موم یا چربیِ دیگری پوشانده شده باشد آب بریزیم، نیروی کشش سطحی باعث می‌شود که ذراّت آب به‌سوی یکدیگر کشیده شود قطرات آن به‌شکل کره درآید و سطح مقادیر بیش‌تر از قطره حالت قوسی شکلی پیدا کند.<br /> <br /> نیروی کششِ سطحیِ نفت ضعیف‌تر از آب است و ذرّات آن یکدیگر را با قوّت و قدرت ذرّاتِ آب جذب نمی‌کنند. از این رو، وقتی کشتی‌ها دچار توفانِ شدید می‌شوند مقادیری نفت بر سطح آب می‌ریزند. قشر این نفت به‌ضخامت یک مولکول برسطح آب پراکنده شده نیروی کششِ سطحیِ امواج آب را ضعیف می‌کند و سبب می شود گرداگرد کشتی شرایط نسبتاً آرام‌تری فراهم آید.<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۶]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%82%D8%B7%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%B7%D8%B1%D9%87_%DB%B1%DB%B6&diff=28931 2012-01-28T18:56:03Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:16-134.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۴]]<br /> [[Image:16-135.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۵]]<br /> [[Image:16-136.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۶ صفحه ۱۳۶]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;هسته الکترون&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اجسام از اتم‌ها تشکیل شده‌اند، اتم‌ها از هسته و الکترون‌هائی که گِردَش در حرکتند.<br /> <br /> الکترون‌ها، به‌نسبت حجم اتم، در فاصله‌ئی نجومی از هسته قرار دارند. اگر هستۀ یک اتم را آن قدر بزرگ کنیم که به‌اندازۀ پرتقالی در آید، فاصلۀ میان هسته و الکترون مساوی دورترین فاصلۀ زمین از خورشید خواهد شد!<br /> <br /> حساب کرده‌اند که اگر امکان می‌داشت هسته و الکترون‌های میلیاردها میلیارد اتمی را که در مجسمۀ معروف آزادی (در آمریکا)هست از یکدیگر جدا کنند، همۀ آن را می‌شد در یک فنجان چای جا داد بدون این که در وزن آن تغییری حاصل شود!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آزمایشگاه بلوط! &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> نوعی قارچ روی تنۀ درخت بلوط هست که ساده‌ترین وسیله برای سنجش پاکی یا آلودگی هواست.<br /> <br /> این قارچ در هوای آلوده به‌سرعت رشد می‌کند و گسترش می‌یابد و در هوای پاک رشدش بسیار کند می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;گنج آب آورده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> چه نشسته‌اید که صاحب سیصد و پنجاه کیلوگرم طلای نابید و خودتان خبر ندارید!<br /> <br /> قضیه از این قرار است که در مجموع دریاها و اقیانوس‌های کرۀ ارض هشتصد و سی میلیون تن طلا موج می‌زند که اگر به‌کل فقیر فقرای روی زمین تقسیم شود به‌هر نفر سیصد و پنجاه کیلو خواهد رسید. فقط یک مشکل کوچولو این میان هست که هیچ کاریش نمی‌شود کرد و آن مشکل استخراج این طلا است. چرا که برای استخراج هر گرمش باید لطف کنید و یکصد و بیست و یکهزار مترمکعب آب را تجزیه بفرمائید. می‌بینید که حکایت آفتابه خرج لحیم است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آب شیرین از قطب&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> تهیۀ آب شیرین از دریاها که چهار پنجم سطح زمین را پوشانده، به‌سبب آلودگی آن‌ها به‌مواد سمی و املاح مختلف مستلزم هزینۀ سنگینی است.<br /> <br /> از چند سال پیش در کالیفرنیا مرکزی به‌وجود آمده است به‌نام &#039;&#039;&#039;سازمان تکنولوژی و کاربرد&#039;&#039;&#039; که ضمن امور دیگر، در مورد انتقال کوه‌های یخ قطبین زمین به‌مناطق تشنه‌ئی چون عربستان نیز مشغول مطالعه و بررسی است: براساس نخستین طرح‌ها، قطعات عظیمی از یخ به‌حجم میلیون‌ها مترمکعب را به‌وسیلۀ چندین کشتی بر سطح اقیانوس‌ها به‌حرکت درآورده به‌ساحل مورد نظر کشیده مورد استفاده قرار می‌دهند. این عمل هم بسیار ارزان‌تر از شیرین کردن آب دریا تمام می‌شود و هم به‌مقدار زیاد به‌خنک کردن هوای منطقه یاری می‌کند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آموزشِ جنسی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> خانم &#039;&#039;&#039;مارگارت‌مید،&#039;&#039;&#039;مردمشناس جوامعِ بدوی، طی بررسی‌هائی که انجام داده و در کتاب خود «بلوغ در ساموآ»منعکس کرده است یادآور می‌شود که: برخلافِ محدودیتِ تربیتیِ جوامع اروپائی و آمریکائی، نوجوانانِ ساموآ امکان تماشای وضع حمل، سقطِ جنین، و حتی کامجوئی جنسی را دارند و در این باب میان کودک و بزرگسال در آموزش و آگاهانیدن واقعیات زندگی انسان تفاوتی قائل نمی شوند تا جنسیت به‌صورت عقده‌ئی سرکوفته یا معمّائی پیچیده در نیاید بلکه امری کاملاً طبیعی و بسیار عادی تلقی شود. آن دسته اعمالی هم که در جوامع پیشرفته با عناوید&#039;&#039;&#039;انحرافِ جنسی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;تنوع‌جوئی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;همجنس‌گرائی&#039;&#039;&#039; سببِ سرشکستگی و پنهانکاری و ایجادِ عوارض و اختلالات درمان‌ناشدنی عصبی می‌شود در جامعۀ بدویِ &#039;&#039;&#039;ساموآ&#039;&#039;&#039; «چیزهای»کاملاً بی‌ضرری شناخته شده و این گونه اعمال و افعال را بیش‌تر یک جور «بازی ساده»تلقی می‌کنند! در این جامعه، از این نظر خاص، دغدغۀ بی‌عفافی، هرزگی و اعمال مخالف اخلاق به‌طور مطلق وجود ندارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نجات از توفان&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> «کشش سطحی»عبارت از نیروی جاذبه‌ئی است که ذرّاتِ فوقانی مایعات را به سوی پائین و به‌اطراف می‌کشد. علت مقوس بودن سطح آب در لیوانی که لبالب پر شده باشد همین است.<br /> <br /> قوّت و ضعفِ «نیروی کشش سطحی»در مایعاتِ مختلف متفاوت است. مثلاً اگر روی میزی که به‌وسیلۀ موم یا چربیِ دیگری پوشانده شده باشد آب بریزیم، نیروی کشش سطحی باعث می‌شود که ذراّت آب به‌سوی یکدیگر کشیده شود قطرات آن به‌شکل کره درآید و سطح مقادیر بیش‌تر از قطره حالت قوسی شکلی پیدا کند.<br /> <br /> نیروی کششِ سطحیِ نفت ضعیف‌تر از آب است و ذرّات آن یکدیگر را با قوّت و قدرت ذرّاتِ آب جذب نمی‌کنند. از این رو، وقتی کشتی‌ها دچار توفانِ شدید می‌شوند مقادیری نفت بر سطح آب می‌ریزند. قشر این نفت به‌ضخامت یک مولکول برسطح آب پراکنده شده نیروی کششِ سطحیِ امواج آب را ضعیف می‌کند و سبب می شود گرداگرد کشتی شرایط نسبتاً آرام‌تری فراهم آید.<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۶]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%DB%B2%DB%B7&diff=28886 2012-01-27T13:23:42Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:27-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۵]]<br /> [[Image:27-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۶]]<br /> [[Image:27-127.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۷]]<br /> [[Image:27-128.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۸]]<br /> [[Image:27-129.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۹]]<br /> [[Image:27-130.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۰]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> == از میان نامه‌ها ==<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;دوست خوبم آقای احمدرضا اعظمی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> امیدوارم توضیح زیر تا حدودی پاسخگوی انتقادات شما باشد.<br /> <br /> 1- فضائی که در قصۀ «پائیز تازه»تصویر شده مربوط به‌زمانی است که ارتجاع یورش همه جانبه‌اش را به‌همۀ نهادهای دموکراتیک میهن ما آغاز کرد. مسلماً در طول یک سال گذشته فضای سیاسی کشور همواره به‌یک روال نبوده است ولی اگر به‌یاد داشته باشید پس از لشکرکشی به‌کردستان در اواخر خرداد ماه و حمله به‌مراکز و دفاتر احزاب و سازمان‌های مترقی و تعطیل روزنامه‌های متعهد و اعدام‌های پی در پی در خوزستان و کردستان وضعی به‌مراتب خفقان‌آورتر از آنچه در قصۀ مذکور تصویر شده به‌وجود آمد.<br /> <br /> 2- و امّا در مورد شخصیت «عموی زری»در قصه، باید بگویم که متأسفانه یک نکتۀ اساسی-شاید به‌دلیل خام بودن قلم من- از نظرتان پنهان مانده است که باعث تعبیری کاملاً مخالف با آنچه مورد نظر من بود در ذهن شما شده است. اجازه بدهید این نکته را با مرور بر چند سطر از داستان روشن کنم:<br /> <br /> «... از خواب پریدم. اول فکر کردم از صدای پای او که وارد راهرو شد، بیدار شده‌ام. یعنی نه اینکه فقط فکر کرده باشم، برایم مسلم بود که عمویم آمده. حتی دیدمش هم. انگار آمد جلو در اتاقم و برگشت. البته بعد از اشتباه درآمدم. &#039;&#039;&#039;هیچکس نیامده بود. &#039;&#039;&#039;» «پدر تو فکر بود. حس کردم اوقاتش تلخ است. علتش را تا حدی می‌دانستم. &#039;&#039;&#039;مدتی بود از عمویم خبری نداشتیم&#039;&#039;&#039;»<br /> <br /> «&#039;&#039;&#039;یک ماه پیش&#039;&#039;&#039;، یک شب عمو آمد خانۀ ما. یک چمدان بزرگ دستش بود. موی سر و سبیلش را آنقدر کوتاه کرده بود که اول نشناختمش...»<br /> <br /> با مرور بر این چند سطر باید این سئوال برای شما پیش آمده باشد که عموی زری از یک ماه قبل (یعنی یک ماه قبل از اول مهر و باز یعنی سه روز پس از یورش ارتش به‌کردستان)با قیافۀ تغییر یافته کجا رفته است؟<br /> <br /> زری شبِ قبل از رفتن عمو می‌گوید: «یک لحظه از فکرم گذشت که شاید عمو از کردستان آمده امّا...»بلافاصله پی می‌برد که اشتباه می‌کرده، با این وجود می‌گوید عمویش «طوری حرف می‌زد که انگار آن‌ها [دو معلمی که در کردستان اعدام شده بودند.]را می‌شناخته.»<br /> <br /> با این اشارات واقعاً قابل قبول است که فکر کنیم «عمو»بی‌آنکه فعالیتی داشته باشد، از ترس گوشه‌ئی پنهان شده باشد؟ و یا درست است که مخفی کاری‌های او را به‌حساب ترس از زندان رفتن بگذاریم؟<br /> <br /> زری جای دیگر می‌گوید: «من همه‌اش فکر عمویم بودم که بعد از آن شب-یک ماه پیش دیگر خانۀ ما نیامده بود. فقط یکی دوبار تلفن کرده بود. آن هم به‌پدرم توی اداره...»<br /> <br /> دوست عزیز من تا قبل از خواندن انتقادات شما گمان می‌کردم به‌اندازۀ کافی روشن کرده‌ام که عمو از کردستان تلفن می‌کند و باید سپاسگزار شما باشم که با انتقاد خود این امکان را به‌من دادید که نارسائی‌های بیانی قصه‌ام را بیابم.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> رضا علامه‌زاده<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> 30/9/58<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;توضیحی از موضوع خبط دماغ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{گلوله}}آقای دکتر عباسی با ارسال بریده‌ئی از جریدۀ فریدۀ کیهان-اُرگان مستضعفین جهان-، طی یادداشتی از همکاران &#039;&#039;&#039;کتاب جمعه&#039;&#039;&#039;خواسته‌اند ایشان را «به‌درک افاضات حضرت استادی»یاری بدهیم. یادداشت ایشان که ضمناً ما را «با قسم و آیه»مقید به‌پاسخ کرده‌اند با این عبارت به‌پایان می‌رسد: «شما را به‌خدا! حضرت استادی، تازه این افاضات را در توضیح بیانات قبلی خود فرموده‌اند تا روشنگر کوردلان باشد. اگر شما هم چون حقیر متحیر ماندید توصیه بفرمائید با چیز برّنده‌ئی دور استاد خط بکشند شاید از حال غشی بیرون آید.»<br /> <br /> عین بریدۀ جریدۀ فریده نقل می‌شود تا اگر میان خوانندگان گرامی کسانی باشند که لسان یأجوج مأجوج را بدانند مشکلات فلسفی آقای دکتر عباسی و ما را یکجا حل کنند.<br /> <br /> ذکر این نکتۀ انقلابی نیز بی‌مورد نیست که نامۀ آقای دکتر عباسی که در تاریخ ششم بهمن از تهران به‌پست داده شده، در تاریخ بیست و دوم بهمن‌ماه در تهران به‌صندوق پستی مجله رسیده است!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;استاد فردید، نخستین کسی است که «غربزدگی»را در ایران طرح کرد و با این که حدود بیست سال از آن موقع می‌گذرد، هنوز کسی «غربزدگی»را به‌نحو جدی و آنچنان که ایشان تقریر کرده‌اند، طرح و عنوان نکرده است و حتی کتاب مرحوم آل‌احمد نیز که با الهام از حرف‌های ایشان به‌رشته تحریر درآمد، همان طور که خود «جلال»در مقدمه کتاب اشاره کرده است، به‌سخنان ایشان در این زمینه ربطی ندارد. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;هم‌چنین قریب هشت ماه است که استاد فرید از ساعت‌های 4 بعدازظهر روزهای یکشنبه و چهارشنبه در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در همین باب سخنرانی دارند که عنوان سخنرانی‌های ایشان هر هفته در کیهان اعلام می‌شود و ملاحظه می‌کنید. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;این بار از ایشان تقاضا کردیم تا توضیح بیش‌تری درباره عنوان سخنرانی خود بدهند، و استاد پذیرفتند. عنوان سخنرانی این هفته ایشان «تجافی و تعالی از ترقی‌خواهی متدانی حلولی غربزده»می‌باشد. و آنچه ایشان در توضیح این عنوان از طریق تلفن تقریر کرده‌اند، به‌شرح زیر است: &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;«تدانی مکرلیل و نهارزده (مکرلیل و نهار بدان معنی که در کلام‌الله مجید آمده)از بقیه‌الله و زمان باقی اخروی و از حکومت حقیقی الهی امت واحده‌ی اسلامی (امت = اومه به‌هندی قدیم به‌معنی کمونوته=جامعه معنوی)به‌دار غرور زمان فانی دنیوی حکومت مردم بر مردم و لوازم بشر انگارانه (اومانیست)دنیاپرستانه آن همچون اعتقاد کفرآلود به‌اصالت خلاقیت اراده بشری به‌معنی خواهش نفسانی ارزشیاب سرنوشت‌آفرین سرنوشت‌ساز تاریخ آفرین تاریخ‌ساز و تجافی و تعالی (ترانساندانس)از این گونه مراتب غرورآفرین غربزده نیست انگارانه خودبنیادانه فردی و جمعی واقعیت تند پوی گرگ‌پوی اخلاقیت مکرلیل و نهار زده مال و منال‌پرستانه امامت و ولایت پیشاهنگانه نفسانی به‌نفس اماره توحیدی اینهمانی و نااینهمانی فردی و جمعی روانشناسانه و جامعه‌شناسانه کج‌طبعانه دل کورانه امت‌نشناسانه نسناسانه قرده خاسئین کارتیه لاتنی یهودی زده ماسونی زده صهیونی زده، مثلاً، از قول به‌وحدت موجود دهری حلولی خودبنیاد خلاق از ذات به‌ذات زبون اندیشانه اهریمنانه بر گسون یهودی گرفته تا یاوه‌درائی‌های جامعه‌شناسانه فاقد ذکر و فکر گورویچ یهودی به‌حکومت الهی مبتنی بر صراط مستقیم طاعت حقیقی برادران ایمانی نسبت به‌خدای متعال و رسول خدای متعال و اولوالامر واقف و معتقد به‌احکام تشریعی و تکوینی الهی غایب و حاضر در میان آن‌ها.» &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{ستاره}}<br /> <br /> واقعاً که به‌قول روزنامۀ تازه مسلمان مردم: فاعتبروایا اولوالابصار!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;آقای سردبیر کتاب جمعه&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> پس از عرض سلام می‌خواستم از این که تا به‌حال موفق شده‌اید بهترین هفته‌نامه ایران را در زمینه هنر و سیاست به‌طور مرتب منتشر کنید به‌شما تبریک بگویم...<br /> <br /> گله‌ئی داشتم از شیوۀ پرداختن شما به‌مسائل گوناگون هنری. من خود یکی از معدود کسانی هستم که در ایران دانشجوی رشته سینما هستند و از این که این رشته به‌خصوص هنر... از کیفیت بسیار پائینی در جامعه ما برخوردار است متأسفم و متأسف‌تر از این که می‌بینم شما در کتاب جمعه به‌این هنر که مردم ایران در ارتباط بیش‌تری با آن بوده‌اند نمی‌پردازید. شما می‌توانید همان طوری که به‌مقالات روشنگر خود در سایر زمینه‌ها می‌پردازید به‌این رشته از هنر نیز توجه خاص مبذول دارید و با شکافتن مسائل آن در ایران به‌ترویج بیش‌تر آن که می‌تواند میان توده‌های مردم نفوذ عمیقی داشته باشد بپردازید.<br /> <br /> شما با شناساندن اولین نظریه‌پردازان سینما مانند&#039;&#039;&#039;ورتوف، کولیشف، داوژنکو و ایزنشتاین،&#039;&#039;&#039; سطح معلومات سینمائی خوانندگان را افزایش دهید. چرا خواننده شما باید از مراسم تمنای باران و باران‌سازی در ایران آگاه شود ولی از کاربرد سینما و مسائل تئوریک آن دور بماند؟<br /> <br /> با بررسی فیلم‌هائی که به‌طور فریبکارانه با بهره‌گیری از فضای خاص کشور به‌نمایش عمومی گذاشته می‌شوند و به‌هیچ وجه جنبۀ هنری و روشنگری ندارند، از به‌هرز رفتن و استفادۀ نادرست از این هنر جلوگیری کنید و در کنار آن به‌جریان‌های درست سینمائی اشاره کنید. هم اکنون در سینما تکِ موزۀ هنرهای معاصر مروری بر آثار&#039;&#039;&#039;اکیراکوراساوا&#039;&#039;&#039; کارگردان ژاپنی و یکی از بزرگ‌ترین سینماگران شرق برپا شده است. شما می‌توانید با معرفی این گونه سینماگران به‌ترغیب هرچه بیش‌تر مردم به‌دیدن آثار سینماگران شرق کمک کنید تا سینمای ایران بتواند از کیفیتی خوب و تماشاگرانی آگاه برخوردار شود. در این راه دانشجویان سینما به‌گرمی از شما استقبال خواهند نمود و دست شما را برای کمک می‌فشارند.<br /> <br /> باشد که از این پس هنر هفتم جای بیش‌تری را در هفته‌نامه شما اشغال کند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> بهمن ناعیمی<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ک.ج: &#039;&#039;&#039;عجبا که دوستان دست‌اندرکارِ قصه‌نویسی، از «پائین بودن سطح قصه در کتاب جمعه»گلایه می‌کنند امل خود آستین بالا نمی‌زنند و قصه‌ئی نمی‌فرستند که چاپ آن، لااقل ده شماره یک بار، فشار گلایه‌ها را کم کند. عجبا که دوستانِ شاعر، از «پائین بودن سطح شعر در کتاب جمعه»گلایه می‌کنند امّا خود شعری نمی‌فرستند که چاپ آن اسباب سربلندی ما شود. عجبا که کسی مقاله‌ئی در نقد فیلم، نقد تأتر، نقد کتاب، نقد شعر و الخ...نمی‌نویسند امّا همه خود را در این باب طلبکار می‌دانند!<br /> <br /> خانم‌ها آقایان! تصور می‌فرمائید که چون شما کاهلی می‌کنید ما بهتر است این تنها صدای فرهنگی مملکت را هم خاموش کنیم؟<br /> <br /> هر لجظه منتظرش هستیم، امّا دست کم تا موقعی که منتشر می‌شود این گوی و این میدان!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;باجلان عزیز&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> درود و سپاس مرا بپذیرید. به‌مشکلات کارتان آگاهی دارم. اما بیش‌تر به‌مسئولیت بزرگ‌تان می‌اندیشم. در این خراب آباد. که تازه در اول عشقِ مبارزۀ ضدامپریالیستی خویش است. تعجب و تأسف من از چاپ ترانه‌های فارسی و ترکی در کتاب جمعه‌ش 18 م تا 20 م با الفبای فونتیک لاتین است- مراسم تمنای باران را می‌گویم. اجازه بدهید در رابطه با توصیۀ شما در آخر رشته مقالات باران‌سازی در ایران برای استفاده از الفبای فونتیک لاتین [توصیه به‌خوانندگان]چند سطر از کتاب زبانشناسی یک «خان»را خدمت‌تان عرض کنم:<br /> <br /> «اندیشه وضع علامات خطی که برای همۀ زبان‌ها به‌کار بیاید یکباره موهوم است. چنین خطی مشکل را دو چندان خواهد کرد. زیرا که چون اصوات زبان‌ها مختلف است اگر علامات واحدی برای صوت‌های متفاوت قرار بدهیم، البته بیش‌تر موجب اشتباه خواهد شد و کسی که می‌خواهد زبان بیگانه‌ئی را بیاموزد مدتی باید صرف وقت کند تا بیاموزد که در آن زبان علامت معین نشانۀ صوتی است غیر از آن که در زبان مادری او هست. حتی دانشمندان زبانشناسی تاکنون نتوانسته‌اند برای همۀ زبان‌های مرده و غیرمعمول خط واحدی به‌کار ببرند.»<br /> <br /> پرویز ناتل خانلری/زبانشناسی، مقولۀ زبان و خط، ص 261/ انتشارات بنیاد فرهنگ ایران سوءتفاهم نشود. مطمئن باشید به‌هیچ وجه دچار احساسات شوونیستی، یا به‌قول دوستی، احساسات خر وطن‌پرستانه نشده‌ام. فقط می‌خواهم بدانم دلیل شما برای توصیۀ استفاده از الفبای فونتیک لاتین به‌خوانندگان چیست؟<br /> <br /> اگر دستگاه خط فارسی برای ضبط صداها نارسا است. این نارسائی مختص فارسی نیست. دستگاه‌های خطی دیگر هم که در ارتباط با زبان‌های دیگر به‌کار می‌روند همین نارسائی را دارند. البته نارسائی‌های عرضی و غیرماهوی که محصول دوره‌های اغتشاش و هرج و مرج ادبی و اجتماعی است و نارسائی‌های ناشی از عدم تکامل یک دستگاه خطی به‌گونه‌ئی اجتناب‌پذیراند. اما نارسائی‌های ذاتی دستگاه خطی اجتناب‌ناپذیر است و برای رفع آن باید از وسائل دیگری مانند ضبط مغناطیسی و غیره (صفحه، نوار، فیلم)سود ببریم.<br /> <br /> به‌علاوه، اگر بنا باشد که ملاک‌ها و معیارهای هر چیزی از جنس همان چیز باشد (واحدهای طول، سطح، حجم و زمان)برای نشان دادن تلفظ یک کلمۀ فارسی بهترین وسیله الفبای فونتیک فارسی است:<br /> <br /> آ، مثل آب، آن، آرد<br /> <br /> ا مثل باباف بار، کار<br /> <br /> أ مثل من، زن، تن<br /> <br /> (تکیه‌دار)إ مثل اِنس، جِنّ<br /> <br /> (کوتاه و خفیف)مثل لانه، شانه، خانه<br /> <br /> اُ مثل بُن، تُن، تُو، دو 2<br /> <br /> «او»مثل بود، رود، کود<br /> <br /> «ای»مثل بید، دید، نیست<br /> <br /> (همزه ساکن)ء مثل انشاء، املاء، لوءلوء<br /> <br /> و مثل واو، ویسکی<br /> <br /> ی مثل یاوه، یار، یزدگرد<br /> <br /> بقیه صداها هم نیازی به‌مثال ندارند:<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ب- پ- ت- ج- چ- ح- خ- د- ر- ز- ژ- س- ش- ع- غ- ف- ک- گ- ل- م- ن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> این الفبای فونتیک خیلی ساده است و هر کس می‌تواند کم و زیادش کند فقط برای نمونه شعر میشک میشکو را که در کتاب جمعه شماره 19 م ص135 چاپ شده است برایتان با فونتیک فارسی می‌نویسم و منتظر پاسخ شما می‌نشینم.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> کوچک شما- کاظم زارعیان<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۷]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%DB%B2%DB%B7&diff=28674 2012-01-24T20:10:31Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:27-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۵]]<br /> [[Image:27-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۶]]<br /> [[Image:27-127.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۷]]<br /> [[Image:27-128.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۸]]<br /> [[Image:27-129.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۲۹]]<br /> [[Image:27-130.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۷ صفحه ۱۳۰]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۷]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9_%D8%AF%D8%B1_%DA%86%D8%A7%D8%AF&diff=28672 2012-01-24T20:05:28Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:31-008.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۸]]<br /> [[Image:31-009.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۹]]<br /> [[Image:31-010.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۰]]<br /> [[Image:31-011.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۱]]<br /> [[Image:31-012.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۲]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> جنگ‌های داخلی ممالک آفریقائی به‌ویژه در سرزمین‌هائی که از آغاز دهۀ 1960 به‌استقلال رسیده‌اند همیشه مصیبت‌بار بوده است. هرچند که منازعات استقلال‌طلبانه در چهل کشور از مجموع چهل و نه نظام سیاسی حاکم بر قارۀ آفریقا حداقل در قیاس با ممالک تحت سلطۀ آسیائی کم‌تر خون‌بار بوده، در عوض تضادهای قومی قبیله‌ئی، و جدال برای تصاحب قدرت سیاسی همراه با دخالت ممالک استعمارگر، در آفریقا جنگ‌های داخلی طولانی و کشتار وسیع خلق‌ها را باعث شده است. در گذشته: کنگو، آنگولا، بیافرا، سودان، زئیر، اتیوپی، آفریقای مرکزی و اوگاندا؛ و امروز؛ چاد!<br /> <br /> چاد سرزمینی است به‌مساحت یک میلیون و دویست و هشتاد و چهار هزار کیلومتر مربع که از سال 1900 تا 1960 جزء مستعمرات آفریقای غربی فرانسه به‌حساب می‌آمد، و به‌هنگام استقلال از فرانسه، به‌سال 1960، براساس یک مرزبندی حساب شده با شش کشور لیبی، سودان، آفریقای مرکزی، کامرون، نیجریه و نیجر همجوار افتاد. جمعیت چاد، طبق سرشماری سال 1978 که توسط مأموران سازمان ملل متحد صورت گرفت 000/245/4 نفر است و دوسوم این تعداد، یعنی 86% آن، در نه هزار روستا به‌سر می‌برند که هر یک به‌طور میانگین کم‌تر از دویست تن جمعیت دارد. تنها نه مرکز شهری در چاد هست که نفوس آن از ده هزار نفر برمی‌گذرد. «نجمنا»، پایتخت، که در گذشته «فورت لامی»خوانده می‌شد دارای جمعیتی حدود یکصد و هفتاد هزار نفر است.<br /> <br /> در چاد بیش از سیصد و هفتاد و پنج قبیله، گروه، و خرده گروه، در نقاط مختلف و به‌طور پراکنده زندگی می‌کنند. هیچ‌یک از این‌ها در حدی نیستند که بر دیگران برتری داشته باشند و بزرگترین آن‌ها «سارانا»فقط بیست و چهار درصد کل جمعیت کشور را تشکیل می‌دهد. در عین حال، مردم چاد زبان رسمی و واحدی ندارند و هر گروه و قبیله‌ئی به‌لهجه و زبان خاص خود سخن می‌گوید، و 3/4 درصد از 7 درصد افراد باسواد و تحصیل کردۀ آن نیز به زبان فرانسه تکلم می‌کنند:<br /> <br /> پنجاه و دو درصد مردم چاد مسلمانند و اکثراً ساکن شمال کشور، پنج درصد مسیحی و غالباً مقیم جنوبند، و چهل و سه درصد دیگر جمعیت همچنان پیرو مذاهب بومی و سنتّی آفریقا باقی مانده‌اند.<br /> <br /> چاد یکی از فقیرترین ممالک جهان است؛ در ردیف چهل و نه کشوری است که از کم‌ترین درآمد سرانه برخوردارند، و یکی از بیست و نه ناحیۀ بسیار عقب‌ماندۀ جهان به‌شمار می‌آید.<br /> <br /> نظام اقتصادی چاد نمونۀ یک سیستم کاملاً عقب‌ماندۀ وابسته به‌جهان اول، و متأثر از فعالیت بخش خصوصی دلال است.<br /> <br /> ساخت گروه‌های شغلی، و درصد اشتغال مردم چاد به‌شرح زیر است:<br /> <br /> بخش کشاورزی 44%<br /> <br /> بخش صنایع 10%<br /> <br /> بخش ساختمان 1%<br /> <br /> بخش حمل و نقل 2%<br /> <br /> بخش تجارت 22%<br /> <br /> سایر بخش‌ها 21%<br /> <br /> از مجموع یکصد و بیست و هشت میلیون و چهارصد هزار هکتار اراضی قابل کشت آن فقط از 20% یا هفت میلیون هکتارش بهره‌برداری می‌شود. در حالی که 91% مردم آن به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در بخش کشاورزی فعالیت می‌کنند تنها 44% تولید ناخالص داخلی متعلق به‌آن‌هاست. همۀ واحدهای کشاورزی سنتی و کوچکند و فقط سه چهارم تولیدات به‌مصارف محلی می رسد. طبق آخرین آثار موجود در سراسر اراضی تحت کشت کشور فقط 135 تراکتور موجود است که تازه تعداد زیادی از آن‌ها نیز به‌دلیل تسلط نظام فئودالی-که همچنان برقرار است- و نیز به‌علت کوچکی واحدهای تولیدی و کمبود کارگر ماهر و تکنسین مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.<br /> <br /> عمده‌ترین محصول صادراتی چاد، پنبه است. دام‌داری نیز در تولید ناخالص ملی سهم به‌سزائی دارد.<br /> <br /> از نظر صنعت، چاد آنچنان واپس مانده است که فقط دو درصد از نیروی کار کشور در واحدهائی از قبیل پنبه‌پاک‌کنی، قندو شکر، پارچه‌بافی و مونتاژ رادیو و دوچرخه و موتورسیکلت به‌کار اشتغال دارند.<br /> <br /> از مجموع یک میلیون و سیصد هزار تن نیروی آماده به‌کار چاد، بیست و پنج درصدش را زنان تشکیل می‌دهند؛ ضمن آنکه فقط یک درصد زنان چادی (که از نظر تعداد بر مردان فزونی دارند و نسبت‌شان صد به‌نود است)سواد نوشتن و خواندن دارند.<br /> <br /> شصت و هفت درصد معلمان مدارس و آموزشگاه‌ها خارجی و اکثراً فرانسوی هستند. اولین دانشگاه چاد در سال 1970 افتتاح شد و نخستین گروه فارغ‌التحصیلان آن که هفتاد و سه نفر و از آن جمله پنج زن بودند در 1974 به‌اخذ مدرک تحصیلی نائل آمدند.<br /> <br /> چاد از لحاظ بهداشت و درمان نیز کشوری کاملاً عقب‌مانده است: برای هر 1140 تن، تنها یک تخت بیمارستان وجود دارد و برای هر 382/44 تن، فقط یک پزشک!<br /> <br /> فرانسویان مدت شصت سال تمام، بی‌وقفه به‌استثمار چاد پرداختند، یعنی از 1900 تا 1960. به‌سال 1920 اولین تشکیلات اداری در جهت بهره‌کشی هرچه بیش‌تر از امکانات موجود و استفادۀ هرچه کامل‌تر از نیروی انسانیِ تقریباً رایگان در چاد دایر شد و تا سال 1960 که این کشور استقلال خود را به‌دست آورد، کم‌ترین نشانه‌ئی از اصلاحات و استقرار سیستم اجتماعی که از سوی فرانسویان اعمال شده باشد در آن سراغ نمی‌توان گرفت. جنگ طولانی فرانسه و الجزایر و مقاومت دلیرانۀ مردم این کشور باعث شد که سرزمین‌های مسلمان‌نشین آفریقائی تحت سلطۀ فرانسه، در مقایسه با پیروان سایر ادیان، در برابر تجاوزات و مقاصد استعماری بالقوه از خود مقاومت و سرسختی بیش‌تری نشان دهند. کمااینکه مردم شمال چاد، حتی در زمانی استقلال و در طول بیست سال اخیر، خواستار خروج کامل نیروهای نظامی و عوامل وابسته به‌فرانسه از سرزمین خود بوده‌اند، در حالی که مسیحیان جنوب و پیروان ادیان مختلف بومی، همیشه پایگاه مناسبی برای تداوم تسلط فرانسه بر چاد بوده است.<br /> <br /> علی‌رغم کسب استقلال در سال 1962، نخستین انتخابات چاد در 1969 صورت گرفت، یعنی دو سال پس از اوج‌گیری جنگ داخلی خونینی که کم و بیش از زمان استقلال در گرفته بود.<br /> <br /> جبهۀ آزادی‌بخش چاد به‌رهبری «حسن هبره»از سال 1962 در بسیج عمومی مردم و رهبری گروه‌های مسلمان شمال برای حصول به‌استقلال سیاسی و اقتصادی واقعی، نقش مؤثری داشت. «تومبال بی»، اولین رئیس جمهور چاد از اهالی جنوب، با اعمال سیاست‌های خشونت‌آمیز در برابر مردم شمال و دستگیری پنج تن از سران انقلابی و کشتار وحشیانۀ بیش از پانصد تن، عملاً مسبب تداوم جنگ‌های داخلی شد که تا به‌امروز نیز، با شدت و ضعف، ادامه داشته است.<br /> <br /> دولت فرانسه که پس از اعطای استقلال، از طریق عقد قرارداد نظامی با چاد حفظ امنیت و حاکمیت آن را تقبل کرده بود کوشید با اعزام لژیون خارجی فرانسه موقتاً آرامش را برقرار کند و به‌شورش‌های سال 1967 خاتمه دهد.<br /> <br /> کودتای قذافی و تبلیغات وی در مورد آمادگی لیبی برای کمک به‌خلق‌های انقلابی سراسر جهان و به‌ویژه همسایگان خود باعث شد که جبهۀ آزادی‌بخش برهبری «حسن هبره»با استفاده از 1054 کیلومتر مرز مشترک سرزمین‌های مسلمان‌نشین شمال چاد با لیبی، پایگاه مستحکمی برای ادامۀ مؤثر مبارزه علیه حکومت مرکزی «تومبال بی»که در سال 1969 مجدداً به‌ریاست جمهوری برگزیده شده بود به‌دست آورد. قذافی ضمن موافقت با تأسیس دفتر جبهۀ آزادی‌بخش چاد در «تریپولی» (1971)مقدار قابل توجهی پول و اسلحه در اختیار استقلال‌طلبان مسلمان شمال گذاشت. علی‌رغم اختلافات بعدی بین «هبره»و «قذافی»که به‌انتقال دفتر نمایندگی جبهه آزادی بخش به‌الجزیره منجر شد، روابط لیبی و انقلابیون شمال چاد می‌توانست در آیندۀ نهضت نقش تعیین‌کننده‌ئی داشته باشد.<br /> <br /> دولت فرانسه با توجه به‌استمرار جنگ داخلی و ناامنی که به‌اقصی نقاط چاد گسترش یافته بود، کوشید با اعزام کارشناسان و مستشاران نظامی و غیرنظامی، رئیس جمهور «تومبال بی»را به‌اجرای پاره‌ئی اصلاحات ظاهری به‌منظور ایجاد روحیۀ ملی وادارد؛ ولی بحران گروگان‌گیری دو تن از باستان‌شناسان فرانسوی بنام فرانکو و پیر کاوستر توسط افراد وابسته به‌«حسن هبره»که ظاهراً برای شناسائی اماکن باستانی چاد به‌این کشور آمده بودند امید فرانسویان را به‌قابلیت سیاسی-نظامی و مشروعیت رئیس جمهور نقش بر آب کرد. قوای نظامی فرانسه که برای کمک به «تومبال بی»به‌چاد اعزام شده بود پس از تماس با عناصر مخالف حکومت، مقدمات کودتای آرام سال 1975 چاد را طرح ریخت. «فلیکس مالون»رئیس جمهور جدید، با عقد یک قرارداد نظامی-دفاعی با فرانسه در سال 1976 روابط سیاسی و اخذ کمک‌های اقتصادی از فرانسه را مورد تأکید قرار داد. گروگان‌ها آزاد شدند و روابط سیاسی با لیبی قطع شد. اقداماتی که در مجموع آرامش نسبی کوتاه مدتی در چاد به‌وجود آورد. در مارس سال گذشته، هنگامی که نشانه‌هائی از تنش‌های منطقه‌ئی، به‌ویژه در شمال چاد، بروز کردچیزی نمانده بود که برای چندمین بار از تاریخ استقلال جنگ داخلی در آن کشور درگیرد، با ائتلاف دو تن از سربازان قدیمی جنگ‌های داخلی، حکومت «مالون»سرنگون شد. «گوکانی اودی»به‌عنوان رئیس جمهور، و «حسن هبره»در سمت وزیر دفاع، مسؤولیت ادارۀ کشور را به‌عهده گرفتند و کوشیدند با کمک لژیون یکهزار و صد نفری فرانسه که پیش از اقتدار یافتن «مالون»به‌چاد اعزام شده و همچنان در چاد به‌سر می‌برد، امنیت و آرامش را برقرار کنند.<br /> <br /> چندی نگذشت که جدال برای تمرکز و اعمال قدرت فردی بیش‌تر، ائتلاف دو چریک قدیمی را به‌اختلاف و جنگ داخلی مبدل کرد. اختلاف و تضادی که سریعاً به‌ارتش 200/4 نفری چاد سرایت کرد و باعث ایجاد دودستگی در آن شد و هر گروه با همکاری هفراد شبه نظامی وابسته به‌خود به‌طرفداری از رهبر ایده‌آل خود پرداخت. برتری عددی نیروهای 6800 نفرۀ طرفدار «اودی»، و آموزش و تخصص بیش‌تر نیروی پنج هزار نفرۀ تحت فرماندهی «هبره»آنچنان تعادل و توازنی در قوای متخاصم به‌وجود آورده که امید دست یافتن به‌هر نوع راه حل عاجل را غیرممکن کرده است. این که «حسن هبره»یک مائوئیست تحصیل کردۀ فرانسه است و «اودی»یک نظامی متمایل به‌لیبی، همسایگان دور و نزدیک چاد را به‌شدت نسبت به‌آیندۀ منطقه نگران کرده است و همگی آنان خواهان پایان یافتن وضع متشنج موجود در چادند.<br /> <br /> جنگ قدرت بین رئیس جمهور و وزیر دفاع با دخالت نیروهای طرفدار «وادال عبدالقادر»رهبر مسیحیان جنوب و شبه نظامیان طرفدار وزیر امور خارجه و افراد مسلح هوادار معاون رئیس جمهور، ظاهراً وارد مرحلۀ نهائی خود شده است. چرا که کمک جدی نیروهای فرانسوی مستقر در چاد به‌یکی از گروه‌های متخاصم، می‌تواند سرنوشت پنجمین جنگ داخلی چاد را روشن کند. لژیون خارجی فرانسه-که در سال 1831 وزیر جنگ «لوئی فیلیپ»دربارۀ آن‌ها گفته بود «عاشق جنگ، خون‌ریزی، و زیرورو کردن شن‌های سرزمین‌های فرانسه در شمال آفریقا هستند»- در اجرای سیاست خارجی جدید دولت خود و برخلاف جنگ خونبار «زئیر»در ژوئن 1978، که افراد آن در قتل و کشتار و وحشی‌گری روی سربازان آمریکائی جنگ ویتنام را سفید کردند، با عدم دخالت مستقیم و تبلیغ این ادعای دروغ که صرفاً خواهان استقرار آرامش و حفظ جان دیپلمات‌ها و اتباع خارجی و هفت هزار فرانسوی مقیم چادند، می‌کوشند به‌سیاست عوام‌فریبانۀ نه شرقی نه آمریکائیِ فرانسه لطمه‌ئی وارد نیاید.<br /> <br /> جنگ داخلی چاد، به‌علت تضادهای قومی، مذهبی، قبیله‌ئی، ایدئولوژیک، و فقر و بیسوادی مطلق مردم از یک طرف، و اعمال نفوذ کشورهای منطقه و دولت استعمارگر فرانسه از سوی دیگر، تاکنون جز هزاران کشته و زخمی و یکصد و بیست هزار مهاجر، و بالاخره تضعیف گروه‌های سیاسی-نظامی داخلی هیچ گونه حاصلی نداشته است. گروه‌های ملی و مبارز چاد در راه نبرد با نیروهای فرانسوی و سازمان‌ها و عوامل وابسته به‌آن، به‌دلیل توجه شدید افکار عمومی جهان و ممالک مترقی به‌مسائلی چون بحران افغانستان و روابط ایران با آمریکا، نمی‌توانند به‌کمک فوری دوستان خارجی خود امیدوار باشند. و این همه، در مجموع، شرائطی است که هر اقدامی از سوی دولت فرانسه را در چاد، در فراغت کامل میسر می‌کند، بدون این که به‌سیاست این کشور در خاورمیانه لطمه‌ئی وارد آید.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۳۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9_%D8%AF%D8%B1_%DA%86%D8%A7%D8%AF&diff=28627 2012-01-24T14:09:15Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:31-008.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۸]]<br /> [[Image:31-009.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۹]]<br /> [[Image:31-010.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۰]]<br /> [[Image:31-011.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۱]]<br /> [[Image:31-012.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۱ صفحه ۱۲]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۳۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B5&diff=28626 2012-01-24T14:03:00Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:25-156.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۶]]<br /> [[Image:25-157.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۷]]<br /> [[Image:25-158.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۸]]<br /> [[Image:25-159.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۹]]<br /> [[Image:25-160.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۶۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۶۰]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای خسرو پیغامی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) به خلاف نظر شما دوست عزیز، من شعر و قصه‌ئی از دورۀ انقلاب و پس از آن ندیده‌ام که از زیر متوسط بالاتر باشد. جز چند شعر درخشان از&#039;&#039;&#039;میرزاآقاعسگری&#039;&#039;&#039; (خطابه‌های اول و دوم و پنجم)، و&#039;&#039;&#039;زیرا زمین زمین است&#039;&#039;&#039; از &#039;&#039;&#039;اسمائیل خوئی&#039;&#039;&#039; (شماره 7)، قصه‌های &#039;&#039;&#039;عَدید&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;چرم کف پای عَدید&#039;&#039;&#039; از &#039;&#039;&#039;نسیم خاکسار&#039;&#039;&#039; (شماره‌های 2 و 16)، و قصۀ فوق‌العاده زیبای&#039;&#039;&#039;فاطمه ابطحی&#039;&#039;&#039; به‌نام&#039;&#039;&#039;نهال گردوئی بر گور مسیح&#039;&#039;&#039; (شماره 9)، &#039;&#039;&#039;بزرگ بانوی روح من از گلی ترقی&#039;&#039;&#039; (شماره 5)، &#039;&#039;&#039;عَلو و سیاسَنبو&#039;&#039;&#039; از&#039;&#039;&#039;محمدرضا صفدری&#039;&#039;&#039; (شماره 14).- دست‌کم، این‌ها تنها چیزهای دندانگیری بوده که به‌دست من رسیده. البته قصه‌های بسیار خوب دیگری هم تاکنون در مجله آمده که چون مربوط به‌دوران انقلاب نیست از ذکر آن‌ها در می‌گذریم. توصیه کرده‌اید که «کتاب جمعه را از داشتن شعرهای بیش‌تر محروم نکنید»- چشم. صلاح کتاب جمعه نیز در همین است، و چشم ما به‌دست اهل قلم. هم الآن کوهی از شعر و انباری از قصه و نمایشنامه در برابر من است. ولی چه کنیم. به‌حّد متوسطش هم قانع شده‌ایم و گیر نمی‌آید. کیمیا شده است.<br /> <br /> 2) طنزنویسی را باید جدّی‌تر گرفت و کیومرث استعداد فوق‌العاده‌ئی در این زمینه دارد، افسوس که به‌شیوۀ ماهی را نمی‌خواهی دمش را بگیر قلم می‌زند. از قضا آن عبارتی که بر ردّ او دلیل آورده‌اید نکتۀ بسیار ظریفی را دربرداشت.<br /> <br /> 3) دربارۀ نیمای بزرگ حق با شماست. ما هم می‌خواستیم در سالگرد خاموشی آن جاودان‌یاد ویژه‌نامه‌ئی بدهیم. ولی آخر با دست خالی؟ در هر حال در سالگرد فروغ-اگر توفیق دست بدهد- ویژه‌نامۀ شعری خواهیم داشت. می‌دانید دوست عزیز که یک دست بی‌صدا است.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای مهدی شیثی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) نمونه‌های ارزندۀ «فرهنگ مقاومت»را در زمینه‌های شعر، ادبیات و غیره خواسته‌اید. این کار نیاز به‌جست و جوئی پیگیر دارد که در حال حاضر در اختیار نداریم. خودتان چرا دست به‌کار نمی‌شوید؟<br /> <br /> 2)«بازنگری فرهنگ و هنر عصر اختناق»... به‌شرح ایضاً.<br /> <br /> 3) اعلام رسید نامه‌ها در این صفحات، فکر خوبی است. از این پس دریافت نامه‌ها و مقالاتی را که نویسندگان‌شان طالب باشند در مجله اعلام خواهیم کرد.<br /> <br /> 4) میز گردها را به‌زودی از سر خواهیم گرفت.<br /> <br /> 5) حروف ریزتر را غالباً خوانندگان نمی‌پسندند.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای ح. قائم&#039;&#039;&#039; (شیراز)<br /> <br /> دوست عزیز. ما دفتر و دستک و منشی و پیشخدمت و این چیزها نداریم. چهارنفر آدمیم که روز و شب کار می‌کنیم و بازهم گرفتار تنگی وقتیم. به‌مطالبی که خوانندگان تهیه می‌کنند به‌دیدۀ احترام نگاه می‌کنیم و جز این هم نمی‌تواند باشد، چرا که مجلّه نیازمندِ خوراک است و نیازمند ارتباط هرچه بیش‌تر با خوانندگان خود. امّا طبعاً ضوابطی هم در انتخاب مطالب هست. که این هم روشن است. معذلک برای ما به‌هیچ وجه امکان ندارد که دربارۀ علل به‌چاپ نرسیدن مطالب به‌نویسندگان آن‌ها توضیحاتی بدهیم. اگر قرار باشد این کار در صفحات مجله صورت بگیرد هر هفته بیش از ده صفحه را اشغال می‌کند و اگر طی نامه انجام شود تمام وقت یکی از همکاران ما را در سراسر هفته خواهد گرفت. شما سؤال می‌کنید «آیا اطلاع از سرنوشت نوشته‌ها خواستی بزرگ و غیرقابل اجراست؟»- و پاسخ‌تان این است: اگر در هفته فقط معدودی مطلب بود، خیر. ولی گاه حتی نوبت مطالعۀ یک نوشته نیز تنها دو سه هفته بعد از وصول دست می‌دهد. حتی با در اختیار داشتن یک گروه منتقد حرفه‌ئیِ تمام وقت هم چنین کاری غیرممکن است. فکر می‌کنید این مشکل را چه‌گونه حل می‌توان کرد؟<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای فرجی دیزجی&#039;&#039;&#039; (تبریز)<br /> <br /> 1) عکس هفته فکر خوبی است. دنبالش را می‌گیریم.<br /> <br /> 2) تا جائی که بتوانیم از آثار کاریکاتوریست‌های ایرانی چاپ می‌کنیم.<br /> <br /> 3) هرگاه منابع قابل اطمینانی به‌دست بیاوریم به‌شناسائی مناطق و مسائل سیاسی آن اقدام می‌کنیم، چنان که در مسألۀ کردستان دیدید.<br /> <br /> 4) دربارۀ جبهۀ آزادی بخش ظفار دست‌اندرکاریم.<br /> <br /> 5) مصاحبه، به‌چشم.<br /> <br /> 6) کدام پوستر منظورتان است؟<br /> <br /> 7) از ارسال آن کتاب شعر عذر می‌خواهیم. نه وسیله‌اش را داریم. نه فرد انجام‌دهنده‌اش را.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;انتشارات سروش&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> به‌این وسیله وصول کتاب‌های &#039;&#039;&#039;زرتشت، نزاع کلیسا و ماتریالیسم، آخر شب، و عصر زرین فرهنگ ایران&#039;&#039;&#039; اعلام می شود. به‌نوبت خود در صفحۀ کتاب‌های تازه معرفی خواهند شد.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای ناصر گ. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> با تشکر از لطف شما، تصدیق می‌کنید که چاپ سرگرمی در روال کار مجله نیست.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمد شریفی&#039;&#039;&#039; (زنجان)<br /> <br /> برای درخواست مجله لازم است پرداخت وجه آن را به‌ترتیبی که در داخل جلد مجله آمده است عمل بفرمائید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم الهه ب. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> لطف کردید که به‌ما نامه نوشتید. همۀ ما می‌کوشیم شایستگی محبت‌های شما را داشته باشم. امّا واقعاً چهل و پنجاه و حتی صد صفحه، برای یک داستان خوب زیاد است؟<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمدرضا سواری&#039;&#039;&#039; (استکهلم-سوئد)<br /> <br /> با سپاس از محبت‌هاتان برای اشتراک کتاب جمعه می‌توانید از طریق بانک یا سفارت ایران اقدام کنید. راه دیگرش این است که اقوام‌تان در ایران مجله را به‌نام شما مشترک شوند.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای مهدی صورتی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> تشکرات مرا هم قبول بفرمائید. تقسیم مجله به‌بخش‌های مجزا مطلقاً عملی نیست. صفحات مجله در اختیار هر یک از روشنفکران متعهد است و به‌هیچ وجه قید و بندی در کار نیست. خود دوستان کمکاری می‌کنند. آقای اخوان ثالث پیش از این که مجله منتشر شود قول همکاری به‌ما دادند ولی هنوز وفا نکرده‌اند.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمود صحبتی‌پور&#039;&#039;&#039; (شیراز)<br /> <br /> 1)طبیعی است که پشتوانۀ کار مجله محبت بی‌دریغ دوستانی چون شماست.<br /> <br /> 2) مجله را جز از طریق اشتراک ویژۀ دانشجوئی که مستقیماً به‌دفتر مجله ارسال شده باشد نمی‌توانیم با تخفیف سی درصد به‌دانشجویان عرضه کنیم. فروشندگان مجله سی درصد از بهای فروش را کارمزد می‌گیرند و تخفیفی که قائل شده ایم همین سی درصد حق فروش موزع است. نمی‌توانیم شصت درصد از بهای مجله کم کنیم.<br /> <br /> 3) برای ترجمه، با سپاس فراوان، مطالب و منابع را خود باید انتخاب بفرمائید.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B5&diff=28537 2012-01-23T22:52:08Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:25-156.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۶]]<br /> [[Image:25-157.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۷]]<br /> [[Image:25-158.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۸]]<br /> [[Image:25-159.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۵۹]]<br /> [[Image:25-160.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۶۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۵ صفحه ۱۶۰]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B4&diff=28532 2012-01-23T22:32:59Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:24-152.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۲]]<br /> [[Image:24-153.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۳]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای احمدرضا اعظمی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> آقای رضا علامه‌زاده در جواب انتقادات شما توضیحاتی نوشته‌اند که از نظر ما کاملاً قانع کننده است امّا به‌دلائلی امکان طرح آن در مجله وجود ندارد. چنانچه مایل باشید با اشاره به‌این یادداشت نشانی خود را بدهید تا عین آن را برای‌تان بفرستیم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم رؤیا سلامت‌بخش&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) ممنون که ما را تأئید می‌کنید و امیدواریم شایستگی آن همه محبت را داشته باشیم.<br /> <br /> 2) علت این آقای داریوش رادپور آثار خود را به‌حروف لاتین امضا می‌کنند آن است که این آثار با تیراژهای وسیع‌تری در مطبوعات خارج کشور هم به‌چاپ می‌رسد.<br /> <br /> 3) سالگرد خاموشی نیمای بزرگ را از دست دادیم، سعی می‌کنیم در سالگرد خاموشی فروغ ویژه‌نامه‌ئی در مورد شعر معاصر داشته باشیم.<br /> <br /> 4) امیدواریم هنگامی که پاسخ نامه‌تان را می‌خوانید دست‌کم یکی از ویژه‌نامه‌ها منتشر شده باشد.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم یا آقای ط. طاهری&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) مقاله‌ئی تحت عنوان&#039;&#039;&#039;نگاهی به‌کوره‌پزخانه&#039;&#039;&#039; به‌دفتر مجله نرسیده است. اگر برای‌تان میسر است نسخۀ دیگری از آن محبت کنید. چنان که دیده‌اید، مجله این چنین تحقیقاتی را ارج می‌گذارد.<br /> <br /> 2) برخلاف نظر شما مجله تیول هیچ فرد خاصی نیست، حتی تیول مدیر یا سردبیر آن!<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای م. عزیزی&#039;&#039;&#039; (اسفراین)<br /> <br /> انتقاد از کتاب باید با استدلال همراه باشد. تنها به‌صرف اظهار عقیده‌ئی از این دست که کتاب پر از لغزش‌های دستوری است و «ای کاش نویسنده زحمت خود را هدر نمی‌داد»نمی‌توان به‌نوشته‌ئی ارزش انتقادی داد.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای مجید هوبخت&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) متأسفیم که از مقالات مجله نمی توانیم بکاهیم.<br /> <br /> 2) از قسمت دوم نامه‌تان چیزی دستگیر نشد. منظور از این که «برای به‌دست آوردن و تهیۀ اشعار و طرح‌ها و عکس‌های جالب به‌چه مأخذی مراجعه کنم»چیست؟<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای ع. ابرقوئی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> مطالبی که به‌دفتر مجله می‌رسد چنانچه قابل چاپ باشد به‌نوبت خود به‌چاپ می‌رسد. متأسفیم که به علت سنگینی کار و تنگی مجال نمی‌توانیم در باب آن‌ها به‌نویسندگان‌شان توضیحی بدهیم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم سوسن قائمی&#039;&#039;&#039; (شیراز)<br /> <br /> 1) امیدوارم مقالات &#039;&#039;&#039;آخرین صفحۀ تقویم&#039;&#039;&#039;خواست شما را در مورد این گونه مطالب برآورده باشد.<br /> <br /> 2) برای مقالات در خصوص زنان باید خود خانم‌ها دست بالا کنند. متأسفانه ما منابع لازم را در اختیار نداریم، ولی چنانچه دوستان اراده و همت کنند حتی برای تخصیص ویژه‌نامه‌ئی در این مورد نیز آمادگی خودمان را اعلام می‌کنیم.<br /> <br /> 3) با سپاس از محبت‌های بی‌دریغتان، فکر می‌کنیم آن شعر راانشاءالله فقط برای خواندن ما فرستاده‌اید نه برای چاپ در مجله، آخر درباره&#039;&#039;&#039;آزادی&#039;&#039;&#039;است! <br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای فتح‌الله همایونفر&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> منظور از اصل مقاله که «به‌دو تا سه برابر این بالغ می‌شد»متن منتشر شده در کیهان سال 51 نبود، بلکه مقاله‌ئی بود که خلاصه شد و حدود یک سوم آن در کیهان سال به‌چاپ رسید. اگر توضیح ما گنگ بود و برای شما و احتمالاً خوانندگان با محبت دیگری چون شما ایجاد سوءتفاهم کرد عذر می‌خواهم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای ق. بهارلو&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> آن سخنرانی و آن نامه‌ها مطلب مهمی دربرنداشت. لطف کنید و زیراکسی از مقالۀ تیموفیف برای ما بفرستید. ممنون می‌شویم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای س. ن&#039;&#039;&#039; (تهران)<br /> <br /> 1) معمولاً سعی می‌کنیم مرجع مقالات را قید کنیم، ولی از این پس خواهیم کوشید تاریخ نگارش و دیگر اطلاعات لازم را هم بدهیم.<br /> <br /> 2) برای شمارۀ ویژۀ زنان آماده‌ایم، امّا نیاز به‌یاری خوانندگان داریم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم آزادۀ آقائی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> حتماً می‌توانید با ذکر مأخذ و نام نویسنده و اگر ترجمه بود با قید نام مترجم از مطالب مجله برای نشریۀ دانش‌آموزی خود استفاده کنید. خوشحال می‌شویم که نسخه‌ئی از نشریه‌تان را برای ما هم بفرستید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم زهرۀ دمارکش&#039;&#039;&#039; (اصفهان)<br /> <br /> متأسفانه با وقت بسیار فشرده امکان بررسی کتاب شما برای شخص من میسر نیست. سعی خواهم کرد این وظیفه را به‌دوست دیگری محول کنم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم ژیلا ب. &#039;&#039;&#039; (تبریز)<br /> <br /> ضامن موفقیت در امر طراحی خستگی نشناختن و مداوماً به‌کار پرداختن است. موفق باشید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای جمشید صداقت کیش&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> منابع التفاتی رسید. بسیار متشکریم. موفق باشید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای مهدی شیرانی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> آثار خود را باید مدون کنید و به ناشری نشان بدهید. در صورت قبول اثر دیگر کارها را خود او ترتیب خواهد داد.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای کامران میرشاهی&#039;&#039;&#039; (لندن)<br /> <br /> برای اشتراک مجله باید به‌ترتیبی که در داخل جلد آمده عمل کنید. <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B4&diff=28488 2012-01-23T15:44:56Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:24-152.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۲]]<br /> [[Image:24-153.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۴ صفحه ۱۵۳]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B2&diff=28487 2012-01-23T15:43:54Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-154.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۴]]<br /> [[Image:22-155.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۵]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;خانم بهجت رضائی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) تصدیق می‌فرمائید که در روال کار ما نیست که در پاسخ موجود عنیف فرصت‌طلبی که رطب و یا بسی آن‌هم در یک نشریۀ دیگر به‌هم بافته است مطلبی چاپ کنیم و وقت خود را به‌جنجال آفرینی چنان افرادی که برای خودنمائی دنبال بهانه می‌گردند تلف کنیم.- امّا من هرگز نگفته‌ام او «بهتر از شما»می‌داند آزادی چیست، بل از یک اصطلاح رایج استفاده کرده بودم که «او از من و شما هم بهتر می‌داند فلان چیز چیست، منتها صرفه‌اش را در این می‌بیند که خود را به‌کوچۀ علی چپ بزند.» <br /> <br /> 2) حقیقت این است که ما زیر آواری از مقاله و قصه و شعر دفن شده‌ایم، و به‌راستی فرصتی برای خواندن همۀ آن‌ها به‌دست نمی‌آید. اگر گاهی مطالبی که می‌رسد مدت‌ها طول می‌کشد تا به‌چاپ برسد دلیلی جز این ندارد.<br /> <br /> 3) ما کادر مشخصی از نویسندگان نداریم، و در واقع مجله را خوانندگان ما هستند که می‌گردانند. بنابراین هرگز چنین تصوری در میان نیست که «ما اوستائیم و خوانندگان شاگرد». خود ما هم با تهیۀ مطالب مجله از آن چیز می‌آموزیم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمدحسین مقدادی&#039;&#039;&#039; (بندرکیاشهر)<br /> <br /> 1) داستان‌هائی در باب دهات را باید قصه نویسان بنویسند و بفرستند تا به‌چاپ برسد. ما مانند مجلات هفتگی دیگر کادر مخصوص قصه نویس نداریم.<br /> <br /> 2) متأسفانه نظام حاکم تاب انتقاد شنیدن ندارد و هر انتقاد سازنده و دلسوزانه‌ئی را مهر «ضدانقلاب»و «صهیونیستی»و «آمریکائی»می‌زند. وانگهی، کتاب جمعه تنها به‌مسائل بنیادی می‌پردازد و جز در مقالۀ خود «آخرین صفحۀ تقویم»به‌حوادث روز نظر نمی‌کند.<br /> <br /> 3) در صفحاتی که با عنوان کلی «در پاسخ خوانندگان»اخیراً در مجله گشوده شده به‌مکتب‌ها و تفهیم اصطلاحات اقتصادی و سیاسی و فرهنگی که از سوی خوانندگان عنوان می‌شود می‌پردازیم. امیدواریم نظرتان تأمین شده باشد.<br /> <br /> 4) آن مسأله سراپا انحراف و فریب و در نتیجه یکسره بی‌ارزش و اعتبار است.<br /> <br /> 5) دوستان کانون نویسندگان هم به‌شما درود می‌فرستند.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمدرضا سمر اندیش&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) داستان اگر با موازین مجله بخواند بدون شک چاپ می‌شود، البته به نوبت خود. ولی متأسفانه مجالی برای نقد آن‌ها نداریم.<br /> <br /> 2) یکی دو بار چند حاشیه از مقالات اشتباهاً جا افتاده است سعی می‌کنیم دیگر تکرار نشود.<br /> <br /> 3) منظورتان را از گاهنامه و اسامی خاص در «آفرینش جهانی»در نیافتیم.<br /> <br /> 4) چه گونه می توان در چند سطر «موقعیت اجتماعی جامعه‌ئی را»روشن کرد؟<br /> <br /> 5) اسناد تاریخی به‌این دلیل «تق و لق»شده است که تهیه‌کنندۀ آن به‌سفر خارج رفته است.<br /> <br /> 6) قوانین اساسی کشورهای جهان قبلاً طی کتابی منتشر شده است.<br /> <br /> 7) شعر خوب اگر سرودند، به‌چشم!<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای حمید غفاری&#039;&#039;&#039; (ارومیه)<br /> <br /> 1) آن قدر محبت کرده‌اید که در جواب‌تان درمانده‌ام.<br /> <br /> 2) حتماً به‌معرفی نویسندگان و شاعران بزرگ جهان می‌پردازیم. پیش از این هم چنین مطالبی داشته‌ایم.<br /> <br /> 3) کتاب‌نامه آقایان خاکسار و علامه‌زاده را برای‌تان خواهم نوشت.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;خانم یا آقای میما کلاهدار&#039;&#039;&#039; (جنوب)؟<br /> <br /> عکس‌های بسیار بسیار ارزنده‌تان رسید. ممنون. دربارۀ شعر شمارۀ 10 کاش توضیح بیشتری می‌دادید. اگر برای‌تان زحمتی نیست زیراکسی از آن مقالۀ بنیاد برای ما بفرستید. موفق باشید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای علی اکبر نبی الهّی&#039;&#039;&#039; (دوگنبدان)<br /> <br /> فکر می‌کنید درافتادن با آن «گزمه‌ها»ی زبان نفهم فایده‌ئی هم داشته باشد؟<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;خانم فرانک سعادت&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> متشکرم از لطف بی‌دریغی که فرموده‌اید. اشعاری که فرستاده‌اید سخت خوب و جا افتاده است. اشکال کار، تنها، یأسی است که در آن‌ها موج می‌زند. من معتقد نیستم که «دنیای ما ویران شده»باشد «خطوط مشوش چهره‌هامان»هم «مسخ لبخندهای‌مان»نیست. و «در فریادهامان شهامتِ اظهار»هست. «آزادی»هرگز «شایعه‌ئی»نیست «که تکذیب می‌شود». آزادی هدف والائی است که برای آن می‌جنگیم و به‌دستش می‌آوریم. یقین داشته باشیم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای فرهاد مقصودی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> با تشکرات فراوان: <br /> <br /> 1) آن مجله کم و بیش در دسترس همگان هست و نیازی به‌نقل مطالب آن نیست.<br /> <br /> 2) همان طور که خواسته‌اید مجموعه‌ئی از کاریکاتوریست‌های بزرگ جهان در شماره‌های اخیر چاپ شده است و این کار ادامه خواهد یافت.<br /> <br /> 3) از&#039;&#039;&#039;بوکوفسکی&#039;&#039;&#039; اثر دیگری در شمارۀ 21 به‌چاپ رسیده است.<br /> <br /> 4) دوستان و خوانندگان دیگر از طرح روی جلد مجله راضیند. تاکنون جز شما تنها یکی دیگر از خوانندگان ما از شکل روی جلد اظهار دلتنگی کرده است.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای حمید قیلاو&#039;&#039;&#039; (آبادان)<br /> <br /> 1) این سؤال که «شعرخوانی را از کجا و چه‌گونه آغاز باید کرد»پاسخ چندان آسانی ندارد. شاید مقالات دوگانه‌ئی که &#039;&#039;&#039;ع. پاشائی&#039;&#039;&#039; در شمارۀ اول (صفحه 73)و هفتم (صفحۀ 74)کتاب جمعه نوشته است و نیز مقالۀ دیگری از او در باب دو شعر&#039;&#039;&#039;میرزاآقا عسکری&#039;&#039;&#039; (خطابۀ اول و خطابۀ دوم، شمارۀ 13)که در همین شماره بتواند راه‌گشای شما باشد. اصولاً این مقالات به‌همین منظور نوشته شده است، یعنی ارائۀ طریق برای خواندن و درک شعر.<br /> <br /> 2) در باب بهای مجله پیش از این نیز چند بار توضیح داده‌ایم. سی و هشت درصد بهای جلد روی مجله به‌فروشنده و دائرۀ توزیع تعلق می‌گیرد و آنچه به‌ناشر و هیأت تحریریه می‌رسد فقط درصدی است که کار را بگرداند. معذلک برای دانش‌آموزان و دانشجویان در صورت ارائۀ کارت تحصیلی آبونمان‌های پنج شماره‌ئی ترتیب داده‌ایم که بتوانند مجله را به‌بهای هفت تومان تهیه کنند.<br /> <br /> 3) برای ارسال مجله نشانی خود را برای مه بفرستید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم (یا آقای)پرتو شریعتمداری&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> با اشاره به‌این یادداشت، برای آنچه در نامۀ شیرین‌تان خواسته‌اید یک روز عصر به 660765 زنگی بزنید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم اعظم منتظر&#039;&#039;&#039; (قم)<br /> <br /> امیدواریم بتوانید به‌تحصیلاتان ادامه بدهید ما را شرمنده محبت‌هاتان کردید. اما با شعرتان موافق نیستم. چرا باید مرگ را بیش از زندگی دوست داشته باشید؟ با کژی‌ها و کاستی‌ها باید مبارزه کرد نه‌این که به‌دامن مرگ خزید. <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B2&diff=28485 2012-01-23T13:59:36Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:22-154.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۴]]<br /> [[Image:22-155.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۲ صفحه ۱۵۵]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C_%DB%B1%DB%B1%DB%B3%DB%B2-%DB%B1%DB%B5_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B2%DB%B1&diff=28263 2012-01-22T16:47:19Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:21-152.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۲]]<br /> [[Image:21-153.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۳]]<br /> [[Image:21-154.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۴]]<br /> [[Image:21-155.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۲۱ صفحه ۱۵۵]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;خانم دهداران (بوشهر)&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> می‌توانید محبت کنید و شماره‌های کسری‌تان را بنویسید تا ترتیب ارسال آن داده شود.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمدرضا باباگل (کفشگرمحله)&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> درست است که احساس انسان می‌جوشد و با صداقت به‌روی کاغذ می‌آید، امّا به‌صرف احساس صادقانه نمی‌توان اثر هنری اطلاق کرد. فی‌المثل عبارتِ&#039;&#039;&#039;درود بر تو ای خلق قهرمان کُرد/درود بر شهیدانت/درود بر آنانی که/خون‌شان/بر در و دیواری شهرهای/سنندج و مهاباد/رنگی تازه زد&#039;&#039;&#039;نمی‌تواند شعر خوانده شود، مگر این که بگوئیم تمام روزنامه‌ها و غالب مجلات به‌شعر نوشته می‌شوند. شعر برای خود ضوابتی دارد. بد نیست&#039;&#039;&#039;حرف‌های همسایۀ&#039;&#039;&#039; جاودان یاد &#039;&#039;&#039;نیما یوشیج&#039;&#039;&#039; را به‌دقت بخوانید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای بدربنی نعمه&#039;&#039;&#039; (دارخوین-خوزستان)<br /> <br /> از لطف شما سپاسگزارم. آنچه خواسته بودید خدمت‌تان تقدیم شد. به‌عنوان هدیۀ کوچکی از من بپذیرید.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای خسرو حسین‌زاده&#039;&#039;&#039; (بابلسر)<br /> <br /> طرح‌هایتان خوب است و البته در طول زمان و تجربه‌های بیش‌تر و خوب‌تر هم خواهد شد. متأسفم که به‌علل فنی چاپ طرح‌های مدادی برای مجله مقدور نیست. البته، از دیدن یادداشت‌هایتان خوشحال خواهم شد. همکاران ما هم از شما سپاسگزارند.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای سعید احمدی (خرمشهر)&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> باعث تأسف است که ارسال فتوکپی آن طرح‌ها برای ما غیرممکن است. بازیافتن آن‌ها در انبوهی از نامه و مطلب و چیزهای دیگر دست‌کم یک هفته وقت می‌خواهد.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمدحسن صانعی&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> از این که تصویر مورد علاقۀ خودتان را به‌نشانۀ محبتی که به‌ما دارید برای ما فرستاده‌اید بسیار ممنونیم. در مورد ترجمۀ آن دو شعر هم به‌چشم، به‌نوبت به‌آن هم خواهیم رسید.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای منوچهر ف.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> نقاشی‌تان بسیار زیباست. درود بر شما. به‌خصوص رنگ‌های انتخابی‌تان بسیار زنده و درخشان است. حیف که تصویر رنگی نمی‌توانیم چاپ کنیم.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای ک. بزرگ‌نیا (شاهین شهر)&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) ما را سخت غرق محبت‌تان کرده‌اید. ممنون و متشکر.<br /> <br /> 2) متأسفانه نظر دادن دربارۀ اشعار رسیده به‌دریغ تنگی فرصت برای‌مان امکان ندارد. اگر گشایشی دست داد به‌چشم.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای علیرضا شیرازی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) کتاب جمعه ایدئولوژی مشخصی را تبلیغ نمی‌کند و سعی می‌کند تریبون آزادی باشد برای هر اندیشۀ بالنده.<br /> <br /> 2) مقالات فقط بر اساس ارزش و لزوم‌شان چاپ می‌شود. بنابراین گاه طولانی و دنباله‌دار از آب در می‌آید و از آن چاره‌ئی نیست.<br /> <br /> 3) نامه‌های فراوانی به‌دفتر مجله می‌رسد ولی نمی‌رسیم به‌همۀ آن‌ها جواب بگوئیم. دلیلش تنگی وقت و فشردگی کار است.<br /> <br /> 4) جواب این که «چه‌گونه می‌توان نویسندۀ خوبی شد»چندان مفصل نیست: نخست باید نیاز نوشتن را در خود کشف کرد و بعد باید زبان خود را به‌خوبی آموخت زیرا زبان وسیلۀ کار نویسنده است. امّا قبل از هر چیز باید نویسنده «چیز لازمی»برای گفتن داشته باشد. والسلام.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای بیژن کوچک‌پور.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> متشکریم و متشکریم. صفحۀ آخر تقویم را سعی می‌کنیم هر هفته با دیدی عمیق‌تر دنبال کنیم. دربارۀ سینما خود ما هم به‌فکر هستیم.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای کمال محدّث&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> خیلی هم خوشحال‌مان خواهید کرد. دست به‌کار بشوید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای محمود خوارزمی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> از لحن صریحی که در پاسخ‌تان به‌کار می‌برم امیدوارم برداشت بدی نکنید. نامۀ شما هم دارای چنین لحنی است. این که شخص از همان ابتدای دست به‌قلم بردن نیتش این باشد که «آینه‌ئی از دردهای فراوان این مردم»بسازد تا «دیگران از آن سرمشق بگیرند»بی‌گفت و گو نیّت مقدسی است. امّا نوشتن کار چندان آسانی نیست و هیچ کس از نخستین روزی که قلم به‌دست می‌گیرد نویسنده نمی‌شود. نوشته‌اید «یک سال است به‌هر روزنه‌ئی که اندکی از آن نور می‌تابید سرزده‌اید ولی همه‌شان سر در لاک خود کرده‌اند و فقط نسخه‌هایم را به‌هدر داده‌اند»که لابد منظور این است که به‌چاپ آن‌ها رغبتی نشان نداده بودند.-ولی به‌عقیدۀ ما این قضاوت صحیح نیست. هر روزنامه یا مجله‌ئی بی گمان نیازمند دریافت مطالب و مقالات خوب است و اگر نوشتۀ خوبی دریافت کند محال است آن را «به‌هدر بدهد». نتیجۀ روشن قضیه این است که نوشتۀ شما هنوز پختگی لازم را به‌دست نیاورده است. جالب این است که در آخر نامه‌تان نوشته‌اید «من اکنون حال&#039;&#039;&#039;پاول کورچاکین&#039;&#039;&#039; [قهرمان کتاب&#039;&#039;&#039;چه‌گونه فولاد آبدیده شد]&#039;&#039;&#039;را دارم که بی‌صبرانه منتظر جواب نامۀ خود بود»- پایان زیبائی به‌نامۀ خود داده‌اید که نشانه‌ئی است به‌شور و شوق شما. بگذارید ما هم به&#039;&#039;&#039;آستروفسکی&#039;&#039;&#039; و کتابش اشاره کنیم و بگوئیم: &#039;&#039;&#039;محمود&#039;&#039;&#039; عزیز! برای نویسندۀ قابل قبولی شدن تنها راه ممکن ارائۀ آثاری است در حدّی قابل قبول؛ و برای وصول به‌چنین مرحله‌ئی جز سخت‌کوش بودن راهی نیست. فولاد باید آبدیده شود!- موفق باشید. یکی از نوشته‌های‌تان را که بیشتر می‌پسندید بفرستید و در یادداشت کوچکی برای یادآوری ما به‌این پاسخ اشاره کنید.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای علیرضا بخشعلیان&#039;&#039;&#039; (رشت)<br /> <br /> 1) انگار توجه نفرموده‌اید که سلسله مقالات&#039;&#039;&#039;کردستان&#039;&#039;&#039;خلاصۀ کتاب بسیار مفصلی است از&#039;&#039;&#039;کریس کوچرا&#039;&#039;&#039; که به‌تدریج در مجله چاپ می‌شود. اگر اساسنامۀ حزب دموکرات کردستان را چاپ نکرده‌ایم برای این است که یا در متن اصلی نیامده یا در تسلسل وقایع هنوز به‌آن نرسیده است. فاجعۀ دهکدۀ &#039;&#039;&#039;قارنا&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;رابطۀ ملاحسنی&#039;&#039;&#039; با آن هم موضوعی است خارج از بحث تاریخی و نهادی مسألۀ کرد.<br /> <br /> 2) خیر، ما به‌هیچ گروه و حزبی وابسته نیستیم و از آن‌جا که خط سیاسی معینی را پیروی نمی‌کنیم به‌هیچ وجه نمی‌گذاریم نظریات سیاسی خاصی در مجلّه تبلیغ شود. [مراجعه کنید به‌متن &#039;&#039;&#039;میزگرد&#039;&#039;&#039; کتاب جمعه، شمارۀ 4 و 5].<br /> <br /> 3) من در حال حاضر به‌سختی از بیماری رنج می‌برم و همین قدر که می‌توانم در هفته به‌چند نامه‌ئی پاسخ بدهم و امور مجله را نظارت کنم معجزه‌ئی صورت می‌دهم. حال وضع اگر مساعد شود، البته. وظیفه من نوشتن است.<br /> <br /> 4) ما با خائنین دستگاه رهبری حزب بوجارهای لنجان ارتباطی نداریم و دلیلی نمی‌بینیم که صفحات مجله را وقف تحلیل حرکات آن‌ها کنیم.<br /> <br /> 5) در مورد دو هفتگی شدن مجله قبلاً توضیح داده‌ایم [کتاب جمعه 16، صفحات 157 و 158]. این عمل منجر به‌ورشکست مالی و تعطیل مجله می‌شود.<br /> <br /> 6) ممنون درودهای شما هستیم.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;خانم ن.خ&#039;&#039;&#039; (زاهدان)<br /> <br /> از ارسال نامۀ خصوصی معذوریم. شعرتان احساس عمیقی داشت، امّا بیش‌تر «شعارگونه»بود.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای رضا.ج&#039;&#039;&#039; (شیراز )<br /> <br /> می‌بخشید که منظور نهائی‌تان را، بس که در تمثیل و در بوک و مگر پنهان شده بود نتوانستیم بیابیم. راستش، آن‌ها از این عبارت که «به‌راستی قسم قصد گله نداشته‌ام»دریافتیم که&#039;&#039;&#039;گلایه‌واره‌هائی&#039;&#039;&#039; داشته‌اید. ممکن است آن ها را صریح‌تر بنویسید؟<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای مهریاب ندیم&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> کاش دست کم این را هم مرقوم می‌فرمودید که در «مضحکه‌ئی به‌نام&#039;&#039;&#039;کتاب جمعه&#039;&#039;&#039;»که در آن «به‌اقتضای جوّ جامعه، کم‌کم شلغم جای موز را می‌گیرد»و ما اجازه می‌دهیم «سیب زمینی احساسات مشتاقان فقط در دیگ اشکنۀ بی‌ذوقان خوراک سیر و گرسنه و چاشنی نشخوارکنندگان &#039;&#039;&#039;بلغور اجباری&#039;&#039;&#039; بشود»برای شما و دیگر صاحبان دندان مصنوعی چه مطلب دندانگیری باید پخت که دیگر ما را به‌شنیدن چنین اصوات ناجوری گرفتار نفرمائید. فقط این نکته از کلّ فرمایشات‌تان دستگیر ما شد که علی‌رغم «دستور»حزب باد به‌اعضای خود در تحریک کتاب جمعه، شما همچنان سری به‌صفحات آن می‌زنید.-سعی کنید از این پس مؤدب‌تر باشید و دستورات حزبی‌تان را بیش‌تر رعایت کنید!<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;خانم آزیتا شکوهی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> شعرتان مایه‌های کلامی درخور داشت، منتها ما با این استنتاج که «خوشبختی دیرگاهی است که مرده است»موافق نیستیم. اشعار دیگری بفرستید که هم خود به‌آن‌ها اعتقاد بیش‌تری داشته باشید و هم با خط فکری کتاب جمعه متناسب باشد.<br /> <br /> {{گلوله}}&#039;&#039;&#039;آقای صمد احمدی ویکلیج&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1) تقلیل بهای مجله مطلقاً میسّر نیست.<br /> <br /> 2) این پیشنهاد که مجله را در محل مخصوصی برای فروش با تخفیف (از طریق ارائۀ کارت تحصیلی)در اختیار دانشجویان و دانش‌آموزان بگذاریم بسیار پیشنهاد خوبی است. این فکر را دنبال و به‌زودی نتایج آن را اعلام خواهیم کرد. شاید در شمارۀ دیگر.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;آقای منوچهر هژیر&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اگر حافظه‌ام خطا نکرده باشد، داستان کوتاه &#039;&#039;&#039;تشنۀ حرف&#039;&#039;&#039; که با نام مستعار &#039;&#039;&#039;سامان&#039;&#039;&#039; در آن مجله به‌چاپ رسید اثری از انقلابی شهید&#039;&#039;&#039;مرتضی کیوان&#039;&#039;&#039;است. اگر آن داستان در اختیارتان هست نسخه‌ئی برای من بفرستید تا با دقت بیش تری و بی‌اگرومگر حضورتان عرض کنم.<br /> <br /> {{گلوله}} &#039;&#039;&#039;خانم نجات ساری (خرمشهر) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> کشف شاعری در خود، به‌همان شکل صورت می‌گیرد که خودتان هم نوشته اید. امّا این دغدغه که «آیا چیزی هست که دیگران نگفته باشند»بی‌مورد است. همیشه چیزی هست که دیگران نگفته‌اند، چون دیگران فقط «تا زمان خود»می‌توانسته‌اند بگویند و مسائل زمان خود را می‌توانسته‌اند عنوان کنند. هر زمانی حرفی برای خود دارد، و درست به‌همین دلیل است که شاعر و نویسنده باید «معاصر خود باشند». امّا «متأثر از فروغ »یا شاعران پیش کسوتِ دیگر بودن هم، در نخستین شعرها، به‌هیچ وجه مهم نیست. طبیعی است که هر «نوشاعری»نخست تحت تأثیر شاعری پیش از خود است که به‌کشف شاعری خود توفیق پیدا می کند. این مرحلۀ اول است که در آن، تازه شاعر، هم تحت تأثیر افکار شاعری دیگری است و هم زبان او را به‌کار می‌برد، در مرحلۀ بعد افکار و تصورات خود را پیدا می کند امّا هم‌چنان با زبان اوست که سخن می‌گوید و تنها در مرحلۀ نهائی-مرحلۀ سوم-است که زبان مستقل خود را نیز باز می‌یابد. پلی که گفته‌اید می‌خواهید برای خود بسازید تنها در آخرین مرحله است که ساخته می‌شود نه از نخستین قدم. امیدوارم به‌زودی اشعار خوبی از شما ببینم. <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۲۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%88_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C&diff=28172 2012-01-21T21:46:22Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:14-078.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۸]]<br /> [[Image:14-079.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۹]]<br /> [[Image:14-080.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۰]]<br /> [[Image:14-081.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۱]]<br /> [[Image:14-082.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۲]]<br /> [[Image:14-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:14-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۴]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> در فوق‌العادۀ شماره 6 روزنامۀ &#039;&#039;&#039;آرمان مستضعفین&#039;&#039;&#039; مورخ سه‌شنبه 10 مهر 58، که ارگان عقیدتی-سیاسی سازمانی است به‌نام «سازمان رزمندگان پیشگام مستضعفین ایران»، مقالۀ مفصلی تحت عنوان «شورا، پل انتقال قدرت از ارتجاع به‌مردم در راه نابودی ریشه‌های امپریالیسم»نوشته شده است که بسیار خواندنی است. در این مقاله دربارۀ مفهوم شورا چنین آمده است: شورا عبارت است از «به‌میدان کشاندن توده‌های مردم برمبنای آگاهی‌شان از حقوق حقه‌شان در جهت مداخلۀ مستقیم در سرنوشت خود و هدایت اجتماع در راستای تحقق حقوق حقۀ تمامی افراد اجتماع»در این برداشت از شورا دو عنصر اساسی وجود دارد که عبارتند از: &#039;&#039;&#039;آگاهی افراد&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;دخالت مستقیم توده‌ها. &#039;&#039;&#039; در دنبالۀ مقاله عنصر دیگری که عبارت است از &#039;&#039;&#039;آینده‌نگری&#039;&#039;&#039; به‌عناصر قبلی اضافه شده است. باید گفت که آینده‌نگری وجه دیگری از بیان همان عنصر آگاهی است. در واقع &#039;&#039;&#039;آگاهی&#039;&#039;&#039; را به‌دو سطح تعبیر کرده‌اند: یکی در سطح شناخت &#039;&#039;&#039;وضعیت&#039;&#039;&#039; موجود و دیگر شناخت &#039;&#039;&#039;تحولات آینده&#039;&#039;&#039;. نویسندگان مقاله بر این اساس، دربارۀ استقرار نظام شورائی بحث کرده، نتیجه گرفته‌اند که برای تشکیل شوراهای ایالتی «ابتدا می‌بایست زمینه‌های ذهنی مردمی شدن آن را با ارتقاء سطح آمادگی عمومی از طریق نیروهای مترقی فراهم ساخت...». و در همین جهت فکری پیشنهاد کرده‌اند که زمینۀ استقرار نظام شورائی با تکیه به‌پیشگامان مردمی در بین قشرهای بالنسبه آگاه‌تر مانند تحصیل کرده‌ها، معلمین و فرهنگیان، دانش‌آموزان، کارگران کارخانه‌ها، کسبۀ خرده‌پا و قشرهای پائین بازار، فراهم آید و حتی گفته‌اند که تشکیل شوراهای ایالتی می‌باید «از محیط و مجامع کارگری، نظامی، فرهنگی، آموزشی، دانشگاهی، بازاری، و...»شروع شود.<br /> <br /> در مورد وظائف &#039;&#039;&#039;شوراهای ایالتی&#039;&#039;&#039; به: «احداث راه‌های ارتباطی، پل، سد،... مبارزه با بیکاری، ایجاد کار در رابطه با کل استان از طریق تشکیل تأسیسات صنعتی، بهبود وسائل رفاهی، بهداشتی از قبیل تأمین مسکن، ایجاد بیمارستان، و بهبود امورات قضائی از قبیل رسیدگی به‌دادگاه‌ها و غیره...»اشاره کرده‌اند. نویسندگان مقاله برای شوراهای ایالتی در قبال &#039;&#039;&#039;شوراهای ولایتی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;شوراهای صنفی&#039;&#039;&#039; نیز وظائفی پذیرفته‌اند. در قبال شوراهای ولایتی: «اختصاص بودجۀ کافی جهت اجرای برنامه‌ها و طرح‌های پیشنهادی شوراهای ولایتی مبنی بر رسیدگی به‌امور روستاها و...»و در قبال شوراهای صنفی: وضائفی اساسی دارند زیرا خود شورای ایالتی مرکب است از نمایندگان شوراهای مؤسسه‌ها و واحدها تشکیل می‌شوند.<br /> <br /> پس در واقع چهار سطح در نظر گرفته شده:<br /> <br /> شوراهای ایالتی (شورای استان)<br /> <br /> شورای ولایتی (شورای شهرستان)<br /> <br /> شورای صنفی<br /> <br /> شورای موسسه یا واحد<br /> <br /> با آن که به‌صراحت و دقت بیان نشده اما ظاهراً پیداست که مکانیسم نمایندگی و تشکیل شوراها از پائین به‌بالاست. یعنی نمایندگان از واحد به‌صنف و از آنجا به‌شوراهای ولایتی و ایالتی می‌روند. نویسندگان مقاله در همین زمینه از ارتش هم یاد کرده و لزوم تشکیل شوراها را در ارتش یادآور شده‌اند. اگر خلاصه کنیم:<br /> <br /> 1. مکانیسم شوراها از پائین به‌بالاست در ظرف فعالیت صنفی و حرفه‌ئی.<br /> <br /> 2. هدف: مشارکت مستقیم هرچه بیش‌تر توده‌های مردم است.<br /> <br /> 3. ویژگی ساختی لازم علاوه بر عنصر حرفه‌ئی عبارت است از &#039;&#039;&#039;آگاهی&#039;&#039;&#039;.<br /> <br /> از این برداشت دو نتیجه عمده می‌توان گرفت:<br /> <br /> یکی این که &#039;&#039;&#039;ابعاد&#039;&#039;&#039; واحد اجتماعی که زمینۀ انتخاب شورا قرار می‌گیرد اهمیت دارد. این بعد هر قدر کوچک‌تر باشد بهتر است زیرا مشارکت مستقیم را بیش‌تر و کیفیت آن را بهتر می‌کند. چون افراد یک واحد کوچک دارای خصائص زیرند:<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;تخصص&#039;&#039;&#039;‌شان در مسأله بیش‌تر است. به‌امور حرفه‌ئی خود آگاه‌ترند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شناخت متقابل‌شان&#039;&#039;&#039; از هم بیش‌تر است. و افراد کاردان و آگاه و مؤمن به‌آرمان‌های اجتماعی مترقی را در بین خود بهتر می‌شناسند.<br /> <br /> دیگر&#039;&#039;&#039;ماهیت اجتماعی&#039;&#039;&#039;: با توجه به‌عنصر آگاهی از یک سو و عنصر تعهد نسبت به‌پیشرفت و ترقی اجتماعی در جهت منافع مردم از سوی دیگر، نویسندگان مقاله به‌ماهیت اجتماعی قشرها اهمیت داده و از قشرهای فرهنگی، معلم و دانش‌آموز، کارگران کارخانه و کسبۀ خرده‌پا یاد کرده‌اند. از دیدگاه ماهیت اجتماعی، در واقع دو ضابطه در نظر گرفته شده است:<br /> <br /> زمینۀ غنی‌تر فرهنگی دانش عمومی.<br /> <br /> خصلت قوی‌تری در رهبری.<br /> <br /> حال اگر این مسائل را با مواردی که در زمینۀ وظائف شوراها گفته‌اند در نظر بگیریم خواهیم دید که خط اصلی فکر در مسألۀ شوراها در واقع عبارت بوده است از رسیدن به‌هدف‌های زیر:<br /> <br /> مشارکت مستقیم هرچه بیش‌تر توده‌ها.<br /> <br /> نظارت مستقیم آن‌ها در مسائلی که مجموعه آن مسائل امروزه در قلمرو برنامه‌ریزی اقتصادی و اجتماعی قرار می‌گیرد: راه، سد، مدرسه، بیمارستان، مسکن، بهداشت، ایجادکار، مسائل قضائی و غیره. &#039;&#039;&#039;یعنی مشارکت مستقیم توده‌ها در تصمیم‌گیری از یک سو و در تعیین محتوا و شیوۀ اجرای برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی از سوی دیگر&#039;&#039;&#039; این‌ها مسائلی است که در فرهنگ اروپائی تحت عنوان &#039;&#039;&#039;خودگردانی&#039;&#039;&#039; یا نام برده می‌شود و چیزی است که بسیاری از گرایش‌های سوسیالیستی در کشورهای اروپائی آن را هدف خود قرار داده‌اند. &#039;&#039;&#039;خودگردانی&#039;&#039;&#039; دو وجه عمده دارد: &#039;&#039;&#039;سیاسی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;اجتماعی-اقتصادی&#039;&#039;&#039;از لحاظ سیاسی، یعنی فراتر رفتن از فرمالیسم دموکراسی بورژوائی و پیاده کردن نظام واقعاً مردمی بوروکراسی. از لحاظ اجتماعی-اقتصادی یعنی فراتر رفتن از نظام تولیدی سرمایه‌داری و اجتماعی کردن هدف‌ها و نظام تولید اقتصادی جامعه. پس فکر&#039;&#039;&#039;شوراها&#039;&#039;&#039; یا فکر مربوط به‌جریان‌های &#039;&#039;&#039;خودگردانی&#039;&#039;&#039; در واقع بیانگر کوشش‌های تودۀ مردم است در قبال صاحبان زور و زر، مستبدان و خودکامگان سیاسی و سرمایه‌داران، که نفع‌شان در اِعمال آن نوع از شیوه‌های سیاسی و اجتماعی و اقتصادی برای ادارۀ جامعه است که بالمال به‌تراکم&#039;&#039;&#039;قدرت&#039;&#039;&#039; در دست عده‌ئی محدود بینجامد و اکثریت عظیم خلق را از مشارکت در امور جامعه عملاً کنار بگذارد. &#039;&#039;&#039;شورا شگرد مردم است در برابر بازی دموکراسی سرمایه‌داری، یا بازی دموکراسی انواع نظام‌های خودکامۀ پدرسالانه. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> از لحاظ تاریخی نیز پیدایش فکر شوراها یا خودگردانی در فرهنگ اروپا همراه با برملا شدن ماهیت ضد مردمی نظام اقتصادی سرمایه‌داری و شکل سیاسی متناسب آن یعنی پارلمانتاریسم صوری و بازی انتخاباتی است. اشتباه نشود، مسأله، نفی ذاتی انتخابات و نمایندگی نیست چرا که انتخابی بودن قدرت و مکانیسم نمایندگی، در تاریخ تحول و تکامل اندیشه و پراتیک اجتماعی، در مقایسه با خودکامگی و قدرت مطلق، نوعی دستاورد مهم سیاسی-اجتماعی است. مسأله عبارت است از نحوۀ عملکرد و محتوای شیوه‌های نمایندگی. نمایندگی از کجا؟ در چه ابعادی؟ و در چه کانال‌ها یا مسیرهائی؟<br /> <br /> بورژوازی این مسائل را مسکوت می‌گذارد. ابعاد را هرچه وسیع‌تر و کانال‌ها را هرچه کلی‌تر و نامشخص‌تر می‌گیرد تا آگاه‌ترین و آشناترین افراد به‌قشرهای مردمی جای خود را به&#039;&#039;&#039;دِماگوگ‌&#039;&#039;&#039; (مردم فریب)ترین افراد بدهند و اینان انتخاب شوند. بورژوازی به‌جای حرکت از واحدهای کوچک، از مسیرهای حرفه‌ئی و تخصصی، از قشرهای آگاه و بالنده، تکیه‌اش را بر مجموعۀ طبقۀ متوسطی که در یک ظرف کلی اجتماعی به‌عنوان مالیات‌دهنده یا ثبت‌نام‌کننده یا دارندۀ کارت الکترال ریخته شده است، و از لحاظ تخصص و آگاهی تنها گوش به‌تبلیغات رادیو و تلویزیون یا مطبوعات هدایت شده دارد و متکی به‌شناخت رویاروی و مشخصی نیست می‌گذارد و دموکراسی و مکانیسم نمایندگی را عملاً تبدیل به‌بازی دموکراتیک می‌کند و محتوای واقعیش را از آن می‌گیرد. شورا یا خودگردانی و نظائر آن شگردهائی هستند درست برای نفی همین نظام مردم فریب و استقرار دموکراسی به‌معنای واقعی کلمه. از این رو فکر شورائی یا موج حرکت شورائی هنگامی برمی‌خیزد که نظام مستقر دچار بحران شده باشد و سیستم ارزش‌های مستقر آن یا سیستم اجرائی مستقر آن عملکرد و کارآئی خود را موقتاً از دست داده باشد. اما تجربه نشان داده است که قدرت مستقر بیدرنگ می‌کوشد با کلک همیشگیش، با پیش کشیدن قالب‌ها، فُرم‌ها و شیوه‌های ظاهراً مبتنی بر رأی دادن اما در واقع به‌کلی دور از ماهیت واقعی شوراها موج برخاسته را بخواباند و با استقرار مجدد یک سیستم &#039;&#039;&#039;بازی‌مأبانۀ نمایندگی&#039;&#039;&#039;، قدرت مردم را از مشارکت مستقیم و موثر در امور اجتماعی باز دارد و دوباره روز از نو روزی از نو: همه چیز جامعه در اختیار عده‌ئی محدود قرار گیرد.<br /> <br /> این اتفاق در کشور ما هم افتاد. به‌دنبال انقلاب و از هم پاشیدگی نظام جبّار شاهنشاهی مردم به‌شیوه‌های واقعاً مردمی ادارۀ جامعه روی آوردند و نهادهای مربوط را هم خود به‌خود ایجاد کردند: شوراهای کارکنان در مؤسسه‌های تولیدی و اداری نمونۀ این نهادها بود. این نهادهای انقلابی انقلاب را به‌ثمر رساندند، یعنی مبارزه را سامان دادند، اعتصاب‌ها را پیگیری کردند، تعاون انقلابی ایجاد کردند تا توده‌های مبارز در برابر رژیم گذشته آسیب‌ناپذیر باشند و سطح آگاهی و تشکل توده‌ها را در قالب واحدهای فعالیت حرفه‌ئی بالا بردند. اما، باز هم مثل همیشه و همه جا، قدرت همانقدر که مستقر شد دیگر شوراها را لازم نداشت. جامعه‌های اصیل و خودجوش، اتحادیه‌های اصیل و خودجوش و شوراهای اصیل و خودجوش که در جریان انقلاب شکل گرفته بود از نظر قدرت مستقر دیگر ابزاری مخل بود، نه ممّد حیات. و چون مقابله با آن‌ها کار ساده‌ئی نبود پس به شیوه‌ئی همیشگی قدرتمندان است، یعنی دور زدن شوراها، اتحادیه‌ها و جامعه‌های حرفه‌ئی اصیل از طریق پیاده کردن یک نظام نمایندگی صوری. بردارید قانون تشکیل شوراها را بخوانید تا تفاوت این شورائی که قرار است به‌وجود آید با شوراهای انقلابی، یا با هسته‌های انقلابی شوراهای خودجوش، معلوم شود.<br /> <br /> نکتۀ دیگر در رابطه با مقالۀ «آرمان مستضعفین»این است که در این مقاله هیچ جا از کارکنان ادارات و کارمندان نامی برده نشده است. حتی در یک مورد به‌بوروکراسی و کاغذبازی شدیداً حمله شده است. بسیار معنی‌دار است که نویسندگان مقاله، با همه توجهی که به عنصر تخصص و آگاهی در تشکیل شوراها نشان داده‌اند وسألۀ ادارات دولتی و قشر کارمندان دولت را مسکوت گذاشته حتی در یک جا شدیداً به‌بوروکراسی حمله کرده‌اند. این ناشی از چیست؟ بیگمان ناشی از نقش بوروکراسی {{نشان|1}}در جامعۀ ماست. بوروکراسی در این جامعه ریشه‌ئی تاریخی دارد. دیوان با امپراتوری پارسی‌ها زائیده شد، با سلطۀ یونانیان بر ما به‌عنوان ابزار کارشان ادامه یافت. با فرمانروائی پارت‌ها و ساسانیان تکمیل شد و به‌عنوان یک نهاد فونکسیونل به‌دست اعراب مهاجم و پس از آن به دست هر مهاجم و گردن کلفت دیگری افتاد تا از آنم به‌عنوان پایگاهی برای اعمال قدرت خود استفاده کند. دیوان از یک سو و ارتش از سوی دیگر همیشه در طول تاریخ دولنگۀ یک در بوده‌اند: درِ قدرت.- قدرتمندان از این در وارد و از همین در هم خارج می‌شده‌اند. به‌همین انقلاب خودمان نگاه کنید: پایگاه اجتماعی شاه چه بود؟ دستگاه نظامی برای سرکوب و دستگاه اداری برای اداره و گرداندن امور. و برای سیر کردن شکن این دو دستگاه هم پول نفت... شاه تا پول نفت را داشت غمی نداشت. ارتش و اداره را بر جان و مال مردم مسلط کرده بود. آن گاه که پول نفت دیگر بریز و بپاش‌های او را در قالب&#039;&#039;&#039;ارتش و اداره&#039;&#039;&#039; تکافو نکرد، آن گاه که ارتش-یعنی پایۀ ارتش- به‌انگیزۀ اعتقاد عینی و سیاسی خود شروع به‌نافرمانی کرد و ستون فقراتش شکست، آن گاه که اداره و مؤسسه‌های تولیدی وابسته به‌دیوان-یعنی مثلاً نفت- به‌علت اعتصاب و نافرمانی خیلِ توده‌های پائین آن‌ها از کار افتادند، نظام شاهنشاهی نیز از کار افتاد. پس &#039;&#039;&#039;دستگاه نظامی&#039;&#039;&#039; و&#039;&#039;&#039;دستگاه اداری&#039;&#039;&#039; همواره پایگاه قدرت در جامعۀ ما بوده‌اند. شاید از همین روست که نویسندگان مقاله به‌دستگاه اداری توجه نکرده‌اند. توجه نکرده‌اند به‌علت نفرت از بوروکراسی؛ به‌ارتش توجه کرده‌اند به دلیل آشکار بودن نقش ارتش در قدرت سیاسی. ولی اگرچه دیوان ابزار قدرت بوده، دیوانیان-یعنی توده‌های کارمندی- خود نیز همواره قربانی دولت و قدرت بوده‌اند. کارمندان اداری همیشه جزو محروم‌ترین قشرها بوده‌اند. هیچ گاه به‌بازی گرفته نشده‌اند و همیشه کوشش شده است تا از آنان فقط در حد یک پیچ و مهره استفاده شود. کارمندان اداری از سوی دیگر جزو قشرهای آگاه ما هستند. اگر معتقد به‌طبقۀ متوسط نسبتاً آگاهی در ایران باشیم توده‌های کارمندی ستون فقرات این طبقه‌اند. کارمندان اداری هم چنین تخصص دارند و در برخی از سازمان‌ها و ادارات، مانند نفت و سازمان برنامه و بودجه، از زمرۀ متخصص‌ترین و کاردان‌ترین قشرها هستند. پس در یک نظام شورائی، ظرف موسسه‌های اداری را نباید به‌عنوان ظرف استقرار نظام شورائی نادیده گرفت. این ظرف را بویژه از آن نباید نادیده گرفت که اجراکننده و مدیر برنامه‌های دولت است و قدرت دارد. اگر این قدرت در یک نظام ضدمردمی و به‌شیوه‌هائی ضد مردمی در داخل دستگاه دیوانی پا بگیرد بار دیگر پایگاه لازم برای اعمال قدرت در اختیار زورمندان قرار خواهد گرفت. این امکان را باید از بین برد. و به چه طریق؟ به‌طریق شوراها. جامعه‌های کارکنان که در طول انقلاب پدید آمده‌اند ابزار این کار هستند. این‌ها تجربه دارند. تخصص دارند، آگاهی سیاسی دارند، اصالت دارند و بنابراین اگر هدف از استقرار نظام شورائی تأمین مشارکت واقعی در ادارۀ امور باشد دولت در واقع باید همین شوراهای خودجوش را به رسمیت بشناسد و از طریق آن‌ها عمل کند.<br /> <br /> امّا اگر دولت چنین شوراهائی را به‌رسمیت نشناخت چه کار باید کرد؟ &#039;&#039;&#039;شورا&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;جامعۀ کارکنان&#039;&#039;&#039; یا هر چیز دیگر، نباید فعالیتش را قطع کند. باید ظرف فعالیت خود را نگه دارد و ار طریق آن در تمامی مسیر به‌اصطلاح شورائی که می‌خواهند مستقر کنند فعالانه وارد میدان شود و بکوشد تا بازی را ببرد.<br /> <br /> بالاخره آخرین نکته این که این شوراهای اصیل که در جریان انقلاب پدید آمدند و با هم همکاری و تعاون داشتند نباید همکاری‌های خود را قطع کنند. باید به‌هر طریق که هست تعاون و همفکری و همکاری این نهادها، دست کم در مواردی که شناخت و اعتماد متقابل وجود دارد و همکاری را ممکن می کند، ادامه یابد و هرچه بیش‌تر تقویت شود.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> باقر پرهام<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|1}}<br /> بوروکراسی، در معنای بد کلمه، نه در معنای «وِبِری»آن. <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%88_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C&diff=28171 2012-01-21T21:45:38Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:14-078.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۸]]<br /> [[Image:14-079.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۹]]<br /> [[Image:14-080.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۰]]<br /> [[Image:14-081.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۱]]<br /> [[Image:14-082.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۲]]<br /> [[Image:14-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:14-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۴]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> در فوق‌العادۀ شماره 6 روزنامۀ &#039;&#039;&#039;آرمان مستضعفین&#039;&#039;&#039; مورخ سه‌شنبه 10 مهر 58، که ارگان عقیدتی-سیاسی سازمانی است به‌نام «سازمان رزمندگان پیشگام مستضعفین ایران»، مقالۀ مفصلی تحت عنوان «شورا، پل انتقال قدرت از ارتجاع به‌مردم در راه نابودی ریشه‌های امپریالیسم»نوشته شده است که بسیار خواندنی است. در این مقاله دربارۀ مفهوم شورا چنین آمده است: شورا عبارت است از «به‌میدان کشاندن توده‌های مردم برمبنای آگاهی‌شان از حقوق حقه‌شان در جهت مداخلۀ مستقیم در سرنوشت خود و هدایت اجتماع در راستای تحقق حقوق حقۀ تمامی افراد اجتماع»در این برداشت از شورا دو عنصر اساسی وجود دارد که عبارتند از: &#039;&#039;&#039;آگاهی افراد&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;دخالت مستقیم توده‌ها. &#039;&#039;&#039; در دنبالۀ مقاله عنصر دیگری که عبارت است از &#039;&#039;&#039;آینده‌نگری&#039;&#039;&#039; به‌عناصر قبلی اضافه شده است. باید گفت که آینده‌نگری وجه دیگری از بیان همان عنصر آگاهی است. در واقع &#039;&#039;&#039;آگاهی&#039;&#039;&#039; را به‌دو سطح تعبیر کرده‌اند: یکی در سطح شناخت &#039;&#039;&#039;وضعیت&#039;&#039;&#039; موجود و دیگر شناخت &#039;&#039;&#039;تحولات آینده&#039;&#039;&#039;. نویسندگان مقاله بر این اساس، دربارۀ استقرار نظام شورائی بحث کرده، نتیجه گرفته‌اند که برای تشکیل شوراهای ایالتی «ابتدا می‌بایست زمینه‌های ذهنی مردمی شدن آن را با ارتقاء سطح آمادگی عمومی از طریق نیروهای مترقی فراهم ساخت...». و در همین جهت فکری پیشنهاد کرده‌اند که زمینۀ استقرار نظام شورائی با تکیه به‌پیشگامان مردمی در بین قشرهای بالنسبه آگاه‌تر مانند تحصیل کرده‌ها، معلمین و فرهنگیان، دانش‌آموزان، کارگران کارخانه‌ها، کسبۀ خرده‌پا و قشرهای پائین بازار، فراهم آید و حتی گفته‌اند که تشکیل شوراهای ایالتی می‌باید «از محیط و مجامع کارگری، نظامی، فرهنگی، آموزشی، دانشگاهی، بازاری، و...»شروع شود.<br /> <br /> در مورد وظائف &#039;&#039;&#039;شوراهای ایالتی&#039;&#039;&#039; به: «احداث راه‌های ارتباطی، پل، سد،... مبارزه با بیکاری، ایجاد کار در رابطه با کل استان از طریق تشکیل تأسیسات صنعتی، بهبود وسائل رفاهی، بهداشتی از قبیل تأمین مسکن، ایجاد بیمارستان، و بهبود امورات قضائی از قبیل رسیدگی به‌دادگاه‌ها و غیره...»اشاره کرده‌اند. نویسندگان مقاله برای شوراهای ایالتی در قبال &#039;&#039;&#039;شوراهای ولایتی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;شوراهای صنفی&#039;&#039;&#039; نیز وظائفی پذیرفته‌اند. در قبال شوراهای ولایتی: «اختصاص بودجۀ کافی جهت اجرای برنامه‌ها و طرح‌های پیشنهادی شوراهای ولایتی مبنی بر رسیدگی به‌امور روستاها و...»و در قبال شوراهای صنفی: وضائفی اساسی دارند زیرا خود شورای ایالتی مرکب است از نمایندگان شوراهای مؤسسه‌ها و واحدها تشکیل می‌شوند.<br /> <br /> پس در واقع چهار سطح در نظر گرفته شده:<br /> <br /> شوراهای ایالتی (شورای استان)<br /> <br /> شورای ولایتی (شورای شهرستان)<br /> <br /> شورای صنفی<br /> <br /> شورای موسسه یا واحد<br /> <br /> با آن که به‌صراحت و دقت بیان نشده اما ظاهراً پیداست که مکانیسم نمایندگی و تشکیل شوراها از پائین به‌بالاست. یعنی نمایندگان از واحد به‌صنف و از آنجا به‌شوراهای ولایتی و ایالتی می‌روند. نویسندگان مقاله در همین زمینه از ارتش هم یاد کرده و لزوم تشکیل شوراها را در ارتش یادآور شده‌اند. اگر خلاصه کنیم:<br /> <br /> 1. مکانیسم شوراها از پائین به‌بالاست در ظرف فعالیت صنفی و حرفه‌ئی.<br /> <br /> 2. هدف: مشارکت مستقیم هرچه بیش‌تر توده‌های مردم است.<br /> <br /> 3. ویژگی ساختی لازم علاوه بر عنصر حرفه‌ئی عبارت است از &#039;&#039;&#039;آگاهی&#039;&#039;&#039;.<br /> <br /> از این برداشت دو نتیجه عمده می‌توان گرفت:<br /> <br /> یکی این که &#039;&#039;&#039;ابعاد&#039;&#039;&#039; واحد اجتماعی که زمینۀ انتخاب شورا قرار می‌گیرد اهمیت دارد. این بعد هر قدر کوچک‌تر باشد بهتر است زیرا مشارکت مستقیم را بیش‌تر و کیفیت آن را بهتر می‌کند. چون افراد یک واحد کوچک دارای خصائص زیرند:<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;تخصص&#039;&#039;&#039;‌شان در مسأله بیش‌تر است. به‌امور حرفه‌ئی خود آگاه‌ترند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شناخت متقابل‌شان&#039;&#039;&#039; از هم بیش‌تر است. و افراد کاردان و آگاه و مؤمن به‌آرمان‌های اجتماعی مترقی را در بین خود بهتر می‌شناسند.<br /> <br /> دیگر&#039;&#039;&#039;ماهیت اجتماعی&#039;&#039;&#039;: با توجه به‌عنصر آگاهی از یک سو و عنصر تعهد نسبت به‌پیشرفت و ترقی اجتماعی در جهت منافع مردم از سوی دیگر، نویسندگان مقاله به‌ماهیت اجتماعی قشرها اهمیت داده و از قشرهای فرهنگی، معلم و دانش‌آموز، کارگران کارخانه و کسبۀ خرده‌پا یاد کرده‌اند. از دیدگاه ماهیت اجتماعی، در واقع دو ضابطه در نظر گرفته شده است:<br /> <br /> زمینۀ غنی‌تر فرهنگی دانش عمومی.<br /> <br /> خصلت قوی‌تری در رهبری.<br /> <br /> حال اگر این مسائل را با مواردی که در زمینۀ وظائف شوراها گفته‌اند در نظر بگیریم خواهیم دید که خط اصلی فکر در مسألۀ شوراها در واقع عبارت بوده است از رسیدن به‌هدف‌های زیر:<br /> <br /> مشارکت مستقیم هرچه بیش‌تر توده‌ها.<br /> <br /> نظارت مستقیم آن‌ها در مسائلی که مجموعه آن مسائل امروزه در قلمرو برنامه‌ریزی اقتصادی و اجتماعی قرار می‌گیرد: راه، سد، مدرسه، بیمارستان، مسکن، بهداشت، ایجادکار، مسائل قضائی و غیره. &#039;&#039;&#039;یعنی مشارکت مستقیم توده‌ها در تصمیم‌گیری از یک سو و در تعیین محتوا و شیوۀ اجرای برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی از سوی دیگر&#039;&#039;&#039; این‌ها مسائلی است که در فرهنگ اروپائی تحت عنوان &#039;&#039;&#039;خودگردانی&#039;&#039;&#039; یا نام برده می‌شود و چیزی است که بسیاری از گرایش‌های سوسیالیستی در کشورهای اروپائی آن را هدف خود قرار داده‌اند. &#039;&#039;&#039;خودگردانی&#039;&#039;&#039; دو وجه عمده دارد: &#039;&#039;&#039;سیاسی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;اجتماعی-اقتصادی&#039;&#039;&#039;از لحاظ سیاسی، یعنی فراتر رفتن از فرمالیسم دموکراسی بورژوائی و پیاده کردن نظام واقعاً مردمی بوروکراسی. از لحاظ اجتماعی-اقتصادی یعنی فراتر رفتن از نظام تولیدی سرمایه‌داری و اجتماعی کردن هدف‌ها و نظام تولید اقتصادی جامعه. پس فکر&#039;&#039;&#039;شوراها&#039;&#039;&#039; یا فکر مربوط به‌جریان‌های &#039;&#039;&#039;خودگردانی&#039;&#039;&#039; در واقع بیانگر کوشش‌های تودۀ مردم است در قبال صاحبان زور و زر، مستبدان و خودکامگان سیاسی و سرمایه‌داران، که نفع‌شان در اِعمال آن نوع از شیوه‌های سیاسی و اجتماعی و اقتصادی برای ادارۀ جامعه است که بالمال به‌تراکم&#039;&#039;&#039;قدرت&#039;&#039;&#039; در دست عده‌ئی محدود بینجامد و اکثریت عظیم خلق را از مشارکت در امور جامعه عملاً کنار بگذارد. &#039;&#039;&#039;شورا شگرد مردم است در برابر بازی دموکراسی سرمایه‌داری، یا بازی دموکراسی انواع نظام‌های خودکامۀ پدرسالانه. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> از لحاظ تاریخی نیز پیدایش فکر شوراها یا خودگردانی در فرهنگ اروپا همراه با برملا شدن ماهیت ضد مردمی نظام اقتصادی سرمایه‌داری و شکل سیاسی متناسب آن یعنی پارلمانتاریسم صوری و بازی انتخاباتی است. اشتباه نشود، مسأله، نفی ذاتی انتخابات و نمایندگی نیست چرا که انتخابی بودن قدرت و مکانیسم نمایندگی، در تاریخ تحول و تکامل اندیشه و پراتیک اجتماعی، در مقایسه با خودکامگی و قدرت مطلق، نوعی دستاورد مهم سیاسی-اجتماعی است. مسأله عبارت است از نحوۀ عملکرد و محتوای شیوه‌های نمایندگی. نمایندگی از کجا؟ در چه ابعادی؟ و در چه کانال‌ها یا مسیرهائی؟<br /> <br /> بورژوازی این مسائل را مسکوت می‌گذارد. ابعاد را هرچه وسیع‌تر و کانال‌ها را هرچه کلی‌تر و نامشخص‌تر می‌گیرد تا آگاه‌ترین و آشناترین افراد به‌قشرهای مردمی جای خود را به&#039;&#039;&#039;دِماگوگ‌&#039;&#039;&#039; (مردم فریب)ترین افراد بدهند و اینان انتخاب شوند. بورژوازی به‌جای حرکت از واحدهای کوچک، از مسیرهای حرفه‌ئی و تخصصی، از قشرهای آگاه و بالنده، تکیه‌اش را بر مجموعۀ طبقۀ متوسطی که در یک ظرف کلی اجتماعی به‌عنوان مالیات‌دهنده یا ثبت‌نام‌کننده یا دارندۀ کارت الکترال ریخته شده است، و از لحاظ تخصص و آگاهی تنها گوش به‌تبلیغات رادیو و تلویزیون یا مطبوعات هدایت شده دارد و متکی به‌شناخت رویاروی و مشخصی نیست می‌گذارد و دموکراسی و مکانیسم نمایندگی را عملاً تبدیل به‌بازی دموکراتیک می‌کند و محتوای واقعیش را از آن می‌گیرد. شورا یا خودگردانی و نظائر آن شگردهائی هستند درست برای نفی همین نظام مردم فریب و استقرار دموکراسی به‌معنای واقعی کلمه. از این رو فکر شورائی یا موج حرکت شورائی هنگامی برمی‌خیزد که نظام مستقر دچار بحران شده باشد و سیستم ارزش‌های مستقر آن یا سیستم اجرائی مستقر آن عملکرد و کارآئی خود را موقتاً از دست داده باشد. اما تجربه نشان داده است که قدرت مستقر بیدرنگ می‌کوشد با کلک همیشگیش، با پیش کشیدن قالب‌ها، فُرم‌ها و شیوه‌های ظاهراً مبتنی بر رأی دادن اما در واقع به‌کلی دور از ماهیت واقعی شوراها موج برخاسته را بخواباند و با استقرار مجدد یک سیستم &#039;&#039;&#039;بازی‌مأبانۀ نمایندگی&#039;&#039;&#039;، قدرت مردم را از مشارکت مستقیم و موثر در امور اجتماعی باز دارد و دوباره روز از نو روزی از نو: همه چیز جامعه در اختیار عده‌ئی محدود قرار گیرد.<br /> <br /> این اتفاق در کشور ما هم افتاد. به‌دنبال انقلاب و از هم پاشیدگی نظام جبّار شاهنشاهی مردم به‌شیوه‌های واقعاً مردمی ادارۀ جامعه روی آوردند و نهادهای مربوط را هم خود به‌خود ایجاد کردند: شوراهای کارکنان در مؤسسه‌های تولیدی و اداری نمونۀ این نهادها بود. این نهادهای انقلابی انقلاب را به‌ثمر رساندند، یعنی مبارزه را سامان دادند، اعتصاب‌ها را پیگیری کردند، تعاون انقلابی ایجاد کردند تا توده‌های مبارز در برابر رژیم گذشته آسیب‌ناپذیر باشند و سطح آگاهی و تشکل توده‌ها را در قالب واحدهای فعالیت حرفه‌ئی بالا بردند. اما، باز هم مثل همیشه و همه جا، قدرت همانقدر که مستقر شد دیگر شوراها را لازم نداشت. جامعه‌های اصیل و خودجوش، اتحادیه‌های اصیل و خودجوش و شوراهای اصیل و خودجوش که در جریان انقلاب شکل گرفته بود از نظر قدرت مستقر دیگر ابزاری مخل بود، نه ممّد حیات. و چون مقابله با آن‌ها کار ساده‌ئی نبود پس به شیوه‌ئی همیشگی قدرتمندان است، یعنی دور زدن شوراها، اتحادیه‌ها و جامعه‌های حرفه‌ئی اصیل از طریق پیاده کردن یک نظام نمایندگی صوری. بردارید قانون تشکیل شوراها را بخوانید تا تفاوت این شورائی که قرار است به‌وجود آید با شوراهای انقلابی، یا با هسته‌های انقلابی شوراهای خودجوش، معلوم شود.<br /> <br /> نکتۀ دیگر در رابطه با مقالۀ «آرمان مستضعفین»این است که در این مقاله هیچ جا از کارکنان ادارات و کارمندان نامی برده نشده است. حتی در یک مورد به‌بوروکراسی و کاغذبازی شدیداً حمله شده است. بسیار معنی‌دار است که نویسندگان مقاله، با همه توجهی که به عنصر تخصص و آگاهی در تشکیل شوراها نشان داده‌اند وسألۀ ادارات دولتی و قشر کارمندان دولت را مسکوت گذاشته حتی در یک جا شدیداً به‌بوروکراسی حمله کرده‌اند. این ناشی از چیست؟ بیگمان ناشی از نقش بوروکراسی {{نشان|1}}در جامعۀ ماست. بوروکراسی در این جامعه ریشه‌ئی تاریخی دارد. دیوان با امپراتوری پارسی‌ها زائیده شد، با سلطۀ یونانیان بر ما به‌عنوان ابزار کارشان ادامه یافت. با فرمانروائی پارت‌ها و ساسانیان تکمیل شد و به‌عنوان یک نهاد فونکسیونل به‌دست اعراب مهاجم و پس از آن به دست هر مهاجم و گردن کلفت دیگری افتاد تا از آنم به‌عنوان پایگاهی برای اعمال قدرت خود استفاده کند. دیوان از یک سو و ارتش از سوی دیگر همیشه در طول تاریخ دولنگۀ یک در بوده‌اند: درِ قدرت.- قدرتمندان از این در وارد و از همین در هم خارج می‌شده‌اند. به‌همین انقلاب خودمان نگاه کنید: پایگاه اجتماعی شاه چه بود؟ دستگاه نظامی برای سرکوب و دستگاه اداری برای اداره و گرداندن امور. و برای سیر کردن شکن این دو دستگاه هم پول نفت... شاه تا پول نفت را داشت غمی نداشت. ارتش و اداره را بر جان و مال مردم مسلط کرده بود. آن گاه که پول نفت دیگر بریز و بپاش‌های او را در قالب&#039;&#039;&#039;ارتش و اداره&#039;&#039;&#039; تکافو نکرد، آن گاه که ارتش-یعنی پایۀ ارتش- به‌انگیزۀ اعتقاد عینی و سیاسی خود شروع به‌نافرمانی کرد و ستون فقراتش شکست، آن گاه که اداره و مؤسسه‌های تولیدی وابسته به‌دیوان-یعنی مثلاً نفت- به‌علت اعتصاب و نافرمانی خیلِ توده‌های پائین آن‌ها از کار افتادند، نظام شاهنشاهی نیز از کار افتاد. پس &#039;&#039;&#039;دستگاه نظامی&#039;&#039;&#039; و&#039;&#039;&#039;دستگاه اداری&#039;&#039;&#039; همواره پایگاه قدرت در جامعۀ ما بوده‌اند. شاید از همین روست که نویسندگان مقاله به‌دستگاه اداری توجه نکرده‌اند. توجه نکرده‌اند به‌علت نفرت از بوروکراسی؛ به‌ارتش توجه کرده‌اند به دلیل آشکار بودن نقش ارتش در قدرت سیاسی. ولی اگرچه دیوان ابزار قدرت بوده، دیوانیان-یعنی توده‌های کارمندی- خود نیز همواره قربانی دولت و قدرت بوده‌اند. کارمندان اداری همیشه جزو محروم‌ترین قشرها بوده‌اند. هیچ گاه به‌بازی گرفته نشده‌اند و همیشه کوشش شده است تا از آنان فقط در حد یک پیچ و مهره استفاده شود. کارمندان اداری از سوی دیگر جزو قشرهای آگاه ما هستند. اگر معتقد به‌طبقۀ متوسط نسبتاً آگاهی در ایران باشیم توده‌های کارمندی ستون فقرات این طبقه‌اند. کارمندان اداری هم چنین تخصص دارند و در برخی از سازمان‌ها و ادارات، مانند نفت و سازمان برنامه و بودجه، از زمرۀ متخصص‌ترین و کاردان‌ترین قشرها هستند. پس در یک نظام شورائی، ظرف موسسه‌های اداری را نباید به‌عنوان ظرف استقرار نظام شورائی نادیده گرفت. این ظرف را بویژه از آن نباید نادیده گرفت که اجراکننده و مدیر برنامه‌های دولت است و قدرت دارد. اگر این قدرت در یک نظام ضدمردمی و به‌شیوه‌هائی ضد مردمی در داخل دستگاه دیوانی پا بگیرد بار دیگر پایگاه لازم برای اعمال قدرت در اختیار زورمندان قرار خواهد گرفت. این امکان را باید از بین برد. و به چه طریق؟ به‌طریق شوراها. جامعه‌های کارکنان که در طول انقلاب پدید آمده‌اند ابزار این کار هستند. این‌ها تجربه دارند. تخصص دارند، آگاهی سیاسی دارند، اصالت دارند و بنابراین اگر هدف از استقرار نظام شورائی تأمین مشارکت واقعی در ادارۀ امور باشد دولت در واقع باید همین شوراهای خودجوش را به رسمیت بشناسد و از طریق آن‌ها عمل کند.<br /> <br /> امّا اگر دولت چنین شوراهائی را به‌رسمیت نشناخت چه کار باید کرد؟ &#039;&#039;&#039;شورا&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;جامعۀ کارکنان&#039;&#039;&#039; یا هر چیز دیگر، نباید فعالیتش را قطع کند. باید ظرف فعالیت خود را نگه دارد و ار طریق آن در تمامی مسیر به‌اصطلاح شورائی که می‌خواهند مستقر کنند فعالانه وارد میدان شود و بکوشد تا بازی را ببرد.<br /> <br /> بالاخره آخرین نکته این که این شوراهای اصیل که در جریان انقلاب پدید آمدند و با هم همکاری و تعاون داشتند نباید همکاری‌های خود را قطع کنند. باید به‌هر طریق که هست تعاون و همفکری و همکاری این نهادها، دست کم در مواردی که شناخت و اعتماد متقابل وجود دارد و همکاری را ممکن می کند، ادامه یابد و هرچه بیش‌تر تقویت شود.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> باقر پرهام<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|1}}<br /> بوروکراسی، در معنای بد کلمه، نه در معنای «وِبِری»آن. <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%88_%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C&diff=28039 2012-01-20T14:08:33Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:14-078.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۸]]<br /> [[Image:14-079.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۷۹]]<br /> [[Image:14-080.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۰]]<br /> [[Image:14-081.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۱]]<br /> [[Image:14-082.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۲]]<br /> [[Image:14-083.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۳]]<br /> [[Image:14-084.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۸۴]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%D9%94_%DB%8C%DA%A9_%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A6%DB%8C_%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87_%D9%85%DB%8C%D8%B3%D9%91%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F&diff=28038 2012-01-20T14:05:26Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:5-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰]]<br /> [[Image:5-141.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱]]<br /> [[Image:5-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:5-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:5-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴]]<br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> پَرشین<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> تصویرها از خ.ل.<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> در مقاله پیش {{نشان|1}} از فرستنده‌های آزاد رادیوئی و تلویزیونی و تحولاتی که در کشورهای غربی یافته است سخن رفت. از تجربه این کشورها چنین برمی‌آید که تا زمانی که پخش امواج در انحصار دولت قرار دارد رادیو و تلویزیون فقط به‌ظاهر ممکن است که آزاد باشد، و آزادی عملی این رسانه‌ها هنگامی حاصل خواهد شد که گروه‌های مختلف اجتماعی بتوانند با فرستنده‌هائی که خود ایجاد کرده‌اند صدایشان را به‌گوش جامعه برسانند. نمونۀ کشور ایتالیا که در آن قانون انحصار دولت لغو شده است نشان می‌دهد که در فرستنده‌های آزاد شور و تحرکی است که هرگز در فرستنده‌های دولتی دیده نمی‌شود.<br /> <br /> در ایران نیز نباید مبارزه برای آزادی رادیو و تلویزیون را در چهاچوب آزادی رادیو تلویزیون دولتی محدود کرد و به‌ناچار درگیر تفسیرهای متناقض این آزادی باشد بلکه باید امکانات فنی امر را هم درنظر گرفت. در اینجا می‌خواهیم در یک بررسی کوتاه روشن کنیم که برای به‌راه انداختن یک فرستنده رادیوئیFM کم قدرت که بتواند سطح کوچکی را بپوشاند چه معلومات و چه وسائلی لازم است.<br /> <br /> &lt;u&gt;<br /> <br /> 1. جریان متناوب چیست؟<br /> <br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> همان طور که از دروس دبیرستان به‌یاد داریم جریان‌هائی هستند که در طول زمان با عبارت سینوسیl Son2 ft=l تغییرمی‌کند و منحنی آن مطلق &#039;&#039;&#039;شکل&#039;&#039;&#039;{{نشان|1}} است.f را فرکانس جریان می‌گویند. برای برق شهر،f مساوی 50 هرتز است یعنی جریان در طول ثانیه 50 بار تغییر جهت می‌دهد. این جریان را فرکانس پائین می‌نامند. فرکانس‌های بالاتر به‌کیلوهرتز (هزار هرتز)و مگاهرتز (یک میلیون هرتز)اندازه گرفته می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2. امواج الکترومغناطیسی چیستند؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اگر یک سر منبع جریان متناوب را به یک سیم عمودی و سر دیگر آن را به‌زمین وصل کنیم (شکل2)انرژی منبع به‌صورت امواج الکترومغناطیسی در فضا پخش می‌شود و تغییرات آن نیز مطابق منحنی شکل (1)است. تصویر امواجی که بر سطح آب حرکت می‌کنند اگرچه کاملاً درست نیست ولی به‌فهم مطلب کمک می‌کند. طول موج یعنی فاصلۀ دو موج متوالی در فضا بستگی به‌فرکانس منبع دارد و از عبارت بدست می‌آید که در آن l طول موج به‌متر وf فرکانس به‌مگاهرتز است. مثلا اگر فرکانس مساوی 30 مگاهرتز باشد طول موج برابر خواهد بود با<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3. مدولاسیون فرکانس FMچیست؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> موجی که بر طبق منحنی شکل (1)تغییر کند دارای فرکانس ثابت است در سیستم ارتباطی «اف.ام»فرکانس موج برحسب دامنۀ موج صوتی تغییر می‌کند (شکل3).<br /> <br /> بدین سان فرکانس موج «اف.ام»دائماً در تغییر است و مراد از فرکانس آن، فرکانس متوسط است. تغییرات فرکانس در فرستنده‌های «اف.ام»معمولاً 75 کیلوهرتز نسبت به‌فرکانس مرکزی است مثلاً در یک فرستنده 100 مگاهرتز فرکانس از 75 کیلوهرتز+100 مگاهرتز-100 مگاهرتز تغییر می‌کند.<br /> <br /> حدود فرکانس فرستنده های FM از 88 مگاهرتز تا 110 مگاهرتز ممکن است باشد و دستگاه های رادیوی FM نیز برای دریافت همین فرکانس ها مجهز هستند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;4. چطور می‌توانی یک موج الکترومغناطیسی تولید کرد؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> تولید آن‌ها بر اساس خواص نوسان‌کننده یک مدار سلف و خازن است (شکل 4) اگرc مقدار خازن وl مقدار سلف باشد فرکانس نوسان از رابطه بدست می‌آمد. چنین مداری به‌تنهائی برای تولید نوسان کافی نیست زیرا باید انرژی آن از منبعی تامین شود و هدف نوسان کننده ترانزیستوری همین است که به‌کمک مداری شبیه شکل 4 نوسانات پایدار تولید کند.<br /> <br /> پس از این مقدمات (که حداکثر اختصار در آن‌ها رعایت شد) FMنقشه یک فرستنده کم قدرت که برد آن تا سه کیلومتر می‌رسد و فرکانس آن می‌تواند در تمام طول باند 88 تا 110 مگاهرتز تنظیم شود در شکل 5 آمده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;5. برای خواندن نقشه‌ای شبیه نقشه شکل 5 چه معلوماتی لازم است؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> به‌کمک هر یک از کتاب‌های متعددی که مقدمات الکترونیک را می‌آموزند می‌توان این معلومات را کسب کرد. نمونۀ آن‌ها کتاب‌های آ.اسبرگ مهندس فرانسوی است که تحت عنوان‌های «رادیو؟ بسیار ساده است»و «ترانزیستور؟ بسیار ساده است»و «الکترونیک؟ بسیار ساده است»بوسیله رضاسیدحسینی و م.آزوین به‌فارسی ترجمه شده و انتشارات زمان منتشر کرده است.<br /> <br /> خواننده‌ئی که به‌خواندن نقشه‌های الکترونیک آشنا باشد یا معلومات لازم را از کتاب‌های فوق یا مشابه آن‌ها کسب کرده باشد درخواهد یافت که در شکل 5، ترانزیستورQ1 عمل تقویت جریان میکروفن را انجام می‌دهد این جریان پس از تقویت به‌ترانزیستور Q2اعمال می‌شود که عمل نوسان‌کننده و مدولاتور را به‌عهده دارد. فرکانس نوسانات به‌وسیله L1وc5 معین می‌شود و L2نوسانات را به‌آنتن منتقل می‌کند و بالاخره امواج اف ام به‌وسیله آنتن پخش می‌شود<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;6.چه قطعاتی برای ساختن فرستنده شکل 5 لازم است و چطور می‌توان آن‌ها را تهیه کرد؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> این قطعات همانطور که از شکل 5 برمی‌آید عبارتند از:<br /> <br /> مقاومت<br /> <br /> خازن<br /> <br /> ترانزیستور<br /> <br /> سیم‌پیچ‌ها سه دور سیم 6/0 بر روی پایه به‌قطر 10 میلیمتر با هسته آهنیL1 سه دور سیم 6/0 بر رویL1 L2 چندین دور سیم 2/0 بر روی یک هسته به‌قطر تقریبی 5 میلیمتر CHOCهمه این قطعات را می‌توان از مغازه‌های فروشنده قطعات رادیو خرید.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;7. سوار کردن قطعات به‌چه ترتیب انجام می‌شود؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ارتباط قطعات مختلف نباید با یم صورت گیرد. بلکه ساختن یک «مدار چاپی»لازم است اساس آن بر این است که بر روی یک صفحه فیبر که ورقه نازکی از مس آن را پوشانده است شکل ارتباط‌ها را طرح کنیم و سپس قسمت‌هائی را که برای مدار لازم نیست به‌وسیله مایع «پرکلرور دوفر»پاک کنیم. طرح مدار چاپی لازم برای فرستنده ما در شکل 6 آمده است در این شکل تمام قسمت‌های سیاه باید بر روی صفحه مسی باقی بمانند و بقیه قسمت‌ها باید پاک شوند. وسائل و مواد شیمیائی لازم برای تهیه مدارچاپی نیز در شرکت‌های فروش لوازم الکترونیک در دسترس است و توضیحات برای ساختن مدار چاپی را از فروشندگان می‌توان ساخت.<br /> <br /> شکل (6)پشت مدار چاپی را نشان می‌دهد که بر آن ارتباط‌ها طرح شده است. روی آن که همه قطعات فرستنده بر آن قرار می‌گیرد و از پشت لحیم می‌شود در شکل (7)آمده است حال فرض کنیم مدار فرستندۀ ما سوار شده و به‌صورت شکل (7)درآمده است برای بکار انداختن آن ابتدا باید آن را به‌کمک دو پیل 5/4 ولت که ولتاژی مساوی 9 ولت می‌دهند تغذیه کرد سپس یک میکروفن کوارتز و یک آنتن همانطور که در شکل آمده به‌آن متصل کرد. آنتن از همان نوعی است که برای تونرهای FMنزد همۀ فروشندگان دستگاه‌های HIFIموجود است. این آنتن بهتر است در محل مرتفعی نصب شود که تا حد امکان بدور از موانع باشد و به‌وسیله یک «کابل کواکسیال»به‌مدار فرستنده متصل شود.<br /> <br /> اگر در سوار کردن مدار اشتباه نشود احتیاج به‌هیچ تنظیمی نخواهد داشت و بعد از تغذیه شروع بکار خواهد کرد. فرکانس فرستنده با تغییر مکان هسته آهنی سیم پیچ L1L2از 88 تا110 مگاهرتز تغییر و می توان برای تحقیق مقدار دقیق فرکانس از یک گیرنده استفاده کرد. برد آین فرستنده همانطور که گفته شد در شرایط مناسب 3 کیلومتر است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;8. قیمت این فرستنده چه قدر است؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> مخارج ساختن آن در حدود 600 تومان برآورد شده است که قسمت اعظم آن بهای میکروفن و آنتن است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;9. نتیجه&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> همان طور که خوانندگان دریافته‌اند هدف این مقاله آموختن الکترونیک نیست بلکه طرح مراحل مختلفی است که باید برای ساختن یک فرستنده و پخش امواج رادیوئی FMطی کرده و نمونۀ فرستنده‌ئی که آورده‌ایم تکیه‌گاهی برای توضیح این مراحل است.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%D9%94_%DB%8C%DA%A9_%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A6%DB%8C_%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87_%D9%85%DB%8C%D8%B3%D9%91%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F&diff=28035 2012-01-20T13:33:43Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:5-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰]]<br /> [[Image:5-141.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱]]<br /> [[Image:5-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:5-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:5-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴]]<br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> پَرشین<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> تصویرها از خ.ل.<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> در مقاله پیش {{نشان|1}} از فرستنده‌های آزاد رادیوئی و تلویزیونی و تحولاتی که در کشورهای غربی یافته است سخن رفت. از تجربه این کشورها چنین برمی‌آید که تا زمانی که پخش امواج در انحصار دولت قرار دارد رادیو و تلویزیون فقط به‌ظاهر ممکن است که آزاد باشد، و آزادی عملی این رسانه‌ها هنگامی حاصل خواهد شد که گروه‌های مختلف اجتماعی بتوانند با فرستنده‌هائی که خود ایجاد کرده‌اند صدایشان را به‌گوش جامعه برسانند. نمونۀ کشور ایتالیا که در آن قانون انحصار دولت لغو شده است نشان می‌دهد که در فرستنده‌های آزاد شور و تحرکی است که هرگز در فرستنده‌های دولتی دیده نمی‌شود.<br /> <br /> در ایران نیز نباید مبارزه برای آزادی رادیو و تلویزیون را در چهاچوب آزادی رادیو تلویزیون دولتی محدود کرد و به‌ناچار درگیر تفسیرهای متناقض این آزادی باشد بلکه باید امکانات فنی امر را هم درنظر گرفت. در اینجا می‌خواهیم در یک بررسی کوتاه روشن کنیم که برای به‌راه انداختن یک فرستنده رادیوئیFM کم قدرت که بتواند سطح کوچکی را بپوشاند چه معلومات و چه وسائلی لازم است.<br /> <br /> &lt;u&gt;<br /> <br /> 1. جریان متناوب چیست؟<br /> <br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> همان طور که از دروس دبیرستان به‌یاد داریم جریان‌هائی هستند که در طول زمان با عبارت سینوسیl Son2 ft=l تغییرمی‌کند و منحنی آن مطلق &#039;&#039;&#039;شکل&#039;&#039;&#039;{{نشان|1}} است.f را فرکانس جریان می‌گویند. برای برق شهر،f مساوی 50 هرتز است یعنی جریان در طول ثانیه 50 بار تغییر جهت می‌دهد. این جریان را فرکانس پائین می‌نامند. فرکانس‌های بالاتر به‌کیلوهرتز (هزار هرتز)و مگاهرتز (یک میلیون هرتز)اندازه گرفته می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2. امواج الکترومغناطیسی چیستند؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اگر یک سر منبع جریان متناوب را به یک سیم عمودی و سر دیگر آن را به‌زمین وصل کنیم (شکل2)انرژی منبع به‌صورت امواج الکترومغناطیسی در فضا پخش می‌شود و تغییرات آن نیز مطابق منحنی شکل (1)است. تصویر امواجی که بر سطح آب حرکت می‌کنند اگرچه کاملاً درست نیست ولی به‌فهم مطلب کمک می‌کند. طول موج یعنی فاصلۀ دو موج متوالی در فضا بستگی به‌فرکانس منبع دارد و از عبارت بدست می‌آید که در آن l طول موج به‌متر وf فرکانس به‌مگاهرتز است. مثلا اگر فرکانس مساوی 30 مگاهرتز باشد طول موج برابر خواهد بود با<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3. مدولاسیون فرکانس FMچیست؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> موجی که بر طبق منحنی شکل (1)تغییر کند دارای فرکانس ثابت است در سیستم ارتباطی «اف.ام»فرکانس موج برحسب دامنۀ موج صوتی تغییر می‌کند (شکل3).<br /> <br /> بدین سان فرکانس موج «اف.ام»دائماً در تغییر است و مراد از فرکانس آن، فرکانس متوسط است. تغییرات فرکانس در فرستنده‌های «اف.ام»معمولاً 75 کیلوهرتز نسبت به‌فرکانس مرکزی است مثلاً در یک فرستنده 100 مگاهرتز فرکانس از 75 کیلوهرتز+100 مگاهرتز-100 مگاهرتز تغییر می‌کند.<br /> <br /> حدود فرکانس فرستنده های FM از 88 مگاهرتز تا 110 مگاهرتز ممکن است باشد و دستگاه های رادیوی FM نیز برای دریافت همین فرکانس ها مجهز هستند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;4. چطور می‌توانی یک موج الکترومغناطیسی تولید کرد؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> تولید آن‌ها بر اساس خواص نوسان‌کننده یک مدار سلف و خازن است (شکل 4) اگرc مقدار خازن وl مقدار سلف باشد فرکانس نوسان از رابطه بدست می‌آمد. چنین مداری به‌تنهائی برای تولید نوسان کافی نیست زیرا باید انرژی آن از منبعی تامین شود و هدف نوسان کننده ترانزیستوری همین است که به‌کمک مداری شبیه شکل 4 نوسانات پایدار تولید کند.<br /> <br /> پس از این مقدمات (که حداکثر اختصار در آن‌ها رعایت شد) FMنقشه یک فرستنده کم قدرت که برد آن تا سه کیلومتر می‌رسد و فرکانس آن می‌تواند در تمام طول باند 88 تا 110 مگاهرتز تنظیم شود در شکل 5 آمده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;5. برای خواندن نقشه‌ای شبیه نقشه شکل 5 چه معلوماتی لازم است؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> به‌کمک هر یک از کتاب‌های متعددی که مقدمات الکترونیک را می‌آموزند می‌توان این معلومات را کسب کرد. نمونۀ آن‌ها کتاب‌های آ.اسبرگ مهندس فرانسوی است که تحت عنوان‌های «رادیو؟ بسیار ساده است»و «ترانزیستور؟ بسیار ساده است»و «الکترونیک؟ بسیار ساده است»بوسیله رضاسیدحسینی و م.آزوین به‌فارسی ترجمه شده و انتشارات زمان منتشر کرده است.<br /> <br /> خواننده‌ئی که به‌خواندن نقشه‌های الکترونیک آشنا باشد یا معلومات لازم را از کتاب‌های فوق یا مشابه آن‌ها کسب کرده باشد درخواهد یافت که در شکل 5، ترانزیستورQ1 عمل تقویت جریان میکروفن را انجام می‌دهد این جریان پس از تقویت به‌ترانزیستور Q2اعمال می‌شود که عمل نوسان‌کننده و مدولاتور را به‌عهده دارد. فرکانس نوسانات به‌وسیله L1وc5 معین می‌شود و L2نوسانات را به‌آنتن منتقل می‌کند و بالاخره امواج اف ام به‌وسیله آنتن پخش می‌شود<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;6.چه قطعاتی برای ساختن فرستنده شکل 5 لازم است و چطور می‌توان آن‌ها را تهیه کرد؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> این قطعات همانطور که از شکل 5 برمی‌آید عبارتند از:<br /> <br /> مقاومت<br /> <br /> خازن<br /> <br /> ترانزیستور<br /> <br /> سیم‌پیچ‌ها سه دور سیم 6/0 بر روی پایه به‌قطر 10 میلیمتر با هسته آهنیL1 سه دور سیم 6/0 بر رویL1 L2 چندین دور سیم 2/0 بر روی یک هسته به‌قطر تقریبی 5 میلیمتر CHOCهمه این قطعات را می‌توان از مغازه‌های فروشنده قطعات رادیو خرید.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;7. سوار کردن قطعات به‌چه ترتیب انجام می‌شود؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ارتباط قطعات مختلف نباید با یم صورت گیرد. بلکه ساختن یک «مدار چاپی»لازم است اساس آن بر این است که بر روی یک صفحه فیبر که ورقه نازکی از مس آن را پوشانده است شکل ارتباط‌ها را طرح کنیم و سپس قسمت‌هائی را که برای مدار لازم نیست به‌وسیله مایع «پرکلرور دوفر»پاک کنیم. طرح مدار چاپی لازم برای فرستنده ما در شکل 6 آمده است در این شکل تمام قسمت‌های سیاه باید بر روی صفحه مسی باقی بمانند و بقیه قسمت‌ها باید پاک شوند. وسائل و مواد شیمیائی لازم برای تهیه مدار<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%D9%94_%DB%8C%DA%A9_%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A6%DB%8C_%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87_%D9%85%DB%8C%D8%B3%D9%91%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F&diff=28033 2012-01-20T13:08:56Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:5-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰]]<br /> [[Image:5-141.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱]]<br /> [[Image:5-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:5-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:5-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴]]<br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> پَرشین<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> تصویرها از خ.ل.<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> در مقاله پیش {{نشان|1}} از فرستنده‌های آزاد رادیوئی و تلویزیونی و تحولاتی که در کشورهای غربی یافته است سخن رفت. از تجربه این کشورها چنین برمی‌آید که تا زمانی که پخش امواج در انحصار دولت قرار دارد رادیو و تلویزیون فقط به‌ظاهر ممکن است که آزاد باشد، و آزادی عملی این رسانه‌ها هنگامی حاصل خواهد شد که گروه‌های مختلف اجتماعی بتوانند با فرستنده‌هائی که خود ایجاد کرده‌اند صدایشان را به‌گوش جامعه برسانند. نمونۀ کشور ایتالیا که در آن قانون انحصار دولت لغو شده است نشان می‌دهد که در فرستنده‌های آزاد شور و تحرکی است که هرگز در فرستنده‌های دولتی دیده نمی‌شود.<br /> <br /> در ایران نیز نباید مبارزه برای آزادی رادیو و تلویزیون را در چهاچوب آزادی رادیو تلویزیون دولتی محدود کرد و به‌ناچار درگیر تفسیرهای متناقض این آزادی باشد بلکه باید امکانات فنی امر را هم درنظر گرفت. در اینجا می‌خواهیم در یک بررسی کوتاه روشن کنیم که برای به‌راه انداختن یک فرستنده رادیوئیFM کم قدرت که بتواند سطح کوچکی را بپوشاند چه معلومات و چه وسائلی لازم است.<br /> <br /> &lt;u&gt;<br /> <br /> 1. جریان متناوب چیست؟<br /> <br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> همان طور که از دروس دبیرستان به‌یاد داریم جریان‌هائی هستند که در طول زمان با عبارت سینوسیl Son2 ft=l تغییرمی‌کند و منحنی آن مطلق &#039;&#039;&#039;شکل&#039;&#039;&#039;{{نشان|1}} است.f را فرکانس جریان می‌گویند. برای برق شهر،f مساوی 50 هرتز است یعنی جریان در طول ثانیه 50 بار تغییر جهت می‌دهد. این جریان را فرکانس پائین می‌نامند. فرکانس‌های بالاتر به‌کیلوهرتز (هزار هرتز)و مگاهرتز (یک میلیون هرتز)اندازه گرفته می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2. امواج الکترومغناطیسی چیستند؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اگر یک سر منبع جریان متناوب را به یک سیم عمودی و سر دیگر آن را به‌زمین وصل کنیم (شکل2)انرژی منبع به‌صورت امواج الکترومغناطیسی در فضا پخش می‌شود و تغییرات آن نیز مطابق منحنی شکل (1)است. تصویر امواجی که بر سطح آب حرکت می‌کنند اگرچه کاملاً درست نیست ولی به‌فهم مطلب کمک می‌کند. طول موج یعنی فاصلۀ دو موج متوالی در فضا بستگی به‌فرکانس منبع دارد و از عبارت بدست می‌آید که در آن l طول موج به‌متر وf فرکانس به‌مگاهرتز است. مثلا اگر فرکانس مساوی 30 مگاهرتز باشد طول موج برابر خواهد بود با<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3. مدولاسیون فرکانس FMچیست؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> موجی که بر طبق منحنی شکل (1)تغییر کند دارای فرکانس ثابت است در سیستم ارتباطی «اف.ام»فرکانس موج برحسب دامنۀ موج صوتی تغییر می‌کند (شکل3).<br /> <br /> بدین سان فرکانس موج «اف.ام»دائماً در تغییر است و مراد از فرکانس آن، فرکانس متوسط است. تغییرات فرکانس در فرستنده‌های «اف.ام»معمولاً 75 کیلوهرتز نسبت به‌فرکانس مرکزی است مثلاً در یک فرستنده 100 مگاهرتز فرکانس از 75 کیلوهرتز+100 مگاهرتز-100 مگاهرتز تغییر می‌کند.<br /> <br /> حدود فرکانس فرستنده های FM از 88 مگاهرتز تا 110 مگاهرتز ممکن است باشد و دستگاه های رادیوی FM نیز برای دریافت همین فرکانس ها مجهز هستند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;4. چطور می‌توانی یک موج الکترومغناطیسی تولید کرد؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> تولید آن‌ها بر اساس خواص نوسان‌کننده یک مدار سلف و خازن است (شکل 4) اگرc مقدار خازن وl مقدار سلف باشد فرکانس نوسان از رابطه بدست می‌آمد. چنین مداری به‌تنهائی برای تولید نوسان کافی نیست زیرا باید انرژی آن از منبعی تامین شود و هدف نوسان کننده ترانزیستوری همین است که به‌کمک مداری شبیه شکل 4 نوسانات پایدار تولید کند.<br /> <br /> پس از این مقدمات (که حداکثر اختصار در آن‌ها رعایت شد) FMنقشه یک فرستنده کم قدرت که برد آن تا سه کیلومتر می‌رسد و فرکانس آن می‌تواند در تمام طول باند 88 تا 110 مگاهرتز تنظیم شود در شکل 5 آمده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;5. برای خواندن نقشه‌ای شبیه نقشه شکل 5 چه معلوماتی لازم است؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> به‌کمک هر یک از کتاب‌های متعددی که مقدمات الکترونیک را می‌آموزند می‌توان این معلومات را کسب کرد. نمونۀ آن‌ها کتاب‌های آ.اسبرگ مهندس فرانسوی است که تحت عنوان‌های «رادیو؟ بسیار ساده است»و «ترانزیستور؟ بسیار ساده است»و «الکترونیک؟ بسیار ساده است»بوسیله رضاسیدحسینی و م.آزوین به‌فارسی ترجمه شده و انتشارات زمان منتشر کرده است.<br /> <br /> خواننده‌ئی که به‌خواندن نقشه‌های الکترونیک آشنا باشد یا معلومات لازم را از کتاب‌های فوق یا مشابه آن‌ها کسب کرده باشد درخواهد یافت که در شکل 5، ترانزیستورQ1 عمل تقویت جریان میکروفن را انجام می‌دهد این جریان پس از تقویت به‌ترانزیستور Q2اعمال می‌شود که عمل نوسان‌کننده و مدولاتور را به‌عهده دارد. فرکانس نوسانات به‌وسیله L1وc5 معین می‌شود و L2نوسانات را به‌آنتن منتقل می‌کند و بالاخره امواج اف ام به‌وسیله آنتن پخش می‌شود<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%D9%94_%DB%8C%DA%A9_%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A6%DB%8C_%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87_%D9%85%DB%8C%D8%B3%D9%91%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F&diff=28032 2012-01-20T12:44:21Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:5-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰]]<br /> [[Image:5-141.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱]]<br /> [[Image:5-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:5-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:5-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴]]<br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> پَرشین<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> تصویرها از خ.ل.<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> در مقاله پیش {{نشان|1}} از فرستنده‌های آزاد رادیوئی و تلویزیونی و تحولاتی که در کشورهای غربی یافته است سخن رفت. از تجربه این کشورها چنین برمی‌آید که تا زمانی که پخش امواج در انحصار دولت قرار دارد رادیو و تلویزیون فقط به‌ظاهر ممکن است که آزاد باشد، و آزادی عملی این رسانه‌ها هنگامی حاصل خواهد شد که گروه‌های مختلف اجتماعی بتوانند با فرستنده‌هائی که خود ایجاد کرده‌اند صدایشان را به‌گوش جامعه برسانند. نمونۀ کشور ایتالیا که در آن قانون انحصار دولت لغو شده است نشان می‌دهد که در فرستنده‌های آزاد شور و تحرکی است که هرگز در فرستنده‌های دولتی دیده نمی‌شود.<br /> <br /> در ایران نیز نباید مبارزه برای آزادی رادیو و تلویزیون را در چهاچوب آزادی رادیو تلویزیون دولتی محدود کرد و به‌ناچار درگیر تفسیرهای متناقض این آزادی باشد بلکه باید امکانات فنی امر را هم درنظر گرفت. در اینجا می‌خواهیم در یک بررسی کوتاه روشن کنیم که برای به‌راه انداختن یک فرستنده رادیوئیFM کم قدرت که بتواند سطح کوچکی را بپوشاند چه معلومات و چه وسائلی لازم است.<br /> <br /> &lt;u&gt;<br /> <br /> 1. جریان متناوب چیست؟<br /> <br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> همان طور که از دروس دبیرستان به‌یاد داریم جریان‌هائی هستند که در طول زمان با عبارت سینوسیl Son2 ft=l تغییرمی‌کند و منحنی آن مطلق &#039;&#039;&#039;شکل&#039;&#039;&#039;{{نشان|1}} است.f را فرکانس جریان می‌گویند. برای برق شهر،f مساوی 50 هرتز است یعنی جریان در طول ثانیه 50 بار تغییر جهت می‌دهد. این جریان را فرکانس پائین می‌نامند. فرکانس‌های بالاتر به‌کیلوهرتز (هزار هرتز)و مگاهرتز (یک میلیون هرتز)اندازه گرفته می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2. امواج الکترومغناطیسی چیستند؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> اگر یک سر منبع جریان متناوب را به یک سیم عمودی و سر دیگر آن را به‌زمین وصل کنیم (شکل2)انرژی منبع به‌صورت امواج الکترومغناطیسی در فضا پخش می‌شود و تغییرات آن نیز مطابق منحنی شکل (1)است. تصویر امواجی که بر سطح آب حرکت می‌کنند اگرچه کاملاً درست نیست ولی به‌فهم مطلب کمک می‌کند. طول موج یعنی فاصلۀ دو موج متوالی در فضا بستگی به‌فرکانس منبع دارد و از عبارت بدست می‌آید که در آن l طول موج به‌متر وf فرکانس به‌مگاهرتز است. مثلا اگر فرکانس مساوی 30 مگاهرتز باشد طول موج برابر خواهد بود با<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3. مدولاسیون فرکانس FMچیست؟&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> موجی که بر طبق منحنی شکل (1)تغییر کند دارای فرکانس ثابت است در سیستم ارتباطی «اف.ام»فرکانس موج برحسب دامنۀ موج صوتی تغییر می‌کند (شکل3).<br /> <br /> بدین سان فرکانس موج «اف.ام»دائماً در تغییر است و مراد از فرکانس آن، فرکانس متوسط است. تغییرات فرکانس در فرستنده‌های «اف.ام»معمولاً 75 کیلوهرتز نسبت به‌فرکانس مرکزی است مثلاً در یک فرستنده 100 مگاهرتز فرکانس از 75 کیلوهرتز+100 مگاهرتز-100 مگاهرتز تغییر می‌کند.<br /> <br /> حدود فرکانس فرستنده های FM از 88 مگاهرتز تا 110 مگاهرتز ممکن است باشد و دستگاه های رادیوی FM نیز برای دریافت همین فرکانس ها مجهز هستند.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%D9%94_%DB%8C%DA%A9_%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A6%DB%8C_%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87_%D9%85%DB%8C%D8%B3%D9%91%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F&diff=27991 2012-01-19T14:03:50Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:5-140.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۰]]<br /> [[Image:5-141.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۱]]<br /> [[Image:5-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:5-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:5-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۵ صفحه ۱۴۴]]<br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۵]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D9%84%DB%8C_CHILE&diff=27986 2012-01-19T13:15:12Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:11-065.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۵]]<br /> [[Image:11-066.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۶]]<br /> [[Image:11-067.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۷]]<br /> [[Image:11-068.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۸]]<br /> [[Image:11-069.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۹]]<br /> [[Image:11-070.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۰]]<br /> [[Image:11-071.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۱]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;«زیاده‌روی‌هائی که شما به‌نام ضدیت با کمونیسم اعمال می‌کنید خصلت غالب رژیم‌های فاشیستی استبدادی قرن حاضر است.» &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ژرژ مینی، رئیس اتحادیۀ کارگری آمریکا به‌خونتای {{نشان|1}} شیلی، 1977.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;اگوستو پینوشه اوگارت،&#039;&#039;&#039;رئیس جمهور شیلی و فرماندۀ کل قوا، ماموریت بخصوصی به‌عهده دارد که عبارت از پاکسازی شیلی است از کلیۀ مظاهر دموکراسی پارلمانی و جایگزینی آن با چیزی اصیل‌تر یعنی «دموکراسی استبدادی»<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پینوشه&#039;&#039;&#039; می‌گوید: «استبداد نه فقط ضد دموکراسی نیست، بلکه به‌دلیل ایجاد وسائل لازم برای تداوم آن، در خدمت آزادی و قانون و مکمل دموکراسی است».<br /> <br /> به‌خاطر همین است که در سال گذشته که به‌نظر می‌رسید حزب دموکرات مسیحی برای ورود به‌دولت نظامی پافشاری می‌کند پینوشه به راحتی این حزب را (که تنها حزب سیاسی بود که بعد از کودتا باقی مانده بود)منحل کرد. ممکن است که برای شیلی تا سال 1980 قوه قضائیه هم درست کنند. اما این فقط به‌عنوان پیکره‌ئی مشورتی خواهد بود و نه چیزی دیگر. یک سوم اعضای آن را خود پینوشه و مابقی را خونتا انتصاب خواهند کرد. پینوشه گفت: «این وضع، علی‌الخصوص با در نظر گرفتن غیر عملی بودن انتخابات، رضایت‌بخش است.»و بالاخره توضیح داد که «مراجعه به‌آرای عمومی، برای گسترش اغلب حاکمیت‌های میانی روشی پذیرفته شده و مناسب است. اما این روش به‌خودی خود نمی‌تواند موفقیت را با رمل و اسطرلاب تضمین کند. وانگهی این روش همیشه نمی‌تواند گواه صادق خواست و تصمیم عمیق ملت باشد.»فقط پینوشه می‌تواند در این مورد اطلاع داشته باشد! او برای آن که این مطلب را ثابت کرده و قدرت شخصی خود را در خونتای حاکم تقویت کند، در اوایل ژانویه امسال یک رفراندوم فوری به‌راه انداخت. دیگر اعضای خونتا مثل &#039;&#039;&#039;کوستاولی گازمن&#039;&#039;&#039;،فرماندۀ نیروی هوائی&#039;&#039;&#039;خوزه مرینو کاسترو&#039;&#039;&#039; فرماندۀ نیروی دریائی از این که پینوشه فقط چند ساعت قبل از اعلام نقشه‌اش به‌ملت، آن‌ها را در جریان گذاشت، سخت عصبانی بودند. مردم شیلی باید به‌این رفراندوم چنین پاسخ می‌دادند که: «من از پرزیدنت پینوشه به‌خاطر دفاعش از حیثیت شیلی پشتیبانی می‌کنم و بار دیگر قانونی بودن دولت را تأیید می‌کنم.»<br /> <br /> به‌گفته &#039;&#039;&#039;لی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;مرینو&#039;&#039;&#039;هیچ کس برای رأئی که دولت آن را در چنین عبارتی طلب کند کوچک‌ترین احترامی قائل نیست. اما پینوشه مانند همۀ دیکتاتورهائی که رفراندوم به‌راه می‌اندازند، فقط می‌خواست که حداکثر آراء ممکن را به‌دست آورد. در چنین مواقعی است که کنترل کامل دولت بر مطبوعات به‌کار می‌آید. به‌مردم اخطار کردند که به‌محل صندوق‌های رأی‌گیری بروند و با ارائه کارت شناسائی مهر شده رأی دهند. کارت‌های بدون مُهر فاقد اعتبار شناخته شده و دارندۀ آن دستگیر شده از کلیۀ منافع دولتی محروم خواهد شد: نشان پاسخ «بله»پرچم بزرگ شیلی بود و نشان پاسخ «نه»یک جعبۀ سیاه. نیروهای نظامی کاملاً آگاهانه امور مربوط به‌رأی‌گیری را بازرسی می‌کردند و رأی دهندگان به‌سادگی متوجه شدند که رأی آن‌ها از پشت ورقه دیده می‌شود. پینوشه اعلام کرد که رأی مثبت 77 درصد بود. هیچ وسیله‌ئی در دست نیست تا ثابت کند این ادعای غلط است. پینوشه بلافاصله اعلام کرد که تا ده سال دیگر در شیلی انتخاباتی در کار نخواهد بود. امروزه شیلی در چنین وضعی است. و این 5 سال بعد از اشغال سانتیاگو است که در جریان آن ارتش قصر ریاست جمهوری را بمباران کرد و افرادی را که برای دولت منتخب سالوادور آلنده کار می‌کردند شکنجه و به‌طور حساب شده‌ئی اخراج کرد. جوب‌های سانتیاگو دیگر مثل سابق مملو از جنازه نیست. دولت نظامی با مخالفین به‌شدت مقابله کرد و تقریباً همۀ آن‌ها یعنی حداقل سی هزار نفر را، کشت. &#039;&#039;&#039;ژنرال هراتز&#039;&#039;&#039;وزیر دفاع آلنده در بمباران بنوئس آیرس کشته شد. اورلاند لیکر وزیر خارجۀ آلنده در اثر انفجار ماشین در واشنگتن به‌قتل رسید؛ بأتریس دختر آلنده در هاوانا خودکشی کرد. یک دهم جمعیت یک میلیون نفری شیلی جلای وطن کردند و زندگی در غربت را به‌تحمل ستم رژیم پاکسازی شدۀ پینوشه ترجیح داده‌اند. هنری کسینجر در آن موقع گفت: «لازم است که مردم شیلی را از اشتباهات خودشان نجات دهیم.»<br /> <br /> پینوشه وقتی به‌دستاوردهای خود می‌اندیشد لحن سخنش چندان خشن نیست پینوشه در چنین حالتی با طرز مرموزی سخن می‌گوید: «زمانی که یازدهم سپتامبر {{نشان|2}}فرا برسد ملت ما سرشار از احساس پیروزی و امید به‌اسکی خواهد پرداخت و از این احساس که در شیلی، زندگی می‌کند، به‌خود خواهد بالید. همه خوشبخت خواهند بود و هر پدر و مادری باید رضایت را در چشمان فرزندانش ببیند، رضایت از موجودیت آزاد و امکانات واقعی برای آینده‌ئی درخشان...»<br /> <br /> تا این آینده درخشان چه باشد. مغازه‌های سانتیاگو، به‌شکل بی‌سابقه‌ئی مملو از تلویزیون، رادیو‌گرام، اتومبیل‌های وارداتی، مُد پاریس، ویسکی و سیگارهای آمریکائی است. سال گذشته بسیاری از سرمایه‌داران در پی شکست مالی ناشی از خرید قرضه‌های بدون ضمانت صنایع دولتی، مجبور شدند که کشور را ترک کنند. اکنون شرکت‌های چند ملیتی بدون کم‌ترین محدودیت و با حداقل قیمت مشغول استخراج مس و انواع شوره‌اند و ذخیرۀ نفت کشور را میان خود تقسیم کرده‌اند. پینوشه اکنون سلاح‌های سنگین خود را از اسرائیل می‌خرد و پس چه باک که کشورهای دیگر محدودیت فروش اسلحه دارند.<br /> <br /> حداقل دستمزد ماهانه که با فشار تحمیل شده است فقط برای خرید غذای سه هفتۀ یک خانواده متوسط کفاف می‌کند. میزان بیکاری بین 15 تا 20 درصد در نوسان است. سوءتغذیه میان اطفال از زمان کودتا تاکنون نیم برابر بالا رفته است و دلیل آن هم بیکاری والدین است.<br /> <br /> در خیابان‌های سانتیاگو هیچ کس جرأت تظاهرات ندارد و در چنین وضعی &#039;&#039;&#039;ادواردوفری&#039;&#039;&#039;، رئیس حزب دموکرات مسیحی دور اروپا می‌گردد تا پشتیبانی مردم را برای بازگشت به‌حکومت غیرنظامی جذب کند. و همین فری بود که چند سال قبل با گذراندن لایحه‌ئی در پارلمان شیلی، دولت آلنده را غیرقانونی اعلام کرد و راه را برای کودتای پینوشه باز کرد.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> ترجمۀ آزاد<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|1}} خونتا یا هونتا گروه نظامی کودتاگر است. در اینجا اشاره است به‌پینوشه و دارو دسته کودتاگرش که حکومت آلنده را سرنگون کردند و یک دولت دیکتاتوری نظامی به‌وجود آوردند.م. <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D9%84%DB%8C_CHILE&diff=27934 2012-01-17T11:34:21Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:11-065.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۵]]<br /> [[Image:11-066.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۶]]<br /> [[Image:11-067.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۷]]<br /> [[Image:11-068.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۸]]<br /> [[Image:11-069.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۶۹]]<br /> [[Image:11-070.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۰]]<br /> [[Image:11-071.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۷۱]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27933 2012-01-16T21:36:56Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:34-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:34-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:34-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۴]]<br /> [[Image:34-145.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۵]]<br /> <br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ASSOCIATION&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;OF&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;IRANIAN JURISTS&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ESTABLISHED 6th. OCTOBER 1977<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> نامه سرگشاده جمعیت حقوقدانان ایران خطاب به‌جمعیت‌های بین المللی حقوقدانان و شخصیت‌های حقوقی بین المللی<br /> <br /> تهران بتاریخ بیست و ششم فروردین 1359 هجری شمسی<br /> <br /> برابر با پانزدهم آوریل 1980 میلادی<br /> <br /> از طریق خبرگزاریها خبر یافته‌ایم که رئیس‌جمهوری ممالک متحده امریکا دستور داده است که از محل موجودیهای نقدی دولت ایران در بانکهای آمریکائی خسارات مورد ادعای شرکتها و موسسات آمریکائی که با طرفهای ایرانی قرارداد یا روابط تجارتی یا صنعتی داشته‌اند پرداخت شود.<br /> <br /> به شما اطلاع میدهیم:<br /> <br /> که این دارائی‌ها که هم اکنون زائد بر ده میلیارد دلار وجه نقد میباشد بنا حق به دستور رئیس‌جمهوری آمریکا بازداشت گردیده.<br /> <br /> که موسسات آمریکائی که غالباً با اشخاص خصوصی (اعم از حقیقی یا حقوقی)نه با دولت ایران طرف معامله بوده‌اند نمیتوانند بدون اثبات دعاوی خود و گرفتن حکم قطعی اقدام به دریافت خسارت نمایند..<br /> <br /> که اثبات دعاوی موسسات آمریکائی علیه طرفهای ایرانی باید در محاکم ایران صورت بگیرد و حکم از دادگاههای ایران صادر شود.<br /> <br /> که اقامه دعوی علیه دولت ایران و یا موسسات وابسته به دولت ایران در محاکم آمریکائی با هیچ استدلالی نمیتواند توجیه شود.<br /> <br /> که هیچ دولتی نمیتواند در محاکم خود دولت دیگر را مورد محاکمه قرار دهد چه برسد که او را محکوم کند-اگر چنین شود حق حاکمیت یک ملتی در برابر ملت دیگر نقض گردیده زیرا حق حاکمیت امری مطلق و خدشه ناپذیر است-حق حاکمیت ملتها مساوی است و حاکمیت هیچ ملتی برتر از حاکمیت ملت دیگر نیست.<br /> <br /> بنابراین این اقدام آقای کارتر-و فرق نمیکند اقدام دولت آمریکا-ناقض حقوق بین المللی-ناقض اصول آئین دادرسی است-و نوعی سرقت بین المللی محسوب میشود.<br /> <br /> ما به این اقدام حکومت آمریکا اعتراض داریم<br /> <br /> ما از شما میخواهیم که در این اعتراض به ما کمک کنید.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> با احترام و سپاس هیئت اجرائی جمعیت حقوقدانان ایران<br /> <br /> Tehran P.O Box 11-1753<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> تهران-صندوق پستی 11-1753<br /> <br /> استمداد جمعیت حقوقدانان ایران از همه حقوقدانان جهان<br /> <br /> تهران به تاریخ بیست و ششم فروردین 1359 هجری شمسی<br /> <br /> برابر با پانزدهم آوریل 1980 میلادی<br /> <br /> جمعیت حقوقدانان ایران اعلام میدارد که ایرانیان مقیم عراق بیش از دو قرن است که از حقوق ویژه‌ای در آن سرزمین برخوردار بوده‌اند.<br /> <br /> بیشتر کسانی که اینک با وضعی وحشت‌آور اخراج میشوند پدر در پدر ساکن آن سرزمین هستند-در آنجا کار میکنند-در آنجا دارائی دارند-عراق برای آنها وطن ثانوی است. اینان در حول اماکن مقدسه شیعیان-اعتاب عالیات که مدفن پیشوایان مذهب شیعه است-قرنها است که پاسداری میکنند-اخراج اینان نه تنها خلاف قواعد شناخته شده حقوق بین الملل است بلکه برخلاف حقوقی است که برای ایرانیان ساکن عراق ار آن زمان که عراق جزئی از امپراتوری عثمانی بوده است و پس از ایجاد دولت عراق چه موجب معاهدات دو طرفه و چه در عمل شناخته شده است.<br /> <br /> اخراج دسته جمعی ایرانیان که بدلائل مذهبی و نژادی و با اشکال فاشیستی و از روی گروه اعمال نازی‌های آلمان صورت میگیرد باید مورد اعتراض همه مجامع انساندوست قرار گیرد.<br /> <br /> ما از همه مجامع حقوقی بین المللی-از همه حقوقدانان برجسته جهان میخواهیم که بانگ اعتراض خود را در حمایت از مردمی که چنین پایمال ظلم و خشونت نژادی میشوند بلند کنند-به دولت عراق هشدار دهند و از سازمان ملل متحد بخواهند که برای جلوگیری از این رفتار مخالف حقوق بین الملل-از این رفتار خلاف انسانیت اقدام کند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> هیئت اجرائی جمعیت حقوقدانان ایران<br /> Tehran P.O. Box 11-1753تهران-صندوق پستی 11-1753 <br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;جمعیت حقوقدانان ایران&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;تاسیس 14مهر 1359&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> بتاریخ سی و یکم فروردین 1359<br /> <br /> بیانیه جمعیت حقوقدانان ایران بمناسبت وقایع اخیر دانشگاهها<br /> <br /> در فردای فراخوانی کلیه نیروهای اجتماعی به همبستگی و وحدت در جهت تحکیم و تداوم مبارزه ضد امپریالیستی مردم ایران و در روزهائی که انقلاب ما آماج توطئه‌های امپریالیسم قرار گرفته و نه تنها انقلاب بلکه تمامیت سرزمین و حیات تاریخی ایران مورد تهدید است-در زمانی که بیش از هر زمان دیگر به وحدت احتیاج داریم ناگهان با بوجود آوردن صحنه‌ای از برخورد لفظی در تبریز دانشگاههای ما این سنگرهای همیشه پایدار آزادی و استقلال مورد هجوم گروههای فشار قرار گرفته و صدها دانشجو مضروب و مجروح و تنی چند کشته شدند.<br /> <br /> وقایعی که در دانشگاهها میگذرد و گزارش‌های مختصر آن را در روزنامه‌های این چند روزه میخوانیم وقایعی است که دشمنان ایران را شاد میکند و فقط آنها میتوانند بسود خود بهره برداری کنند.<br /> <br /> در شرایطی که در دانشگاهها هیچگونه تشنجی وجود نداشت و کلاسهای درس دایر و مشغول به کار بود و کمتر از دو ماه به پایان سال تحصیلی مانده بود در شرایطی که افکار متنوع و مختلف و حتی متضاد در کنار هم بطور مسالمت حرکت میکرد و همگان یکدیگر را تحمل مینمودند<br /> <br /> در شرایطی که گروههای سیاسی بطور جدی در مسیر وحدت قرار گرفته بودند و عظمت مبارزه ضد امپریالیستی و عمده بودن آن اختلافات جزئی را حل میکرد<br /> <br /> بناگهان حادثه تبریز پیش آمد و متعاقب آن مسئله تخلیه اتاقهائی که گروههای سیاسی در دانشگاهها در اختیار دارند مطرح شد با مهلتی محدود و عجیب‌تر آنکه این مهلت محدود هم رعایت نشد و از اولین ساعات صدور اعلامیه شورای انقلاب چنانچه گوئی گروههائی از پیش آماده شده بودند هجوم شروع شد و تا به امروز هیچ مدرسه عالی و دانشکده‌ای از حمله و هجوم گروههای شناخته شده از پیش مجهز مصون و محفوظ نمانده است.<br /> <br /> جمعیت حقوقدانان ایران در این روزهای حساس تاریخ ایران توجه همگان و مخصوصا رئیس‌جمهوری و کسانی را که بعنوان نماینده مجلس شورای ملی انتخاب شده‌اند به عواقب وخیم این درگیریها و تفرقه افکنی‌ها جلب و مسئولیت آنان را درقبال تاریخ و سرنوشت وطن یادآوری مینماید.<br /> <br /> جمعیت حقوقدانان ایران صریحا میگوید و اعلام خطر میکند که: هر چند به وضوح دیده میشود که علت تحریک این حوادث مبارزه در داخل گروه‌های حاکم میباشد ولی از ثمره این حوادث مستقیماً دشمنان انقلاب منتفع خواهند شد.<br /> <br /> آنان که این برنامه را ترتیب داده‌اند باید آنرا قطع کنند و همگان باید از مسئولان امور خاصه رئیس‌جمهوری و شورای انقلاب با قاطعیت بخواهند تا دانشگاهها از گروههای مسلح و غیر مسلح فشار تخلیه و کلاسهای درس گشوده شود و زمینه بحث و مذاکره تجدید گردد.<br /> <br /> سیر وقایع نشان میدهد که سازمان دهندگان این فاجعه میتوانند با قطع توطئه آرامش را برقرار کنند. میتوانند از تفرقه جلوگیری کنند و باید چنین کنند و گرنه پیش از آنکه این حوادث به پیروزی آنها بر حریف-حریفی که در داخل خود آنهاست-منجر شود امپریالیسم و بقایای رژیم سابق-همه چیز و از جمله خود آنها را نابود خواهد کرد و ننگ این قدرت طلبی را تاریخ بنام آنها ثبت خواهد کرد.<br /> <br /> آنها نابود خواهند شد ولی این ملت ایران است که باید سالها بار ادباری را که این قدرت‌طلبی تدارک دیده است بر دوش بکشد.<br /> <br /> که نباید چنین شود<br /> <br /> که آقای رئیس‌جمهوری باید در برابر مردم حاضر شود و حقایق را چنان که هست بازگو کند، هیچ چیز-هیچ مصلحت‌اندیشی-هیچ محظوری نمیتواند رافع مسئولیت آقای رئیس‌جمهوری باشد.<br /> <br /> و آخرین خطاب اینست:<br /> <br /> آقای رئیس‌جمهوری! لااقل شما نگذارید تاریخ مسئولیت تفرقه و در نتیجه مسئولیت شکست را به پای شما بنویسد.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> بتاریخ سی و یکم فروردین 1359<br /> <br /> هیئت اجرائی جمعیت حقوقدانان ایران<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۳۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%87_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27923 2012-01-15T21:14:04Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:34-142.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۲]]<br /> [[Image:34-143.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۳]]<br /> [[Image:34-144.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۴]]<br /> [[Image:34-145.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۳۴ صفحه ۱۴۵]]<br /> <br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۳۴]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C_%D9%88_%D9%87%D9%86%D8%B1_%DB%B3&diff=27919 2012-01-14T22:36:50Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:11-120.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰]]<br /> [[Image:11-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱]]<br /> [[Image:11-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲]]<br /> [[Image:11-123.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳]]<br /> [[Image:11-124.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴]]<br /> [[Image:11-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵]]<br /> [[Image:11-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶]]<br /> [[Image:11-127.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷]]<br /> [[Image:11-128.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸]]<br /> [[Image:11-129.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹]]<br /> [[Image:11-130.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> آرنولد هاوزر<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> به‌نظر مارکس، برای آن که نمایندۀ ایدئولوژی خرده بورژوازی باشیم، لازم نیست که دکاندار باشیم یا در منافع طبقاتی آنان سهیم باشیم، یعنی برای مشارکت در ایدئولوژی یک طبقۀ ویژه لازم نیست که انسان عضو آن طبقه باشد. در تاریخ هنرمندان، بیشمارند هنرمندانی که ایدئولوژی اربابان و حامیان خود را با عقیده‌ئی استوار و از روی سرسپردگی پذیرفتند، نه بنا به‌وظیفۀ قراردادی. این وضع تا زمانی معمول بود که هنرمندان، چون یک طبقۀ حرفه‌ئی، آزاد نشده بودند. از آن پس نیز، به‌ویژه پس از [عصر]روشنگری، آگاهی طبقاتی هنرمندان بیش از پیش افزایش یافت و بسیاری از آنان سخنگوی طبقه‌های پائین‌تر شدند. برخی از نویسندگان برجسته‌تر عصر روشنگری از اشرافیت روگردانده بودند، و اندیشه‌ورزان و نویسندگان و هنرمندانی که ایدئولوژی طبقۀ کارگر صنعتی قرن نوزدهم را به‌ضابطه درآورده، و به‌شکل منظمی توسعه داده، و مشتاق‌ترین هواخواه آن بودند، همه از طبقۀ بورژوا بودند. توجه به‌این که هر کسی با پیشینه و یافته‌ها و پرورشش، و نیز با پایگاه اجتماعی پدر و مادر و رسوم خانوادگیش متمایز و مشخص می‌شود، آن‌گاه از نویسنده‌ئی که به‌ناگزیر از اشرافیت روگردانده-هرچند که آن جامعه دیگرگون شده باشد- انتظار داشته باشیم که به‌شیوه‌های اشرافی وفادار بماند، و یا از این تعجب کنیم که «کاشف»ایدئولوژی زحمتکشان (پرولتاریا یا طبقۀ کارگر)دو نهال بودژوازی، یعنی مارکس و انگلس، بودند، [این‌ها]مبین اندیشه‌ئی بیش از حد ساده‌گیرانه دربارۀ چگونگی شکل‌گیری ایدئولوژی‌هاست.<br /> <br /> آن چه بیش از همه دربارۀ خاستگاه اجتماعی برخی از ایدئولوژی‌ها درخور توجه است، این است که هنرمندان و نویسندگان و اندیشه‌ورزان، که گاهی عقیده‌ئی استوار دارند و گاهی ندارند-ناآگاهانه و بی‌هیچ قصدی طرفدار ایدئولوژی حامیان و مشتریان خود هستند، خواه خود این نکته را بپذیرند و خواه رد کنند. معنای ایدئولوژی دقیقاً آن است که اندیشه‌ها و احساس‌ها کوشش‌های فرد باید با منطق و اخلاق و ذوقی که با هنجارهای نظم اجتماعیِ غالب-چه زمینداری باشد یا استبدادی یا سرمایه‌داری-مناسب است همنوائی کند، چه آن فرد این نکته را دریابد و چه درنیابد. این «مرتد»خواندگان، نه فقط آنانی که از طبقۀ پائین بودند، همواره در ضابطه‌بندی و رواج ایدئولوژی‌ها نقش بزرگی به‌عهده داشته‌اند. نخستین بار این مسأله هنگامی که اشرافِ عصر روشنگری آرمان بورژوازی را پذیرفتند یا هنگامی که بورژوازی مروج اندیشۀ «آگاهی طبقاتی زحمتکشان»و «مبارزۀ طبقاتی»شد رخ نداد، بل‌که وقتی آغاز شد که &#039;&#039;&#039;پاتریسین‌های&#039;&#039;&#039; {{نشان|47}}رومی با&#039;&#039;&#039;پلبین‌ها&#039;&#039;&#039; {{نشان|48}} و اعضای طبقۀ حاکم متحد شدند که پیام مسیح را در روم جار زده منتشر کنند. اعضای قشرها و طبقه‌های اجتماعی بالاتر اغلب آرمان طبقه‌های پائین را به‌خاطر منافع و فوایدی می‌پذیرند که بیش از آن چه در نظر نخست به‌دیده می‌آید عملی و دست‌یافتنی است. شرکت آنان در مبارزات بردگان، سرف‌ها یا زحمتکشان بیش‌تر از روی ترس است تا از سر همدلی و بشردوستی، یعنی از ترس این که مبادا در جامعه شکستی کلّی رخ نماید و آن‌ها ناچار شوند که نظم تازه را بپذیرند.<br /> <br /> تنها بعدها اِسناد ایدئولوژی‌ها [به‌وضع طبقۀ هنرمند]بدل به‌یک مشکل واقعی شد؛ یعنی از زمانی که این پرسش مطرح شد که آیا مفهوم‌هائی چون «مبارزۀ طبقه‌ئی»، یا در ایدئولوژی‌های طبقه‌ئی را تماماً آن «مرتدان»یعنی روشنفکران نامتعهد، به‌نفع خودشان اختراع کرده‌اند یا نه. این حقیقت که آگاهی طبقه‌ئی زحمتکشان و ایدئولوژی جامعه سوسیالیستی [بیش‌تر]در میان کارگران مدافعان تمام عیار داشته باشند تا در میان روشنفکران، و نیز هرگز [این آگاهی طبقه‌ئی]بدون وجود «مرتدان»تحصیلکرده به‌شکل نظریه و برنامه درنمی‌آمده، در اصل، جای شگفتی ندارد حتی لنین هم پذیرفته است که کارگران توانائی آن را ندارند که آن آگاهیِ به‌راستی سوسیالیستی را توسعه بخشند، و نهایت آن که نمی‌توانند از اتحادی‌های کارگری فراتر روند، و بنابراین بدون پشتیبانی رفقائی از طبقه‌ئی تحصیلکرده توانمتد آزادی آنان ناممکن بوده است. به‌عکس، اگر مناسبات تولیدی تازه و وجود یک طبقۀ کارگر صنعتی تازه، با بحران‌ها و ستیزه‌ها و مبارزات خاص‌شان نبود هرگز نظریه‌های فلسفی، تاریخی و اقتصادی‌ئی که آن «مرتدان»مطرح کردند قد علم نمی‌کرد.<br /> <br /> کار این «مرتدان»آن بود که تناقضات واقعی سیر و گسترش تاریخی را به‌مفهوم‌های اندیشۀ دیالکتیکی باز گویند. آگاهی طبقه‌ئی و مبارزۀ طبقه‌ئی فقط با به‌دست دادن تعریف روشن و متمایز [این مفاهیم]در یک نظریه پدید نیامد و ریشه نگرفت. این‌ها کیفیات ذاتی همان طبقه است و هر که بتواند این اندیشه‌ها را متناسب با موقعیت طبقه‌ئیش ضابطه‌بندی کند می‌تواند آن‌ها را دریابد. «مرتدان»، روشنفکران، مبلغان و مؤلفان بیانیه‌های ایدئولوژیکی، گرایش و پیش‌شرط‌ها و جهت‌گیری‌های طبقه‌ئی اصلی آگاهی را کم و بیش ساخته و آماده می‌یابند. تهایت آن که این گروه آن‌ها را به‌آسانی گسترش می‌دهند. آیا اکثریت یا اقلیت مردم از یک ایدئولوژی آگاهند یا نه، اهمیت قاطع ندارد.<br /> <br /> نظریۀ «پیروزی واقعپردازی»انگلس بر پایۀ عوامل اجتماعی آفرینش‌های هنری قرار دارد که از انگیزش‌های روانی بنیادی‌شان مستقل است. آن اصول فلسفی را که هنرمند می‌پذیرد و به‌آگاهی او در سطح روانی غلبه دارد، و او خواستار درک آن‌ها و باور داشتن پیشرفت خویش است، به‌هیچ روی الزاماً همان اصولی نیست که خصلت آفرینش هنری او را تعیین می‌کند. به‌نظر انگلس، هنرمند واقعی را نمی‌توان از تصویر کردن اوضاع و احوال، چنان که به‌راستی هست، بازداشت؛ هرچند که امیدها و بیم‌هایش بینش او را تیره کرده باشد. در این حقیقت شک نمی‌توان کرد که هنرمند راستین، جدا از سطح روانی‌ئی که او تا حد معینی مسؤول آن نیست، در یک حوزۀ عقلانیت عینی کار می‌کند که ایدئولوژی خود او، اوضاع و احوال طبقه‌ئی واقعی و منافع اجتماعی راستینش، او را به‌آن راهبر بوده است، و او نمی‌توان موقعیت درست (یا به‌گفتۀ انگلس، موقعیت مترقی)اجتماعیش را نپذیرد که به‌هر حال این خود مسأله‌ئی درخور تأمل و پرسش‌پذیر است. به‌نظر انگلس، این که بالزاک هنرمند بیننده‌ئی بهتر یا صادق‌تر، یا اندیشمندی برتر از بالزاک گیج و گول در فلسفه و سیاست بود، و یا، به‌رغم پیش‌داوری‌های ساده‌لوحانه‌اش، احساس می‌کرد که اندک اندک توانائی‌ها و دستاوردهای چشمگیر بورژوازی را می‌شناسد امر مهمی نیست (چرا که او در حقیقت اغلب، امّا نه همیشه، فضیلت‌های اشرافی را می‌ستود)، بل‌که این مهم است که او با آن که از اصالت و اشرافیت و سلطنت و کلیسا متعصبانه، آگاهانه و پرشور دفاع و ستایش می‌کرد، امّا از روی اکراه و بی‌قصد نیکخواهی، به‌حق و به‌درستی با دستاوردها و پیروزی‌های بورژوازی نیز رویا‌رو شد و از آن‌ها سخن گفت. بالزاک دلبستگی پرشوری به‌اشراف سالاری داشت و شیفتۀ آن بود. امّا از سوی دیگر هم با چشم بیطرف و منصفانۀ یک واقعپرداز، و با درک و قطعیتی هرچه تمام‌تر، بورژوازی را تصویر می‌کرد، و چون خود از اشراف نبود، گرچه افراط کار و بی‌پروا بود، امّا بورژوائی عاقل و معتدل باقی ماند. دقیقاً می‌دانیم که نگارۀ ذهنی هنرمند از جهان نه بستگی به‌کسانی دارد که او طرفدار آن‌هاست، و نه بستگی به‌این دارد که با چه چشمی جهان را بنگرد، که این جوهر همان چیزی است که نظریۀ «پیروزی واقعپردازی»به‌ما می‌آموزد و توانائی می‌دهد که نقش ایدئولوژی را در هنر به‌دقیق‌ترین شکلی مطالعه کنیم.<br /> <br /> خاستگاه ایدئولوژی هنرمند به‌طور کلّی بسیار بغرنج است: انگیزش اجتماعی و تحصیلی و حرفه‌ئی و زندگینامه‌ئی همه می‌توانند در درجۀ نخست اهمیت قرار گیرند. البته این خاستگاه گهگاه، چه در دوره‌های گوناگون پیشرفت هنرمند، و چه در کارهای فردیش، متنوع بوده از اهمیتی نسبی برخوردار است. وانگهی، همیشه نمی‌شود گفت که هنرمند ایدئولوژی معین و بنیادی دارد. باری، امّا همیشه می‌توان از یک ایدئولوژی یا مجموعه‌ئی از جهت‌گیری‌های ایدئولوژی سخن گفت و مقاصد نهائی را حتی در آن هنگام که انگیزه‌ها متناقضند، کشف کرد. زیرا، در معنای اجتماعی، حتی یک دیدگاه متزلزل، مبهم و غیرقطعی نیز دارای معناست. نظریه «پیروزی واقعپردازی»به‌اندازۀ کافی توسعه نیافته است تا دربارۀ چنین مسائل پیچیده‌ئی به‌درستی داوری کند. این نظریه تاکنون از بینش درخور و ضابطه‌بندی شایان توجۀ مشاهده و شناختی که، بهرحال، حتی در نیمه راه پایه‌ریزی یک جامعه‌شناسی جامع هنر هم نیست، فراتر نرفته است. در حقیقت، این نظریه بازگوی چیزی بیش از این نیست که هنرمندان در یک جوّ اجتماعی&#039;&#039;&#039;خاص&#039;&#039;&#039; {{نشان|49}}کار می‌کنند که در آن قوانینی اعتبار دارد که از نظر ساختی هیچ گونه ربطی با انگیزش روانشناسانۀ مسلط هنرمندان ندارد، اما می‌توانند در درک هنرشان نقشی قاطع داشته باشد. این مسأله در خور ملاحظه است که انگلس در این نظریه، و نیز در نظریۀ «متوازی الاضلاع قدرت‌ها»یش-به‌بیان دیگر، در دوتا از ویژه‌ترین مفهوم‌هایش از یک اصل هگلی پیروی می‌کند، یعنی، از «زیرکی خرد». او در هر دو نظریه، با هگل در این اندیشه-که برای این مکتب کلی تفکر نقشی قاطع دارد، و فراگیرندۀ هگلیسم و مارکسیسم است-سهیم است که فاعل عینی-ذهنی نمایندۀ روندی تاریخی است که او نیازی به‌دانستن هدفش ندارد و، در سطحی فلسفی، نمی‌تواند حتی آن هدف را بشناسد.<br /> <br /> این واقعیت که مطالعۀ سرنوشت ایدئولوژیکی تفکر، روانشناسی آشکارسازی، و اندیشۀ نسبیت دانش و ارزش‌های فرهنگی همه با هم همگانی و همخوانی می‌یابند، نشانۀ خاستگاه‌های مشترک تاریخی و اجتماعی آن‌هاست. بدون نقش غالبی که عامل انگیزش اقتصادی قطعی اما تا آن زمان پنهان، در آگاهی بورژوازی امروزین به‌عهده گرفت، این انضباط (دیسیپلین)ها به‌سختی می‌توانسته است به‌اهمیت علمی‌ئی که تا به‌حال حفظ کرده، دست یازند. خاستگاه‌های مفهوم‌هائی چون ایدئولوژی و خردورزی، خودفریبی و &#039;&#039;&#039;رنجش&#039;&#039;&#039; {{نشان|50}}، اشتقاق‌ها و چشم‌انداز (پرسپکتیو)های گمراه کننده تنها می‌تواند در بافت ناامیدی‌ها و پندارهای بیهودۀ دور انقلابی‌ئی دریافته شود که-چنان که دیدیم- در پی خود، دوره‌ئی متناقض و به‌همان اندازه برای همۀ کسانی که در گستره‌اش می‌زیستند، دشوار و گیج‌کننده به‌همراه داشت، دوره‌ئی که تجربۀ قاطع و تردیدناپذیرش در دیالکتیک تاریخ، تناقض‌های تفکر و دوگونگی احساس و ارزشیابی نهفته بود. اصل اساسی فن تازۀ تجزیه و تحلیل این بدگمانی بود که در پس آشکار، پنهان و در پس آگاهی، ناآگاهی، و نیز در پس آن چه تردیدناپذیر و روشن است، ناسازگاری و دوگونگی نهفته بود. مفهوم تفکر به‌عنوان روند بی‌نقاب گرداندن-روند – آزمودن و آشکار کردن هر حکم و بیانی با مراجعه به‌مقاصد بنیانی آن- یکی از ویژگی‌های عصر بود. در این معنا، مارکس، &#039;&#039;&#039;نیچه، فروید و پارتو&#039;&#039;&#039; {{نشان|51}}همعصران راستین‌اند، هرچند که در جنبه‌های دیگر با یکدیگر سازشی ندارند. همه‌شان در این باره با یکدیگر متفق‌القولند که زندگی روشنفکرانۀ آگاهانه و آشکار، همراه به همۀ آن چه مردم دربارۀ شیوۀ احساس و عمل خود می‌دانند یا فکر می‌کنند که می‌دانند، اغلب تنها کژدیسه‌اند و تغییر شکل داده‌اند، یعنی شکل‌های صرفاً مصنوعی یا اشتقاقی انگیزه‌های واقعی رفتار آنانند. صرفنظر از هر آن چه دربارۀ مارکسیسم می‌دانستند و یا هر فکری که دربارۀ آن می‌کردند، در هنگامی که آنان آموزه‌هاشان را توسعه می‌دادند، همه‌شان فن تجزیه و تحلیل آگاهی و شعور و درک اندیشه‌ها را پذیرفته بودند که ویژگی ماده‌گرائی تاریخی و نظریۀ ایدئولوژیکی اوست. همه‌شان نظریۀ «آگاهی دروغین»را به‌کار می‌بردند، به‌رغم هر نامی که به‌آن دادند.<br /> <br /> ماهیت نظریۀ مارکسیستی ایدئولوژی شناخت پیوند واقعی میان جامعه‌شناسی و روانشناسی است: یعنی این واقعیت که لازم نیست که معنا و هدف عینی اوضاع و احوال اجتماعی، ساخت‌ها و قانون‌ها با هدف‌های ذهنی مربوط به‌آن‌‌ها همخوانی کند؛ یا شیوه‌های تولید، نهادهای اجتماعی، شکل‌گیری طبقه‌ئی و مبارزۀ طبقه‌ئی پیرو قانون‌ها و منطق خود هستند، و «دلیل بنیادی»خود را دارند. یا بنابراین، فرد در اوضاع و احوال اجتماعی-اقتصادی خاص، از جهات کاملاً بنیادی «آزاد»نیست، بلکه با گرایش و ذهنیت احساس می‌کند، عمل می‌کند و می‌اندیشد. در مصطلحات هگل در این باره می‌شود از یک «زیرکی»خرد طبقه‌ئی سخن گفت که از دارندگان آن مستقل است. شور و اشتیاق سرمایه‌دارانه برای پیروزی مادی به‌عنوان دلیل بنیادی فراشخصی، همانند آرزوی کسب و تملک خصوصی و نفع فردی نیست و در مقام یک انگیزۀ جمعی، سازوکاری یکسره دیگرگون با روانشناسی حرص و آز دارد. از نظر مارکس، آن چه فردی دربارۀ خود می‌اندیشد و می‌گوید، از دید جامعه‌شناسانه غیرمادی است؛ مهم «آن چیزی است که او به‌راستی هست و انجام می‌دهد {{نشان|11}}.»به‌همین گونه، معنای ایدئولوژیکی رفتار انسان با انگیزش روانی او کاملاً تفاوت دارد. انسان پیوسته تابعیت اجتماعی و ذهنی فراورده‌های کار و فراورده‌های ذهن را با هم مخلوط می‌کند. این حکم مارکسیستی که «آنان کاری انجام می‌دهند، بی‌آن که آن را بشناسند {{نشان|12}}،»می‌تواند شعار کل نظریۀ ایدئولوژی باشد.<br /> <br /> انگیزه‌های روانی‌ئی که در پس تصمیم کسی برای داوطلب شدن در جنگ وجود دارد، ممکن است صرفاً پندارگرایانه باشد: ممکن است فکر کند که دارد برای یافتن عدالت و آزادی به‌جنگ می‌رود. باری، ریشۀ مفهومی که او از عدالت و آزادی دارد، به‌طور کلی به‌ایدئولوژی‌های قشرهای اجتماعی‌ئی که از جهت سیاسی در کشورش مسلطند، می‌رسند. از این قرار، نه فقط عیناً، بل‌که هم چنین به‌وسیلۀ انگیزه‌های مادی والایش یافتۀ نهانی و ناآگاهانه‌ئی که در پس پندارها و آرمان‌های شخص داوطلب نهفته است، ممکن است عامل‌های اساساً اقتصادی سبب‌ساز جنگ باشد، تاریخ رشته‌ئی متوالی از چنین &#039;&#039;&#039;بده‌بستان‌ها&#039;&#039;&#039; {{نشان|52}}است. مردم بر این باورند که به‌هواداری از آزادی جنبش دارند با زمینداری می‌جنگند؛ به‌نام آزادی دین می‌کوشند که سلسله مراتب کلیسا را فرو کشند؛ در حالی که دل‌هاشان سرشار از شور و شوق برابری و برادری است، علیه خودکامگی طغیان می‌کنند. بی‌تردید چنین پندارهائی تا اندازۀ منعکس‌کنندۀ انگیزه‌های راستین مبارزه‌ها، جنگ‌ها و انقلاب‌های آنان است. از دیدگاه روانشناسی، کافی است که این پندارها را نقطۀ آغازی به‌شمار آریم و دیگر پیش‌تر نرویم، زیرا مردم به‌ندرت از انگیزش‌های دیگر باخبرند. باری، تنها تفسیر ایدئولوژیکی گرایش‌های آنان می‌توانند آشکارکنندۀ چیزی باشد که در پس اعمال‌شان نهفته است.<br /> <br /> اما این چه نوع «آگاهی»است که مردم خود از آن آگاه نیستند؟ از دیدگاه جامعه‌شناسی، هر طبقه‌ئی برای آگاه شدن از موقعیت خود نیروئی در خود پنهان دارد که از نظر مؤثر و قابل اعتماد بودن درست به‌اندازۀ نیروی موقعیت طبقه‌ئی ناپنهان و آشکارا نمودار شدۀ خود آن طبقه است. این نیرو [پنهان]فقط وقتی خود را به‌عنوان آگاهی طبقه‌ئی مستقیم و مؤثر آشکار می‌کند که مردم هماهنگ با وضع یا موقعیت طبقه‌ئی خود بیندیشند؛ که البته به‌هیچ وجه همیشه چنین نیست، حتی اگر که هماهنگ با وضع طبقه‌ئی خود عمل کنند. در این خصوص، &#039;&#039;&#039;گئورگ لوکاچ&#039;&#039;&#039; {{نشان|53}}بر این عقیده است که آگاهی طبقه‌ئی «تنها با منسوخ کردن و از میان بردن نظام طبقه‌های اجتماعی غالب و توسعه جامعه‌ئی که کاملاً بر یک پایۀ اقتصادی سازمان یافته باشد، امکان‌پذی می‌شود»، و این دگرگونی را ناشی از این حقیقت می‌داند که، تنها به‌این گونه به‌مرحله‌ئی می‌توان رسید که «مبارزۀ اجتماعی در مبارزه‌ئی ایدئولوژیکی برای آگاهی-برای پوشاندن یا آشکار کردن منش طبقه‌ئی جامعه، بازتابانده می‌شود {{نشان|13}}».<br /> <br /> آگاهی طبقه‌ئی به‌هیچ وجه همان ایدئولوژی نیست. با وجود آن که هر گونه تجلی [وجود]انسان آشکارکنندۀ ایدئولوژی است، با این حال همواره متضمن آگاهی طبقه‌ئی نیست. این واقعیت که ایدئولوژی‌ها از جمله وسایل پیشبرندۀ همیشگی فعالیت انسانی‌اند، جز این که نشان دهد انسان آفرینندۀ ایدئولوژی‌ها است، چیز دیگری را ثابت نمی‌کند، حال آن که عکس آن صادق است-یعنی انسان آفریدۀ ایدئولوژی‌ها است. اگر صرفاً بر نهادۀ (سن‌تز)مارکسیستی را وارونه کنیم و بگوئیم-هم چنان که گفته‌اند- که ایدئولوژی‌ها فراورده‌های انسان‌اند و نه به‌عکس {{نشان|14}}، [مساله را]بیش از اندازه آسان گرفته‌ایم. روشن است که انسان ایدئولوژی‌ها را می‌آفریند، اما نه بدون پیش شرط‌های مسلم؛ و در این پیش شرط‌ها است که روشن‌ترین برهان منش فرا فردی ایدئولوژی، عینیت اجتماعی و خودمختاریش نهفته است. انسان‌ها ایدئولوژی‌ها را از سر بلهوسی خودسرانه نمی‌آفرینند. ورنه ایدئولوژی‌ها جز ساخته و پرداخته‌های دروغین، توهمات ذهنی، یا تصورات شاعرانه چیزی نخواهد بود. باری، هر چند که پیوسته این مسئله مطرح می‌شود، اما تضاد میان انسان چون یک فاعل روانی ایدئولوژی آفرین و انسان چون یک پذیرای اجتماعی که به‌گونه‌ئی ایدئولوژیکی آفریده شده، تضادی آشتی‌ناپذیر نیست. این تناقض صرفاً گویای هویت دوگانۀ انسان، منش فردی و در همان حال و زمان اجتماعی اوست. که پایه و اساس ماهیت دیالکتیکی همۀ زندگی اوست. انتقادی که او ایدئولوژیش را به‌باد آن می‌گیرد توانائی آن را ندارد که از بستگی ایدئولوژیکی اندیشۀ خود او پافراتر بگذارد درست همچون این واقعیت که همین اندیشۀ او یک بنیاد اجتماعی دارد که می‌تواند او را از درگیر شدن با محیط اجتماعیش، و ادامۀ کشاکش با آن باز می‌دارد.<br /> <br /> شکل‌گیری ایدئولوژی‌ها یکی از نخستین و روشن‌ترین نمونه‌های پیشرفت و تحولی است که از سخت‌رائی (ریگوریسم)سبکی با قالب‌بندی اشرافی افتخار در یونان باستان ریشه می‌گیرد. هنر سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد آن هنر اشراف‌سالاری بود که هنوز غنی و دولتمند و از نظر سیاسی غالب بود، اما وضع اقتصادی و سیاسیش کن و بیش در معرض خطر و تهدید قرار گرفته بود. اشراف‌سالاری که به‌دست بورژوازی شهری از جایگاه رهبرش در اقتصاد به‌کناری رانده شده، و شاهد کاهش درآمدهای خود و هفزایش سودهای کسانی بود که در اقتصاد پولی تازده دست‌اندرکار بودند، همان واکنشی را نشان داد که اغلب همۀ گروه‌ها و طبقه‌های تهدید شده در اوضاع و احوالی مشابه نشان می‌دهند: یعنی مدعی شد که یکتا و انحصارگرست. باری، تنها در آن هنگام بود که آغاز به‌تأکید و پافشاری به‌متعالی بودن خود کرد، تا برخوردار بودنش را از امتیازاتی کرد توجیه کرده خود را محق جلوه دهد و بدین گونه شکست اقتصادی خود را با ادعای داشتن کیفیت‌های مثبت دیگر جبران کند {{نشان|15}}. از آن پس دیگر بندرت ویژگی‌های نژادی و طبقه‌ئی را نشانه‌های فضیلت و افتخار برمی‌شمردند، و شتابان به‌ضابطه‌بندی قالبی اخلاقی پرداختند که در زمان ثبات سیاسی و امنیت اقتصادی به‌زحمت درخورد توجه قرار می‌گرفت. در این هنگام بود که پایه‌های اخلاق اشرافی بنیان گذاشته شد، یعنی مفهوم‌های &#039;&#039;&#039;فضیلت&#039;&#039;&#039; {{نشان|54}}از تولد و نژاد، و اندیشۀ &#039;&#039;&#039;نجابت و خوبی&#039;&#039;&#039; {{نشان|55}}از توازن میان جسم و جان، و میان فضیلت‌های نظامی و اخلاقی، مشتق شد. شناخته‌ترین و روشن‌ترین تجلی این ایدئولوژی ساده، به‌گونۀ پهلوان جوان آرمانی در پیکرتراشی یونان نمایان است. شعر غنائی و اخلاقی نو که توسط گروه همسرایان خوانده می‌شد، با درگیری مستقیمش با مسائل روزمره، در همین بحران اجتماعی ریشه گرفت و بیش از &#039;&#039;&#039;ساگا&#039;&#039;&#039; {{نشان|56}} (داستان)های پهلوانی کهن در اشرافی که به‌عنوان طبقه‌ئی حاکم از بقا و دوام خود دفاع می‌کردند؛ توجه و علاقه و تفاهم نسبت به‌خود را برانگیزاند و بیدار کرد. شاعرانی که شعرهای آموزشی برای همسرائی می‌سرودند، مانند &#039;&#039;&#039;پینداروس&#039;&#039;&#039; {{نشان|57}}، در عوضِ سرگرم کردن با نقل داستان‌های پر ماجرا، تعالیم اخلاقی سختی به‌اشراف عرضه می‌کردند. و آن گاه که شعرهای‌شان تبلیغ آشکار نیست، شکل‌های والایش‌یافته‌ئی از ایدئولوژی طبقه‌ئی سراسر عملی است.<br /> <br /> رابطۀ میان وضع طبقه‌ئی و سرچشمۀ ایدئولوژی شکل‌های زیبائی‌شناختی گوناگون، رابطه‌ئی است که از دید اساسی و کلی، عینی و درست است، هرچند که در موارد خاصی این رابطه اغلب اختیاری و دلبخواه و صرفاً مجازی است. و درست همین جاست که جامعه‌شناسی هنر در معرض بیش‌ترین خطر ایهام قرار می‌گیرد.<br /> <br /> پیچیدگی جامعه طبقه‌ئی (بنا به‌نوشته &#039;&#039;&#039;کریستوفر کادول&#039;&#039;&#039;) {{نشان|58}}سبب می‌شود که رقص به‌شکل یک داستان، یک &#039;&#039;&#039;نمایش&#039;&#039;&#039;، تحول و تکامل پیدا کند. دشواری‌های همسرائی چنان که باید آسان می‌شود تا پیدائی بازیگران فردی را اجازه دهد. انفراد که حاصل تقسیم کار در یک جامعۀ طبقه‌ئی است، در سوگنامه (تراژدی)منعکس می‌شود. یک خدا، یک قهرمان، یک پریستار-شاه، مردم، بزرگمردان، از همسرایان جدا می‌شوند و در صحنه نمایان می‌شوند، و در همان حال و همان زمان به‌بازی‌گری ایستا و بازی متحرکی که در همسرائی همراه با رقص از یکدیگر جدائی‌ناپذیر و یکی بودند، جان می‌بخشند...{{نشان|16}}<br /> <br /> اکنون به‌خوبی می‌دانیم که تاریخ سوگنامه، طولانی و پیچیده است و خالی از ابهام نیست. ممکن است خاستگاه‌های تاریخ سوگنامه- هرچند که مستقل از آن به‌جای می‌مانند-در گذار از وضع و موقعیت قبیله‌ئی به‌جامعۀ‌طبقه‌ئی ریشه داشته باشد؛ امّا اثبات این مسئله بسیار دشوار است. هرچه رخ داده باشد، دیدن یک رابطۀ علّی میان پدیدار شدن هنرپیشۀ فردی از رتبه‌های گوناگون همسرایان و انحلال جامعۀ کِلانی، توسعۀ طبقه‌ها، و تقسیم کار؛ ساده‌انگاری و ایهام است. حتی این مسأله که قهرمان تنها-که سرنوشتش موضوع یک سوگنامه است از هر حیث به‌رئیس کِلان کم‌تر شباهت دارد تا به‌فرد رهائی‌یافته از قیدوبندی که زادۀ رقابت اقتصادی است؛ هنوز مورد تردید است.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> ادامه دارد<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> فرشتۀ مولوی<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پانویس‌های مترجم&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{پاورقی|47}}Patrician: عضو خاندان‌های نخستین شارمند رم قدیم، که طبقۀ حاکم و قدرتمند را تشکیل می‌دادند.-م<br /> {{پاورقی|48}}Plebein: از پلبنی‌ها یا پلب‌ها مردم عوام که طبقۀ محرومین را تشکیل می دادند. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 49. Sui Generis<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|50}}ressentiment: به‌معنی خشم و تغییر نیز هست. –م<br /> {{پاورقی|51}}Pareto: ویلفردو پارتو، اقتصاددان و جامعه‌شناس ایتالیائی، 1848-1923. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|52}} quid pro quos<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|53}}Georg Lukacs: منتقد ادبی و فیلسوف که یکی از پیشگامان و نظریه‌پردازان نقد ادبی مارکسیستی بود، 1885-1971.-م<br /> {{پاورقی|54}}arete دقیقاً «هنر»است مقابل «عیب»<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 55. Kalokagathia<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|56}}Saga: به‌معنای افسانه و داستان، به‌ویژه در ادبیات ایسلند و نروژ. –م<br /> <br /> {{پاورقی|57}}Pinder: شاعر غنائی یونان باستان. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 58. Christopher Caudwell<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پانویس‌های متن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 11. Marx, Der Acbtzente Brumaire des Louis Napoleon, 1852<br /> <br /> 12. Marx, Das Kapital, 1967, P.88.<br /> <br /> 13. Georg Lukacs, Gescbicbte und Klassenbewusst-sein, 1923,P.71<br /> <br /> 14. Erich Fromm, Die Entwicklung des Chris-tusdogmas, Imago, 1930,P.7.<br /> <br /> 15. Cf. Werner Jaeger, Paideia, 1934,P.249<br /> <br /> 16. Christtopher Caudwell, Illusion and Rrality, 1937,PP.256-7<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C_%D9%88_%D9%87%D9%86%D8%B1_%DB%B3&diff=27918 2012-01-14T22:35:47Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:11-120.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰]]<br /> [[Image:11-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱]]<br /> [[Image:11-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲]]<br /> [[Image:11-123.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳]]<br /> [[Image:11-124.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴]]<br /> [[Image:11-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵]]<br /> [[Image:11-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶]]<br /> [[Image:11-127.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷]]<br /> [[Image:11-128.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸]]<br /> [[Image:11-129.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹]]<br /> [[Image:11-130.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> آرنولد هاوزر<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> به‌نظر مارکس، برای آن که نمایندۀ ایدئولوژی خرده بورژوازی باشیم، لازم نیست که دکاندار باشیم یا در منافع طبقاتی آنان سهیم باشیم، یعنی برای مشارکت در ایدئولوژی یک طبقۀ ویژه لازم نیست که انسان عضو آن طبقه باشد. در تاریخ هنرمندان، بیشمارند هنرمندانی که ایدئولوژی اربابان و حامیان خود را با عقیده‌ئی استوار و از روی سرسپردگی پذیرفتند، نه بنا به‌وظیفۀ قراردادی. این وضع تا زمانی معمول بود که هنرمندان، چون یک طبقۀ حرفه‌ئی، آزاد نشده بودند. از آن پس نیز، به‌ویژه پس از [عصر]روشنگری، آگاهی طبقاتی هنرمندان بیش از پیش افزایش یافت و بسیاری از آنان سخنگوی طبقه‌های پائین‌تر شدند. برخی از نویسندگان برجسته‌تر عصر روشنگری از اشرافیت روگردانده بودند، و اندیشه‌ورزان و نویسندگان و هنرمندانی که ایدئولوژی طبقۀ کارگر صنعتی قرن نوزدهم را به‌ضابطه درآورده، و به‌شکل منظمی توسعه داده، و مشتاق‌ترین هواخواه آن بودند، همه از طبقۀ بورژوا بودند. توجه به‌این که هر کسی با پیشینه و یافته‌ها و پرورشش، و نیز با پایگاه اجتماعی پدر و مادر و رسوم خانوادگیش متمایز و مشخص می‌شود، آن‌گاه از نویسنده‌ئی که به‌ناگزیر از اشرافیت روگردانده-هرچند که آن جامعه دیگرگون شده باشد- انتظار داشته باشیم که به‌شیوه‌های اشرافی وفادار بماند، و یا از این تعجب کنیم که «کاشف»ایدئولوژی زحمتکشان (پرولتاریا یا طبقۀ کارگر)دو نهال بودژوازی، یعنی مارکس و انگلس، بودند، [این‌ها]مبین اندیشه‌ئی بیش از حد ساده‌گیرانه دربارۀ چگونگی شکل‌گیری ایدئولوژی‌هاست.<br /> <br /> آن چه بیش از همه دربارۀ خاستگاه اجتماعی برخی از ایدئولوژی‌ها درخور توجه است، این است که هنرمندان و نویسندگان و اندیشه‌ورزان، که گاهی عقیده‌ئی استوار دارند و گاهی ندارند-ناآگاهانه و بی‌هیچ قصدی طرفدار ایدئولوژی حامیان و مشتریان خود هستند، خواه خود این نکته را بپذیرند و خواه رد کنند. معنای ایدئولوژی دقیقاً آن است که اندیشه‌ها و احساس‌ها کوشش‌های فرد باید با منطق و اخلاق و ذوقی که با هنجارهای نظم اجتماعیِ غالب-چه زمینداری باشد یا استبدادی یا سرمایه‌داری-مناسب است همنوائی کند، چه آن فرد این نکته را دریابد و چه درنیابد. این «مرتد»خواندگان، نه فقط آنانی که از طبقۀ پائین بودند، همواره در ضابطه‌بندی و رواج ایدئولوژی‌ها نقش بزرگی به‌عهده داشته‌اند. نخستین بار این مسأله هنگامی که اشرافِ عصر روشنگری آرمان بورژوازی را پذیرفتند یا هنگامی که بورژوازی مروج اندیشۀ «آگاهی طبقاتی زحمتکشان»و «مبارزۀ طبقاتی»شد رخ نداد، بل‌که وقتی آغاز شد که &#039;&#039;&#039;پاتریسین‌های&#039;&#039;&#039; {{نشان|47}}رومی با&#039;&#039;&#039;پلبین‌ها&#039;&#039;&#039; {{نشان|48}} و اعضای طبقۀ حاکم متحد شدند که پیام مسیح را در روم جار زده منتشر کنند. اعضای قشرها و طبقه‌های اجتماعی بالاتر اغلب آرمان طبقه‌های پائین را به‌خاطر منافع و فوایدی می‌پذیرند که بیش از آن چه در نظر نخست به‌دیده می‌آید عملی و دست‌یافتنی است. شرکت آنان در مبارزات بردگان، سرف‌ها یا زحمتکشان بیش‌تر از روی ترس است تا از سر همدلی و بشردوستی، یعنی از ترس این که مبادا در جامعه شکستی کلّی رخ نماید و آن‌ها ناچار شوند که نظم تازه را بپذیرند.<br /> <br /> تنها بعدها اِسناد ایدئولوژی‌ها [به‌وضع طبقۀ هنرمند]بدل به‌یک مشکل واقعی شد؛ یعنی از زمانی که این پرسش مطرح شد که آیا مفهوم‌هائی چون «مبارزۀ طبقه‌ئی»، یا در ایدئولوژی‌های طبقه‌ئی را تماماً آن «مرتدان»یعنی روشنفکران نامتعهد، به‌نفع خودشان اختراع کرده‌اند یا نه. این حقیقت که آگاهی طبقه‌ئی زحمتکشان و ایدئولوژی جامعه سوسیالیستی [بیش‌تر]در میان کارگران مدافعان تمام عیار داشته باشند تا در میان روشنفکران، و نیز هرگز [این آگاهی طبقه‌ئی]بدون وجود «مرتدان»تحصیلکرده به‌شکل نظریه و برنامه درنمی‌آمده، در اصل، جای شگفتی ندارد حتی لنین هم پذیرفته است که کارگران توانائی آن را ندارند که آن آگاهیِ به‌راستی سوسیالیستی را توسعه بخشند، و نهایت آن که نمی‌توانند از اتحادی‌های کارگری فراتر روند، و بنابراین بدون پشتیبانی رفقائی از طبقه‌ئی تحصیلکرده توانمتد آزادی آنان ناممکن بوده است. به‌عکس، اگر مناسبات تولیدی تازه و وجود یک طبقۀ کارگر صنعتی تازه، با بحران‌ها و ستیزه‌ها و مبارزات خاص‌شان نبود هرگز نظریه‌های فلسفی، تاریخی و اقتصادی‌ئی که آن «مرتدان»مطرح کردند قد علم نمی‌کرد.<br /> <br /> کار این «مرتدان»آن بود که تناقضات واقعی سیر و گسترش تاریخی را به‌مفهوم‌های اندیشۀ دیالکتیکی باز گویند. آگاهی طبقه‌ئی و مبارزۀ طبقه‌ئی فقط با به‌دست دادن تعریف روشن و متمایز [این مفاهیم]در یک نظریه پدید نیامد و ریشه نگرفت. این‌ها کیفیات ذاتی همان طبقه است و هر که بتواند این اندیشه‌ها را متناسب با موقعیت طبقه‌ئیش ضابطه‌بندی کند می‌تواند آن‌ها را دریابد. «مرتدان»، روشنفکران، مبلغان و مؤلفان بیانیه‌های ایدئولوژیکی، گرایش و پیش‌شرط‌ها و جهت‌گیری‌های طبقه‌ئی اصلی آگاهی را کم و بیش ساخته و آماده می‌یابند. تهایت آن که این گروه آن‌ها را به‌آسانی گسترش می‌دهند. آیا اکثریت یا اقلیت مردم از یک ایدئولوژی آگاهند یا نه، اهمیت قاطع ندارد.<br /> <br /> نظریۀ «پیروزی واقعپردازی»انگلس بر پایۀ عوامل اجتماعی آفرینش‌های هنری قرار دارد که از انگیزش‌های روانی بنیادی‌شان مستقل است. آن اصول فلسفی را که هنرمند می‌پذیرد و به‌آگاهی او در سطح روانی غلبه دارد، و او خواستار درک آن‌ها و باور داشتن پیشرفت خویش است، به‌هیچ روی الزاماً همان اصولی نیست که خصلت آفرینش هنری او را تعیین می‌کند. به‌نظر انگلس، هنرمند واقعی را نمی‌توان از تصویر کردن اوضاع و احوال، چنان که به‌راستی هست، بازداشت؛ هرچند که امیدها و بیم‌هایش بینش او را تیره کرده باشد. در این حقیقت شک نمی‌توان کرد که هنرمند راستین، جدا از سطح روانی‌ئی که او تا حد معینی مسؤول آن نیست، در یک حوزۀ عقلانیت عینی کار می‌کند که ایدئولوژی خود او، اوضاع و احوال طبقه‌ئی واقعی و منافع اجتماعی راستینش، او را به‌آن راهبر بوده است، و او نمی‌توان موقعیت درست (یا به‌گفتۀ انگلس، موقعیت مترقی)اجتماعیش را نپذیرد که به‌هر حال این خود مسأله‌ئی درخور تأمل و پرسش‌پذیر است. به‌نظر انگلس، این که بالزاک هنرمند بیننده‌ئی بهتر یا صادق‌تر، یا اندیشمندی برتر از بالزاک گیج و گول در فلسفه و سیاست بود، و یا، به‌رغم پیش‌داوری‌های ساده‌لوحانه‌اش، احساس می‌کرد که اندک اندک توانائی‌ها و دستاوردهای چشمگیر بورژوازی را می‌شناسد امر مهمی نیست (چرا که او در حقیقت اغلب، امّا نه همیشه، فضیلت‌های اشرافی را می‌ستود)، بل‌که این مهم است که او با آن که از اصالت و اشرافیت و سلطنت و کلیسا متعصبانه، آگاهانه و پرشور دفاع و ستایش می‌کرد، امّا از روی اکراه و بی‌قصد نیکخواهی، به‌حق و به‌درستی با دستاوردها و پیروزی‌های بورژوازی نیز رویا‌رو شد و از آن‌ها سخن گفت. بالزاک دلبستگی پرشوری به‌اشراف سالاری داشت و شیفتۀ آن بود. امّا از سوی دیگر هم با چشم بیطرف و منصفانۀ یک واقعپرداز، و با درک و قطعیتی هرچه تمام‌تر، بورژوازی را تصویر می‌کرد، و چون خود از اشراف نبود، گرچه افراط کار و بی‌پروا بود، امّا بورژوائی عاقل و معتدل باقی ماند. دقیقاً می‌دانیم که نگارۀ ذهنی هنرمند از جهان نه بستگی به‌کسانی دارد که او طرفدار آن‌هاست، و نه بستگی به‌این دارد که با چه چشمی جهان را بنگرد، که این جوهر همان چیزی است که نظریۀ «پیروزی واقعپردازی»به‌ما می‌آموزد و توانائی می‌دهد که نقش ایدئولوژی را در هنر به‌دقیق‌ترین شکلی مطالعه کنیم.<br /> <br /> خاستگاه ایدئولوژی هنرمند به‌طور کلّی بسیار بغرنج است: انگیزش اجتماعی و تحصیلی و حرفه‌ئی و زندگینامه‌ئی همه می‌توانند در درجۀ نخست اهمیت قرار گیرند. البته این خاستگاه گهگاه، چه در دوره‌های گوناگون پیشرفت هنرمند، و چه در کارهای فردیش، متنوع بوده از اهمیتی نسبی برخوردار است. وانگهی، همیشه نمی‌شود گفت که هنرمند ایدئولوژی معین و بنیادی دارد. باری، امّا همیشه می‌توان از یک ایدئولوژی یا مجموعه‌ئی از جهت‌گیری‌های ایدئولوژی سخن گفت و مقاصد نهائی را حتی در آن هنگام که انگیزه‌ها متناقضند، کشف کرد. زیرا، در معنای اجتماعی، حتی یک دیدگاه متزلزل، مبهم و غیرقطعی نیز دارای معناست. نظریه «پیروزی واقعپردازی»به‌اندازۀ کافی توسعه نیافته است تا دربارۀ چنین مسائل پیچیده‌ئی به‌درستی داوری کند. این نظریه تاکنون از بینش درخور و ضابطه‌بندی شایان توجۀ مشاهده و شناختی که، بهرحال، حتی در نیمه راه پایه‌ریزی یک جامعه‌شناسی جامع هنر هم نیست، فراتر نرفته است. در حقیقت، این نظریه بازگوی چیزی بیش از این نیست که هنرمندان در یک جوّ اجتماعی&#039;&#039;&#039;خاص&#039;&#039;&#039; {{نشان|49}}کار می‌کنند که در آن قوانینی اعتبار دارد که از نظر ساختی هیچ گونه ربطی با انگیزش روانشناسانۀ مسلط هنرمندان ندارد، اما می‌توانند در درک هنرشان نقشی قاطع داشته باشد. این مسأله در خور ملاحظه است که انگلس در این نظریه، و نیز در نظریۀ «متوازی الاضلاع قدرت‌ها»یش-به‌بیان دیگر، در دوتا از ویژه‌ترین مفهوم‌هایش از یک اصل هگلی پیروی می‌کند، یعنی، از «زیرکی خرد». او در هر دو نظریه، با هگل در این اندیشه-که برای این مکتب کلی تفکر نقشی قاطع دارد، و فراگیرندۀ هگلیسم و مارکسیسم است-سهیم است که فاعل عینی-ذهنی نمایندۀ روندی تاریخی است که او نیازی به‌دانستن هدفش ندارد و، در سطحی فلسفی، نمی‌تواند حتی آن هدف را بشناسد.<br /> <br /> این واقعیت که مطالعۀ سرنوشت ایدئولوژیکی تفکر، روانشناسی آشکارسازی، و اندیشۀ نسبیت دانش و ارزش‌های فرهنگی همه با هم همگانی و همخوانی می‌یابند، نشانۀ خاستگاه‌های مشترک تاریخی و اجتماعی آن‌هاست. بدون نقش غالبی که عامل انگیزش اقتصادی قطعی اما تا آن زمان پنهان، در آگاهی بورژوازی امروزین به‌عهده گرفت، این انضباط (دیسیپلین)ها به‌سختی می‌توانسته است به‌اهمیت علمی‌ئی که تا به‌حال حفظ کرده، دست یازند. خاستگاه‌های مفهوم‌هائی چون ایدئولوژی و خردورزی، خودفریبی و &#039;&#039;&#039;رنجش&#039;&#039;&#039; {{نشان|50}}، اشتقاق‌ها و چشم‌انداز (پرسپکتیو)های گمراه کننده تنها می‌تواند در بافت ناامیدی‌ها و پندارهای بیهودۀ دور انقلابی‌ئی دریافته شود که-چنان که دیدیم- در پی خود، دوره‌ئی متناقض و به‌همان اندازه برای همۀ کسانی که در گستره‌اش می‌زیستند، دشوار و گیج‌کننده به‌همراه داشت، دوره‌ئی که تجربۀ قاطع و تردیدناپذیرش در دیالکتیک تاریخ، تناقض‌های تفکر و دوگونگی احساس و ارزشیابی نهفته بود. اصل اساسی فن تازۀ تجزیه و تحلیل این بدگمانی بود که در پس آشکار، پنهان و در پس آگاهی، ناآگاهی، و نیز در پس آن چه تردیدناپذیر و روشن است، ناسازگاری و دوگونگی نهفته بود. مفهوم تفکر به‌عنوان روند بی‌نقاب گرداندن-روند – آزمودن و آشکار کردن هر حکم و بیانی با مراجعه به‌مقاصد بنیانی آن- یکی از ویژگی‌های عصر بود. در این معنا، مارکس، &#039;&#039;&#039;نیچه، فروید و پارتو&#039;&#039;&#039; {{نشان|51}}همعصران راستین‌اند، هرچند که در جنبه‌های دیگر با یکدیگر سازشی ندارند. همه‌شان در این باره با یکدیگر متفق‌القولند که زندگی روشنفکرانۀ آگاهانه و آشکار، همراه به همۀ آن چه مردم دربارۀ شیوۀ احساس و عمل خود می‌دانند یا فکر می‌کنند که می‌دانند، اغلب تنها کژدیسه‌اند و تغییر شکل داده‌اند، یعنی شکل‌های صرفاً مصنوعی یا اشتقاقی انگیزه‌های واقعی رفتار آنانند. صرفنظر از هر آن چه دربارۀ مارکسیسم می‌دانستند و یا هر فکری که دربارۀ آن می‌کردند، در هنگامی که آنان آموزه‌هاشان را توسعه می‌دادند، همه‌شان فن تجزیه و تحلیل آگاهی و شعور و درک اندیشه‌ها را پذیرفته بودند که ویژگی ماده‌گرائی تاریخی و نظریۀ ایدئولوژیکی اوست. همه‌شان نظریۀ «آگاهی دروغین»را به‌کار می‌بردند، به‌رغم هر نامی که به‌آن دادند.<br /> <br /> ماهیت نظریۀ مارکسیستی ایدئولوژی شناخت پیوند واقعی میان جامعه‌شناسی و روانشناسی است: یعنی این واقعیت که لازم نیست که معنا و هدف عینی اوضاع و احوال اجتماعی، ساخت‌ها و قانون‌ها با هدف‌های ذهنی مربوط به‌آن‌‌ها همخوانی کند؛ یا شیوه‌های تولید، نهادهای اجتماعی، شکل‌گیری طبقه‌ئی و مبارزۀ طبقه‌ئی پیرو قانون‌ها و منطق خود هستند، و «دلیل بنیادی»خود را دارند. یا بنابراین، فرد در اوضاع و احوال اجتماعی-اقتصادی خاص، از جهات کاملاً بنیادی «آزاد»نیست، بلکه با گرایش و ذهنیت احساس می‌کند، عمل می‌کند و می‌اندیشد. در مصطلحات هگل در این باره می‌شود از یک «زیرکی»خرد طبقه‌ئی سخن گفت که از دارندگان آن مستقل است. شور و اشتیاق سرمایه‌دارانه برای پیروزی مادی به‌عنوان دلیل بنیادی فراشخصی، همانند آرزوی کسب و تملک خصوصی و نفع فردی نیست و در مقام یک انگیزۀ جمعی، سازوکاری یکسره دیگرگون با روانشناسی حرص و آز دارد. از نظر مارکس، آن چه فردی دربارۀ خود می‌اندیشد و می‌گوید، از دید جامعه‌شناسانه غیرمادی است؛ مهم «آن چیزی است که او به‌راستی هست و انجام می‌دهد {{نشان|11}}.»به‌همین گونه، معنای ایدئولوژیکی رفتار انسان با انگیزش روانی او کاملاً تفاوت دارد. انسان پیوسته تابعیت اجتماعی و ذهنی فراورده‌های کار و فراورده‌های ذهن را با هم مخلوط می‌کند. این حکم مارکسیستی که «آنان کاری انجام می‌دهند، بی‌آن که آن را بشناسند {{نشان|12}}،»می‌تواند شعار کل نظریۀ ایدئولوژی باشد.<br /> <br /> انگیزه‌های روانی‌ئی که در پس تصمیم کسی برای داوطلب شدن در جنگ وجود دارد، ممکن است صرفاً پندارگرایانه باشد: ممکن است فکر کند که دارد برای یافتن عدالت و آزادی به‌جنگ می‌رود. باری، ریشۀ مفهومی که او از عدالت و آزادی دارد، به‌طور کلی به‌ایدئولوژی‌های قشرهای اجتماعی‌ئی که از جهت سیاسی در کشورش مسلطند، می‌رسند. از این قرار، نه فقط عیناً، بل‌که هم چنین به‌وسیلۀ انگیزه‌های مادی والایش یافتۀ نهانی و ناآگاهانه‌ئی که در پس پندارها و آرمان‌های شخص داوطلب نهفته است، ممکن است عامل‌های اساساً اقتصادی سبب‌ساز جنگ باشد، تاریخ رشته‌ئی متوالی از چنین &#039;&#039;&#039;بده‌بستان‌ها&#039;&#039;&#039; {{نشان|52}}است. مردم بر این باورند که به‌هواداری از آزادی جنبش دارند با زمینداری می‌جنگند؛ به‌نام آزادی دین می‌کوشند که سلسله مراتب کلیسا را فرو کشند؛ در حالی که دل‌هاشان سرشار از شور و شوق برابری و برادری است، علیه خودکامگی طغیان می‌کنند. بی‌تردید چنین پندارهائی تا اندازۀ منعکس‌کنندۀ انگیزه‌های راستین مبارزه‌ها، جنگ‌ها و انقلاب‌های آنان است. از دیدگاه روانشناسی، کافی است که این پندارها را نقطۀ آغازی به‌شمار آریم و دیگر پیش‌تر نرویم، زیرا مردم به‌ندرت از انگیزش‌های دیگر باخبرند. باری، تنها تفسیر ایدئولوژیکی گرایش‌های آنان می‌توانند آشکارکنندۀ چیزی باشد که در پس اعمال‌شان نهفته است.<br /> <br /> اما این چه نوع «آگاهی»است که مردم خود از آن آگاه نیستند؟ از دیدگاه جامعه‌شناسی، هر طبقه‌ئی برای آگاه شدن از موقعیت خود نیروئی در خود پنهان دارد که از نظر مؤثر و قابل اعتماد بودن درست به‌اندازۀ نیروی موقعیت طبقه‌ئی ناپنهان و آشکارا نمودار شدۀ خود آن طبقه است. این نیرو [پنهان]فقط وقتی خود را به‌عنوان آگاهی طبقه‌ئی مستقیم و مؤثر آشکار می‌کند که مردم هماهنگ با وضع یا موقعیت طبقه‌ئی خود بیندیشند؛ که البته به‌هیچ وجه همیشه چنین نیست، حتی اگر که هماهنگ با وضع طبقه‌ئی خود عمل کنند. در این خصوص، &#039;&#039;&#039;گئورگ لوکاچ&#039;&#039;&#039; {{نشان|53}}بر این عقیده است که آگاهی طبقه‌ئی «تنها با منسوخ کردن و از میان بردن نظام طبقه‌های اجتماعی غالب و توسعه جامعه‌ئی که کاملاً بر یک پایۀ اقتصادی سازمان یافته باشد، امکان‌پذی می‌شود»، و این دگرگونی را ناشی از این حقیقت می‌داند که، تنها به‌این گونه به‌مرحله‌ئی می‌توان رسید که «مبارزۀ اجتماعی در مبارزه‌ئی ایدئولوژیکی برای آگاهی-برای پوشاندن یا آشکار کردن منش طبقه‌ئی جامعه، بازتابانده می‌شود {{نشان|13}}».<br /> <br /> آگاهی طبقه‌ئی به‌هیچ وجه همان ایدئولوژی نیست. با وجود آن که هر گونه تجلی [وجود]انسان آشکارکنندۀ ایدئولوژی است، با این حال همواره متضمن آگاهی طبقه‌ئی نیست. این واقعیت که ایدئولوژی‌ها از جمله وسایل پیشبرندۀ همیشگی فعالیت انسانی‌اند، جز این که نشان دهد انسان آفرینندۀ ایدئولوژی‌ها است، چیز دیگری را ثابت نمی‌کند، حال آن که عکس آن صادق است-یعنی انسان آفریدۀ ایدئولوژی‌ها است. اگر صرفاً بر نهادۀ (سن‌تز)مارکسیستی را وارونه کنیم و بگوئیم-هم چنان که گفته‌اند- که ایدئولوژی‌ها فراورده‌های انسان‌اند و نه به‌عکس {{نشان|14}}، [مساله را]بیش از اندازه آسان گرفته‌ایم. روشن است که انسان ایدئولوژی‌ها را می‌آفریند، اما نه بدون پیش شرط‌های مسلم؛ و در این پیش شرط‌ها است که روشن‌ترین برهان منش فرا فردی ایدئولوژی، عینیت اجتماعی و خودمختاریش نهفته است. انسان‌ها ایدئولوژی‌ها را از سر بلهوسی خودسرانه نمی‌آفرینند. ورنه ایدئولوژی‌ها جز ساخته و پرداخته‌های دروغین، توهمات ذهنی، یا تصورات شاعرانه چیزی نخواهد بود. باری، هر چند که پیوسته این مسئله مطرح می‌شود، اما تضاد میان انسان چون یک فاعل روانی ایدئولوژی آفرین و انسان چون یک پذیرای اجتماعی که به‌گونه‌ئی ایدئولوژیکی آفریده شده، تضادی آشتی‌ناپذیر نیست. این تناقض صرفاً گویای هویت دوگانۀ انسان، منش فردی و در همان حال و زمان اجتماعی اوست. که پایه و اساس ماهیت دیالکتیکی همۀ زندگی اوست. انتقادی که او ایدئولوژیش را به‌باد آن می‌گیرد توانائی آن را ندارد که از بستگی ایدئولوژیکی اندیشۀ خود او پافراتر بگذارد درست همچون این واقعیت که همین اندیشۀ او یک بنیاد اجتماعی دارد که می‌تواند او را از درگیر شدن با محیط اجتماعیش، و ادامۀ کشاکش با آن باز می‌دارد.<br /> <br /> شکل‌گیری ایدئولوژی‌ها یکی از نخستین و روشن‌ترین نمونه‌های پیشرفت و تحولی است که از سخت‌رائی (ریگوریسم)سبکی با قالب‌بندی اشرافی افتخار در یونان باستان ریشه می‌گیرد. هنر سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد آن هنر اشراف‌سالاری بود که هنوز غنی و دولتمند و از نظر سیاسی غالب بود، اما وضع اقتصادی و سیاسیش کن و بیش در معرض خطر و تهدید قرار گرفته بود. اشراف‌سالاری که به‌دست بورژوازی شهری از جایگاه رهبرش در اقتصاد به‌کناری رانده شده، و شاهد کاهش درآمدهای خود و هفزایش سودهای کسانی بود که در اقتصاد پولی تازده دست‌اندرکار بودند، همان واکنشی را نشان داد که اغلب همۀ گروه‌ها و طبقه‌های تهدید شده در اوضاع و احوالی مشابه نشان می‌دهند: یعنی مدعی شد که یکتا و انحصارگرست. باری، تنها در آن هنگام بود که آغاز به‌تأکید و پافشاری به‌متعالی بودن خود کرد، تا برخوردار بودنش را از امتیازاتی کرد توجیه کرده خود را محق جلوه دهد و بدین گونه شکست اقتصادی خود را با ادعای داشتن کیفیت‌های مثبت دیگر جبران کند {{نشان|15}}. از آن پس دیگر بندرت ویژگی‌های نژادی و طبقه‌ئی را نشانه‌های فضیلت و افتخار برمی‌شمردند، و شتابان به‌ضابطه‌بندی قالبی اخلاقی پرداختند که در زمان ثبات سیاسی و امنیت اقتصادی به‌زحمت درخورد توجه قرار می‌گرفت. در این هنگام بود که پایه‌های اخلاق اشرافی بنیان گذاشته شد، یعنی مفهوم‌های &#039;&#039;&#039;فضیلت&#039;&#039;&#039; {{نشان|54}}از تولد و نژاد، و اندیشۀ &#039;&#039;&#039;نجابت و خوبی&#039;&#039;&#039; {{نشان|55}}از توازن میان جسم و جان، و میان فضیلت‌های نظامی و اخلاقی، مشتق شد. شناخته‌ترین و روشن‌ترین تجلی این ایدئولوژی ساده، به‌گونۀ پهلوان جوان آرمانی در پیکرتراشی یونان نمایان است. شعر غنائی و اخلاقی نو که توسط گروه همسرایان خوانده می‌شد، با درگیری مستقیمش با مسائل روزمره، در همین بحران اجتماعی ریشه گرفت و بیش از &#039;&#039;&#039;ساگا&#039;&#039;&#039; {{نشان|56}} (داستان)های پهلوانی کهن در اشرافی که به‌عنوان طبقه‌ئی حاکم از بقا و دوام خود دفاع می‌کردند؛ توجه و علاقه و تفاهم نسبت به‌خود را برانگیزاند و بیدار کرد. شاعرانی که شعرهای آموزشی برای همسرائی می‌سرودند، مانند &#039;&#039;&#039;پینداروس&#039;&#039;&#039; {{نشان|57}}، در عوضِ سرگرم کردن با نقل داستان‌های پر ماجرا، تعالیم اخلاقی سختی به‌اشراف عرضه می‌کردند. و آن گاه که شعرهای‌شان تبلیغ آشکار نیست، شکل‌های والایش‌یافته‌ئی از ایدئولوژی طبقه‌ئی سراسر عملی است.<br /> <br /> رابطۀ میان وضع طبقه‌ئی و سرچشمۀ ایدئولوژی شکل‌های زیبائی‌شناختی گوناگون، رابطه‌ئی است که از دید اساسی و کلی، عینی و درست است، هرچند که در موارد خاصی این رابطه اغلب اختیاری و دلبخواه و صرفاً مجازی است. و درست همین جاست که جامعه‌شناسی هنر در معرض بیش‌ترین خطر ایهام قرار می‌گیرد.<br /> <br /> پیچیدگی جامعه طبقه‌ئی (بنا به‌نوشته &#039;&#039;&#039;کریستوفر کادول&#039;&#039;&#039;) {{نشان|58}}سبب می‌شود که رقص به‌شکل یک داستان، یک &#039;&#039;&#039;نمایش&#039;&#039;&#039;، تحول و تکامل پیدا کند. دشواری‌های همسرائی چنان که باید آسان می‌شود تا پیدائی بازیگران فردی را اجازه دهد. انفراد که حاصل تقسیم کار در یک جامعۀ طبقه‌ئی است، در سوگنامه (تراژدی)منعکس می‌شود. یک خدا، یک قهرمان، یک پریستار-شاه، مردم، بزرگمردان، از همسرایان جدا می‌شوند و در صحنه نمایان می‌شوند، و در همان حال و همان زمان به‌بازی‌گری ایستا و بازی متحرکی که در همسرائی همراه با رقص از یکدیگر جدائی‌ناپذیر و یکی بودند، جان می‌بخشند...{{نشان|16}}<br /> <br /> اکنون به‌خوبی می‌دانیم که تاریخ سوگنامه، طولانی و پیچیده است و خالی از ابهام نیست. ممکن است خاستگاه‌های تاریخ سوگنامه- هرچند که مستقل از آن به‌جای می‌مانند-در گذار از وضع و موقعیت قبیله‌ئی به‌جامعۀ‌طبقه‌ئی ریشه داشته باشد؛ امّا اثبات این مسئله بسیار دشوار است. هرچه رخ داده باشد، دیدن یک رابطۀ علّی میان پدیدار شدن هنرپیشۀ فردی از رتبه‌های گوناگون همسرایان و انحلال جامعۀ کِلانی، توسعۀ طبقه‌ها، و تقسیم کار؛ ساده‌انگاری و ایهام است. حتی این مسأله که قهرمان تنها-که سرنوشتش موضوع یک سوگنامه است از هر حیث به‌رئیس کِلان کم‌تر شباهت دارد تا به‌فرد رهائی‌یافته از قیدوبندی که زادۀ رقابت اقتصادی است؛ هنوز مورد تردید است.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> ادامه دارد<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> فرشتۀ مولوی<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پانویس‌های مترجم&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{پاورقی|47}}Patrician: عضو خاندان‌های نخستین شارمند رم قدیم، که طبقۀ حاکم و قدرتمند را تشکیل می‌دادند.-م<br /> {{پاورقی|48}}Plebein: از پلبنی‌ها یا پلب‌ها مردم عوام که طبقۀ محرومین را تشکیل می دادند. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 49. Sui Generis<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|50}}ressentiment: به‌معنی خشم و تغییر نیز هست. –م<br /> {{پاورقی|51}}Pareto: ویلفردو پارتو، اقتصاددان و جامعه‌شناس ایتالیائی، 1848-1923. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|52}} quid pro quos<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|53}}Georg Lukacs: منتقد ادبی و فیلسوف که یکی از پیشگامان و نظریه‌پردازان نقد ادبی مارکسیستی بود، 1885-1971.-م<br /> {{پاورقی|54}}arete دقیقاً «هنر»است مقابل «عیب»<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 55. Kalokagathia<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|56}}Saga: به‌معنای افسانه و داستان، به‌ویژه در ادبیات ایسلند و نروژ. –م<br /> <br /> {{پاورقی|57}}Pinder: شاعر غنائی یونان باستان. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 58. Christopher Caudwell<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پانویس‌های متن&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 11. Marx, Der Acbtzente Brumaire des Louis Napoleon, 1852<br /> 12. Marx, Das Kapital, 1967, P.88.<br /> 13. Georg Lukacs, Gescbicbte und Klassenbewusst-sein, 1923,P.71<br /> 14. Erich Fromm, Die Entwicklung des Chris-tusdogmas, Imago, 1930,P.7.<br /> 15. Cf. Werner Jaeger, Paideia, 1934,P.249<br /> 16. Christtopher Caudwell, Illusion and Rrality, 1937,PP.256-7<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C_%D9%88_%D9%87%D9%86%D8%B1_%DB%B3&diff=27917 2012-01-14T22:34:28Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:11-120.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰]]<br /> [[Image:11-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱]]<br /> [[Image:11-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲]]<br /> [[Image:11-123.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳]]<br /> [[Image:11-124.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴]]<br /> [[Image:11-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵]]<br /> [[Image:11-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶]]<br /> [[Image:11-127.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷]]<br /> [[Image:11-128.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸]]<br /> [[Image:11-129.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹]]<br /> [[Image:11-130.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> آرنولد هاوزر<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> به‌نظر مارکس، برای آن که نمایندۀ ایدئولوژی خرده بورژوازی باشیم، لازم نیست که دکاندار باشیم یا در منافع طبقاتی آنان سهیم باشیم، یعنی برای مشارکت در ایدئولوژی یک طبقۀ ویژه لازم نیست که انسان عضو آن طبقه باشد. در تاریخ هنرمندان، بیشمارند هنرمندانی که ایدئولوژی اربابان و حامیان خود را با عقیده‌ئی استوار و از روی سرسپردگی پذیرفتند، نه بنا به‌وظیفۀ قراردادی. این وضع تا زمانی معمول بود که هنرمندان، چون یک طبقۀ حرفه‌ئی، آزاد نشده بودند. از آن پس نیز، به‌ویژه پس از [عصر]روشنگری، آگاهی طبقاتی هنرمندان بیش از پیش افزایش یافت و بسیاری از آنان سخنگوی طبقه‌های پائین‌تر شدند. برخی از نویسندگان برجسته‌تر عصر روشنگری از اشرافیت روگردانده بودند، و اندیشه‌ورزان و نویسندگان و هنرمندانی که ایدئولوژی طبقۀ کارگر صنعتی قرن نوزدهم را به‌ضابطه درآورده، و به‌شکل منظمی توسعه داده، و مشتاق‌ترین هواخواه آن بودند، همه از طبقۀ بورژوا بودند. توجه به‌این که هر کسی با پیشینه و یافته‌ها و پرورشش، و نیز با پایگاه اجتماعی پدر و مادر و رسوم خانوادگیش متمایز و مشخص می‌شود، آن‌گاه از نویسنده‌ئی که به‌ناگزیر از اشرافیت روگردانده-هرچند که آن جامعه دیگرگون شده باشد- انتظار داشته باشیم که به‌شیوه‌های اشرافی وفادار بماند، و یا از این تعجب کنیم که «کاشف»ایدئولوژی زحمتکشان (پرولتاریا یا طبقۀ کارگر)دو نهال بودژوازی، یعنی مارکس و انگلس، بودند، [این‌ها]مبین اندیشه‌ئی بیش از حد ساده‌گیرانه دربارۀ چگونگی شکل‌گیری ایدئولوژی‌هاست.<br /> <br /> آن چه بیش از همه دربارۀ خاستگاه اجتماعی برخی از ایدئولوژی‌ها درخور توجه است، این است که هنرمندان و نویسندگان و اندیشه‌ورزان، که گاهی عقیده‌ئی استوار دارند و گاهی ندارند-ناآگاهانه و بی‌هیچ قصدی طرفدار ایدئولوژی حامیان و مشتریان خود هستند، خواه خود این نکته را بپذیرند و خواه رد کنند. معنای ایدئولوژی دقیقاً آن است که اندیشه‌ها و احساس‌ها کوشش‌های فرد باید با منطق و اخلاق و ذوقی که با هنجارهای نظم اجتماعیِ غالب-چه زمینداری باشد یا استبدادی یا سرمایه‌داری-مناسب است همنوائی کند، چه آن فرد این نکته را دریابد و چه درنیابد. این «مرتد»خواندگان، نه فقط آنانی که از طبقۀ پائین بودند، همواره در ضابطه‌بندی و رواج ایدئولوژی‌ها نقش بزرگی به‌عهده داشته‌اند. نخستین بار این مسأله هنگامی که اشرافِ عصر روشنگری آرمان بورژوازی را پذیرفتند یا هنگامی که بورژوازی مروج اندیشۀ «آگاهی طبقاتی زحمتکشان»و «مبارزۀ طبقاتی»شد رخ نداد، بل‌که وقتی آغاز شد که &#039;&#039;&#039;پاتریسین‌های&#039;&#039;&#039; {{نشان|47}}رومی با&#039;&#039;&#039;پلبین‌ها&#039;&#039;&#039; {{نشان|48}} و اعضای طبقۀ حاکم متحد شدند که پیام مسیح را در روم جار زده منتشر کنند. اعضای قشرها و طبقه‌های اجتماعی بالاتر اغلب آرمان طبقه‌های پائین را به‌خاطر منافع و فوایدی می‌پذیرند که بیش از آن چه در نظر نخست به‌دیده می‌آید عملی و دست‌یافتنی است. شرکت آنان در مبارزات بردگان، سرف‌ها یا زحمتکشان بیش‌تر از روی ترس است تا از سر همدلی و بشردوستی، یعنی از ترس این که مبادا در جامعه شکستی کلّی رخ نماید و آن‌ها ناچار شوند که نظم تازه را بپذیرند.<br /> <br /> تنها بعدها اِسناد ایدئولوژی‌ها [به‌وضع طبقۀ هنرمند]بدل به‌یک مشکل واقعی شد؛ یعنی از زمانی که این پرسش مطرح شد که آیا مفهوم‌هائی چون «مبارزۀ طبقه‌ئی»، یا در ایدئولوژی‌های طبقه‌ئی را تماماً آن «مرتدان»یعنی روشنفکران نامتعهد، به‌نفع خودشان اختراع کرده‌اند یا نه. این حقیقت که آگاهی طبقه‌ئی زحمتکشان و ایدئولوژی جامعه سوسیالیستی [بیش‌تر]در میان کارگران مدافعان تمام عیار داشته باشند تا در میان روشنفکران، و نیز هرگز [این آگاهی طبقه‌ئی]بدون وجود «مرتدان»تحصیلکرده به‌شکل نظریه و برنامه درنمی‌آمده، در اصل، جای شگفتی ندارد حتی لنین هم پذیرفته است که کارگران توانائی آن را ندارند که آن آگاهیِ به‌راستی سوسیالیستی را توسعه بخشند، و نهایت آن که نمی‌توانند از اتحادی‌های کارگری فراتر روند، و بنابراین بدون پشتیبانی رفقائی از طبقه‌ئی تحصیلکرده توانمتد آزادی آنان ناممکن بوده است. به‌عکس، اگر مناسبات تولیدی تازه و وجود یک طبقۀ کارگر صنعتی تازه، با بحران‌ها و ستیزه‌ها و مبارزات خاص‌شان نبود هرگز نظریه‌های فلسفی، تاریخی و اقتصادی‌ئی که آن «مرتدان»مطرح کردند قد علم نمی‌کرد.<br /> <br /> کار این «مرتدان»آن بود که تناقضات واقعی سیر و گسترش تاریخی را به‌مفهوم‌های اندیشۀ دیالکتیکی باز گویند. آگاهی طبقه‌ئی و مبارزۀ طبقه‌ئی فقط با به‌دست دادن تعریف روشن و متمایز [این مفاهیم]در یک نظریه پدید نیامد و ریشه نگرفت. این‌ها کیفیات ذاتی همان طبقه است و هر که بتواند این اندیشه‌ها را متناسب با موقعیت طبقه‌ئیش ضابطه‌بندی کند می‌تواند آن‌ها را دریابد. «مرتدان»، روشنفکران، مبلغان و مؤلفان بیانیه‌های ایدئولوژیکی، گرایش و پیش‌شرط‌ها و جهت‌گیری‌های طبقه‌ئی اصلی آگاهی را کم و بیش ساخته و آماده می‌یابند. تهایت آن که این گروه آن‌ها را به‌آسانی گسترش می‌دهند. آیا اکثریت یا اقلیت مردم از یک ایدئولوژی آگاهند یا نه، اهمیت قاطع ندارد.<br /> <br /> نظریۀ «پیروزی واقعپردازی»انگلس بر پایۀ عوامل اجتماعی آفرینش‌های هنری قرار دارد که از انگیزش‌های روانی بنیادی‌شان مستقل است. آن اصول فلسفی را که هنرمند می‌پذیرد و به‌آگاهی او در سطح روانی غلبه دارد، و او خواستار درک آن‌ها و باور داشتن پیشرفت خویش است، به‌هیچ روی الزاماً همان اصولی نیست که خصلت آفرینش هنری او را تعیین می‌کند. به‌نظر انگلس، هنرمند واقعی را نمی‌توان از تصویر کردن اوضاع و احوال، چنان که به‌راستی هست، بازداشت؛ هرچند که امیدها و بیم‌هایش بینش او را تیره کرده باشد. در این حقیقت شک نمی‌توان کرد که هنرمند راستین، جدا از سطح روانی‌ئی که او تا حد معینی مسؤول آن نیست، در یک حوزۀ عقلانیت عینی کار می‌کند که ایدئولوژی خود او، اوضاع و احوال طبقه‌ئی واقعی و منافع اجتماعی راستینش، او را به‌آن راهبر بوده است، و او نمی‌توان موقعیت درست (یا به‌گفتۀ انگلس، موقعیت مترقی)اجتماعیش را نپذیرد که به‌هر حال این خود مسأله‌ئی درخور تأمل و پرسش‌پذیر است. به‌نظر انگلس، این که بالزاک هنرمند بیننده‌ئی بهتر یا صادق‌تر، یا اندیشمندی برتر از بالزاک گیج و گول در فلسفه و سیاست بود، و یا، به‌رغم پیش‌داوری‌های ساده‌لوحانه‌اش، احساس می‌کرد که اندک اندک توانائی‌ها و دستاوردهای چشمگیر بورژوازی را می‌شناسد امر مهمی نیست (چرا که او در حقیقت اغلب، امّا نه همیشه، فضیلت‌های اشرافی را می‌ستود)، بل‌که این مهم است که او با آن که از اصالت و اشرافیت و سلطنت و کلیسا متعصبانه، آگاهانه و پرشور دفاع و ستایش می‌کرد، امّا از روی اکراه و بی‌قصد نیکخواهی، به‌حق و به‌درستی با دستاوردها و پیروزی‌های بورژوازی نیز رویا‌رو شد و از آن‌ها سخن گفت. بالزاک دلبستگی پرشوری به‌اشراف سالاری داشت و شیفتۀ آن بود. امّا از سوی دیگر هم با چشم بیطرف و منصفانۀ یک واقعپرداز، و با درک و قطعیتی هرچه تمام‌تر، بورژوازی را تصویر می‌کرد، و چون خود از اشراف نبود، گرچه افراط کار و بی‌پروا بود، امّا بورژوائی عاقل و معتدل باقی ماند. دقیقاً می‌دانیم که نگارۀ ذهنی هنرمند از جهان نه بستگی به‌کسانی دارد که او طرفدار آن‌هاست، و نه بستگی به‌این دارد که با چه چشمی جهان را بنگرد، که این جوهر همان چیزی است که نظریۀ «پیروزی واقعپردازی»به‌ما می‌آموزد و توانائی می‌دهد که نقش ایدئولوژی را در هنر به‌دقیق‌ترین شکلی مطالعه کنیم.<br /> <br /> خاستگاه ایدئولوژی هنرمند به‌طور کلّی بسیار بغرنج است: انگیزش اجتماعی و تحصیلی و حرفه‌ئی و زندگینامه‌ئی همه می‌توانند در درجۀ نخست اهمیت قرار گیرند. البته این خاستگاه گهگاه، چه در دوره‌های گوناگون پیشرفت هنرمند، و چه در کارهای فردیش، متنوع بوده از اهمیتی نسبی برخوردار است. وانگهی، همیشه نمی‌شود گفت که هنرمند ایدئولوژی معین و بنیادی دارد. باری، امّا همیشه می‌توان از یک ایدئولوژی یا مجموعه‌ئی از جهت‌گیری‌های ایدئولوژی سخن گفت و مقاصد نهائی را حتی در آن هنگام که انگیزه‌ها متناقضند، کشف کرد. زیرا، در معنای اجتماعی، حتی یک دیدگاه متزلزل، مبهم و غیرقطعی نیز دارای معناست. نظریه «پیروزی واقعپردازی»به‌اندازۀ کافی توسعه نیافته است تا دربارۀ چنین مسائل پیچیده‌ئی به‌درستی داوری کند. این نظریه تاکنون از بینش درخور و ضابطه‌بندی شایان توجۀ مشاهده و شناختی که، بهرحال، حتی در نیمه راه پایه‌ریزی یک جامعه‌شناسی جامع هنر هم نیست، فراتر نرفته است. در حقیقت، این نظریه بازگوی چیزی بیش از این نیست که هنرمندان در یک جوّ اجتماعی&#039;&#039;&#039;خاص&#039;&#039;&#039; {{نشان|49}}کار می‌کنند که در آن قوانینی اعتبار دارد که از نظر ساختی هیچ گونه ربطی با انگیزش روانشناسانۀ مسلط هنرمندان ندارد، اما می‌توانند در درک هنرشان نقشی قاطع داشته باشد. این مسأله در خور ملاحظه است که انگلس در این نظریه، و نیز در نظریۀ «متوازی الاضلاع قدرت‌ها»یش-به‌بیان دیگر، در دوتا از ویژه‌ترین مفهوم‌هایش از یک اصل هگلی پیروی می‌کند، یعنی، از «زیرکی خرد». او در هر دو نظریه، با هگل در این اندیشه-که برای این مکتب کلی تفکر نقشی قاطع دارد، و فراگیرندۀ هگلیسم و مارکسیسم است-سهیم است که فاعل عینی-ذهنی نمایندۀ روندی تاریخی است که او نیازی به‌دانستن هدفش ندارد و، در سطحی فلسفی، نمی‌تواند حتی آن هدف را بشناسد.<br /> <br /> این واقعیت که مطالعۀ سرنوشت ایدئولوژیکی تفکر، روانشناسی آشکارسازی، و اندیشۀ نسبیت دانش و ارزش‌های فرهنگی همه با هم همگانی و همخوانی می‌یابند، نشانۀ خاستگاه‌های مشترک تاریخی و اجتماعی آن‌هاست. بدون نقش غالبی که عامل انگیزش اقتصادی قطعی اما تا آن زمان پنهان، در آگاهی بورژوازی امروزین به‌عهده گرفت، این انضباط (دیسیپلین)ها به‌سختی می‌توانسته است به‌اهمیت علمی‌ئی که تا به‌حال حفظ کرده، دست یازند. خاستگاه‌های مفهوم‌هائی چون ایدئولوژی و خردورزی، خودفریبی و &#039;&#039;&#039;رنجش&#039;&#039;&#039; {{نشان|50}}، اشتقاق‌ها و چشم‌انداز (پرسپکتیو)های گمراه کننده تنها می‌تواند در بافت ناامیدی‌ها و پندارهای بیهودۀ دور انقلابی‌ئی دریافته شود که-چنان که دیدیم- در پی خود، دوره‌ئی متناقض و به‌همان اندازه برای همۀ کسانی که در گستره‌اش می‌زیستند، دشوار و گیج‌کننده به‌همراه داشت، دوره‌ئی که تجربۀ قاطع و تردیدناپذیرش در دیالکتیک تاریخ، تناقض‌های تفکر و دوگونگی احساس و ارزشیابی نهفته بود. اصل اساسی فن تازۀ تجزیه و تحلیل این بدگمانی بود که در پس آشکار، پنهان و در پس آگاهی، ناآگاهی، و نیز در پس آن چه تردیدناپذیر و روشن است، ناسازگاری و دوگونگی نهفته بود. مفهوم تفکر به‌عنوان روند بی‌نقاب گرداندن-روند – آزمودن و آشکار کردن هر حکم و بیانی با مراجعه به‌مقاصد بنیانی آن- یکی از ویژگی‌های عصر بود. در این معنا، مارکس، &#039;&#039;&#039;نیچه، فروید و پارتو&#039;&#039;&#039; {{نشان|51}}همعصران راستین‌اند، هرچند که در جنبه‌های دیگر با یکدیگر سازشی ندارند. همه‌شان در این باره با یکدیگر متفق‌القولند که زندگی روشنفکرانۀ آگاهانه و آشکار، همراه به همۀ آن چه مردم دربارۀ شیوۀ احساس و عمل خود می‌دانند یا فکر می‌کنند که می‌دانند، اغلب تنها کژدیسه‌اند و تغییر شکل داده‌اند، یعنی شکل‌های صرفاً مصنوعی یا اشتقاقی انگیزه‌های واقعی رفتار آنانند. صرفنظر از هر آن چه دربارۀ مارکسیسم می‌دانستند و یا هر فکری که دربارۀ آن می‌کردند، در هنگامی که آنان آموزه‌هاشان را توسعه می‌دادند، همه‌شان فن تجزیه و تحلیل آگاهی و شعور و درک اندیشه‌ها را پذیرفته بودند که ویژگی ماده‌گرائی تاریخی و نظریۀ ایدئولوژیکی اوست. همه‌شان نظریۀ «آگاهی دروغین»را به‌کار می‌بردند، به‌رغم هر نامی که به‌آن دادند.<br /> <br /> ماهیت نظریۀ مارکسیستی ایدئولوژی شناخت پیوند واقعی میان جامعه‌شناسی و روانشناسی است: یعنی این واقعیت که لازم نیست که معنا و هدف عینی اوضاع و احوال اجتماعی، ساخت‌ها و قانون‌ها با هدف‌های ذهنی مربوط به‌آن‌‌ها همخوانی کند؛ یا شیوه‌های تولید، نهادهای اجتماعی، شکل‌گیری طبقه‌ئی و مبارزۀ طبقه‌ئی پیرو قانون‌ها و منطق خود هستند، و «دلیل بنیادی»خود را دارند. یا بنابراین، فرد در اوضاع و احوال اجتماعی-اقتصادی خاص، از جهات کاملاً بنیادی «آزاد»نیست، بلکه با گرایش و ذهنیت احساس می‌کند، عمل می‌کند و می‌اندیشد. در مصطلحات هگل در این باره می‌شود از یک «زیرکی»خرد طبقه‌ئی سخن گفت که از دارندگان آن مستقل است. شور و اشتیاق سرمایه‌دارانه برای پیروزی مادی به‌عنوان دلیل بنیادی فراشخصی، همانند آرزوی کسب و تملک خصوصی و نفع فردی نیست و در مقام یک انگیزۀ جمعی، سازوکاری یکسره دیگرگون با روانشناسی حرص و آز دارد. از نظر مارکس، آن چه فردی دربارۀ خود می‌اندیشد و می‌گوید، از دید جامعه‌شناسانه غیرمادی است؛ مهم «آن چیزی است که او به‌راستی هست و انجام می‌دهد {{نشان|11}}.»به‌همین گونه، معنای ایدئولوژیکی رفتار انسان با انگیزش روانی او کاملاً تفاوت دارد. انسان پیوسته تابعیت اجتماعی و ذهنی فراورده‌های کار و فراورده‌های ذهن را با هم مخلوط می‌کند. این حکم مارکسیستی که «آنان کاری انجام می‌دهند، بی‌آن که آن را بشناسند {{نشان|12}}،»می‌تواند شعار کل نظریۀ ایدئولوژی باشد.<br /> <br /> انگیزه‌های روانی‌ئی که در پس تصمیم کسی برای داوطلب شدن در جنگ وجود دارد، ممکن است صرفاً پندارگرایانه باشد: ممکن است فکر کند که دارد برای یافتن عدالت و آزادی به‌جنگ می‌رود. باری، ریشۀ مفهومی که او از عدالت و آزادی دارد، به‌طور کلی به‌ایدئولوژی‌های قشرهای اجتماعی‌ئی که از جهت سیاسی در کشورش مسلطند، می‌رسند. از این قرار، نه فقط عیناً، بل‌که هم چنین به‌وسیلۀ انگیزه‌های مادی والایش یافتۀ نهانی و ناآگاهانه‌ئی که در پس پندارها و آرمان‌های شخص داوطلب نهفته است، ممکن است عامل‌های اساساً اقتصادی سبب‌ساز جنگ باشد، تاریخ رشته‌ئی متوالی از چنین &#039;&#039;&#039;بده‌بستان‌ها&#039;&#039;&#039; {{نشان|52}}است. مردم بر این باورند که به‌هواداری از آزادی جنبش دارند با زمینداری می‌جنگند؛ به‌نام آزادی دین می‌کوشند که سلسله مراتب کلیسا را فرو کشند؛ در حالی که دل‌هاشان سرشار از شور و شوق برابری و برادری است، علیه خودکامگی طغیان می‌کنند. بی‌تردید چنین پندارهائی تا اندازۀ منعکس‌کنندۀ انگیزه‌های راستین مبارزه‌ها، جنگ‌ها و انقلاب‌های آنان است. از دیدگاه روانشناسی، کافی است که این پندارها را نقطۀ آغازی به‌شمار آریم و دیگر پیش‌تر نرویم، زیرا مردم به‌ندرت از انگیزش‌های دیگر باخبرند. باری، تنها تفسیر ایدئولوژیکی گرایش‌های آنان می‌توانند آشکارکنندۀ چیزی باشد که در پس اعمال‌شان نهفته است.<br /> <br /> اما این چه نوع «آگاهی»است که مردم خود از آن آگاه نیستند؟ از دیدگاه جامعه‌شناسی، هر طبقه‌ئی برای آگاه شدن از موقعیت خود نیروئی در خود پنهان دارد که از نظر مؤثر و قابل اعتماد بودن درست به‌اندازۀ نیروی موقعیت طبقه‌ئی ناپنهان و آشکارا نمودار شدۀ خود آن طبقه است. این نیرو [پنهان]فقط وقتی خود را به‌عنوان آگاهی طبقه‌ئی مستقیم و مؤثر آشکار می‌کند که مردم هماهنگ با وضع یا موقعیت طبقه‌ئی خود بیندیشند؛ که البته به‌هیچ وجه همیشه چنین نیست، حتی اگر که هماهنگ با وضع طبقه‌ئی خود عمل کنند. در این خصوص، &#039;&#039;&#039;گئورگ لوکاچ&#039;&#039;&#039; {{نشان|53}}بر این عقیده است که آگاهی طبقه‌ئی «تنها با منسوخ کردن و از میان بردن نظام طبقه‌های اجتماعی غالب و توسعه جامعه‌ئی که کاملاً بر یک پایۀ اقتصادی سازمان یافته باشد، امکان‌پذی می‌شود»، و این دگرگونی را ناشی از این حقیقت می‌داند که، تنها به‌این گونه به‌مرحله‌ئی می‌توان رسید که «مبارزۀ اجتماعی در مبارزه‌ئی ایدئولوژیکی برای آگاهی-برای پوشاندن یا آشکار کردن منش طبقه‌ئی جامعه، بازتابانده می‌شود {{نشان|13}}».<br /> <br /> آگاهی طبقه‌ئی به‌هیچ وجه همان ایدئولوژی نیست. با وجود آن که هر گونه تجلی [وجود]انسان آشکارکنندۀ ایدئولوژی است، با این حال همواره متضمن آگاهی طبقه‌ئی نیست. این واقعیت که ایدئولوژی‌ها از جمله وسایل پیشبرندۀ همیشگی فعالیت انسانی‌اند، جز این که نشان دهد انسان آفرینندۀ ایدئولوژی‌ها است، چیز دیگری را ثابت نمی‌کند، حال آن که عکس آن صادق است-یعنی انسان آفریدۀ ایدئولوژی‌ها است. اگر صرفاً بر نهادۀ (سن‌تز)مارکسیستی را وارونه کنیم و بگوئیم-هم چنان که گفته‌اند- که ایدئولوژی‌ها فراورده‌های انسان‌اند و نه به‌عکس {{نشان|14}}، [مساله را]بیش از اندازه آسان گرفته‌ایم. روشن است که انسان ایدئولوژی‌ها را می‌آفریند، اما نه بدون پیش شرط‌های مسلم؛ و در این پیش شرط‌ها است که روشن‌ترین برهان منش فرا فردی ایدئولوژی، عینیت اجتماعی و خودمختاریش نهفته است. انسان‌ها ایدئولوژی‌ها را از سر بلهوسی خودسرانه نمی‌آفرینند. ورنه ایدئولوژی‌ها جز ساخته و پرداخته‌های دروغین، توهمات ذهنی، یا تصورات شاعرانه چیزی نخواهد بود. باری، هر چند که پیوسته این مسئله مطرح می‌شود، اما تضاد میان انسان چون یک فاعل روانی ایدئولوژی آفرین و انسان چون یک پذیرای اجتماعی که به‌گونه‌ئی ایدئولوژیکی آفریده شده، تضادی آشتی‌ناپذیر نیست. این تناقض صرفاً گویای هویت دوگانۀ انسان، منش فردی و در همان حال و زمان اجتماعی اوست. که پایه و اساس ماهیت دیالکتیکی همۀ زندگی اوست. انتقادی که او ایدئولوژیش را به‌باد آن می‌گیرد توانائی آن را ندارد که از بستگی ایدئولوژیکی اندیشۀ خود او پافراتر بگذارد درست همچون این واقعیت که همین اندیشۀ او یک بنیاد اجتماعی دارد که می‌تواند او را از درگیر شدن با محیط اجتماعیش، و ادامۀ کشاکش با آن باز می‌دارد.<br /> <br /> شکل‌گیری ایدئولوژی‌ها یکی از نخستین و روشن‌ترین نمونه‌های پیشرفت و تحولی است که از سخت‌رائی (ریگوریسم)سبکی با قالب‌بندی اشرافی افتخار در یونان باستان ریشه می‌گیرد. هنر سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد آن هنر اشراف‌سالاری بود که هنوز غنی و دولتمند و از نظر سیاسی غالب بود، اما وضع اقتصادی و سیاسیش کن و بیش در معرض خطر و تهدید قرار گرفته بود. اشراف‌سالاری که به‌دست بورژوازی شهری از جایگاه رهبرش در اقتصاد به‌کناری رانده شده، و شاهد کاهش درآمدهای خود و هفزایش سودهای کسانی بود که در اقتصاد پولی تازده دست‌اندرکار بودند، همان واکنشی را نشان داد که اغلب همۀ گروه‌ها و طبقه‌های تهدید شده در اوضاع و احوالی مشابه نشان می‌دهند: یعنی مدعی شد که یکتا و انحصارگرست. باری، تنها در آن هنگام بود که آغاز به‌تأکید و پافشاری به‌متعالی بودن خود کرد، تا برخوردار بودنش را از امتیازاتی کرد توجیه کرده خود را محق جلوه دهد و بدین گونه شکست اقتصادی خود را با ادعای داشتن کیفیت‌های مثبت دیگر جبران کند {{نشان|15}}. از آن پس دیگر بندرت ویژگی‌های نژادی و طبقه‌ئی را نشانه‌های فضیلت و افتخار برمی‌شمردند، و شتابان به‌ضابطه‌بندی قالبی اخلاقی پرداختند که در زمان ثبات سیاسی و امنیت اقتصادی به‌زحمت درخورد توجه قرار می‌گرفت. در این هنگام بود که پایه‌های اخلاق اشرافی بنیان گذاشته شد، یعنی مفهوم‌های &#039;&#039;&#039;فضیلت&#039;&#039;&#039; {{نشان|54}}از تولد و نژاد، و اندیشۀ &#039;&#039;&#039;نجابت و خوبی&#039;&#039;&#039; {{نشان|55}}از توازن میان جسم و جان، و میان فضیلت‌های نظامی و اخلاقی، مشتق شد. شناخته‌ترین و روشن‌ترین تجلی این ایدئولوژی ساده، به‌گونۀ پهلوان جوان آرمانی در پیکرتراشی یونان نمایان است. شعر غنائی و اخلاقی نو که توسط گروه همسرایان خوانده می‌شد، با درگیری مستقیمش با مسائل روزمره، در همین بحران اجتماعی ریشه گرفت و بیش از &#039;&#039;&#039;ساگا&#039;&#039;&#039; {{نشان|56}} (داستان)های پهلوانی کهن در اشرافی که به‌عنوان طبقه‌ئی حاکم از بقا و دوام خود دفاع می‌کردند؛ توجه و علاقه و تفاهم نسبت به‌خود را برانگیزاند و بیدار کرد. شاعرانی که شعرهای آموزشی برای همسرائی می‌سرودند، مانند &#039;&#039;&#039;پینداروس&#039;&#039;&#039; {{نشان|57}}، در عوضِ سرگرم کردن با نقل داستان‌های پر ماجرا، تعالیم اخلاقی سختی به‌اشراف عرضه می‌کردند. و آن گاه که شعرهای‌شان تبلیغ آشکار نیست، شکل‌های والایش‌یافته‌ئی از ایدئولوژی طبقه‌ئی سراسر عملی است.<br /> <br /> رابطۀ میان وضع طبقه‌ئی و سرچشمۀ ایدئولوژی شکل‌های زیبائی‌شناختی گوناگون، رابطه‌ئی است که از دید اساسی و کلی، عینی و درست است، هرچند که در موارد خاصی این رابطه اغلب اختیاری و دلبخواه و صرفاً مجازی است. و درست همین جاست که جامعه‌شناسی هنر در معرض بیش‌ترین خطر ایهام قرار می‌گیرد.<br /> <br /> پیچیدگی جامعه طبقه‌ئی (بنا به‌نوشته &#039;&#039;&#039;کریستوفر کادول&#039;&#039;&#039;) {{نشان|58}}سبب می‌شود که رقص به‌شکل یک داستان، یک &#039;&#039;&#039;نمایش&#039;&#039;&#039;، تحول و تکامل پیدا کند. دشواری‌های همسرائی چنان که باید آسان می‌شود تا پیدائی بازیگران فردی را اجازه دهد. انفراد که حاصل تقسیم کار در یک جامعۀ طبقه‌ئی است، در سوگنامه (تراژدی)منعکس می‌شود. یک خدا، یک قهرمان، یک پریستار-شاه، مردم، بزرگمردان، از همسرایان جدا می‌شوند و در صحنه نمایان می‌شوند، و در همان حال و همان زمان به‌بازی‌گری ایستا و بازی متحرکی که در همسرائی همراه با رقص از یکدیگر جدائی‌ناپذیر و یکی بودند، جان می‌بخشند...{{نشان|16}}<br /> <br /> اکنون به‌خوبی می‌دانیم که تاریخ سوگنامه، طولانی و پیچیده است و خالی از ابهام نیست. ممکن است خاستگاه‌های تاریخ سوگنامه- هرچند که مستقل از آن به‌جای می‌مانند-در گذار از وضع و موقعیت قبیله‌ئی به‌جامعۀ‌طبقه‌ئی ریشه داشته باشد؛ امّا اثبات این مسئله بسیار دشوار است. هرچه رخ داده باشد، دیدن یک رابطۀ علّی میان پدیدار شدن هنرپیشۀ فردی از رتبه‌های گوناگون همسرایان و انحلال جامعۀ کِلانی، توسعۀ طبقه‌ها، و تقسیم کار؛ ساده‌انگاری و ایهام است. حتی این مسأله که قهرمان تنها-که سرنوشتش موضوع یک سوگنامه است از هر حیث به‌رئیس کِلان کم‌تر شباهت دارد تا به‌فرد رهائی‌یافته از قیدوبندی که زادۀ رقابت اقتصادی است؛ هنوز مورد تردید است.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> ادامه دارد<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> فرشتۀ مولوی<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پانویس‌های مترجم&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> {{پاورقی|47}}Patrician: عضو خاندان‌های نخستین شارمند رم قدیم، که طبقۀ حاکم و قدرتمند را تشکیل می‌دادند.-م<br /> {{پاورقی|48}}Plebein: از پلبنی‌ها یا پلب‌ها مردم عوام که طبقۀ محرومین را تشکیل می دادند. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 49. Sui Generis<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|50}}ressentiment: به‌معنی خشم و تغییر نیز هست. –م<br /> {{پاورقی|51}}Pareto: ویلفردو پارتو، اقتصاددان و جامعه‌شناس ایتالیائی، 1848-1923. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|52}} quid pro quos<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|53}}Georg Lukacs: منتقد ادبی و فیلسوف که یکی از پیشگامان و نظریه‌پردازان نقد ادبی مارکسیستی بود، 1885-1971.-م<br /> {{پاورقی|54}}arete دقیقاً «هنر»است مقابل «عیب»<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 55. Kalokagathia<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> {{پاورقی|56}}Saga: به‌معنای افسانه و داستان، به‌ویژه در ادبیات ایسلند و نروژ. –م<br /> <br /> {{پاورقی|57}}Pinder: شاعر غنائی یونان باستان. –م<br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 58. Christopher Caudwell<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> پانویس‌های متن<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> 11. Marx, Der Acbtzente Brumaire des Louis Napoleon, 1852<br /> 12. Marx, Das Kapital, 1967, P.88.<br /> 13. Georg Lukacs, Gescbicbte und Klassenbewusst-sein, 1923,P.71<br /> 14. Erich Fromm, Die Entwicklung des Chris-tusdogmas, Imago, 1930,P.7.<br /> 15. Cf. Werner Jaeger, Paideia, 1934,P.249<br /> 16. Christtopher Caudwell, Illusion and Rrality, 1937,PP.256-7<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C_%D9%88_%D9%87%D9%86%D8%B1_%DB%B3&diff=27835 2012-01-11T18:00:30Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:11-120.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۰]]<br /> [[Image:11-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۱]]<br /> [[Image:11-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۲]]<br /> [[Image:11-123.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۳]]<br /> [[Image:11-124.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۴]]<br /> [[Image:11-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۵]]<br /> [[Image:11-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۶]]<br /> [[Image:11-127.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۷]]<br /> [[Image:11-128.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۸]]<br /> [[Image:11-129.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۲۹]]<br /> [[Image:11-130.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۱ صفحه ۱۳۰]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۱]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27831 2012-01-11T14:58:37Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:12-114.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴]]<br /> [[Image:12-115.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵]]<br /> [[Image:12-116.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶]]<br /> [[Image:12-117.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷]]<br /> [[Image:12-118.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> سندی را که می‌خوانید خان‌های با نفوذ بختیاری در تابستان 1921 (1300 ه.ش)در اختیار مأموران سفارت بریتانیا در تهران گذاشتند. به گفتۀ آقای&#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039; (R.Bridgemanیکی از اعضای آن سفارتخانه که بعدها از کار دیپلماتیک کناره گرفت و به‌جنبش ضد امپریالیستی در بریتانیا پیوست)سند زیر برنامه‌ئی بود برای انطباق نظام شورائی با زندگی قبیله‌ئی در ایران، یعنی زندگی‌ئی که در آن زمان هنوز بر بخش مهمی از جامعه سلطه داشت. بنابر گزارش &#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039;گروه بختیاری‌های جوان (پرویزخان و محمدعلیخان بختیاری و سردار بهادر)به‌کمک &#039;&#039;&#039;کی‌استوان&#039;&#039;&#039; (سوسیال دموکرات قدیمی و از دوستان نزدیک دکتر مصدق) {{نشان|1}}مسئول تنظیم این برنامه بودند. ناگفته نماند که همزمان با جنبش مشروطه در ایران، آتش شوقی که برای ایجاد شوراها در دل‌ها افروخته شد هرگز خاموش نشد و تا به‌امروز هم در قلب جامعۀ ایرانی زبانه می‌کشد و تا نابود کردن کامل ارتجاع همچنان شعله‌ور خواهد ماند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> خ-ش<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;برنامۀ حزب ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ترقی آزادیخواهانه و درخشان جهان امروز، آمال بلند فرزندان برومند بشریت برای سعادت و آزادی [مردم]جهان، عشق انسان به‌بهبود وضع زندگی ساکنان کرۀ ارض، به‌خورشید رخشان می‌ماند.<br /> <br /> ممالک، بلاد و قبایلی که به‌دست فراموشی سپرده شده‌اند، و هنوز در قعر ظلمت و حقارت به‌سر می‌برند، یقیناً از جامعۀ بشری رانده شده در عداد حیوانات خواهند بود. کشور کهن سال و پر جلال ایران از بخت بد با چنان فقر و نکبت دست به‌گریبان است که مردم آن به‌علت جهل و لاقیدی ترجیحاً به‌دور کشورشان خط سیاه و گران مرگ خواهند کشید. ایران هم بلاد و ایالات جدید و متمدن دارد و هم بلادی که هرگز کم‌ترین نور تمدن در آن‌ها نتابیده است. اولاً، این ضعف بزرگ ناشی از تهران[حکومت مرکزی]است؛ ثانیاً از تزویر اجانب و بالاخره از ضعف عقلای هر یک از این محال بلادیده که از ارائه راه علاج عاجز مانده‌اند.<br /> <br /> بر همۀ عقلا و فضلاست روشنائی بخش شوند، در مرتبۀ اول در کلبۀ خویش. ما مردم ایران (از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب)، در آداب کهن، خلق و خوی دست‌آوردهای علمی و ادبی خویش، در اوضاع جغرافیائی و سیاسی خود، آن چنان متفاوتیم که برای هدایت خویش و تحقق آمال‌مان باید گام نخست را در هر منطقه با دانش، استعداد، عادات و میزان تمدن اهالی آن برداشت، برای صعود به‌بنای پر عظمت تمدن نو از نردبان‌های متفاوت ترقی استفاده کنیم. به‌منظور افشاندن نورنیک بختی، آرامش و آزادی، و به‌منظور توفیق در مساعی‌مان در ایالت بختیاری که در قسمتی از ایران قرار گرفته و متأسفانه تاکنون در تاریکی باقی مانده است، باید با در نظر گرفتن موقعیت اهالی، دست به‌عمل بزنیم. با توجه به‌آن چه گفته شد، تنی چند از جوانان بختیاری حزبی را تأسیس کرده‌اند که این آمال را بر اساس اصول زیر تحقق بخشد و آن را&#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; نامیده‌اند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل اول: اصول اساسی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. ایجاد یک انجمن مرکزی اجتماعی برای رسیدگی به‌همۀ مسائل مهم.<br /> <br /> 2. ایجاد انجمن فرعی و انجمن در میان ایلات کوچیده که هر یک مسئول امور ناحیه خود است.<br /> <br /> 3. برخورداری از آزادی و خودمختاری هر یک از ایلات به‌طور مجزا، به‌شرط آن که این امر مخل آزادی ایلات، محال دیگر و افراد آن نباشد.<br /> <br /> 4. تمام افرادی که به‌بیست سالگی رسیده‌اند حق انتخاب کردن و انتخاب شدن دارند، امّا انتخاب شوندگان باید با سواد باشند.<br /> <br /> 5. انتخابات باید با رأی مخفی، مستقیم و یکسان و همگانی باشد.<br /> <br /> 6. اعضای [انجمن]برای مدت یک سال انتخاب می‌شوند.<br /> <br /> 7. رأی اکثریت [حاکم است].<br /> <br /> 8. قبل از هر رأی‌گیری باید در شمارش نفوس تجدیدنظر شود.<br /> <br /> 9. برابری حقوق.<br /> <br /> 10. الغای امتیازات، درجات، و عناوین.<br /> <br /> 11. آزادی بیان، مطبوعات، و [تأمین]امنیت برای ابراز عقیدۀ مردم.<br /> <br /> 12. تفکیک قوای روحانی از سیاسی.<br /> <br /> 13. آموزش ابتدائی اجباری برای پسران و دختران.<br /> <br /> 14. آموزش ابتدائی رایگان (اجباری)برای کودکان فقرا.<br /> <br /> 15. [ایجاد]مدارس فنی و صنعتی برای پسران و دختران.<br /> <br /> 16. تعلیم اجباری نظامی برای خدمت وظیفۀ عمومی با توجه به‌الزامات زمان.<br /> <br /> 17. توسعه و پیشرفت زبان فارسی.<br /> <br /> 18. عدلیۀ انتخابی [قضات از طرف مردم محل انتخاب می‌شوند].<br /> <br /> 19. به‌هر کس که غیرقانونی دستگیر و محکوم و [در نتیجه]متحمل خسارات و زیان شود باید خسارت پرداخت شود.<br /> <br /> 20. همۀ منازعات و اختلافات ایلی باید در دادگاه حلّ اختلاف ایلی مورد رسیدگی قرار گیرد.<br /> <br /> 21. بهداشت عمومی، طبیب و داروی رایگان برای فقرا.<br /> <br /> 22. به‌منظور پیشرفت تمدن و رونق عمومی کشور، به‌منظور ترقی اخلاقی ایجاد انجمن مخصوص باید کوشش شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل دوم: زمین و زراعت&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. لغو همۀ درآمدهای مالی‌ئی که ادامۀ نوعی بردگی و بیگاری است.<br /> <br /> 2. لغو کار اجباری.<br /> <br /> 3. انجمن فرعی باید بر تمام جنگل‌ها، مراتع و اراضی موقوفه و معادن نظارت داشته باشد. هر انجمن باید بر املاک مذکور که در محدود مرزهای او قرار دارد نظارت داشته باشد، و درآمدهای حاصله از آن را با آگاهی و توافق &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; [بختیاری]به‌مصرف برساند.<br /> <br /> 4. هر فردی می‌تواند مالک زمین باشد، به‌شرط آن که دموکراسی رعایت شود.<br /> <br /> 5. مقدار زمینی که [هر فرد]می‌تواند مالک آن باشد از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; تعیین خواهد شد.<br /> <br /> 6. انجمن ایالتی و فرعی با کمک &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;همه نوع وسیلۀ زراعی را برای استفادۀ رایگان دهقانان فراهم خواهد آورد.<br /> <br /> 7. به‌منظور بهبودی بخشیدن به‌وضع دهقانان، مقدار زمین استجاری باید از طرف شورای حلّ اختلاف تعیین شود.<br /> <br /> 8. اگر صاحب زمین استجاری در اثر بلایای سماوی مثل سیل و بی‌آبی و غیره متضرر شود، پس از بررسی و تصویب شورای حلّ اختلاف، خسارات وارده [به‌او]پرداخت خواهد شد.<br /> <br /> 9. تأسیس مدارس زراعی و انتخاب زمین، و آزمایشگاه [زراعی]برای دهقانان.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل سوم: کار و کارگران&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. نمی‌توان بیش از هشت ساعت کار از یک کارگر خواست.<br /> <br /> 2. یک روز تعطیل در هفته.<br /> <br /> 3. ممانعت از کار در ساعات غیرعادی (مگر در مواردی که اضطرای و به‌تصویب شورا رسیده باشد.)<br /> <br /> 4. به‌کودکان نابالغ نباید کار تحمیل کرد. نوجوانان بین 15 تا 19 سالگی نباید بیش از 6 ساعت در روز کار کنند.<br /> <br /> 5. به‌زنان کار شاق و دشوار نباید داده شود.<br /> <br /> 6. زنان آبستن از دو ماه مرخصی با دریافت امام حقوق و مزایا برخوردار خواهند بود که از یک ماه پیش از زایمان تا یک ماه پس از زایمان به‌طول خواهد انجامید.<br /> <br /> 7. دستمزد [کارگران] از طرف شورائی تنظیم خواهد شد که از نمایندگان کارگران، کارفرمایان و &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;تشکیل می‌شود.<br /> <br /> 8. بازرسان انجمن ایالتی حق خواهند داشت بر مجامع [مشترک]کارگران و کارفرمایان نظارت کنند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل چهارم: اصول عمومی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. تنها بختیاری‌ها می‌توانند به‌عضویت این حزب درآیند.<br /> <br /> 2. دیگر ایرانیان مشتاق و دوستدار آزادی می‌توانند به‌عضویت افتخاری [این حزب]درآیند.<br /> <br /> 3. حزب &#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; می‌تواند با سایر انجمن‌های مرکزی احزاب مشابه در نقاط دیگر ایران متحد شود.<br /> <br /> 4. کسانی که خود را فدای آزادی ایران می‌کنند مورد احترام این حزب‌اند. اگر اینان در مساعی خود دچار لطمه بشوند، می‌توانند برای آتیه خود و فرزندان‌شان به‌این حزب متکی باشند. کسانی که برای رونق این حزب صمیمانه کار کنند، مورد احترام عظیم خواهند بود. برای پیران و از کارافتادگان حقوق بازنشستگی در نظر گرفته خواهد شد. فرزندان شهدائی که زندگی خود را در راه حزب از دست داده‌اند از طرف حزب نگهداری خواهند شد. اینان می‌توانند به‌کمک‌های مادی [حزب]متکی باشند.<br /> <br /> 5. توجه به‌حقوق زنان.<br /> <br /> 6. تقسیم ارث بنابر قوانین اسلام (در حال حاضر در ایالات بختیاری به‌دختران چیزی تعلق نمی‌گیرد).<br /> <br /> 7. شعار ما عبارت خواهد بود از «خدا، آزادی، و میهن»<br /> <br /> 8. پرچم حزب سه گوش، و بخش بالائی آن سرخِ روشن و پائین آن سربی روشن خواهد بود.<br /> <br /> 9. علامت [آرم]حزب دارای یک ستاره، ترازو، قلم، داس و چکش و شمشیر خواهد بود.<br /> <br /> 10. رفقا و مردمی که دارای عقاید یکسان سیاسی هستند باید از اعمالی که موجب نفاق می شود پرهیز کنند. اگر به‌کسی توهین بشود، مسئله باید در شورای حلّ اختلاف که مسئول حل این دشواری‌هاست رسیدگی شود.<br /> <br /> 11. رفقا باید با یکدیگر در کمال صمیمیت و مهربانی، مانند برادران و خواهران عزیز، رفتار نمایند. باید در مقابل غریبه‌ها به‌یکدیگر مدد برسانند.<br /> <br /> 12. &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; می‌تواند توضیحات لازم را در مورد 5 فصل این مرامنامه ارائه دهد. اصول جدیدی که مفید باشد و با اصول اولیه مغایر نباشد، می‌تواند از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; تنظیم و به‌اصول اضافه شود، به‌شرط آن که به‌اتفاق آراء به‌تصویب برسد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل پنجم: تاکتیک‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. ممکن است از سیاستمداران خواسته شود که دربارۀ انتخابات و مسائل دیگری که حزب ضروری تشخیص دهد، تبلیغات کنند.<br /> <br /> 2. مقررات داخلی حاکم بر این حزب در دفترچۀ دیگری به‌نام «مقررات ستاره بختیاری» {{نشان|2}} تنظیم شده است.<br /> <br /> 3. تنها &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; مجاز است که در اصول بالا تغییراتی بدهد.<br /> <br /> منبع سند: F.o.37ll64071ff.220-23/1921<br /> <br /> {{پاورقی|1}}در مورد فعالیت های پیشین کی استوان نگاه کنید به کناب En Iran La Socia-Democratic به کوشش خسرو شاکری، انتشارات مزدک فلورانس، صفحه 244.<br /> <br /> {{پاورقی|2}}این سند هنوز به دست نیامده است (خ.ش)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27830 2012-01-11T14:57:57Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:12-114.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴]]<br /> [[Image:12-115.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵]]<br /> [[Image:12-116.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶]]<br /> [[Image:12-117.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷]]<br /> [[Image:12-118.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> سندی را که می‌خوانید خان‌های با نفوذ بختیاری در تابستان 1921 (1300 ه.ش)در اختیار مأموران سفارت بریتانیا در تهران گذاشتند. به گفتۀ آقای&#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039; (R.Bridgemanیکی از اعضای آن سفارتخانه که بعدها از کار دیپلماتیک کناره گرفت و به‌جنبش ضد امپریالیستی در بریتانیا پیوست)سند زیر برنامه‌ئی بود برای انطباق نظام شورائی با زندگی قبیله‌ئی در ایران، یعنی زندگی‌ئی که در آن زمان هنوز بر بخش مهمی از جامعه سلطه داشت. بنابر گزارش &#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039;گروه بختیاری‌های جوان (پرویزخان و محمدعلیخان بختیاری و سردار بهادر)به‌کمک &#039;&#039;&#039;کی‌استوان&#039;&#039;&#039; (سوسیال دموکرات قدیمی و از دوستان نزدیک دکتر مصدق) {{نشان|1}}مسئول تنظیم این برنامه بودند. ناگفته نماند که همزمان با جنبش مشروطه در ایران، آتش شوقی که برای ایجاد شوراها در دل‌ها افروخته شد هرگز خاموش نشد و تا به‌امروز هم در قلب جامعۀ ایرانی زبانه می‌کشد و تا نابود کردن کامل ارتجاع همچنان شعله‌ور خواهد ماند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> خ-ش<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;برنامۀ حزب ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ترقی آزادیخواهانه و درخشان جهان امروز، آمال بلند فرزندان برومند بشریت برای سعادت و آزادی [مردم]جهان، عشق انسان به‌بهبود وضع زندگی ساکنان کرۀ ارض، به‌خورشید رخشان می‌ماند.<br /> <br /> ممالک، بلاد و قبایلی که به‌دست فراموشی سپرده شده‌اند، و هنوز در قعر ظلمت و حقارت به‌سر می‌برند، یقیناً از جامعۀ بشری رانده شده در عداد حیوانات خواهند بود. کشور کهن سال و پر جلال ایران از بخت بد با چنان فقر و نکبت دست به‌گریبان است که مردم آن به‌علت جهل و لاقیدی ترجیحاً به‌دور کشورشان خط سیاه و گران مرگ خواهند کشید. ایران هم بلاد و ایالات جدید و متمدن دارد و هم بلادی که هرگز کم‌ترین نور تمدن در آن‌ها نتابیده است. اولاً، این ضعف بزرگ ناشی از تهران[حکومت مرکزی]است؛ ثانیاً از تزویر اجانب و بالاخره از ضعف عقلای هر یک از این محال بلادیده که از ارائه راه علاج عاجز مانده‌اند.<br /> <br /> بر همۀ عقلا و فضلاست روشنائی بخش شوند، در مرتبۀ اول در کلبۀ خویش. ما مردم ایران (از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب)، در آداب کهن، خلق و خوی دست‌آوردهای علمی و ادبی خویش، در اوضاع جغرافیائی و سیاسی خود، آن چنان متفاوتیم که برای هدایت خویش و تحقق آمال‌مان باید گام نخست را در هر منطقه با دانش، استعداد، عادات و میزان تمدن اهالی آن برداشت، برای صعود به‌بنای پر عظمت تمدن نو از نردبان‌های متفاوت ترقی استفاده کنیم. به‌منظور افشاندن نورنیک بختی، آرامش و آزادی، و به‌منظور توفیق در مساعی‌مان در ایالت بختیاری که در قسمتی از ایران قرار گرفته و متأسفانه تاکنون در تاریکی باقی مانده است، باید با در نظر گرفتن موقعیت اهالی، دست به‌عمل بزنیم. با توجه به‌آن چه گفته شد، تنی چند از جوانان بختیاری حزبی را تأسیس کرده‌اند که این آمال را بر اساس اصول زیر تحقق بخشد و آن را&#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; نامیده‌اند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل اول: اصول اساسی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. ایجاد یک انجمن مرکزی اجتماعی برای رسیدگی به‌همۀ مسائل مهم.<br /> <br /> 2. ایجاد انجمن فرعی و انجمن در میان ایلات کوچیده که هر یک مسئول امور ناحیه خود است.<br /> <br /> 3. برخورداری از آزادی و خودمختاری هر یک از ایلات به‌طور مجزا، به‌شرط آن که این امر مخل آزادی ایلات، محال دیگر و افراد آن نباشد.<br /> <br /> 4. تمام افرادی که به‌بیست سالگی رسیده‌اند حق انتخاب کردن و انتخاب شدن دارند، امّا انتخاب شوندگان باید با سواد باشند.<br /> <br /> 5. انتخابات باید با رأی مخفی، مستقیم و یکسان و همگانی باشد.<br /> <br /> 6. اعضای [انجمن]برای مدت یک سال انتخاب می‌شوند.<br /> <br /> 7. رأی اکثریت [حاکم است].<br /> <br /> 8. قبل از هر رأی‌گیری باید در شمارش نفوس تجدیدنظر شود.<br /> <br /> 9. برابری حقوق.<br /> <br /> 10. الغای امتیازات، درجات، و عناوین.<br /> <br /> 11. آزادی بیان، مطبوعات، و [تأمین]امنیت برای ابراز عقیدۀ مردم.<br /> <br /> 12. تفکیک قوای روحانی از سیاسی.<br /> <br /> 13. آموزش ابتدائی اجباری برای پسران و دختران.<br /> <br /> 14. آموزش ابتدائی رایگان (اجباری)برای کودکان فقرا.<br /> <br /> 15. [ایجاد]مدارس فنی و صنعتی برای پسران و دختران.<br /> <br /> 16. تعلیم اجباری نظامی برای خدمت وظیفۀ عمومی با توجه به‌الزامات زمان.<br /> <br /> 17. توسعه و پیشرفت زبان فارسی.<br /> <br /> 18. عدلیۀ انتخابی [قضات از طرف مردم محل انتخاب می‌شوند].<br /> <br /> 19. به‌هر کس که غیرقانونی دستگیر و محکوم و [در نتیجه]متحمل خسارات و زیان شود باید خسارت پرداخت شود.<br /> <br /> 20. همۀ منازعات و اختلافات ایلی باید در دادگاه حلّ اختلاف ایلی مورد رسیدگی قرار گیرد.<br /> <br /> 21. بهداشت عمومی، طبیب و داروی رایگان برای فقرا.<br /> <br /> 22. به‌منظور پیشرفت تمدن و رونق عمومی کشور، به‌منظور ترقی اخلاقی ایجاد انجمن مخصوص باید کوشش شود.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل دوم: زمین و زراعت&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. لغو همۀ درآمدهای مالی‌ئی که ادامۀ نوعی بردگی و بیگاری است.<br /> <br /> 2. لغو کار اجباری.<br /> <br /> 3. انجمن فرعی باید بر تمام جنگل‌ها، مراتع و اراضی موقوفه و معادن نظارت داشته باشد. هر انجمن باید بر املاک مذکور که در محدود مرزهای او قرار دارد نظارت داشته باشد، و درآمدهای حاصله از آن را با آگاهی و توافق &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; [بختیاری]به‌مصرف برساند.<br /> <br /> 4. هر فردی می‌تواند مالک زمین باشد، به‌شرط آن که دموکراسی رعایت شود.<br /> <br /> 5. مقدار زمینی که [هر فرد]می‌تواند مالک آن باشد از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; تعیین خواهد شد.<br /> <br /> 6. انجمن ایالتی و فرعی با کمک &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;همه نوع وسیلۀ زراعی را برای استفادۀ رایگان دهقانان فراهم خواهد آورد.<br /> <br /> 7. به‌منظور بهبودی بخشیدن به‌وضع دهقانان، مقدار زمین استجاری باید از طرف شورای حلّ اختلاف تعیین شود.<br /> <br /> 8. اگر صاحب زمین استجاری در اثر بلایای سماوی مثل سیل و بی‌آبی و غیره متضرر شود، پس از بررسی و تصویب شورای حلّ اختلاف، خسارات وارده [به‌او]پرداخت خواهد شد.<br /> <br /> 9. تأسیس مدارس زراعی و انتخاب زمین، و آزمایشگاه [زراعی]برای دهقانان.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل سوم: کار و کارگران&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. نمی‌توان بیش از هشت ساعت کار از یک کارگر خواست.<br /> <br /> 2. یک روز تعطیل در هفته.<br /> <br /> 3. ممانعت از کار در ساعات غیرعادی (مگر در مواردی که اضطرای و به‌تصویب شورا رسیده باشد.)<br /> <br /> 4. به‌کودکان نابالغ نباید کار تحمیل کرد. نوجوانان بین 15 تا 19 سالگی نباید بیش از 6 ساعت در روز کار کنند.<br /> <br /> 5. به‌زنان کار شاق و دشوار نباید داده شود.<br /> <br /> 6. زنان آبستن از دو ماه مرخصی با دریافت امام حقوق و مزایا برخوردار خواهند بود که از یک ماه پیش از زایمان تا یک ماه پس از زایمان به‌طول خواهد انجامید.<br /> <br /> 7. دستمزد [کارگران] از طرف شورائی تنظیم خواهد شد که از نمایندگان کارگران، کارفرمایان و &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;تشکیل می‌شود.<br /> <br /> 8. بازرسان انجمن ایالتی حق خواهند داشت بر مجامع [مشترک]کارگران و کارفرمایان نظارت کنند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل چهارم: اصول عمومی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. تنها بختیاری‌ها می‌توانند به‌عضویت این حزب درآیند.<br /> <br /> 2. دیگر ایرانیان مشتاق و دوستدار آزادی می‌توانند به‌عضویت افتخاری [این حزب]درآیند.<br /> <br /> 3. حزب &#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; می‌تواند با سایر انجمن‌های مرکزی احزاب مشابه در نقاط دیگر ایران متحد شود.<br /> <br /> 4. کسانی که خود را فدای آزادی ایران می‌کنند مورد احترام این حزب‌اند. اگر اینان در مساعی خود دچار لطمه بشوند، می‌توانند برای آتیه خود و فرزندان‌شان به‌این حزب متکی باشند. کسانی که برای رونق این حزب صمیمانه کار کنند، مورد احترام عظیم خواهند بود. برای پیران و از کارافتادگان حقوق بازنشستگی در نظر گرفته خواهد شد. فرزندان شهدائی که زندگی خود را در راه حزب از دست داده‌اند از طرف حزب نگهداری خواهند شد. اینان می‌توانند به‌کمک‌های مادی [حزب]متکی باشند.<br /> <br /> 5. توجه به‌حقوق زنان.<br /> <br /> 6. تقسیم ارث بنابر قوانین اسلام (در حال حاضر در ایالات بختیاری به‌دختران چیزی تعلق نمی‌گیرد).<br /> <br /> 7. شعار ما عبارت خواهد بود از «خدا، آزادی، و میهن»<br /> <br /> 8. پرچم حزب سه گوش، و بخش بالائی آن سرخِ روشن و پائین آن سربی روشن خواهد بود.<br /> <br /> 9. علامت [آرم]حزب دارای یک ستاره، ترازو، قلم، داس و چکش و شمشیر خواهد بود.<br /> <br /> 10. رفقا و مردمی که دارای عقاید یکسان سیاسی هستند باید از اعمالی که موجب نفاق می شود پرهیز کنند. اگر به‌کسی توهین بشود، مسئله باید در شورای حلّ اختلاف که مسئول حل این دشواری‌هاست رسیدگی شود.<br /> <br /> 11. رفقا باید با یکدیگر در کمال صمیمیت و مهربانی، مانند برادران و خواهران عزیز، رفتار نمایند. باید در مقابل غریبه‌ها به‌یکدیگر مدد برسانند.<br /> <br /> 12. &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; می‌تواند توضیحات لازم را در مورد 5 فصل این مرامنامه ارائه دهد. اصول جدیدی که مفید باشد و با اصول اولیه مغایر نباشد، می‌تواند از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; تنظیم و به‌اصول اضافه شود، به‌شرط آن که به‌اتفاق آراء به‌تصویب برسد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل پنجم: تاکتیک‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. ممکن است از سیاستمداران خواسته شود که دربارۀ انتخابات و مسائل دیگری که حزب ضروری تشخیص دهد، تبلیغات کنند.<br /> <br /> 2. مقررات داخلی حاکم بر این حزب در دفترچۀ دیگری به‌نام «مقررات ستاره بختیاری» {{نشان|2}} تنظیم شده است.<br /> <br /> 3. تنها &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; مجاز است که در اصول بالا تغییراتی بدهد.<br /> <br /> منبع سند: F.o.37ll64071ff.220-23/1921<br /> <br /> {{پاورقی|1}}در مورد فعالیت های پیشین کی استوان نگاه کنید به کناب En Iran La Socia-Democratic به کوشش خسرو شاکری، انتشارات مزدک فلورانس، صفحه 244.<br /> <br /> {{پاورقی|2}}این سند هنوز به دست نیامده است (خ.ش)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27829 2012-01-11T14:57:02Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:12-114.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴]]<br /> [[Image:12-115.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵]]<br /> [[Image:12-116.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶]]<br /> [[Image:12-117.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷]]<br /> [[Image:12-118.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> سندی را که می‌خوانید خان‌های با نفوذ بختیاری در تابستان 1921 (1300 ه.ش)در اختیار مأموران سفارت بریتانیا در تهران گذاشتند. به گفتۀ آقای&#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039; (R.Bridgemanیکی از اعضای آن سفارتخانه که بعدها از کار دیپلماتیک کناره گرفت و به‌جنبش ضد امپریالیستی در بریتانیا پیوست)سند زیر برنامه‌ئی بود برای انطباق نظام شورائی با زندگی قبیله‌ئی در ایران، یعنی زندگی‌ئی که در آن زمان هنوز بر بخش مهمی از جامعه سلطه داشت. بنابر گزارش &#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039;گروه بختیاری‌های جوان (پرویزخان و محمدعلیخان بختیاری و سردار بهادر)به‌کمک &#039;&#039;&#039;کی‌استوان&#039;&#039;&#039; (سوسیال دموکرات قدیمی و از دوستان نزدیک دکتر مصدق) {{نشان|1}}مسئول تنظیم این برنامه بودند. ناگفته نماند که همزمان با جنبش مشروطه در ایران، آتش شوقی که برای ایجاد شوراها در دل‌ها افروخته شد هرگز خاموش نشد و تا به‌امروز هم در قلب جامعۀ ایرانی زبانه می‌کشد و تا نابود کردن کامل ارتجاع همچنان شعله‌ور خواهد ماند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> خ-ش<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;برنامۀ حزب ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ترقی آزادیخواهانه و درخشان جهان امروز، آمال بلند فرزندان برومند بشریت برای سعادت و آزادی [مردم]جهان، عشق انسان به‌بهبود وضع زندگی ساکنان کرۀ ارض، به‌خورشید رخشان می‌ماند.<br /> <br /> ممالک، بلاد و قبایلی که به‌دست فراموشی سپرده شده‌اند، و هنوز در قعر ظلمت و حقارت به‌سر می‌برند، یقیناً از جامعۀ بشری رانده شده در عداد حیوانات خواهند بود. کشور کهن سال و پر جلال ایران از بخت بد با چنان فقر و نکبت دست به‌گریبان است که مردم آن به‌علت جهل و لاقیدی ترجیحاً به‌دور کشورشان خط سیاه و گران مرگ خواهند کشید. ایران هم بلاد و ایالات جدید و متمدن دارد و هم بلادی که هرگز کم‌ترین نور تمدن در آن‌ها نتابیده است. اولاً، این ضعف بزرگ ناشی از تهران[حکومت مرکزی]است؛ ثانیاً از تزویر اجانب و بالاخره از ضعف عقلای هر یک از این محال بلادیده که از ارائه راه علاج عاجز مانده‌اند.<br /> <br /> بر همۀ عقلا و فضلاست روشنائی بخش شوند، در مرتبۀ اول در کلبۀ خویش. ما مردم ایران (از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب)، در آداب کهن، خلق و خوی دست‌آوردهای علمی و ادبی خویش، در اوضاع جغرافیائی و سیاسی خود، آن چنان متفاوتیم که برای هدایت خویش و تحقق آمال‌مان باید گام نخست را در هر منطقه با دانش، استعداد، عادات و میزان تمدن اهالی آن برداشت، برای صعود به‌بنای پر عظمت تمدن نو از نردبان‌های متفاوت ترقی استفاده کنیم. به‌منظور افشاندن نورنیک بختی، آرامش و آزادی، و به‌منظور توفیق در مساعی‌مان در ایالت بختیاری که در قسمتی از ایران قرار گرفته و متأسفانه تاکنون در تاریکی باقی مانده است، باید با در نظر گرفتن موقعیت اهالی، دست به‌عمل بزنیم. با توجه به‌آن چه گفته شد، تنی چند از جوانان بختیاری حزبی را تأسیس کرده‌اند که این آمال را بر اساس اصول زیر تحقق بخشد و آن را&#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; نامیده‌اند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل اول: اصول اساسی&#039;&#039;&#039; <br /> 1. ایجاد یک انجمن مرکزی اجتماعی برای رسیدگی به‌همۀ مسائل مهم.<br /> <br /> 2. ایجاد انجمن فرعی و انجمن در میان ایلات کوچیده که هر یک مسئول امور ناحیه خود است.<br /> <br /> 3. برخورداری از آزادی و خودمختاری هر یک از ایلات به‌طور مجزا، به‌شرط آن که این امر مخل آزادی ایلات، محال دیگر و افراد آن نباشد.<br /> <br /> 4. تمام افرادی که به‌بیست سالگی رسیده‌اند حق انتخاب کردن و انتخاب شدن دارند، امّا انتخاب شوندگان باید با سواد باشند.<br /> <br /> 5. انتخابات باید با رأی مخفی، مستقیم و یکسان و همگانی باشد.<br /> <br /> 6. اعضای [انجمن]برای مدت یک سال انتخاب می‌شوند.<br /> <br /> 7. رأی اکثریت [حاکم است].<br /> <br /> 8. قبل از هر رأی‌گیری باید در شمارش نفوس تجدیدنظر شود.<br /> <br /> 9. برابری حقوق.<br /> <br /> 10. الغای امتیازات، درجات، و عناوین.<br /> <br /> 11. آزادی بیان، مطبوعات، و [تأمین]امنیت برای ابراز عقیدۀ مردم.<br /> <br /> 12. تفکیک قوای روحانی از سیاسی.<br /> <br /> 13. آموزش ابتدائی اجباری برای پسران و دختران.<br /> <br /> 14. آموزش ابتدائی رایگان (اجباری)برای کودکان فقرا.<br /> <br /> 15. [ایجاد]مدارس فنی و صنعتی برای پسران و دختران.<br /> <br /> 16. تعلیم اجباری نظامی برای خدمت وظیفۀ عمومی با توجه به‌الزامات زمان.<br /> <br /> 17. توسعه و پیشرفت زبان فارسی.<br /> <br /> 18. عدلیۀ انتخابی [قضات از طرف مردم محل انتخاب می‌شوند].<br /> <br /> 19. به‌هر کس که غیرقانونی دستگیر و محکوم و [در نتیجه]متحمل خسارات و زیان شود باید خسارت پرداخت شود.<br /> <br /> 20. همۀ منازعات و اختلافات ایلی باید در دادگاه حلّ اختلاف ایلی مورد رسیدگی قرار گیرد.<br /> <br /> 21. بهداشت عمومی، طبیب و داروی رایگان برای فقرا.<br /> <br /> 22. به‌منظور پیشرفت تمدن و رونق عمومی کشور، به‌منظور ترقی اخلاقی ایجاد انجمن مخصوص باید کوشش شود.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل دوم: زمین و زراعت&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. لغو همۀ درآمدهای مالی‌ئی که ادامۀ نوعی بردگی و بیگاری است.<br /> <br /> 2. لغو کار اجباری.<br /> <br /> 3. انجمن فرعی باید بر تمام جنگل‌ها، مراتع و اراضی موقوفه و معادن نظارت داشته باشد. هر انجمن باید بر املاک مذکور که در محدود مرزهای او قرار دارد نظارت داشته باشد، و درآمدهای حاصله از آن را با آگاهی و توافق &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; [بختیاری]به‌مصرف برساند.<br /> <br /> 4. هر فردی می‌تواند مالک زمین باشد، به‌شرط آن که دموکراسی رعایت شود.<br /> <br /> 5. مقدار زمینی که [هر فرد]می‌تواند مالک آن باشد از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; تعیین خواهد شد.<br /> <br /> 6. انجمن ایالتی و فرعی با کمک &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;همه نوع وسیلۀ زراعی را برای استفادۀ رایگان دهقانان فراهم خواهد آورد.<br /> <br /> 7. به‌منظور بهبودی بخشیدن به‌وضع دهقانان، مقدار زمین استجاری باید از طرف شورای حلّ اختلاف تعیین شود.<br /> <br /> 8. اگر صاحب زمین استجاری در اثر بلایای سماوی مثل سیل و بی‌آبی و غیره متضرر شود، پس از بررسی و تصویب شورای حلّ اختلاف، خسارات وارده [به‌او]پرداخت خواهد شد.<br /> <br /> 9. تأسیس مدارس زراعی و انتخاب زمین، و آزمایشگاه [زراعی]برای دهقانان.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل سوم: کار و کارگران&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. نمی‌توان بیش از هشت ساعت کار از یک کارگر خواست.<br /> <br /> 2. یک روز تعطیل در هفته.<br /> <br /> 3. ممانعت از کار در ساعات غیرعادی (مگر در مواردی که اضطرای و به‌تصویب شورا رسیده باشد.)<br /> <br /> 4. به‌کودکان نابالغ نباید کار تحمیل کرد. نوجوانان بین 15 تا 19 سالگی نباید بیش از 6 ساعت در روز کار کنند.<br /> <br /> 5. به‌زنان کار شاق و دشوار نباید داده شود.<br /> <br /> 6. زنان آبستن از دو ماه مرخصی با دریافت امام حقوق و مزایا برخوردار خواهند بود که از یک ماه پیش از زایمان تا یک ماه پس از زایمان به‌طول خواهد انجامید.<br /> <br /> 7. دستمزد [کارگران] از طرف شورائی تنظیم خواهد شد که از نمایندگان کارگران، کارفرمایان و &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;تشکیل می‌شود.<br /> <br /> 8. بازرسان انجمن ایالتی حق خواهند داشت بر مجامع [مشترک]کارگران و کارفرمایان نظارت کنند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل چهارم: اصول عمومی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> 1. تنها بختیاری‌ها می‌توانند به‌عضویت این حزب درآیند.<br /> <br /> 2. دیگر ایرانیان مشتاق و دوستدار آزادی می‌توانند به‌عضویت افتخاری [این حزب]درآیند.<br /> <br /> 3. حزب &#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; می‌تواند با سایر انجمن‌های مرکزی احزاب مشابه در نقاط دیگر ایران متحد شود.<br /> <br /> 4. کسانی که خود را فدای آزادی ایران می‌کنند مورد احترام این حزب‌اند. اگر اینان در مساعی خود دچار لطمه بشوند، می‌توانند برای آتیه خود و فرزندان‌شان به‌این حزب متکی باشند. کسانی که برای رونق این حزب صمیمانه کار کنند، مورد احترام عظیم خواهند بود. برای پیران و از کارافتادگان حقوق بازنشستگی در نظر گرفته خواهد شد. فرزندان شهدائی که زندگی خود را در راه حزب از دست داده‌اند از طرف حزب نگهداری خواهند شد. اینان می‌توانند به‌کمک‌های مادی [حزب]متکی باشند.<br /> <br /> 5. توجه به‌حقوق زنان.<br /> <br /> 6. تقسیم ارث بنابر قوانین اسلام (در حال حاضر در ایالات بختیاری به‌دختران چیزی تعلق نمی‌گیرد).<br /> <br /> 7. شعار ما عبارت خواهد بود از «خدا، آزادی، و میهن»<br /> <br /> 8. پرچم حزب سه گوش، و بخش بالائی آن سرخِ روشن و پائین آن سربی روشن خواهد بود.<br /> <br /> 9. علامت [آرم]حزب دارای یک ستاره، ترازو، قلم، داس و چکش و شمشیر خواهد بود.<br /> <br /> 10. رفقا و مردمی که دارای عقاید یکسان سیاسی هستند باید از اعمالی که موجب نفاق می شود پرهیز کنند. اگر به‌کسی توهین بشود، مسئله باید در شورای حلّ اختلاف که مسئول حل این دشواری‌هاست رسیدگی شود.<br /> <br /> 11. رفقا باید با یکدیگر در کمال صمیمیت و مهربانی، مانند برادران و خواهران عزیز، رفتار نمایند. باید در مقابل غریبه‌ها به‌یکدیگر مدد برسانند.<br /> <br /> 12. &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; می‌تواند توضیحات لازم را در مورد 5 فصل این مرامنامه ارائه دهد. اصول جدیدی که مفید باشد و با اصول اولیه مغایر نباشد، می‌تواند از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; تنظیم و به‌اصول اضافه شود، به‌شرط آن که به‌اتفاق آراء به‌تصویب برسد.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل پنجم: تاکتیک‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> 1. ممکن است از سیاستمداران خواسته شود که دربارۀ انتخابات و مسائل دیگری که حزب ضروری تشخیص دهد، تبلیغات کنند.<br /> <br /> 2. مقررات داخلی حاکم بر این حزب در دفترچۀ دیگری به‌نام «مقررات ستاره بختیاری» {{نشان|2}} تنظیم شده است.<br /> <br /> 3. تنها &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; مجاز است که در اصول بالا تغییراتی بدهد.<br /> <br /> منبع سند: F.o.37ll64071ff.220-23/1921<br /> <br /> {{پاورقی|1}}در مورد فعالیت های پیشین کی استوان نگاه کنید به کناب En Iran La Socia-Democratic به کوشش خسرو شاکری، انتشارات مزدک فلورانس، صفحه 244.<br /> <br /> {{پاورقی|2}}این سند هنوز به دست نیامده است (خ.ش)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27828 2012-01-11T14:56:09Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:12-114.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴]]<br /> [[Image:12-115.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵]]<br /> [[Image:12-116.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶]]<br /> [[Image:12-117.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷]]<br /> [[Image:12-118.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> سندی را که می‌خوانید خان‌های با نفوذ بختیاری در تابستان 1921 (1300 ه.ش)در اختیار مأموران سفارت بریتانیا در تهران گذاشتند. به گفتۀ آقای&#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039; (R.Bridgemanیکی از اعضای آن سفارتخانه که بعدها از کار دیپلماتیک کناره گرفت و به‌جنبش ضد امپریالیستی در بریتانیا پیوست)سند زیر برنامه‌ئی بود برای انطباق نظام شورائی با زندگی قبیله‌ئی در ایران، یعنی زندگی‌ئی که در آن زمان هنوز بر بخش مهمی از جامعه سلطه داشت. بنابر گزارش &#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039;گروه بختیاری‌های جوان (پرویزخان و محمدعلیخان بختیاری و سردار بهادر)به‌کمک &#039;&#039;&#039;کی‌استوان&#039;&#039;&#039; (سوسیال دموکرات قدیمی و از دوستان نزدیک دکتر مصدق) {{نشان|1}}مسئول تنظیم این برنامه بودند. ناگفته نماند که همزمان با جنبش مشروطه در ایران، آتش شوقی که برای ایجاد شوراها در دل‌ها افروخته شد هرگز خاموش نشد و تا به‌امروز هم در قلب جامعۀ ایرانی زبانه می‌کشد و تا نابود کردن کامل ارتجاع همچنان شعله‌ور خواهد ماند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> خ-ش<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;برنامۀ حزب ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> ترقی آزادیخواهانه و درخشان جهان امروز، آمال بلند فرزندان برومند بشریت برای سعادت و آزادی [مردم]جهان، عشق انسان به‌بهبود وضع زندگی ساکنان کرۀ ارض، به‌خورشید رخشان می‌ماند.<br /> <br /> ممالک، بلاد و قبایلی که به‌دست فراموشی سپرده شده‌اند، و هنوز در قعر ظلمت و حقارت به‌سر می‌برند، یقیناً از جامعۀ بشری رانده شده در عداد حیوانات خواهند بود. کشور کهن سال و پر جلال ایران از بخت بد با چنان فقر و نکبت دست به‌گریبان است که مردم آن به‌علت جهل و لاقیدی ترجیحاً به‌دور کشورشان خط سیاه و گران مرگ خواهند کشید. ایران هم بلاد و ایالات جدید و متمدن دارد و هم بلادی که هرگز کم‌ترین نور تمدن در آن‌ها نتابیده است. اولاً، این ضعف بزرگ ناشی از تهران[حکومت مرکزی]است؛ ثانیاً از تزویر اجانب و بالاخره از ضعف عقلای هر یک از این محال بلادیده که از ارائه راه علاج عاجز مانده‌اند.<br /> <br /> بر همۀ عقلا و فضلاست روشنائی بخش شوند، در مرتبۀ اول در کلبۀ خویش. ما مردم ایران (از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب)، در آداب کهن، خلق و خوی دست‌آوردهای علمی و ادبی خویش، در اوضاع جغرافیائی و سیاسی خود، آن چنان متفاوتیم که برای هدایت خویش و تحقق آمال‌مان باید گام نخست را در هر منطقه با دانش، استعداد، عادات و میزان تمدن اهالی آن برداشت، برای صعود به‌بنای پر عظمت تمدن نو از نردبان‌های متفاوت ترقی استفاده کنیم. به‌منظور افشاندن نورنیک بختی، آرامش و آزادی، و به‌منظور توفیق در مساعی‌مان در ایالت بختیاری که در قسمتی از ایران قرار گرفته و متأسفانه تاکنون در تاریکی باقی مانده است، باید با در نظر گرفتن موقعیت اهالی، دست به‌عمل بزنیم. با توجه به‌آن چه گفته شد، تنی چند از جوانان بختیاری حزبی را تأسیس کرده‌اند که این آمال را بر اساس اصول زیر تحقق بخشد و آن را&#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; نامیده‌اند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل اول: اصول اساسی&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1. ایجاد یک انجمن مرکزی اجتماعی برای رسیدگی به‌همۀ مسائل مهم.<br /> <br /> 2. ایجاد انجمن فرعی و انجمن در میان ایلات کوچیده که هر یک مسئول امور ناحیه خود است.<br /> <br /> 3. برخورداری از آزادی و خودمختاری هر یک از ایلات به‌طور مجزا، به‌شرط آن که این امر مخل آزادی ایلات، محال دیگر و افراد آن نباشد.<br /> <br /> 4. تمام افرادی که به‌بیست سالگی رسیده‌اند حق انتخاب کردن و انتخاب شدن دارند، امّا انتخاب شوندگان باید با سواد باشند.<br /> <br /> 5. انتخابات باید با رأی مخفی، مستقیم و یکسان و همگانی باشد.<br /> <br /> 6. اعضای [انجمن]برای مدت یک سال انتخاب می‌شوند.<br /> <br /> 7. رأی اکثریت [حاکم است].<br /> <br /> 8. قبل از هر رأی‌گیری باید در شمارش نفوس تجدیدنظر شود.<br /> <br /> 9. برابری حقوق.<br /> <br /> 10. الغای امتیازات، درجات، و عناوین.<br /> <br /> 11. آزادی بیان، مطبوعات، و [تأمین]امنیت برای ابراز عقیدۀ مردم.<br /> <br /> 12. تفکیک قوای روحانی از سیاسی.<br /> <br /> 13. آموزش ابتدائی اجباری برای پسران و دختران.<br /> <br /> 14. آموزش ابتدائی رایگان (اجباری)برای کودکان فقرا.<br /> <br /> 15. [ایجاد]مدارس فنی و صنعتی برای پسران و دختران.<br /> <br /> 16. تعلیم اجباری نظامی برای خدمت وظیفۀ عمومی با توجه به‌الزامات زمان.<br /> <br /> 17. توسعه و پیشرفت زبان فارسی.<br /> <br /> 18. عدلیۀ انتخابی [قضات از طرف مردم محل انتخاب می‌شوند].<br /> <br /> 19. به‌هر کس که غیرقانونی دستگیر و محکوم و [در نتیجه]متحمل خسارات و زیان شود باید خسارت پرداخت شود.<br /> <br /> 20. همۀ منازعات و اختلافات ایلی باید در دادگاه حلّ اختلاف ایلی مورد رسیدگی قرار گیرد.<br /> <br /> 21. بهداشت عمومی، طبیب و داروی رایگان برای فقرا.<br /> <br /> 22. به‌منظور پیشرفت تمدن و رونق عمومی کشور، به‌منظور ترقی اخلاقی ایجاد انجمن مخصوص باید کوشش شود.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل دوم: زمین و زراعت&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. لغو همۀ درآمدهای مالی‌ئی که ادامۀ نوعی بردگی و بیگاری است.<br /> <br /> 2. لغو کار اجباری.<br /> <br /> 3. انجمن فرعی باید بر تمام جنگل‌ها، مراتع و اراضی موقوفه و معادن نظارت داشته باشد. هر انجمن باید بر املاک مذکور که در محدود مرزهای او قرار دارد نظارت داشته باشد، و درآمدهای حاصله از آن را با آگاهی و توافق &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; [بختیاری]به‌مصرف برساند.<br /> <br /> 4. هر فردی می‌تواند مالک زمین باشد، به‌شرط آن که دموکراسی رعایت شود.<br /> <br /> 5. مقدار زمینی که [هر فرد]می‌تواند مالک آن باشد از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; تعیین خواهد شد.<br /> <br /> 6. انجمن ایالتی و فرعی با کمک &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;همه نوع وسیلۀ زراعی را برای استفادۀ رایگان دهقانان فراهم خواهد آورد.<br /> <br /> 7. به‌منظور بهبودی بخشیدن به‌وضع دهقانان، مقدار زمین استجاری باید از طرف شورای حلّ اختلاف تعیین شود.<br /> <br /> 8. اگر صاحب زمین استجاری در اثر بلایای سماوی مثل سیل و بی‌آبی و غیره متضرر شود، پس از بررسی و تصویب شورای حلّ اختلاف، خسارات وارده [به‌او]پرداخت خواهد شد.<br /> <br /> 9. تأسیس مدارس زراعی و انتخاب زمین، و آزمایشگاه [زراعی]برای دهقانان.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل سوم: کار و کارگران&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. نمی‌توان بیش از هشت ساعت کار از یک کارگر خواست.<br /> <br /> 2. یک روز تعطیل در هفته.<br /> <br /> 3. ممانعت از کار در ساعات غیرعادی (مگر در مواردی که اضطرای و به‌تصویب شورا رسیده باشد.)<br /> <br /> 4. به‌کودکان نابالغ نباید کار تحمیل کرد. نوجوانان بین 15 تا 19 سالگی نباید بیش از 6 ساعت در روز کار کنند.<br /> <br /> 5. به‌زنان کار شاق و دشوار نباید داده شود.<br /> <br /> 6. زنان آبستن از دو ماه مرخصی با دریافت امام حقوق و مزایا برخوردار خواهند بود که از یک ماه پیش از زایمان تا یک ماه پس از زایمان به‌طول خواهد انجامید.<br /> <br /> 7. دستمزد [کارگران] از طرف شورائی تنظیم خواهد شد که از نمایندگان کارگران، کارفرمایان و &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;تشکیل می‌شود.<br /> <br /> 8. بازرسان انجمن ایالتی حق خواهند داشت بر مجامع [مشترک]کارگران و کارفرمایان نظارت کنند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل چهارم: اصول عمومی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> 1. تنها بختیاری‌ها می‌توانند به‌عضویت این حزب درآیند.<br /> <br /> 2. دیگر ایرانیان مشتاق و دوستدار آزادی می‌توانند به‌عضویت افتخاری [این حزب]درآیند.<br /> <br /> 3. حزب &#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; می‌تواند با سایر انجمن‌های مرکزی احزاب مشابه در نقاط دیگر ایران متحد شود.<br /> <br /> 4. کسانی که خود را فدای آزادی ایران می‌کنند مورد احترام این حزب‌اند. اگر اینان در مساعی خود دچار لطمه بشوند، می‌توانند برای آتیه خود و فرزندان‌شان به‌این حزب متکی باشند. کسانی که برای رونق این حزب صمیمانه کار کنند، مورد احترام عظیم خواهند بود. برای پیران و از کارافتادگان حقوق بازنشستگی در نظر گرفته خواهد شد. فرزندان شهدائی که زندگی خود را در راه حزب از دست داده‌اند از طرف حزب نگهداری خواهند شد. اینان می‌توانند به‌کمک‌های مادی [حزب]متکی باشند.<br /> <br /> 5. توجه به‌حقوق زنان.<br /> <br /> 6. تقسیم ارث بنابر قوانین اسلام (در حال حاضر در ایالات بختیاری به‌دختران چیزی تعلق نمی‌گیرد).<br /> <br /> 7. شعار ما عبارت خواهد بود از «خدا، آزادی، و میهن»<br /> <br /> 8. پرچم حزب سه گوش، و بخش بالائی آن سرخِ روشن و پائین آن سربی روشن خواهد بود.<br /> <br /> 9. علامت [آرم]حزب دارای یک ستاره، ترازو، قلم، داس و چکش و شمشیر خواهد بود.<br /> <br /> 10. رفقا و مردمی که دارای عقاید یکسان سیاسی هستند باید از اعمالی که موجب نفاق می شود پرهیز کنند. اگر به‌کسی توهین بشود، مسئله باید در شورای حلّ اختلاف که مسئول حل این دشواری‌هاست رسیدگی شود.<br /> <br /> 11. رفقا باید با یکدیگر در کمال صمیمیت و مهربانی، مانند برادران و خواهران عزیز، رفتار نمایند. باید در مقابل غریبه‌ها به‌یکدیگر مدد برسانند.<br /> <br /> 12. &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; می‌تواند توضیحات لازم را در مورد 5 فصل این مرامنامه ارائه دهد. اصول جدیدی که مفید باشد و با اصول اولیه مغایر نباشد، می‌تواند از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; تنظیم و به‌اصول اضافه شود، به‌شرط آن که به‌اتفاق آراء به‌تصویب برسد.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;فصل پنجم: تاکتیک‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> 1. ممکن است از سیاستمداران خواسته شود که دربارۀ انتخابات و مسائل دیگری که حزب ضروری تشخیص دهد، تبلیغات کنند.<br /> <br /> 2. مقررات داخلی حاکم بر این حزب در دفترچۀ دیگری به‌نام «مقررات ستاره بختیاری» {{نشان|2}} تنظیم شده است.<br /> <br /> 3. تنها &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; مجاز است که در اصول بالا تغییراتی بدهد.<br /> <br /> منبع سند: F.o.37ll64071ff.220-23/1921<br /> <br /> {{پاورقی|1}}در مورد فعالیت های پیشین کی استوان نگاه کنید به کناب En Iran La Socia-Democratic به کوشش خسرو شاکری، انتشارات مزدک فلورانس، صفحه 244.<br /> <br /> {{پاورقی|2}}این سند هنوز به دست نیامده است (خ.ش)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27827 2012-01-11T14:53:40Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:12-114.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴]]<br /> [[Image:12-115.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵]]<br /> [[Image:12-116.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶]]<br /> [[Image:12-117.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷]]<br /> [[Image:12-118.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> سندی را که می‌خوانید خان‌های با نفوذ بختیاری در تابستان 1921 (1300 ه.ش)در اختیار مأموران سفارت بریتانیا در تهران گذاشتند. به گفتۀ آقای&#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039; (R.Bridgemanیکی از اعضای آن سفارتخانه که بعدها از کار دیپلماتیک کناره گرفت و به‌جنبش ضد امپریالیستی در بریتانیا پیوست)سند زیر برنامه‌ئی بود برای انطباق نظام شورائی با زندگی قبیله‌ئی در ایران، یعنی زندگی‌ئی که در آن زمان هنوز بر بخش مهمی از جامعه سلطه داشت. بنابر گزارش &#039;&#039;&#039;بیریجمن&#039;&#039;&#039;گروه بختیاری‌های جوان (پرویزخان و محمدعلیخان بختیاری و سردار بهادر)به‌کمک &#039;&#039;&#039;کی‌استوان&#039;&#039;&#039; (سوسیال دموکرات قدیمی و از دوستان نزدیک دکتر مصدق) {{نشان|1}}مسئول تنظیم این برنامه بودند. ناگفته نماند که همزمان با جنبش مشروطه در ایران، آتش شوقی که برای ایجاد شوراها در دل‌ها افروخته شد هرگز خاموش نشد و تا به‌امروز هم در قلب جامعۀ ایرانی زبانه می‌کشد و تا نابود کردن کامل ارتجاع همچنان شعله‌ور خواهد ماند.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> خ-ش<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> &lt;/&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;برنامۀ حزب ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039;<br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> ترقی آزادیخواهانه و درخشان جهان امروز، آمال بلند فرزندان برومند بشریت برای سعادت و آزادی [مردم]جهان، عشق انسان به‌بهبود وضع زندگی ساکنان کرۀ ارض، به‌خورشید رخشان می‌ماند.<br /> <br /> ممالک، بلاد و قبایلی که به‌دست فراموشی سپرده شده‌اند، و هنوز در قعر ظلمت و حقارت به‌سر می‌برند، یقیناً از جامعۀ بشری رانده شده در عداد حیوانات خواهند بود. کشور کهن سال و پر جلال ایران از بخت بد با چنان فقر و نکبت دست به‌گریبان است که مردم آن به‌علت جهل و لاقیدی ترجیحاً به‌دور کشورشان خط سیاه و گران مرگ خواهند کشید. ایران هم بلاد و ایالات جدید و متمدن دارد و هم بلادی که هرگز کم‌ترین نور تمدن در آن‌ها نتابیده است. اولاً، این ضعف بزرگ ناشی از تهران[حکومت مرکزی]است؛ ثانیاً از تزویر اجانب و بالاخره از ضعف عقلای هر یک از این محال بلادیده که از ارائه راه علاج عاجز مانده‌اند.<br /> <br /> بر همۀ عقلا و فضلاست روشنائی بخش شوند، در مرتبۀ اول در کلبۀ خویش. ما مردم ایران (از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب)، در آداب کهن، خلق و خوی دست‌آوردهای علمی و ادبی خویش، در اوضاع جغرافیائی و سیاسی خود، آن چنان متفاوتیم که برای هدایت خویش و تحقق آمال‌مان باید گام نخست را در هر منطقه با دانش، استعداد، عادات و میزان تمدن اهالی آن برداشت، برای صعود به‌بنای پر عظمت تمدن نو از نردبان‌های متفاوت ترقی استفاده کنیم. به‌منظور افشاندن نورنیک بختی، آرامش و آزادی، و به‌منظور توفیق در مساعی‌مان در ایالت بختیاری که در قسمتی از ایران قرار گرفته و متأسفانه تاکنون در تاریکی باقی مانده است، باید با در نظر گرفتن موقعیت اهالی، دست به‌عمل بزنیم. با توجه به‌آن چه گفته شد، تنی چند از جوانان بختیاری حزبی را تأسیس کرده‌اند که این آمال را بر اساس اصول زیر تحقق بخشد و آن را&#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; نامیده‌اند.<br /> <br /> &lt;/&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;فصل اول: اصول اساسی&#039;&#039;&#039; <br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> 1. ایجاد یک انجمن مرکزی اجتماعی برای رسیدگی به‌همۀ مسائل مهم.<br /> <br /> 2. ایجاد انجمن فرعی و انجمن در میان ایلات کوچیده که هر یک مسئول امور ناحیه خود است.<br /> <br /> 3. برخورداری از آزادی و خودمختاری هر یک از ایلات به‌طور مجزا، به‌شرط آن که این امر مخل آزادی ایلات، محال دیگر و افراد آن نباشد.<br /> <br /> 4. تمام افرادی که به‌بیست سالگی رسیده‌اند حق انتخاب کردن و انتخاب شدن دارند، امّا انتخاب شوندگان باید با سواد باشند.<br /> <br /> 5. انتخابات باید با رأی مخفی، مستقیم و یکسان و همگانی باشد.<br /> <br /> 6. اعضای [انجمن]برای مدت یک سال انتخاب می‌شوند.<br /> <br /> 7. رأی اکثریت [حاکم است].<br /> <br /> 8. قبل از هر رأی‌گیری باید در شمارش نفوس تجدیدنظر شود.<br /> <br /> 9. برابری حقوق.<br /> <br /> 10. الغای امتیازات، درجات، و عناوین.<br /> <br /> 11. آزادی بیان، مطبوعات، و [تأمین]امنیت برای ابراز عقیدۀ مردم.<br /> <br /> 12. تفکیک قوای روحانی از سیاسی.<br /> <br /> 13. آموزش ابتدائی اجباری برای پسران و دختران.<br /> <br /> 14. آموزش ابتدائی رایگان (اجباری)برای کودکان فقرا.<br /> <br /> 15. [ایجاد]مدارس فنی و صنعتی برای پسران و دختران.<br /> <br /> 16. تعلیم اجباری نظامی برای خدمت وظیفۀ عمومی با توجه به‌الزامات زمان.<br /> <br /> 17. توسعه و پیشرفت زبان فارسی.<br /> <br /> 18. عدلیۀ انتخابی [قضات از طرف مردم محل انتخاب می‌شوند].<br /> <br /> 19. به‌هر کس که غیرقانونی دستگیر و محکوم و [در نتیجه]متحمل خسارات و زیان شود باید خسارت پرداخت شود.<br /> <br /> 20. همۀ منازعات و اختلافات ایلی باید در دادگاه حلّ اختلاف ایلی مورد رسیدگی قرار گیرد.<br /> <br /> 21. بهداشت عمومی، طبیب و داروی رایگان برای فقرا.<br /> <br /> 22. به‌منظور پیشرفت تمدن و رونق عمومی کشور، به‌منظور ترقی اخلاقی ایجاد انجمن مخصوص باید کوشش شود.<br /> <br /> &lt;/&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;فصل دوم: زمین و زراعت&#039;&#039;&#039;<br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> 1. لغو همۀ درآمدهای مالی‌ئی که ادامۀ نوعی بردگی و بیگاری است.<br /> <br /> 2. لغو کار اجباری.<br /> <br /> 3. انجمن فرعی باید بر تمام جنگل‌ها، مراتع و اراضی موقوفه و معادن نظارت داشته باشد. هر انجمن باید بر املاک مذکور که در محدود مرزهای او قرار دارد نظارت داشته باشد، و درآمدهای حاصله از آن را با آگاهی و توافق &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; [بختیاری]به‌مصرف برساند.<br /> <br /> 4. هر فردی می‌تواند مالک زمین باشد، به‌شرط آن که دموکراسی رعایت شود.<br /> <br /> 5. مقدار زمینی که [هر فرد]می‌تواند مالک آن باشد از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039; تعیین خواهد شد.<br /> <br /> 6. انجمن ایالتی و فرعی با کمک &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;همه نوع وسیلۀ زراعی را برای استفادۀ رایگان دهقانان فراهم خواهد آورد.<br /> <br /> 7. به‌منظور بهبودی بخشیدن به‌وضع دهقانان، مقدار زمین استجاری باید از طرف شورای حلّ اختلاف تعیین شود.<br /> <br /> 8. اگر صاحب زمین استجاری در اثر بلایای سماوی مثل سیل و بی‌آبی و غیره متضرر شود، پس از بررسی و تصویب شورای حلّ اختلاف، خسارات وارده [به‌او]پرداخت خواهد شد.<br /> <br /> 9. تأسیس مدارس زراعی و انتخاب زمین، و آزمایشگاه [زراعی]برای دهقانان.<br /> <br /> &lt;u&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;فصل سوم: کار و کارگران&#039;&#039;&#039;<br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> 1. نمی‌توان بیش از هشت ساعت کار از یک کارگر خواست.<br /> <br /> 2. یک روز تعطیل در هفته.<br /> <br /> 3. ممانعت از کار در ساعات غیرعادی (مگر در مواردی که اضطرای و به‌تصویب شورا رسیده باشد.)<br /> <br /> 4. به‌کودکان نابالغ نباید کار تحمیل کرد. نوجوانان بین 15 تا 19 سالگی نباید بیش از 6 ساعت در روز کار کنند.<br /> <br /> 5. به‌زنان کار شاق و دشوار نباید داده شود.<br /> <br /> 6. زنان آبستن از دو ماه مرخصی با دریافت امام حقوق و مزایا برخوردار خواهند بود که از یک ماه پیش از زایمان تا یک ماه پس از زایمان به‌طول خواهد انجامید.<br /> <br /> 7. دستمزد [کارگران] از طرف شورائی تنظیم خواهد شد که از نمایندگان کارگران، کارفرمایان و &#039;&#039;&#039;انجمن بزرگ&#039;&#039;&#039;تشکیل می‌شود.<br /> <br /> 8. بازرسان انجمن ایالتی حق خواهند داشت بر مجامع [مشترک]کارگران و کارفرمایان نظارت کنند.<br /> <br /> &lt;/&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;فصل چهارم: اصول عمومی&#039;&#039;&#039;<br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> 1. تنها بختیاری‌ها می‌توانند به‌عضویت این حزب درآیند.<br /> <br /> 2. دیگر ایرانیان مشتاق و دوستدار آزادی می‌توانند به‌عضویت افتخاری [این حزب]درآیند.<br /> <br /> 3. حزب &#039;&#039;&#039;ستارۀ بختیاری&#039;&#039;&#039; می‌تواند با سایر انجمن‌های مرکزی احزاب مشابه در نقاط دیگر ایران متحد شود.<br /> <br /> 4. کسانی که خود را فدای آزادی ایران می‌کنند مورد احترام این حزب‌اند. اگر اینان در مساعی خود دچار لطمه بشوند، می‌توانند برای آتیه خود و فرزندان‌شان به‌این حزب متکی باشند. کسانی که برای رونق این حزب صمیمانه کار کنند، مورد احترام عظیم خواهند بود. برای پیران و از کارافتادگان حقوق بازنشستگی در نظر گرفته خواهد شد. فرزندان شهدائی که زندگی خود را در راه حزب از دست داده‌اند از طرف حزب نگهداری خواهند شد. اینان می‌توانند به‌کمک‌های مادی [حزب]متکی باشند.<br /> <br /> 5. توجه به‌حقوق زنان.<br /> <br /> 6. تقسیم ارث بنابر قوانین اسلام (در حال حاضر در ایالات بختیاری به‌دختران چیزی تعلق نمی‌گیرد).<br /> <br /> 7. شعار ما عبارت خواهد بود از «خدا، آزادی، و میهن»<br /> <br /> 8. پرچم حزب سه گوش، و بخش بالائی آن سرخِ روشن و پائین آن سربی روشن خواهد بود.<br /> <br /> 9. علامت [آرم]حزب دارای یک ستاره، ترازو، قلم، داس و چکش و شمشیر خواهد بود.<br /> <br /> 10. رفقا و مردمی که دارای عقاید یکسان سیاسی هستند باید از اعمالی که موجب نفاق می شود پرهیز کنند. اگر به‌کسی توهین بشود، مسئله باید در شورای حلّ اختلاف که مسئول حل این دشواری‌هاست رسیدگی شود.<br /> <br /> 11. رفقا باید با یکدیگر در کمال صمیمیت و مهربانی، مانند برادران و خواهران عزیز، رفتار نمایند. باید در مقابل غریبه‌ها به‌یکدیگر مدد برسانند.<br /> <br /> 12. &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; می‌تواند توضیحات لازم را در مورد 5 فصل این مرامنامه ارائه دهد. اصول جدیدی که مفید باشد و با اصول اولیه مغایر نباشد، می‌تواند از طرف &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; تنظیم و به‌اصول اضافه شود، به‌شرط آن که به‌اتفاق آراء به‌تصویب برسد.<br /> <br /> &lt;/&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;فصل پنجم: تاکتیک‌ها&#039;&#039;&#039;<br /> &lt;/u&gt;<br /> <br /> 1. ممکن است از سیاستمداران خواسته شود که دربارۀ انتخابات و مسائل دیگری که حزب ضروری تشخیص دهد، تبلیغات کنند.<br /> <br /> 2. مقررات داخلی حاکم بر این حزب در دفترچۀ دیگری به‌نام «مقررات ستاره بختیاری» {{نشان|2}} تنظیم شده است.<br /> <br /> 3. تنها &#039;&#039;&#039;انجمن مرکزی&#039;&#039;&#039; مجاز است که در اصول بالا تغییراتی بدهد.<br /> <br /> منبع سند: F.o.37ll64071ff.220-23/1921<br /> <br /> {{پاورقی|1}}در مورد فعالیت های پیشین کی استوان نگاه کنید به کناب En Iran La Socia-Democratic به کوشش خسرو شاکری، انتشارات مزدک فلورانس، صفحه 244.<br /> <br /> {{پاورقی|2}}این سند هنوز به دست نیامده است (خ.ش)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=27819 2012-01-11T11:23:07Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:12-114.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۴]]<br /> [[Image:12-115.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۵]]<br /> [[Image:12-116.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۶]]<br /> [[Image:12-117.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۷]]<br /> [[Image:12-118.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۲ صفحه ۱۱۸]]<br /> <br /> {{در حال ویرایش}}<br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۲]]<br /> [[رده:کتاب جمعه]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%D9%94_%DA%A9%D9%88%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1&diff=27814 2012-01-10T21:22:46Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:10-023.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۳]]<br /> [[Image:10-024.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۴]]<br /> [[Image:10-025.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۵]]<br /> [[Image:10-026.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۶]]<br /> [[Image:10-027.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۷]]<br /> [[Image:10-028.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۸]]<br /> [[Image:10-029.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۹]]<br /> [[Image:10-030.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۰]]<br /> [[Image:10-031.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۱]]<br /> [[Image:10-032.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۲]]<br /> [[Image:10-033.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۳]]<br /> [[Image:10-034.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۴]]<br /> [[Image:10-035.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۵]]<br /> [[Image:10-036.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۶]]<br /> [[Image:10-037.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۷]]<br /> [[Image:10-038.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۸]]<br /> [[Image:10-039.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۹]]<br /> [[Image:10-040.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۰]]<br /> [[Image:10-041.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۱]]<br /> [[Image:10-042.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۲]]<br /> [[Image:10-043.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۳]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;راوی:&#039;&#039;&#039;روزگاری در غرب کسی شعری سرود که می گوید :<br /> <br /> آواره را به خانه مخوان<br /> <br /> گرچه این نخسیتین یورش او <br /> <br /> به دروازه نامرئی است<br /> <br /> با ضربه های سبک خاموش بمان<br /> <br /> زیرا که زمان اکنده از سرنوشت است<br /> <br /> به نخستین کوبش بر دروازه نامرئی<br /> <br /> سرنوشت پاسخ می گویدچه آوا یا نوای دلکشی!چه آه یا زمزمه شیرینی!<br /> <br /> پیش آی ، باشد که خداوندگار زندگی<br /> <br /> حتی برای مرگ باشد .<br /> <br /> گوینده این شعر را چه بشناسید چه نشناسید اهمیتی ندارد.پاره ئی شعر را مطنطن می دانند اما به گمان من غم انگیز است.در گذشته ای دور بود که برای نخستین با خواندمش.گوئی در همه ابدیت و در گستره نامتناهی وجود همواره آن را می خوانده ام.<br /> <br /> و این شعر مرا به یاد یکی از قصه های کهن مان می اندازد قصه ای که آن هم از گستره نامتناهی وجود آمده است.این قصه افسانه ای است که هیچ کس نمی داند از چه دوره ئی به ما رسیده و هم از این رو است که افسانه همه دوران ها و به غم انگیزی این شعر است هرچند شاید که چندان هم غم انگیز نباشد .چون غم واژه کشداری است و چه بسا که پایان آن به شادی هم برسد .نمی دانم .موضوع ست پیچیده ئی است .<br /> <br /> <br /> افسانه من، اما ،بسیار ساده است .به گونه یکی از آن زنان سالخورده است .با اندامی دوتا،که در دنیا دیگر نه کاری برای کردن داردنه حرفی برای گفتن و نه امیدی به ... - با این همه چیزی خاص : یک نگاه ،یک آرزو،یک راز رادر چشمانش حفظ کرده است.<br /> <br /> افسانه من هم رمز و راز خودش را دارد.درباره تخته سنگی ست فراز کوهی - تنهاو رو به دریا و به شکل زنی - که هیچ نمی گوید : گویی که از سپیده دم زمان آنجا بوده و بازگشت مردی را انتظار می کشد. و مردانی به سراغش آمده اند و کوشیده اند از سکوتش سر درآرند. و مرد ها که زیرک بوده اند به همه چیز پی برده اند آن ها دیگر قصه اش را می دانند آنها می دانند از کجا آمده است و در انتظار کیست.<br /> <br /> <br /> <br /> و این ها شخصیت های قصه اند:<br /> <br /> شوهر و زنش<br /> <br /> پیرمرد ماه و بانوی ماه<br /> <br /> نوکر پیر<br /> <br /> طالع بین<br /> <br /> و ماهیگیر<br /> <br /> <br /> <br /> خب ،خانم ها و آقایان،این ها شخصیت افسانه ما هستند و چنان که ابداعات زبان شاعرانه چینی است . اما آرامش درون چیز دیگری است.پیمانی است با خویشتن خویش که من فاقد آنم.به همین سبب است که من همیشه سعی دارم برای این شادی - که حس می کنم لیاقتش را ندارم - دلیلی پیدا کنم . کم ترین چیزی به وحشتم می اندازد .برای مثال همین که از دیروز فهمیده ام تو دختر خوانده پدرت هستی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (می خندد) پس به این علت است که همه روز را با م سرسنگین بودئی؟<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; چرا این را به من نگفته بودی؟<br /> <br /> زن:خدای من !من حتی به یادش هم نبودم . در خانه پدرم کسی جز نوکر پیرمان آن را نمی داند .باید همو این را به تو رفته باشد.مدت ها پیش پدرم طی یکی از سفر هایش مرا پیدا کرد و به فرزندی پذیرفت -آن وقت من موجودی کوچک بودم و چیزی را به یاد ندارم (سعی می کند دستش بیندازد ) پس تو از اینکه با دختر سر راهی فقیری ازدواج کرده ای ناراحتی، ها ؟<br /> آه ،اگر فقط می دانستم ....<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;( او را به سوی خود می کشد و به دقت نگاهش می کند )من از بین همه زنها ترا انتخاب کردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;و من چه؟ من ترا انتخاب نکردم ؟ فقط تو به طرف من آمدی ،همین ؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;عجیب است ; آخر چرا تو نه هیچ کس دیگر ؟ و آیا واقعاَ من خودم انتخاب کردم؟از همان اولین لحظه دیدارمان همه چیز ترتیب یافته بود.<br /> می شود گفت که همه کائنات دست به هم داده بود تا ما دو نفر همدیگر را بیابیم.طالع بین ها هم دروغگویند.آنها آینده را پیش بینی می کنند اما آینده ئی وجود ندارد : این مائیم که آینده را می سازیم ... و با وود این ،گاه آدمی احساس می کند که همه چیز پیشایش ترتیب داده شده است .<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; تو چه وقت از پرسیدن دست برمی داری؟فکرش را بکن چه خواهد شد وقتی پسرمان هم زبان باز کند.آن وقت شما دو تا مرا در سئوال های تان غرق خواهید کرد; به گمانم دیگر باید بگذارم فراز کنم ...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; (به مهربانی)زن کوچک عزیزم (صدای گریه کودکی شنیده می شود)<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;باید بروم.<br /> <br /> او را ترک می کند و به طرف صندلیش بر می گردد.مرد تنها در وسط صحنه باقی می ماند و با بازوهای روی هم افتاده و چشمان اندیشمند به دوردست ها خیره می ماند.<br /> [[پرونده:مثال.jpg]]<br /> پیرمرد ماه و بانوی ماه را می بینیم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039; (کتابش را می بندد و کش و قوس می رود ) برای امروز کافی است !آه،دخترک عزیزم ،دیگر دارم پیر می شوم.[[پرونده:مثال.jpg]]<br /> <br /> خواهید دید نقش خودشان را هم به خوبی ایفا خواهند کرد.آنها منتظر اشاره منند تا قصه شان را برای شما تعریف کنند.<br /> <br /> <br /> و این لظه برای من لحظه ئی متعالی و در عین حال دردناک است! می توانم به آنها بگویم :(( حرف نزنید!همان جا که هستید بمانید!)) برای یک ثانیه، ثانیه ئی دیگر و ثانیه های دیگر - ثانیه های بسیاری که تا دقیقه ها ،ساعت عا،روز هاريالهفته هاو سال ها ادامه یابد- و آن ها هم در صندلی هاشان خشکشان واهد زد و چیزی نخواهند گفت این عمل ،منطقی هم واهد بود.اصلا چرا باید سعی کنیم که قصه سکوت را به سخن درآوریم؟<br /> <br /> <br /> اما چه سودآن ها دیگر به اینا آمده اند تا قصه شان را برای شما باز گویند.و قصه هم دیگر نوشته شده است.ورق های فال مدت هاست که رو شده از همان آغاز روشده بود.<br /> <br /> <br /> شوهر دست زنش را می گیرد با هم راه می افتند و آرام به سوی تماشاگران می آیند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; (خیلی جدی)این زن من است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;(شادمانه)و این هم شوهر من است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; تازگی ها ازدواج کرده ایم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; نه،نه، مدت ها است که ازدواج کرده ایم (با انگشتانش می شمارد)<br /> درست دوازده ماه و و نوزده روز.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;درست است.تو حافظه خوبی داری.اما به نظر من انگار همین دیروز بود . نه هم خیلی نزدیک است و هم خیلی دور...(زن لبخند می زند)احمقانه است ، نه؟ با این همه به گمانم آدم وقتی عاشق باشد این را می گوید.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (محبت آمیز) ما یک پسر هم داریم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; که عیناَ شبیه توست.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; نه ،عیناَ شبیه توست.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; خب، پس،شبیه هر دوی ماست. سه قطره اب که از آسمان چکیده(مضطربانه) راستی، کجاست؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; خواب است،عزیزم (می خندد) تو همیشه این واهمه را داری که کسی بیاید و چیزی را از تو بدزدد - زنت یا بچه ات را.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; درست است. من همیشه واهمه دارم چون هیچ نمی توانم شادیم را توصیف کنم. من در این دنیای خونبار تنها بودم.تنها با رویاهایم.یا گذشته ام، با دلهره هام.و حالا اینجایم- و سه نفرم که بزودی چهار... و پنج... و شش نفر می شود. کار می کنم، می خورم، می خوابم و هر روز به روز دیگر می ماند. درز دیگر گونه ئی نیست.شادم،و در عین حال از این حضور زمان، که هیچ پایانی ندارد وحشت دارم.خیلی ساده است، من همیشه در انتظار وقوع حادثه ای هستم.... آه،بگذریم. به گمانم دارم خل می شوم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; شاید علتش ان جنگ درونی توست<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; ممکن است... آن جنگ،آن نگهبانی دراز شبانه در حضور مرگ. روزی بی پایان تا حصول پیروزی. دیگر شبی نبود، تنها مکث هایی برای استراحت بود ما نمی خوابیدیم، فقط استراحت می کردیم. و افق همیشه شعله ور بود. چشم هایت را باز می کردی و همه چیز را قرمز می دیدی; چشمات رو می بستی و همه چیز سیاه می شد. فقط دو رنگ وود داشت: قرمز و سیاه. نگ باعث می شود که خیلی چیز ها را فراموش کنی. چیز هایی که با بازگشت آرامش یال باز می گردند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (دهان شوهر را می بندد ) این ها همه را فراموش کن عزیزم. گذشته ات را که من هیچ از آن نمی دانم فراموش کن. جنگی را که هر دو از سر گذرانده ایم فراموش کن. زنده کردن مرده ها چه خاصیتی دارد تو در آن روز که همدیگر را یافتیم زاده شده ای. آن چه پیش از ان اتفاق افتاده اهمیتی ندارد. ما شادیم و این تنها چیزی است که اهمیت دارد. دیگر یزی نپرس . به دریا نگاه کن که آرام کنار خانمان و چون شیشه زیر آفتاب قرار دارد و به ان بادبان های سفید در آن دور ها.که چون کبوتران سفید بر بام ها زه بسته ی سبز نشسته اند نگاه کن ما نگ را برده ایم. من دوستت دارم و همه چیز روبه راه است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; (اندیشه کنان) آرامش ...زنی زیر سقفی پوشیده از زه ی سبز. این از<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039; اولاَ من ((دخترک عزیز)) تو نیستم، ثانیاَ تو همیشه پیر بوده ئی، و بلاخره تو چه وان باشی چه پیر هیچ ارتباطی به من ندارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039; (متبسم) می دانم می دانم فقط می خواستم با یکی حرف زده باشم.آخر، عزیز من، هر کس بعد از انجام کارش می خواهد گپ مختصری بزند اما تو آنقدر خست کلام داری که من باید هر بار برای بازکردن دهانت تمهیدی به کار بزنم و الب آنکه هر بار هم به تله می افتی<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039; تو یلی ناقلایی!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039; می دانم. می دانم. اما تو بلاخره باید یک روز قبول کنی که با من کنار بیائی. ما اینجائیم که تا پایان جهان به بشریت خدمت کنیمو به پایان هان هم یلی انده- البته این به رئیس مربوط است که او هم هنوز تصمیمی در این باره نگرفته (مکث می کند)هیچ آن روز های خوش سرآغاز یادت می آید که فقط چند تا پسر و دختر روی زمین بود؟ چه شوری داشتیم! من هیچ گاه آن هیان بامداد را که می خواستم سرنوشت دو انسان را پیوند بزنم از یاد نمی برم. آن وقت ها کار چقدر سبک بود فقط چند اسم در دفتر ثبت موالید وود داشت و من وقت کافی داشتم که مناسب ترین زوج ها را انتخاب کنم و ازدواج های قشنگی راه بیندازم. اما انها انقدر سریع زیاد شدند که طولی نکشید همه زمین را پر کردند و از آن پس دیگر نه استراتی باقی ماند و نه شعری. من حتی وقت کافی برای پیوند همه ی آنها ندارم و هر سال عده ی زیادی از دختران و پسران عزب باقی می مانند چه حیف!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039; (اندیشمند و اندوهگین) بله،روزهای خوش گذشته، در آن سرآغاز که نستین عاشقان شب ها زیر چشمان من ردش می کردند و چقدر زیبا بودند!من مذوب و شیفته تنها محرم رازشان و شاهد همه قول و قرار هایشان بودم و آینه ئی که همدیگر را در آن می دیدند و می شناختند... و درختان و گل های اطراف عطرشان را به بالا ، به سوی من می فرستادند تمامی زمین چیزی ز مبت و صفا نبوداما الا همه چیز زشت و زمین بیمار شده است من دیگر ماه جذامیان و جانیان و گدایان و نومیدانم. سگ ها به سویم پارس می کنند از عاشقان چندانی نمانده ، که آنها هم از میان می روند زیرا که باید دایم کار کنند و به ندرت نگاهی به من می اندازند. من ماه سرخوشی و بی‌خیالیم، اما آن پائین، درد و رنج قلب آدمی را می‌فشارد. من ماه عشقم، اما آن پائین، عشق از میان رفته است. من برای شادی آفریده شده‌ام اما در آن پائین دیگر از شادی خبری نیست. آه، چه زمین غمزدۀ دل‌آزاری! (سکوت طولانی)و همۀ این‌ها زیر سر تُست، پیرمرد. چرا این همه ازدواج‌های ناجور راه انداختی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد&#039;&#039;&#039;: نه، نه، من نه، عزیزم! گناه رئیس را چرا به‌گردن من می‌اندازی؟ او می‌توانست دستیاری به‌من بدهد. قرن‌ها است که تقاضایش را کرده‌ام اما او ظاهراً سرش سخت شلوغ بوده... با آن همه کاغذبازی‌هائی که دارد!... با این همه به‌تو اطمینان می‌دهم که من بیشترین سعیم را کرده‌ام.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو&#039;&#039;&#039;: ها، ها، این چیزی است که خودت خیال می‌کنی، پیرمرد. به‌آن زوج در آن پائین، زیر پای‌مان، نگاه کن. آن‌ها به‌نظر خیلی شاد می‌آیند، مگر نه؟ به‌خصوص آن زن جوان. آن‌ها از آخرین زوج‌های باقی‌مانده و از مقبول‌ترین آن‌هایند. یک کلبۀ کوچک دارند، دو قلب طلائی. ویتنامی واقعی این‌ها هستند! اما به‌مرد جوان نگاه کن. سخت مشوش است. چشمانش بهت‌زده به‌دور دست‌ها خیره شده است. سئوال‌های زیادی از خودش می‌کند. زیر ظاهر آرامش چیزی باید وجود داشته باشد (به‌صدای بلند)چیزی که من می‌دانم، پیرمرد. توخیال می‌کنی که بهترین سعی را کرده‌ئی! تو عاشقان مرا به‌جانی تبدیل کرده‌ئی!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد&#039;&#039;&#039;: جانی! منظورت چیست؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو&#039;&#039;&#039;: بله، جانی. و منظورم درست همین است که می‌گویم. آه، خدای من، آخر چرا باید چنین وظیفه‌ئی را به‌چنین پیرمردی محّول کنند؟ کتابت را باز کن و در صفحۀ 2980 اسامی این زوج را ببین. تو بودی که آن‌ها را پیوند دادی، پیرمرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;(هم چنان که زن حرف می‌زند، پیرمرد با عصبانیت در کتاب ثبت موالید به‌جست‌وجو می‌پردازد و بعد از جا می‌جهد و دست او را می‌گیرد) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد&#039;&#039;&#039;: ای داد بیداد! چرا گذاشتی چنین اشتباه بزرگی را مرتکب بشوم؟ تو که می‌دیدی دارم انجامش می‌دهم، مگر نه؟ (فریاد می‌زند)پس چرا؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مدتی در سکوت همدیگر را نگاه می‌کنند. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو&#039;&#039;&#039;: (به‌آرامی)این وظیفۀ من نبود، پیرمرد. من حق ندارم به‌کار تو نظارت کنم. من تنها برای تمشیت کار عاشقان آفریده شده‌ام.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر و طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (گوئی تازه از خوابی طولانی بیدار شده) &#039;&#039;&#039;غیر ممکن است! آینده... آن که آینده را می‌سازد مائیم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: (که آهسته به‌او نزدیک می‌شود) &#039;&#039;&#039;این جور خیال می‌کنی؟ اگر این جور است، پس ما باید برویم حرفه‌مان را تغییر بدهیم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;تو کی هستی؟ و از من چه می‌خواهی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;من طالع‌بین شهرم. من از گذشته و حال و آینده خبر دارم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (عقب می‌کشد، بعد با عصبانیت) &#039;&#039;&#039;من از همۀ آدم‌های مثل تو نفرت دارم. شما با دروغ‌های‌تان زندگی می‌کنید. از اینجا برو!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;این چیزی است که همه به‌ما می‌گویند اما این مانع‌شان نمی‌شود که دیر یا زود به‌سراغ‌مان بیایند و از ما کمک بخواهند. تازه اگر آن‌ها نیایند ما خودمان از روی دلسوزی، به‌سراغشان می‌رویم. آخ که چه دنیای دیوانه‌ئی است!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (با لحنی خصمانه) &#039;&#039;&#039;یک بار دیگر می‌گویم که از این‌جا برو! به‌خاطر یکی دیگر از قماش تو بود که من... &#039;&#039;&#039;(سراسیمه حرفش را قطع می‌کند) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;(به‌آرامی)که تو چه؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;هیچ برو گم‌شو! (رویش را برمی‌گرداند)<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;من از گذشته و حال و آینده خبر دارم. از گذشتۀ تو، از حال تو و از آیندۀ تو. همه چیز در پیشانی تو نوشته شده و سرنوشت هم هیچ رحم ندارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (می‌غرد)سرنوشت یعنی چه؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039; یعنی انجام هر چیز طبق نقشۀ قبلی. مرتبط بودن همه چیز و این که هر کسی عیناً همان کاری را بکند که پیشاپیش برایش طرح‌ریزی شده. این یعنی سرنوشت.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;اما باید آغازی هم باشد. چه کسی تصمیم می‌گیرد که هر چیزی باید از کجا آغاز شود؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;من نمی‌دانم. آن چه من می‌دانم این است که تو جنایتکاری، دست کم به‌مفهوم آن در عُرف مردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (فریاد می‌زند)بله، من جنایتکار بودم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;نه، تو جنایتکار هستی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (با خنده‌ئی عصبی)بله، چون جنایتکار در همۀ عمر جنایتکار باقی می‌ماند حتی اگر مسئول جنایتش هم نباشد. این روش زندگی است. بیست سال پیش خواهر کوچکم را بعد از پیشگوئی طالع‌بینی که می‌گفت روزی او را به‌زنی خواهم گرفت کشتم. خواهرم دو ساله و موجود کوچک قشنگی بود. او را به‌جنگل بردم و با چکشی سرش را شکافتم. خیلی ترسیده بودم! این مربوط به‌بیست سال پیش است، با وجود این هنوز هم منظرۀ آن عمل دهشتناک مثل همان روزی که اتفاق افتاد در ذهنم زنده است. (سکوت)خُب، دیگر قانع شدی؟ حالا راه بیفت در شهر و به‌همه بگو که من بیست سال پیش خواهر کوچکم را کشته‌ام. این برای تو یک پیروزی خواهد بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039; (به‌آرامی)تو مطمئنی که او را کشته‌ئی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (به‌سوی طالع‌بین هجوم می‌برد و گلویش را می‌گیرد) &#039;&#039;&#039;نمی‌دانم چرا تا حالا همۀ آدم‌های مثل ترا خفه نکرده‌ام! گوش بده، پیرمرد، من شکافته شدن جمجمه و مرگ ناشی از آن را خوب می‌شناسم و منظرۀ جمجمۀ خواهر کوچکم-درست اینجا-در ذهنم است. می‌فهمی؟... و این همه به‌این خاطر بود که من احمق پیشگوئی‌های مزخرف یکی از شما را باور کردم. حالا دیگر از اینجا برو. اگر فقط یک بار دیگر ترا اطراف خانه‌ام ببینم خفه‌ات می‌کنم-این جوری &#039;&#039;&#039;(و گلوی طالع‌بین را می‌گیرد) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;تو مطمئنی که او را کشتی؟ بگذار بروم! کمک!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (به‌سوی آن‌ها می‌دود)چه خبر است؟ این پیرمرد کیست؟ بگذار برود. پیرمرد بد ذات، چرا شوهرم را عصبانی کردی؟ عصبانی که می‌شود وحشتناک می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;حالا برو و گورت را گم کن. دیگر نمی‌خواهم ریختت را ببینم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;بسیار خوب، بسیار خوب. اما آن چه را که به‌ات گفتم به‌خاطر داشته باش.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;او چه گفت؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (لرزان)آه، هیچ... فقط عصبانیم کرد. برویم خانه. هوا دارد سرد می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (به‌بازویش می‌آویزد) &#039;&#039;&#039;به‌من بگو او چه گفت. یک باره احساس ترس کردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (فریاد می‌زند) &#039;&#039;&#039;ترس از چه؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;لطفاً سرم داد نکش. نمی‌دانم از چه، اما می‌ترسم. چیز عجیبی دور و برِ ما است، بین ما است. یک چیزی که نمی‌شناسمش. تو چیزی احساس نمی‌‌کنی؟ ببین، دریا هم دیگر پاک تاریک و دلگیر شده. مِه هم دارد آرام و دزدانه افق را می‌پوشاند. و پاره‌های شب، از حالا روی شاخه‌ها نشسته. احساس می‌کنم که انگار تک و تنها در قلعه‌ئی محاصره شده‌ام. به‌هوی‌هوی باد که از دریا می‌آید گوش کن. آه، عزیزم، ناگهان تا حد مرگ ترسیده‌ام!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;بس کن دیگر. فقط دارد شب می‌شود. شبی بی‌ماه و ستاره. زن‌ها همه از چنین شب‌هائی می‌ترسند. به‌رختخواب برو و پسرت را در آغوش بگیر. من می‌خواهم کمی قدم بزنم... دربارۀ پیرمرد هم نگران نباش، چیز مهمی نبود، فقط ادعا می‌کرد که من چیزی از کشتن سرم نمی‌شود؛ منی که سرِ صدها نفر را ترکانده‌ام.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;می‌شناسیش؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; می‌بینی؟ شب است که دارد چیره می‌شود. با ورود شب، پس از نبردش با روشنائی روز، و در مدتی که هنوز نتیجۀ نبرد معلوم نشده، مردم همیشه می‌ترسند. اما همین که می‌رسد همه چیز به‌حال عادی برمی‌گردد و ما، در آن، به‌همان گونه که زیر یک پتو آسوده‌ایم، احساس آسایش می‌کنیم... شب‌بخیر، خواهرکم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;شب‌بخیر، عزیزم. تا دیر وقت بیرون نمان.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (در آغوشش می‌گیرد، دستش را می‌فشارد و به‌دقّت در چشمانش نگاه می‌کند) &#039;&#039;&#039;زن، دلم می‌خواهد که تو شاد باشی. همیشه.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (می‌خندد) &#039;&#039;&#039;تو این را هزار بار به‌من گفته‌ئی. من شاد هستم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;مرا ببخش که ترا با تردید‌ها، پرسش‌ها و مشکلاتم ناراحت می‌کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;مردها همه تردیدها، پرسش‌ها و مشکلاتی دارند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;مطمئن باش که از این پس شاد خواهیم بود. شب‌بخیر، عزیزم&#039;&#039;&#039;(زن خارج می شود)&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مکث. بعد نوکر داخل می‌شود&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;کی هستی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;منم، ارباب، حالتان چه‌طور است؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;این موقع شب اینجا چه می‌کنی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نمی‌دانم... خانه بودم که ناگهان نگران حال شما و خانم شدم و نمی‌دانم چرا احساس نوعی ترس کردم. وسواس پیرانه است، به‌گمانم. به‌هرحال، آمدم ببینم همه چیز روبه‌راه باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;تو هم... تو هم ترسیده‌ئی! خُب، از آمدنت متشکرم. حال همۀ ما خوب است. لحظه‌ئی پیش زنم رفت بخوابد. او و بچّه باید حالا دیگر خواب باشند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چه بهتر! شما باید خیلی مواظبش باشید. آخر او پائیز که می‌شد سردرد می‌گرفت. بچّه که بود به‌گریه می‌افتاد و من تنها کسی بودم که می‌توانستم آرامش کنم. برایش پشت سر هم قصّه‌های جنّ و پری می‌گفتم. ادای دیو و فیل و مرغ و خوک را برایش در می‌آوردم و به‌خنده‌اش می‌انداختم. طفلک معصوم!... آه، ارباب، شما آدم خوشبختی هستید. زن شما، واقعاً دختر خوبی است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;توهم از چیزی ترسیده بودی. این را باید به‌فال بد گرفت. تا فردا دیگر ذرّه‌ئی جرأت در من باقی نخواهد ماند. می‌گویم: امشب را پیش من بمان. می‌خواهم آن چه را که از کودکی او می‌دانی برایم تعریف کنی. تا حالا همه‌تان به‌قدر کافی دربارۀ او سکوت کرده‌اید. بیش از یک سال از ازدواج‌مان گذشته بود که تازه تو به‌سر راهی بودنش اشاره کردی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;بله، و این به‌خاطر ارباب بزرگ بود. ارباب آن قدر دوستش داشت که نمی‌گذاشت کسی سر راهی بودنش را به‌یادش بیاورد. از وقتی که ارباب، به‌علت جنگ، به‌این دهکده آمد، هیچ کس جز من از جریان امر خبر نداشت. تصوّر نمی‌کنم خانم خودش هم اطلاع درستی از آن داشته باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (به‌لحنی ملایم)&#039;&#039;&#039;در جنوب بود که پیدایش کرد، بله؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نه، ارباب، در شمال بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;اما او که همیشه در جنوب زندگی می‌کرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;درست است اما این واقعه طی سفری به‌پایتخت که یادم نمی‌آید به‌چه خاطر صورت گرفت-اتفاق افتاد. او همیشۀ خدا سخت مشغول بود-ارباب بزرگ را می‌گویم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;پس در پایتخت بود که پیدایش کرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نه، ارباب، در جنگلی در آن حوالی بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (یقه‌اش را می‌چسبد)&#039;&#039;&#039;به‌آن چه می‌گوئی اطمینان داری؟ فقط یک جنگل نزدیک پایتخت هست، و من آن را می‌شناسم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چه‌تان شده، ارباب!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (داد می‌زند)&#039;&#039;&#039;به‌آن چه الان گفتی اطمینان داری؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چه به‌سرتان آمده، ارباب؟... مرا می‌ترسانید و این آن ترسی نیست که چند لحظه پیش داشتم. انگار کسی کنار ما ایستاده به‌حرف‌هامان گوش می‌دهد. چه شب سیاهی! شما مرا می‌ترسانید، ارباب!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (رهایش می‌کند و به‌صدای گرفته‌ئی حرف می‌زند)&#039;&#039;&#039;من هم می‌ترسم و شب، به‌نظر من هم، تاریک است... اما خواهش می‌کنم به‌این سئوال من جواب بده: آیا یقین داری که او زن مرا در جنگل پیدا کرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چطور ممکن است اشتباه کنم، ارباب؟ من آنجا بودم. خودم بچّه را نزد ارباب بردم... قیافۀ زشتی پیدا کرده بود. تقریباً داشت از گرسنگی می‌مرد، و زخم بزرگی در سرش بود. حدود دو سال داشت. ارباب بزرگ مجبور شد یک ماه تمام در پایتخت بماند و ازش مواظبت کند... اما چه اتفاقی افتاده، ارباب (داد می‌زند)ارباب، چه اتفاقی افتاده؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;هیچ. من متحیرم... نه، من حتّی متحیر هم نیستم. همه چیز طبق نقشه پیش می‌رود. همه چیز به‌هم ارتباط دارد، و هر کسی درست همان کاری را می‌کند که برایش مقرر شده. پیرمرد عزیز، تو هم برو کمی استراحت کن. فردا، وقت رفتنم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;فردا به‌کجا می‌روید؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;... آه، خیلی دور نمی‌روم. پیش از آمدن تو پیکی آمد خبرهای بدی برایم آورد. یک دوست قدیمیم، مردی که در جنگ با هم بودیم، دارد می‌میرد. من باید در کنارش باشم و چون چند میلی دور از اینجا در ساحل زندگی می‌کند با قایق می‌روم هر چه زودتر راه می‌افتم. شاید هم همین حالا. ببین، دارد صبح می شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;خانم می‌داند که دارید می‌روید؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;نه، پیک، بعد از به‌خواب رفتن او آمد و من نخواستم بیدارش کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;پس چرا صبر نمی‌کنید تا بیدار شود، ارباب؟ خوب نیست بدون خداحافظی با همسرتان بروید... امان از نسل جدید که هیچ بوئی از ادب نبرده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;من باید همین الان راه بیفتم وگرنه ممکن است دیگر هیچ وقت دوست قدیمیم را نبینم. تو جریان را به‌زنم بگو. چند روزی بیش‌تر طول نمی‌کشد. در غیاب من اینجا بمان و از او و بچّه خوب مواظبت کن. او باید شاد باشد. همیشه. فهمیدی پیرمرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، بله، بله! طفلک معصوم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;اگر سرش درد گرفت و به‌گریه افتاد، آرامش کن تا دوباره به‌خواب برود، یا ادای دیو و فیل و مرغ و خوک را برایش درآر و به‌خنده‌اش بینداز. ما هر دو شادی او را می‌خواهیم. مگر نه، پیرمرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، بله، ارباب. لازم نیست وظیفه‌ام را به‌من یادآوری کنید. پیش از مرگ ارباب بزرگ به‌او قول دادم که همیشه به‌خوبی ازش مواظبت کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;و اگر خواست به‌بالای تپۀ پشت خانه برود و مثل گذشته‌ها که به‌جائی می‌رفتم منتظرم بماند، به‌او بگو که منتظرم نماند. به‌او بگو که به‌محض فراغت از کارِ دوستم برمی‌گردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;حتماً ارباب. آخر این چه معنی دارد که زن نجیبی مثل خانم برود و بالای تپه، جائی که همۀ شهر می‌توانند او را ببینند، منتظر شوهرش بماند؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;واگر در دریا اتفاقی برایم افتاد، تو...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، تو هم ارباب! اگر پسرم بودی حسابی کتکت می‌زدم. درست است که وقت رفتن به‌دریا از این حرف‌ها بزنی؟ هیچ خوب نیست. شما جوان‌ها که در جنگ بوده‌اید رعایت هیچ چیز را نمی‌کنید. حرف‌هائی هست که نباید به‌زبان آورد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;آدمی چه می‌داند، پیرمرد عزیز. شاید توفان...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;ممکن است بس کنید، ارباب؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;خُب، اگر اتفاقی برایم افتاد، به‌او بگو که دوستش دارم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر: (گوش‌هایش را می‌گیرد)&#039;&#039;&#039;دیگر به‌حرف‌هایت گوش نمی‌دهم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;مواظب بچّه باش، و بابا جان، از خودت هم به‌خوبی مواظبت کن... خب، دیگر برو بخواب، من به‌ساحل می‌روم. بدرود! چیزهائی که گفتم یادت باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مکث می‌کند، بعد آهسته راه می‌افتد.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> انگار همه چیز همان طور که مقرر شده پیش می‌رود. قانع شدی، ای طالع‌بینی که آینده‌ام را پیشگوئی کرده بودی؟ حالا دیگر می‌توانی به‌خودت تبریک بگوئی. و تو، تو که نمی‌توانم ببینمت اما سرنوشت مرا تعیین می‌کنی-تو که هستی؟ به‌تو چه کرده‌ام که مستحق چنین مکافاتی شده‌ام؟ تو همان پیرمرد ماه نیستی که الله‌بختکی پسران و دختران را به‌هم پیوند می‌دهد؟ تو همان موجود بی‌رحم بوالهوسی نیستی که این جهان را می‌سازد تا به شوربختی‌هایش بخندد؟ من چه کرده‌ام؟ آخر من به‌تو چه کرده ام؟ خواهر نجات‌یافتۀ من همسر من است. مدت بیست سال در پهنۀ سرزمینی پهناور و جنگی وحشتناک ما را به‌سوی هم هدایت کردی. آه، که چه قدرتی داری! تو ما را سخت در چنگال آهنیت می‌گیری. من به‌دفعات در میدان جنگ به‌سوی مرگ شتافتم اما همواره مرگ به‌سادگی، بی‌اعتنا از کنارم گذشت-. تو همواره به‌من فرصت دادی تا روز به‌روز شالودۀ شوربختی‌مان را بریزم. به«تردید» و «امید»- آن دو اکسیر معجزه‌گری که زنده‌مان می‌دارند- اجازه دادی تا همواره با من باشند.<br /> <br /> اما دیگر همه چیز از سر گذشته است و من آزادم. من به‌پایان تردیدها و امیدهایم رسیده‌ام. شب ممکن است تاریک باشد، اما همه چیز روشن است-. چیزی به‌جا نگذاشته‌ام، و دیگر تو نمی‌توانی کاری با من بکنی.<br /> <br /> آه، چه‌قدر دلم می‌خواهد ببینمت تا بدانم که هستی! قایقم را به‌آب می‌اندازم و تا انتهای دریا، تا جائی که خیزاب‌ها برپای آسمان بوسه می‌زنند پیش می‌رانم. شاید آنجا را رسیدن به‌تو را بیابم. حتّی اگر تا پیش از رسیدن به‌آن ساحل وحشتناک جان ببازم، سفری بی‌بازگشت، سفری به‌دور از اقلیم تردید و امید، برایم دل‌انگیز خواهد بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صحنه&#039;&#039;&#039;5<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد ماه و بانوی ماه&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;متوجه عظمت خطایت هستی، پیرمرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;آه، خواهش می‌کنم. بدبختی، بدبختی است و عمر به‌سرعت می‌گذرد. اگر مرا با آتش هم راست کنند باز هم ممکن است مرتکب خطا بشوم. اما این یکی ممکن است روی رئیس اثر خوبی بگذارد. به‌تازگی گزارشی برایش فرستاده‌ام که یقیناً وادارش می‌کند برای یک بار هم که شده به‌دنیای خراب نگاهی بیندازد. قرن‌ها است که از او تقاضای یک دستیار می‌کنم و پشت گوش می‌اندازد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;بهتر است به‌جای دستیار مستمری بازنشستگی مختصری تقاضا کنی که مستحقش هم هستی پیرمرد، و بروی تنها در ستاره‌ئی زندگی کنی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;دخترک عزیزم، تا وقتی که «امور اداری»حرفی ندارد مفهومش این است که من برای ادامه خدمت مناسبم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;آه، که تو چه‌قدر غیرقابل تحمّلی!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;خُب، نگران نباش، زمین بیش از آن پیر و بیمار است که بتواند زیاد دوام بیاورد. به‌نظر من، رئیس، طرحی سهمگین و چیزی شورانگیز برای آن در آستینش دارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;هرچه هست مربوط به‌زمانی می‌شود که همه چیز به‌آخر می‌رسد، در صورتی که من هر روز با طلوع خورشید احساس می‌کنم به‌کلی فرسوده و پیریِ ابدیّتم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;از این بابت متأسفم عزیزم، اما اولاً ابدیت جوان است و ثانیاً احساس پیری در زن، حتی اگر بانوی ماه هم باشد، نشانۀ شروع عقل است. هیس!... به‌آن همسر جوان نگاه کن.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;این قصّه چه‌طور به‌آخر می‌رسد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;همان طور که باید به‌آخر می‌رسد. از لحظه‌ئی که من مرتکب آن خطا شده‌ام همه چیز خودبه‌خود و در مسیر منطقیش گذشته. ما هر کدام قوّت و ضعفی داریم، گرچه در مورد زن‌ها نمی‌شود پیش‌بینی کرد. ما مردها آدم‌هائی منطقی هستیم و تا پایان هم همین طور ادامه می‌دهیم، اما زن‌ها همیشه چیزی برای غافلگیر کردن دیگران دارند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صحنه &#039;&#039;&#039;6<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن و نوکر&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آه، پیرمرد، من می‌ترسم! می‌ترسم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;دلم می‌خواهد دلداریت بدهم اما بی‌فایده است. خودم هم می‌ترسم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;پیش از رفتنش چه گفت؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;... اوه، هیچ چیز غیرعادی نگفت. فقط گفت از تو و بچّه خوب نگهداری کنم. اما خیلی هم بی‌پروا شده بود. مرتب چیزهائی می‌گفت که می‌توانسا برایش بدشگون باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;نه، غیرممکن است، پیرمرد عزیز. در تمام هفته دریا آرام بوده. جداً تو نمی‌دانی به‌کجا می‌خواست برود؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;خرفت شده بودم، بانوی عزیز، نمی‌دانم چرا آن قدر کودن شده بودم. امّا خُب، می‌توانیم حدس بزنیم. به‌من گفت: «همین چند میلی اینجا»و قایقش را هم برد. باد هم به‌طرف جنوب می‌وزد و بنابراین باید به‌جنوب رفته باشد. در این حوالی دوستی ندارد؟ ... فهمیدم! باید آن جوانی باشد که یک بار به‌دیدنش آمده بود و ظاهر بیماری هم داشت. من اسم او و دهکده‌اش را می‌دانم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;من هم می‌شناسمش. آه، پیرمردِ خوب، قایقی از ماهیگیری کرایه نمی‌کنی که به‌آنجا بروی؟ چرا قبلاً به‌فکرش نیفتادیم؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;بی‌درنگ می‌روم، بانوی من.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;متشکرم، پیرمرد عزیز. تا شب اینجا منتظر می‌مانم. شاید بین راه قایقش را ببینی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نه، نه، بانوی مهربان! یک زن تنها نباید تمام روز را بالای تپه بگذراند. پس چه‌طور غذا می‌خوری؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;گرسنه نیستم. گرسنه هم که شدم به‌خانه می‌روم، یا چیزی از ماهیگیری می‌خرم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;خدمتکار:&#039;&#039;&#039;پس بچّه چه می‌شود؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;کلفت امروز از او نگهداری می‌کند آه، خواهش می‌کنم، پیرمرد، اگر در خانه بمانم می‌میرم! وانگهی، تو می‌روی و دیگر اینجا نیستی که سرزنشم کنی. بدرود، پیرمرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;بسیارخوب، بسیار خوب.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;خداحافظ پیرمرد. من می‌ترسم، می‌ترسم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;اما دیگر همه چیز روشن شده. او حتماً به‌آنجا رفته و دوستش هنوز خیال مردن ندارد. همین.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آخر او نباید پیامی برای‌مان بفرستد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، تو که می‌دانی چه‌قدر کم حواس است. و ضمناً یادت باشد که او در بالین مرد محتضری است. خودش می‌گفت صمیمی‌ترین دوستش است. به‌هر حال من دیگر راه می‌افتم. پس، بدرود، بانوی عزیز. سعی کن نگران نباشی. من که دیگر نمی‌ترسم. امشب برمی‌گردم، شاید هم همراه او، البته اگر دوستش تصمیم به‌مردن گرفته باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;متشکرم، پیرمرد عزیز. پس عجله کن!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر خارج می‌شود.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> قایقش بادبان سفید و پرچم سبز دارد. همیشه به‌آن پرچم افتخار می‌کرد. آن را در جنگی به‌دست آورده بود. قایقش بادبان سفید و پرچم سبزی دارد. فکر می‌کنم با پیرمرد برگردد. شاید هم پیرمرد تنها بیاید خبر بیاورد که او در خانه دوست محتضرش است، حالش خوب است، به‌فکر ما است، هرچه زودتر برمی‌گردد.<br /> <br /> با این همه می‌ترسم. نمی‌دانم چرا. آخر چرا نمی‌توانم به‌این ترسی که از یک شب پیش از رفتن او به‌جانم افتاده غلبه کنم؟ طالع‌بینی که نزدیک بود خفه‌اش کند کی بود؟ آن شب تا صبح نخوابید. قبلاً هم بارها اتفاق افتاده بود، اما آن شب به‌شدت غمگین بود. چرا آن همه به‌دقّت دربارۀ فرزند خوانده بودن من از پیرمرد سئوال کرده بود؟ چرا به‌آن زودی و با آن عجله و بدون دیدن من اینجا را ترک کرده (آهسته)باید راز وحشتناکی وجود داشته باشد، و همین است که باعث ترسم می‌شود. از مرگ او کم‌تر از این راز می‌ترسم! (ماهیگیر وارد می‌شود)ماهیگیر! ماهیگیر! در این یک هفته بادبان سفید و پرچم سبزی را در دریا ندیدی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ماهیگیر:&#039;&#039;&#039;چرا، بانوی من. صبح خیلی زود بود، موقعی که خورشید هنوز زیر امواج خوابیده. قایق قشنگی بود با مرد جوانی که آن را می‌راند. مرد جوان سراپا سیاهپوش بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;ماهیگیر، ماهیگیر، او را برایم توصیف کن: غمگین بود؟ شاد بود؟ به‌کجا می‌رفت؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ماهیگیر:&#039;&#039;&#039;چهره‌اش به‌آرامی آسمان پائیزی بود. راست در قایقش ایستاده بود، و چشمانش هیچ حرکتی نداشت-به‌افق خیره شده بود. تنها لبخندش غمگین بود. انگار از هرچه جز خودش بی‌خبر بود. قایق من از کنار قایق او گذشت اما او حتی مرا ندید هم. راست به‌سوی پهنۀ دریا پیش می‌رفت.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;ماهیگیر! ماهیگیر!...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین وارد می‌شود&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;چرا از ماهیگیر می‌پرسی بانوی من؟ ماهیگیران شاعرند. آن‌ها همه چیز را نمی‌دانند، اما من می‌دانم. من از گذشته و حال و آینده باخبرم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آه، تو هستی، طالع‌بین؟ من به‌تو احتیاجی ندارم. من نه گذشته دارم نه آینده. فقط حال را دارم. من در انتظار مردی هستم که دوستش دارم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;چه بیان خوبی، معلوم است این روزها دختران ثروتمند درس‌هایشان را خوب یاد می‌گیرند. این یعنی پیشرفت... امّا بانوی زیبا، تو می‌دانی کسی که دوستش داری کیست؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;برایم اهمیتی ندارد که او کی یا چکاره است. اگر جنایتکار هم بود باز دوستش می‌داشتم. پس گورت را گم کن!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;رازهائی هست که از جنایت مخوف‌تر...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آه، تنهایم بگذار. گورت را گم کن و برو!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;اما من دلم به‌حالت می‌سوزد، همچنان که دلم برای همۀ آدم‌ها می‌سوزد. من مجبورم حقایق مربوط به‌هر یک از آن‌ها را بگویم چون تنها حقیقت است که می‌تواند آن‌ها را از چنگال امید برهاند. وقتت را در انتظار آمدن شوهرت تلف نکن: او برنمی‌گردد... نه امروز، نه فردا، نه روز بعد از آن... او مرده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;حقیقت ندارد. او به‌دیدن یک دوست محتضر رفته، و نوکر پیرمان هم همین حالا به‌دنبالش رفت. اگر پیدایش نکند برای همۀ عمر، درست همین جا به‌انتظارش می‌مانم. پس دیگر گورت را گم کن...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;چرا با تقدیر می‌جنگی؟ تو آن چه را که گفتم باور می‌کنی، اما از حقیقت می‌ترسی. می‌ترسی بدانی که شوهرت واقعاً کیست. از دانستن رازی که برای ابد با خودش برده می‌ترسی. تو می‌خواهی به‌ریسمان امیدت آویزان بشوی، صرف نظر از این که واقعاً چه قدر نازک است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (به‌فریاد)&#039;&#039;&#039;من کاری به‌حقیقت تو ندارم. گم شو! (به‌سرعت)شوهرم قایقی دارد با بادبان سفید و پرچم سبز، پرچمی که در جنگ به‌دست آورده. ما همدیگر را دوست داریم و پسرکی هم داریم. او امشب با پیرمرد برمی‌گردد و همه چیز مثل سابق می‌شود... آن هم یک بادبان!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;آن بادبان قایق پیرمرد است، که او هم تنها است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;بله، اما این یعنی که دوست او هنوز نمرده و شوهرم باید مدت دیگری آنجا بماند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;بگذار یک بار دیگر به‌تو بگویم: خودت را فریب نده، من همه چیز را می‌دانم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (به‌سرعت)کمکم کن، پیرمرد، کمک!... آه، پیرمرد، تو هنوز خیلی دوری و نمی‌توانی کاری برایم بکنی. کمکم کن، شوهرم، کمک!... اما تو کجائی، عزیزم؟ کجائی؟ ای خدا! شب چه تاریک است . من چه‌قدر تنها هستم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;برای نجات از شب، تنها کاری که باید بکنی گوش دادن به‌حرف‌های من است...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (آهسته و آرام)خواهش می‌کنم، طالع‌بین، خواهش می‌کنم دیگر چیزی نگوئی، حتّی اگر شوهرم واقعاً مرده است بگذار همچنان منتظرش بمانم. دست کم این را به‌خودم واگذار... من هیچ از یقین تو را نمی‌خوام. اهمیت نمی‌دهم که شوهرم کیست: او شوهرم است و من هم دوستش دارم و نمی‌خواهم بیش از این چیزی بدانم. پس کلمۀ دیگری نگو چون به‌حرف‌هایت گوش نمی‌دهم. (آهسته)ترجیح می‌دهم به‌مجسمه‌ئی سنگی بدل شوم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;با همۀ این‌ها بتو می‌گویم چون گفتن حقیقت وظیفه من است (آهسته)می‌دانی شوهرت چرا مرد؟ او مرد چون فهمید که...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;و همچنان که او حرف می‌زند، زن جوان سرش را بالا می‌گیرد و دست‌هایش را به‌حالت التجاء به‌سوی آسمان برمی‌دارد. بعد دست‌هایش را به‌هم وصل می‌کند و با چشمان بسته، و رو به‌سوی دریا بی‌حرکت می‌ماند.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صحنه 7&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد ماه و بانوی ماه:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;نگفتم، دخترک عزیزم؟ زنان همیشه آدم را غافلگیر می‌کنند. من کم‌کم دارم تحسین‌شان می‌کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;ببین با آن صورتِ کوچکِ با حالتش چه قدر زیبا است... امشب که در می‌آیم او را در نورم می‌شویم و او از این هم زیبا‌تر خواهد شد. او تا پایان جهان در آنجا به‌انتظار خواهد ماند و هیچ نیروئی کاری با او نمی‌تواند کرد. نه طالع‌بینان، نه شب‌های خوف‌انگیز، و نه توفان‌ها. او برنده شد، پیرمرد! او بر خطای مرگبار تو غلبه کرد، و انگار که همۀ جهان در انتظار او تمرکز یافته است. او نخواست بداند، چون سرسخت بود، مثل سنگ، مثل سنگی که شده است! او از شادیش به‌همان گونه که ماده شیری از نوزادش دفاع می‌کند دفاع کرد.. چه‌قدر زیبا است این دخترکِ امید!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;راوی:&#039;&#039;&#039;در ویتنامِ مرکزی، سنگی هست فراز کوهی به‌شکل زنی ایستاده و رو به‌دریا که گوئی از سپیده دمِ زمان آنجا بوده و بازگشت مردی را انتظار می‌کشد. او تنهای تنها است. هیچ نمی‌گوید. فقط به‌دریا چشم دوخته است. مردانی آمده‌اند و رفته‌اند. نسل پشت نسل، زیر پای آن انتظارِ فراز کوه رنج برده‌اند. مردانی کوشیده‌اند با او سخن بگویند اما هرگز پاسخی نداده است. اما مردان سخت کنجکاوند و خواسته‌اند تا رازش را بدانند و مردان که زیرکند به‌همه چیز پی برده‌اند... و یکی از آنان، که باید شاعری بوده باشد، این کوه را «کوهِ منتظر» نامیده است.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> ترجمۀ محمدعلی صفریان<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۰]]</div>

Hadis http://irpress.org/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%D9%94_%DA%A9%D9%88%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1&diff=27813 2012-01-10T21:20:33Z

<p>Hadis: </p> <hr /> <div>[[Image:10-023.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۳]]<br /> [[Image:10-024.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۴]]<br /> [[Image:10-025.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۵]]<br /> [[Image:10-026.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۶]]<br /> [[Image:10-027.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۷]]<br /> [[Image:10-028.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۸]]<br /> [[Image:10-029.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۲۹]]<br /> [[Image:10-030.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۰]]<br /> [[Image:10-031.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۱]]<br /> [[Image:10-032.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۲]]<br /> [[Image:10-033.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۳]]<br /> [[Image:10-034.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۴|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۴]]<br /> [[Image:10-035.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۵]]<br /> [[Image:10-036.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۶]]<br /> [[Image:10-037.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۷|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۷]]<br /> [[Image:10-038.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۸|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۸]]<br /> [[Image:10-039.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۹|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۳۹]]<br /> [[Image:10-040.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۰|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۰]]<br /> [[Image:10-041.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۱]]<br /> [[Image:10-042.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۲]]<br /> [[Image:10-043.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۳|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۰ صفحه ۴۳]]<br /> <br /> {{بازنگری}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;راوی:&#039;&#039;&#039;روزگاری در غرب کسی شعری سرود که می گوید :<br /> <br /> آواره را به خانه مخوان<br /> <br /> گرچه این نخسیتین یورش او <br /> <br /> به دروازه نامرئی است<br /> <br /> با ضربه های سبک خاموش بمان<br /> <br /> زیرا که زمان اکنده از سرنوشت است<br /> <br /> به نخستین کوبش بر دروازه نامرئی<br /> <br /> سرنوشت پاسخ می گویدچه آوا یا نوای دلکشی!چه آه یا زمزمه شیرینی!<br /> <br /> پیش آی ، باشد که خداوندگار زندگی<br /> <br /> حتی برای مرگ باشد .<br /> <br /> گوینده این شعر را چه بشناسید چه نشناسید اهمیتی ندارد.پاره ئی شعر را مطنطن می دانند اما به گمان من غم انگیز است.در گذشته ای دور بود که برای نخستین با خواندمش.گوئی در همه ابدیت و در گستره نامتناهی وجود همواره آن را می خوانده ام.<br /> <br /> و این شعر مرا به یاد یکی از قصه های کهن مان می اندازد قصه ای که آن هم از گستره نامتناهی وجود آمده است.این قصه افسانه ای است که هیچ کس نمی داند از چه دوره ئی به ما رسیده و هم از این رو است که افسانه همه دوران ها و به غم انگیزی این شعر است هرچند شاید که چندان هم غم انگیز نباشد .چون غم واژه کشداری است و چه بسا که پایان آن به شادی هم برسد .نمی دانم .موضوع ست پیچیده ئی است .<br /> <br /> <br /> افسانه من، اما ،بسیار ساده است .به گونه یکی از آن زنان سالخورده است .با اندامی دوتا،که در دنیا دیگر نه کاری برای کردن داردنه حرفی برای گفتن و نه امیدی به ... - با این همه چیزی خاص : یک نگاه ،یک آرزو،یک راز رادر چشمانش حفظ کرده است.<br /> <br /> افسانه من هم رمز و راز خودش را دارد.درباره تخته سنگی ست فراز کوهی - تنهاو رو به دریا و به شکل زنی - که هیچ نمی گوید : گویی که از سپیده دم زمان آنجا بوده و بازگشت مردی را انتظار می کشد. و مردانی به سراغش آمده اند و کوشیده اند از سکوتش سر درآرند. و مرد ها که زیرک بوده اند به همه چیز پی برده اند آن ها دیگر قصه اش را می دانند آنها می دانند از کجا آمده است و در انتظار کیست.<br /> <br /> <br /> <br /> و این ها شخصیت های قصه اند:<br /> <br /> شوهر و زنش<br /> <br /> پیرمرد ماه و بانوی ماه<br /> <br /> نوکر پیر<br /> <br /> طالع بین<br /> <br /> و ماهیگیر<br /> <br /> <br /> <br /> خب ،خانم ها و آقایان،این ها شخصیت افسانه ما هستند و چنان که ابداعات زبان شاعرانه چینی است . اما آرامش درون چیز دیگری است.پیمانی است با خویشتن خویش که من فاقد آنم.به همین سبب است که من همیشه سعی دارم برای این شادی - که حس می کنم لیاقتش را ندارم - دلیلی پیدا کنم . کم ترین چیزی به وحشتم می اندازد .برای مثال همین که از دیروز فهمیده ام تو دختر خوانده پدرت هستی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (می خندد) پس به این علت است که همه روز را با م سرسنگین بودئی؟<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; چرا این را به من نگفته بودی؟<br /> <br /> زن:خدای من !من حتی به یادش هم نبودم . در خانه پدرم کسی جز نوکر پیرمان آن را نمی داند .باید همو این را به تو رفته باشد.مدت ها پیش پدرم طی یکی از سفر هایش مرا پیدا کرد و به فرزندی پذیرفت -آن وقت من موجودی کوچک بودم و چیزی را به یاد ندارم (سعی می کند دستش بیندازد ) پس تو از اینکه با دختر سر راهی فقیری ازدواج کرده ای ناراحتی، ها ؟<br /> آه ،اگر فقط می دانستم ....<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;( او را به سوی خود می کشد و به دقت نگاهش می کند )من از بین همه زنها ترا انتخاب کردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;و من چه؟ من ترا انتخاب نکردم ؟ فقط تو به طرف من آمدی ،همین ؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;عجیب است ; آخر چرا تو نه هیچ کس دیگر ؟ و آیا واقعاَ من خودم انتخاب کردم؟از همان اولین لحظه دیدارمان همه چیز ترتیب یافته بود.<br /> می شود گفت که همه کائنات دست به هم داده بود تا ما دو نفر همدیگر را بیابیم.طالع بین ها هم دروغگویند.آنها آینده را پیش بینی می کنند اما آینده ئی وجود ندارد : این مائیم که آینده را می سازیم ... و با وود این ،گاه آدمی احساس می کند که همه چیز پیشایش ترتیب داده شده است .<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; تو چه وقت از پرسیدن دست برمی داری؟فکرش را بکن چه خواهد شد وقتی پسرمان هم زبان باز کند.آن وقت شما دو تا مرا در سئوال های تان غرق خواهید کرد; به گمانم دیگر باید بگذارم فراز کنم ...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; (به مهربانی)زن کوچک عزیزم (صدای گریه کودکی شنیده می شود)<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;باید بروم.<br /> <br /> او را ترک می کند و به طرف صندلیش بر می گردد.مرد تنها در وسط صحنه باقی می ماند و با بازوهای روی هم افتاده و چشمان اندیشمند به دوردست ها خیره می ماند.<br /> [[پرونده:مثال.jpg]]<br /> پیرمرد ماه و بانوی ماه را می بینیم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039; (کتابش را می بندد و کش و قوس می رود ) برای امروز کافی است !آه،دخترک عزیزم ،دیگر دارم پیر می شوم.[[پرونده:مثال.jpg]]<br /> <br /> خواهید دید نقش خودشان را هم به خوبی ایفا خواهند کرد.آنها منتظر اشاره منند تا قصه شان را برای شما تعریف کنند.<br /> <br /> <br /> و این لظه برای من لحظه ئی متعالی و در عین حال دردناک است! می توانم به آنها بگویم :(( حرف نزنید!همان جا که هستید بمانید!)) برای یک ثانیه، ثانیه ئی دیگر و ثانیه های دیگر - ثانیه های بسیاری که تا دقیقه ها ،ساعت عا،روز هاريالهفته هاو سال ها ادامه یابد- و آن ها هم در صندلی هاشان خشکشان واهد زد و چیزی نخواهند گفت این عمل ،منطقی هم واهد بود.اصلا چرا باید سعی کنیم که قصه سکوت را به سخن درآوریم؟<br /> <br /> <br /> اما چه سودآن ها دیگر به اینا آمده اند تا قصه شان را برای شما باز گویند.و قصه هم دیگر نوشته شده است.ورق های فال مدت هاست که رو شده از همان آغاز روشده بود.<br /> <br /> <br /> شوهر دست زنش را می گیرد با هم راه می افتند و آرام به سوی تماشاگران می آیند.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; (خیلی جدی)این زن من است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;(شادمانه)و این هم شوهر من است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; تازگی ها ازدواج کرده ایم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; نه،نه، مدت ها است که ازدواج کرده ایم (با انگشتانش می شمارد)<br /> درست دوازده ماه و و نوزده روز.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;درست است.تو حافظه خوبی داری.اما به نظر من انگار همین دیروز بود . نه هم خیلی نزدیک است و هم خیلی دور...(زن لبخند می زند)احمقانه است ، نه؟ با این همه به گمانم آدم وقتی عاشق باشد این را می گوید.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (محبت آمیز) ما یک پسر هم داریم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; که عیناَ شبیه توست.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; نه ،عیناَ شبیه توست.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; خب، پس،شبیه هر دوی ماست. سه قطره اب که از آسمان چکیده(مضطربانه) راستی، کجاست؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; خواب است،عزیزم (می خندد) تو همیشه این واهمه را داری که کسی بیاید و چیزی را از تو بدزدد - زنت یا بچه ات را.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; درست است. من همیشه واهمه دارم چون هیچ نمی توانم شادیم را توصیف کنم. من در این دنیای خونبار تنها بودم.تنها با رویاهایم.یا گذشته ام، با دلهره هام.و حالا اینجایم- و سه نفرم که بزودی چهار... و پنج... و شش نفر می شود. کار می کنم، می خورم، می خوابم و هر روز به روز دیگر می ماند. درز دیگر گونه ئی نیست.شادم،و در عین حال از این حضور زمان، که هیچ پایانی ندارد وحشت دارم.خیلی ساده است، من همیشه در انتظار وقوع حادثه ای هستم.... آه،بگذریم. به گمانم دارم خل می شوم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; شاید علتش ان جنگ درونی توست<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; ممکن است... آن جنگ،آن نگهبانی دراز شبانه در حضور مرگ. روزی بی پایان تا حصول پیروزی. دیگر شبی نبود، تنها مکث هایی برای استراحت بود ما نمی خوابیدیم، فقط استراحت می کردیم. و افق همیشه شعله ور بود. چشم هایت را باز می کردی و همه چیز را قرمز می دیدی; چشمات رو می بستی و همه چیز سیاه می شد. فقط دو رنگ وود داشت: قرمز و سیاه. نگ باعث می شود که خیلی چیز ها را فراموش کنی. چیز هایی که با بازگشت آرامش یال باز می گردند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (دهان شوهر را می بندد ) این ها همه را فراموش کن عزیزم. گذشته ات را که من هیچ از آن نمی دانم فراموش کن. جنگی را که هر دو از سر گذرانده ایم فراموش کن. زنده کردن مرده ها چه خاصیتی دارد تو در آن روز که همدیگر را یافتیم زاده شده ای. آن چه پیش از ان اتفاق افتاده اهمیتی ندارد. ما شادیم و این تنها چیزی است که اهمیت دارد. دیگر یزی نپرس . به دریا نگاه کن که آرام کنار خانمان و چون شیشه زیر آفتاب قرار دارد و به ان بادبان های سفید در آن دور ها.که چون کبوتران سفید بر بام ها زه بسته ی سبز نشسته اند نگاه کن ما نگ را برده ایم. من دوستت دارم و همه چیز روبه راه است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039; (اندیشه کنان) آرامش ...زنی زیر سقفی پوشیده از زه ی سبز. این از<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039; اولاَ من ((دخترک عزیز)) تو نیستم، ثانیاَ تو همیشه پیر بوده ئی، و بلاخره تو چه وان باشی چه پیر هیچ ارتباطی به من ندارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039; (متبسم) می دانم می دانم فقط می خواستم با یکی حرف زده باشم.آخر، عزیز من، هر کس بعد از انجام کارش می خواهد گپ مختصری بزند اما تو آنقدر خست کلام داری که من باید هر بار برای بازکردن دهانت تمهیدی به کار بزنم و الب آنکه هر بار هم به تله می افتی<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039; تو یلی ناقلایی!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039; می دانم. می دانم. اما تو بلاخره باید یک روز قبول کنی که با من کنار بیائی. ما اینجائیم که تا پایان جهان به بشریت خدمت کنیمو به پایان هان هم یلی انده- البته این به رئیس مربوط است که او هم هنوز تصمیمی در این باره نگرفته (مکث می کند)هیچ آن روز های خوش سرآغاز یادت می آید که فقط چند تا پسر و دختر روی زمین بود؟ چه شوری داشتیم! من هیچ گاه آن هیان بامداد را که می خواستم سرنوشت دو انسان را پیوند بزنم از یاد نمی برم. آن وقت ها کار چقدر سبک بود فقط چند اسم در دفتر ثبت موالید وود داشت و من وقت کافی داشتم که مناسب ترین زوج ها را انتخاب کنم و ازدواج های قشنگی راه بیندازم. اما انها انقدر سریع زیاد شدند که طولی نکشید همه زمین را پر کردند و از آن پس دیگر نه استراتی باقی ماند و نه شعری. من حتی وقت کافی برای پیوند همه ی آنها ندارم و هر سال عده ی زیادی از دختران و پسران عزب باقی می مانند چه حیف!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039; (اندیشمند و اندوهگین) بله،روزهای خوش گذشته، در آن سرآغاز که نستین عاشقان شب ها زیر چشمان من ردش می کردند و چقدر زیبا بودند!من مذوب و شیفته تنها محرم رازشان و شاهد همه قول و قرار هایشان بودم و آینه ئی که همدیگر را در آن می دیدند و می شناختند... و درختان و گل های اطراف عطرشان را به بالا ، به سوی من می فرستادند تمامی زمین چیزی ز مبت و صفا نبوداما الا همه چیز زشت و زمین بیمار شده است من دیگر ماه جذامیان و جانیان و گدایان و نومیدانم. سگ ها به سویم پارس می کنند از عاشقان چندانی نمانده ، که آنها هم از میان می روند زیرا که باید دایم کار کنند و به ندرت نگاهی به من می اندازند. من ماه سرخوشی و بی‌خیالیم، اما آن پائین، درد و رنج قلب آدمی را می‌فشارد. من ماه عشقم، اما آن پائین، عشق از میان رفته است. من برای شادی آفریده شده‌ام اما در آن پائین دیگر از شادی خبری نیست. آه، چه زمین غمزدۀ دل‌آزاری! (سکوت طولانی)و همۀ این‌ها زیر سر تُست، پیرمرد. چرا این همه ازدواج‌های ناجور راه انداختی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد&#039;&#039;&#039;: نه، نه، من نه، عزیزم! گناه رئیس را چرا به‌گردن من می‌اندازی؟ او می‌توانست دستیاری به‌من بدهد. قرن‌ها است که تقاضایش را کرده‌ام اما او ظاهراً سرش سخت شلوغ بوده... با آن همه کاغذبازی‌هائی که دارد!... با این همه به‌تو اطمینان می‌دهم که من بیشترین سعیم را کرده‌ام.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو&#039;&#039;&#039;: ها، ها، این چیزی است که خودت خیال می‌کنی، پیرمرد. به‌آن زوج در آن پائین، زیر پای‌مان، نگاه کن. آن‌ها به‌نظر خیلی شاد می‌آیند، مگر نه؟ به‌خصوص آن زن جوان. آن‌ها از آخرین زوج‌های باقی‌مانده و از مقبول‌ترین آن‌هایند. یک کلبۀ کوچک دارند، دو قلب طلائی. ویتنامی واقعی این‌ها هستند! اما به‌مرد جوان نگاه کن. سخت مشوش است. چشمانش بهت‌زده به‌دور دست‌ها خیره شده است. سئوال‌های زیادی از خودش می‌کند. زیر ظاهر آرامش چیزی باید وجود داشته باشد (به‌صدای بلند)چیزی که من می‌دانم، پیرمرد. توخیال می‌کنی که بهترین سعی را کرده‌ئی! تو عاشقان مرا به‌جانی تبدیل کرده‌ئی!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد&#039;&#039;&#039;: جانی! منظورت چیست؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو&#039;&#039;&#039;: بله، جانی. و منظورم درست همین است که می‌گویم. آه، خدای من، آخر چرا باید چنین وظیفه‌ئی را به‌چنین پیرمردی محّول کنند؟ کتابت را باز کن و در صفحۀ 2980 اسامی این زوج را ببین. تو بودی که آن‌ها را پیوند دادی، پیرمرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;(هم چنان که زن حرف می‌زند، پیرمرد با عصبانیت در کتاب ثبت موالید به‌جست‌وجو می‌پردازد و بعد از جا می‌جهد و دست او را می‌گیرد) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد&#039;&#039;&#039;: ای داد بیداد! چرا گذاشتی چنین اشتباه بزرگی را مرتکب بشوم؟ تو که می‌دیدی دارم انجامش می‌دهم، مگر نه؟ (فریاد می‌زند)پس چرا؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مدتی در سکوت همدیگر را نگاه می‌کنند. &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو&#039;&#039;&#039;: (به‌آرامی)این وظیفۀ من نبود، پیرمرد. من حق ندارم به‌کار تو نظارت کنم. من تنها برای تمشیت کار عاشقان آفریده شده‌ام.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر و طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (گوئی تازه از خوابی طولانی بیدار شده) &#039;&#039;&#039;غیر ممکن است! آینده... آن که آینده را می‌سازد مائیم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: (که آهسته به‌او نزدیک می‌شود) &#039;&#039;&#039;این جور خیال می‌کنی؟ اگر این جور است، پس ما باید برویم حرفه‌مان را تغییر بدهیم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;تو کی هستی؟ و از من چه می‌خواهی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;من طالع‌بین شهرم. من از گذشته و حال و آینده خبر دارم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (عقب می‌کشد، بعد با عصبانیت) &#039;&#039;&#039;من از همۀ آدم‌های مثل تو نفرت دارم. شما با دروغ‌های‌تان زندگی می‌کنید. از اینجا برو!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;این چیزی است که همه به‌ما می‌گویند اما این مانع‌شان نمی‌شود که دیر یا زود به‌سراغ‌مان بیایند و از ما کمک بخواهند. تازه اگر آن‌ها نیایند ما خودمان از روی دلسوزی، به‌سراغشان می‌رویم. آخ که چه دنیای دیوانه‌ئی است!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (با لحنی خصمانه) &#039;&#039;&#039;یک بار دیگر می‌گویم که از این‌جا برو! به‌خاطر یکی دیگر از قماش تو بود که من... &#039;&#039;&#039;(سراسیمه حرفش را قطع می‌کند) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;(به‌آرامی)که تو چه؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;هیچ برو گم‌شو! (رویش را برمی‌گرداند)<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;من از گذشته و حال و آینده خبر دارم. از گذشتۀ تو، از حال تو و از آیندۀ تو. همه چیز در پیشانی تو نوشته شده و سرنوشت هم هیچ رحم ندارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (می‌غرد)سرنوشت یعنی چه؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039; یعنی انجام هر چیز طبق نقشۀ قبلی. مرتبط بودن همه چیز و این که هر کسی عیناً همان کاری را بکند که پیشاپیش برایش طرح‌ریزی شده. این یعنی سرنوشت.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;اما باید آغازی هم باشد. چه کسی تصمیم می‌گیرد که هر چیزی باید از کجا آغاز شود؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;من نمی‌دانم. آن چه من می‌دانم این است که تو جنایتکاری، دست کم به‌مفهوم آن در عُرف مردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (فریاد می‌زند)بله، من جنایتکار بودم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;نه، تو جنایتکار هستی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (با خنده‌ئی عصبی)بله، چون جنایتکار در همۀ عمر جنایتکار باقی می‌ماند حتی اگر مسئول جنایتش هم نباشد. این روش زندگی است. بیست سال پیش خواهر کوچکم را بعد از پیشگوئی طالع‌بینی که می‌گفت روزی او را به‌زنی خواهم گرفت کشتم. خواهرم دو ساله و موجود کوچک قشنگی بود. او را به‌جنگل بردم و با چکشی سرش را شکافتم. خیلی ترسیده بودم! این مربوط به‌بیست سال پیش است، با وجود این هنوز هم منظرۀ آن عمل دهشتناک مثل همان روزی که اتفاق افتاد در ذهنم زنده است. (سکوت)خُب، دیگر قانع شدی؟ حالا راه بیفت در شهر و به‌همه بگو که من بیست سال پیش خواهر کوچکم را کشته‌ام. این برای تو یک پیروزی خواهد بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039; (به‌آرامی)تو مطمئنی که او را کشته‌ئی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (به‌سوی طالع‌بین هجوم می‌برد و گلویش را می‌گیرد) &#039;&#039;&#039;نمی‌دانم چرا تا حالا همۀ آدم‌های مثل ترا خفه نکرده‌ام! گوش بده، پیرمرد، من شکافته شدن جمجمه و مرگ ناشی از آن را خوب می‌شناسم و منظرۀ جمجمۀ خواهر کوچکم-درست اینجا-در ذهنم است. می‌فهمی؟... و این همه به‌این خاطر بود که من احمق پیشگوئی‌های مزخرف یکی از شما را باور کردم. حالا دیگر از اینجا برو. اگر فقط یک بار دیگر ترا اطراف خانه‌ام ببینم خفه‌ات می‌کنم-این جوری &#039;&#039;&#039;(و گلوی طالع‌بین را می‌گیرد) &#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;تو مطمئنی که او را کشتی؟ بگذار بروم! کمک!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (به‌سوی آن‌ها می‌دود)چه خبر است؟ این پیرمرد کیست؟ بگذار برود. پیرمرد بد ذات، چرا شوهرم را عصبانی کردی؟ عصبانی که می‌شود وحشتناک می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;حالا برو و گورت را گم کن. دیگر نمی‌خواهم ریختت را ببینم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین: &#039;&#039;&#039;بسیار خوب، بسیار خوب. اما آن چه را که به‌ات گفتم به‌خاطر داشته باش.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;او چه گفت؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; (لرزان)آه، هیچ... فقط عصبانیم کرد. برویم خانه. هوا دارد سرد می‌شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (به‌بازویش می‌آویزد) &#039;&#039;&#039;به‌من بگو او چه گفت. یک باره احساس ترس کردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (فریاد می‌زند) &#039;&#039;&#039;ترس از چه؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;لطفاً سرم داد نکش. نمی‌دانم از چه، اما می‌ترسم. چیز عجیبی دور و برِ ما است، بین ما است. یک چیزی که نمی‌شناسمش. تو چیزی احساس نمی‌‌کنی؟ ببین، دریا هم دیگر پاک تاریک و دلگیر شده. مِه هم دارد آرام و دزدانه افق را می‌پوشاند. و پاره‌های شب، از حالا روی شاخه‌ها نشسته. احساس می‌کنم که انگار تک و تنها در قلعه‌ئی محاصره شده‌ام. به‌هوی‌هوی باد که از دریا می‌آید گوش کن. آه، عزیزم، ناگهان تا حد مرگ ترسیده‌ام!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;بس کن دیگر. فقط دارد شب می‌شود. شبی بی‌ماه و ستاره. زن‌ها همه از چنین شب‌هائی می‌ترسند. به‌رختخواب برو و پسرت را در آغوش بگیر. من می‌خواهم کمی قدم بزنم... دربارۀ پیرمرد هم نگران نباش، چیز مهمی نبود، فقط ادعا می‌کرد که من چیزی از کشتن سرم نمی‌شود؛ منی که سرِ صدها نفر را ترکانده‌ام.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;می‌شناسیش؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039; می‌بینی؟ شب است که دارد چیره می‌شود. با ورود شب، پس از نبردش با روشنائی روز، و در مدتی که هنوز نتیجۀ نبرد معلوم نشده، مردم همیشه می‌ترسند. اما همین که می‌رسد همه چیز به‌حال عادی برمی‌گردد و ما، در آن، به‌همان گونه که زیر یک پتو آسوده‌ایم، احساس آسایش می‌کنیم... شب‌بخیر، خواهرکم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: &#039;&#039;&#039;شب‌بخیر، عزیزم. تا دیر وقت بیرون نمان.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (در آغوشش می‌گیرد، دستش را می‌فشارد و به‌دقّت در چشمانش نگاه می‌کند) &#039;&#039;&#039;زن، دلم می‌خواهد که تو شاد باشی. همیشه.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (می‌خندد) &#039;&#039;&#039;تو این را هزار بار به‌من گفته‌ئی. من شاد هستم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;مرا ببخش که ترا با تردید‌ها، پرسش‌ها و مشکلاتم ناراحت می‌کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;مردها همه تردیدها، پرسش‌ها و مشکلاتی دارند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;مطمئن باش که از این پس شاد خواهیم بود. شب‌بخیر، عزیزم&#039;&#039;&#039;(زن خارج می شود)&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مکث. بعد نوکر داخل می‌شود&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: &#039;&#039;&#039;کی هستی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;منم، ارباب، حالتان چه‌طور است؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;این موقع شب اینجا چه می‌کنی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نمی‌دانم... خانه بودم که ناگهان نگران حال شما و خانم شدم و نمی‌دانم چرا احساس نوعی ترس کردم. وسواس پیرانه است، به‌گمانم. به‌هرحال، آمدم ببینم همه چیز روبه‌راه باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;تو هم... تو هم ترسیده‌ئی! خُب، از آمدنت متشکرم. حال همۀ ما خوب است. لحظه‌ئی پیش زنم رفت بخوابد. او و بچّه باید حالا دیگر خواب باشند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چه بهتر! شما باید خیلی مواظبش باشید. آخر او پائیز که می‌شد سردرد می‌گرفت. بچّه که بود به‌گریه می‌افتاد و من تنها کسی بودم که می‌توانستم آرامش کنم. برایش پشت سر هم قصّه‌های جنّ و پری می‌گفتم. ادای دیو و فیل و مرغ و خوک را برایش در می‌آوردم و به‌خنده‌اش می‌انداختم. طفلک معصوم!... آه، ارباب، شما آدم خوشبختی هستید. زن شما، واقعاً دختر خوبی است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;توهم از چیزی ترسیده بودی. این را باید به‌فال بد گرفت. تا فردا دیگر ذرّه‌ئی جرأت در من باقی نخواهد ماند. می‌گویم: امشب را پیش من بمان. می‌خواهم آن چه را که از کودکی او می‌دانی برایم تعریف کنی. تا حالا همه‌تان به‌قدر کافی دربارۀ او سکوت کرده‌اید. بیش از یک سال از ازدواج‌مان گذشته بود که تازه تو به‌سر راهی بودنش اشاره کردی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;بله، و این به‌خاطر ارباب بزرگ بود. ارباب آن قدر دوستش داشت که نمی‌گذاشت کسی سر راهی بودنش را به‌یادش بیاورد. از وقتی که ارباب، به‌علت جنگ، به‌این دهکده آمد، هیچ کس جز من از جریان امر خبر نداشت. تصوّر نمی‌کنم خانم خودش هم اطلاع درستی از آن داشته باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (به‌لحنی ملایم)&#039;&#039;&#039;در جنوب بود که پیدایش کرد، بله؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نه، ارباب، در شمال بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;اما او که همیشه در جنوب زندگی می‌کرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;درست است اما این واقعه طی سفری به‌پایتخت که یادم نمی‌آید به‌چه خاطر صورت گرفت-اتفاق افتاد. او همیشۀ خدا سخت مشغول بود-ارباب بزرگ را می‌گویم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;پس در پایتخت بود که پیدایش کرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نه، ارباب، در جنگلی در آن حوالی بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (یقه‌اش را می‌چسبد)&#039;&#039;&#039;به‌آن چه می‌گوئی اطمینان داری؟ فقط یک جنگل نزدیک پایتخت هست، و من آن را می‌شناسم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چه‌تان شده، ارباب!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (داد می‌زند)&#039;&#039;&#039;به‌آن چه الان گفتی اطمینان داری؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چه به‌سرتان آمده، ارباب؟... مرا می‌ترسانید و این آن ترسی نیست که چند لحظه پیش داشتم. انگار کسی کنار ما ایستاده به‌حرف‌هامان گوش می‌دهد. چه شب سیاهی! شما مرا می‌ترسانید، ارباب!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر: (رهایش می‌کند و به‌صدای گرفته‌ئی حرف می‌زند)&#039;&#039;&#039;من هم می‌ترسم و شب، به‌نظر من هم، تاریک است... اما خواهش می‌کنم به‌این سئوال من جواب بده: آیا یقین داری که او زن مرا در جنگل پیدا کرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;چطور ممکن است اشتباه کنم، ارباب؟ من آنجا بودم. خودم بچّه را نزد ارباب بردم... قیافۀ زشتی پیدا کرده بود. تقریباً داشت از گرسنگی می‌مرد، و زخم بزرگی در سرش بود. حدود دو سال داشت. ارباب بزرگ مجبور شد یک ماه تمام در پایتخت بماند و ازش مواظبت کند... اما چه اتفاقی افتاده، ارباب (داد می‌زند)ارباب، چه اتفاقی افتاده؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;هیچ. من متحیرم... نه، من حتّی متحیر هم نیستم. همه چیز طبق نقشه پیش می‌رود. همه چیز به‌هم ارتباط دارد، و هر کسی درست همان کاری را می‌کند که برایش مقرر شده. پیرمرد عزیز، تو هم برو کمی استراحت کن. فردا، وقت رفتنم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;فردا به‌کجا می‌روید؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;... آه، خیلی دور نمی‌روم. پیش از آمدن تو پیکی آمد خبرهای بدی برایم آورد. یک دوست قدیمیم، مردی که در جنگ با هم بودیم، دارد می‌میرد. من باید در کنارش باشم و چون چند میلی دور از اینجا در ساحل زندگی می‌کند با قایق می‌روم هر چه زودتر راه می‌افتم. شاید هم همین حالا. ببین، دارد صبح می شود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;خانم می‌داند که دارید می‌روید؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;نه، پیک، بعد از به‌خواب رفتن او آمد و من نخواستم بیدارش کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;پس چرا صبر نمی‌کنید تا بیدار شود، ارباب؟ خوب نیست بدون خداحافظی با همسرتان بروید... امان از نسل جدید که هیچ بوئی از ادب نبرده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;من باید همین الان راه بیفتم وگرنه ممکن است دیگر هیچ وقت دوست قدیمیم را نبینم. تو جریان را به‌زنم بگو. چند روزی بیش‌تر طول نمی‌کشد. در غیاب من اینجا بمان و از او و بچّه خوب مواظبت کن. او باید شاد باشد. همیشه. فهمیدی پیرمرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، بله، بله! طفلک معصوم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;اگر سرش درد گرفت و به‌گریه افتاد، آرامش کن تا دوباره به‌خواب برود، یا ادای دیو و فیل و مرغ و خوک را برایش درآر و به‌خنده‌اش بینداز. ما هر دو شادی او را می‌خواهیم. مگر نه، پیرمرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، بله، ارباب. لازم نیست وظیفه‌ام را به‌من یادآوری کنید. پیش از مرگ ارباب بزرگ به‌او قول دادم که همیشه به‌خوبی ازش مواظبت کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;و اگر خواست به‌بالای تپۀ پشت خانه برود و مثل گذشته‌ها که به‌جائی می‌رفتم منتظرم بماند، به‌او بگو که منتظرم نماند. به‌او بگو که به‌محض فراغت از کارِ دوستم برمی‌گردم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;حتماً ارباب. آخر این چه معنی دارد که زن نجیبی مثل خانم برود و بالای تپه، جائی که همۀ شهر می‌توانند او را ببینند، منتظر شوهرش بماند؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;واگر در دریا اتفاقی برایم افتاد، تو...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، تو هم ارباب! اگر پسرم بودی حسابی کتکت می‌زدم. درست است که وقت رفتن به‌دریا از این حرف‌ها بزنی؟ هیچ خوب نیست. شما جوان‌ها که در جنگ بوده‌اید رعایت هیچ چیز را نمی‌کنید. حرف‌هائی هست که نباید به‌زبان آورد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;آدمی چه می‌داند، پیرمرد عزیز. شاید توفان...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;ممکن است بس کنید، ارباب؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;خُب، اگر اتفاقی برایم افتاد، به‌او بگو که دوستش دارم...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر: (گوش‌هایش را می‌گیرد)&#039;&#039;&#039;دیگر به‌حرف‌هایت گوش نمی‌دهم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شوهر:&#039;&#039;&#039;مواظب بچّه باش، و بابا جان، از خودت هم به‌خوبی مواظبت کن... خب، دیگر برو بخواب، من به‌ساحل می‌روم. بدرود! چیزهائی که گفتم یادت باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مکث می‌کند، بعد آهسته راه می‌افتد.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> انگار همه چیز همان طور که مقرر شده پیش می‌رود. قانع شدی، ای طالع‌بینی که آینده‌ام را پیشگوئی کرده بودی؟ حالا دیگر می‌توانی به‌خودت تبریک بگوئی. و تو، تو که نمی‌توانم ببینمت اما سرنوشت مرا تعیین می‌کنی-تو که هستی؟ به‌تو چه کرده‌ام که مستحق چنین مکافاتی شده‌ام؟ تو همان پیرمرد ماه نیستی که الله‌بختکی پسران و دختران را به‌هم پیوند می‌دهد؟ تو همان موجود بی‌رحم بوالهوسی نیستی که این جهان را می‌سازد تا به شوربختی‌هایش بخندد؟ من چه کرده‌ام؟ آخر من به‌تو چه کرده ام؟ خواهر نجات‌یافتۀ من همسر من است. مدت بیست سال در پهنۀ سرزمینی پهناور و جنگی وحشتناک ما را به‌سوی هم هدایت کردی. آه، که چه قدرتی داری! تو ما را سخت در چنگال آهنیت می‌گیری. من به‌دفعات در میدان جنگ به‌سوی مرگ شتافتم اما همواره مرگ به‌سادگی، بی‌اعتنا از کنارم گذشت-. تو همواره به‌من فرصت دادی تا روز به‌روز شالودۀ شوربختی‌مان را بریزم. به«تردید» و «امید»- آن دو اکسیر معجزه‌گری که زنده‌مان می‌دارند- اجازه دادی تا همواره با من باشند.<br /> <br /> اما دیگر همه چیز از سر گذشته است و من آزادم. من به‌پایان تردیدها و امیدهایم رسیده‌ام. شب ممکن است تاریک باشد، اما همه چیز روشن است-. چیزی به‌جا نگذاشته‌ام، و دیگر تو نمی‌توانی کاری با من بکنی.<br /> <br /> آه، چه‌قدر دلم می‌خواهد ببینمت تا بدانم که هستی! قایقم را به‌آب می‌اندازم و تا انتهای دریا، تا جائی که خیزاب‌ها برپای آسمان بوسه می‌زنند پیش می‌رانم. شاید آنجا را رسیدن به‌تو را بیابم. حتّی اگر تا پیش از رسیدن به‌آن ساحل وحشتناک جان ببازم، سفری بی‌بازگشت، سفری به‌دور از اقلیم تردید و امید، برایم دل‌انگیز خواهد بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صحنه&#039;&#039;&#039;5<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد ماه و بانوی ماه&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;متوجه عظمت خطایت هستی، پیرمرد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;آه، خواهش می‌کنم. بدبختی، بدبختی است و عمر به‌سرعت می‌گذرد. اگر مرا با آتش هم راست کنند باز هم ممکن است مرتکب خطا بشوم. اما این یکی ممکن است روی رئیس اثر خوبی بگذارد. به‌تازگی گزارشی برایش فرستاده‌ام که یقیناً وادارش می‌کند برای یک بار هم که شده به‌دنیای خراب نگاهی بیندازد. قرن‌ها است که از او تقاضای یک دستیار می‌کنم و پشت گوش می‌اندازد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;بهتر است به‌جای دستیار مستمری بازنشستگی مختصری تقاضا کنی که مستحقش هم هستی پیرمرد، و بروی تنها در ستاره‌ئی زندگی کنی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;دخترک عزیزم، تا وقتی که «امور اداری»حرفی ندارد مفهومش این است که من برای ادامه خدمت مناسبم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;آه، که تو چه‌قدر غیرقابل تحمّلی!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;خُب، نگران نباش، زمین بیش از آن پیر و بیمار است که بتواند زیاد دوام بیاورد. به‌نظر من، رئیس، طرحی سهمگین و چیزی شورانگیز برای آن در آستینش دارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;هرچه هست مربوط به‌زمانی می‌شود که همه چیز به‌آخر می‌رسد، در صورتی که من هر روز با طلوع خورشید احساس می‌کنم به‌کلی فرسوده و پیریِ ابدیّتم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;از این بابت متأسفم عزیزم، اما اولاً ابدیت جوان است و ثانیاً احساس پیری در زن، حتی اگر بانوی ماه هم باشد، نشانۀ شروع عقل است. هیس!... به‌آن همسر جوان نگاه کن.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بانو:&#039;&#039;&#039;این قصّه چه‌طور به‌آخر می‌رسد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;همان طور که باید به‌آخر می‌رسد. از لحظه‌ئی که من مرتکب آن خطا شده‌ام همه چیز خودبه‌خود و در مسیر منطقیش گذشته. ما هر کدام قوّت و ضعفی داریم، گرچه در مورد زن‌ها نمی‌شود پیش‌بینی کرد. ما مردها آدم‌هائی منطقی هستیم و تا پایان هم همین طور ادامه می‌دهیم، اما زن‌ها همیشه چیزی برای غافلگیر کردن دیگران دارند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صحنه &#039;&#039;&#039;6<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن و نوکر&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آه، پیرمرد، من می‌ترسم! می‌ترسم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;دلم می‌خواهد دلداریت بدهم اما بی‌فایده است. خودم هم می‌ترسم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;پیش از رفتنش چه گفت؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;... اوه، هیچ چیز غیرعادی نگفت. فقط گفت از تو و بچّه خوب نگهداری کنم. اما خیلی هم بی‌پروا شده بود. مرتب چیزهائی می‌گفت که می‌توانسا برایش بدشگون باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;نه، غیرممکن است، پیرمرد عزیز. در تمام هفته دریا آرام بوده. جداً تو نمی‌دانی به‌کجا می‌خواست برود؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;خرفت شده بودم، بانوی عزیز، نمی‌دانم چرا آن قدر کودن شده بودم. امّا خُب، می‌توانیم حدس بزنیم. به‌من گفت: «همین چند میلی اینجا»و قایقش را هم برد. باد هم به‌طرف جنوب می‌وزد و بنابراین باید به‌جنوب رفته باشد. در این حوالی دوستی ندارد؟ ... فهمیدم! باید آن جوانی باشد که یک بار به‌دیدنش آمده بود و ظاهر بیماری هم داشت. من اسم او و دهکده‌اش را می‌دانم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;من هم می‌شناسمش. آه، پیرمردِ خوب، قایقی از ماهیگیری کرایه نمی‌کنی که به‌آنجا بروی؟ چرا قبلاً به‌فکرش نیفتادیم؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;بی‌درنگ می‌روم، بانوی من.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;متشکرم، پیرمرد عزیز. تا شب اینجا منتظر می‌مانم. شاید بین راه قایقش را ببینی.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;نه، نه، بانوی مهربان! یک زن تنها نباید تمام روز را بالای تپه بگذراند. پس چه‌طور غذا می‌خوری؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;گرسنه نیستم. گرسنه هم که شدم به‌خانه می‌روم، یا چیزی از ماهیگیری می‌خرم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;خدمتکار:&#039;&#039;&#039;پس بچّه چه می‌شود؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;کلفت امروز از او نگهداری می‌کند آه، خواهش می‌کنم، پیرمرد، اگر در خانه بمانم می‌میرم! وانگهی، تو می‌روی و دیگر اینجا نیستی که سرزنشم کنی. بدرود، پیرمرد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;بسیارخوب، بسیار خوب.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;خداحافظ پیرمرد. من می‌ترسم، می‌ترسم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;اما دیگر همه چیز روشن شده. او حتماً به‌آنجا رفته و دوستش هنوز خیال مردن ندارد. همین.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آخر او نباید پیامی برای‌مان بفرستد؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر:&#039;&#039;&#039;آه، تو که می‌دانی چه‌قدر کم حواس است. و ضمناً یادت باشد که او در بالین مرد محتضری است. خودش می‌گفت صمیمی‌ترین دوستش است. به‌هر حال من دیگر راه می‌افتم. پس، بدرود، بانوی عزیز. سعی کن نگران نباشی. من که دیگر نمی‌ترسم. امشب برمی‌گردم، شاید هم همراه او، البته اگر دوستش تصمیم به‌مردن گرفته باشد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;متشکرم، پیرمرد عزیز. پس عجله کن!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;نوکر خارج می‌شود.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> قایقش بادبان سفید و پرچم سبز دارد. همیشه به‌آن پرچم افتخار می‌کرد. آن را در جنگی به‌دست آورده بود. قایقش بادبان سفید و پرچم سبزی دارد. فکر می‌کنم با پیرمرد برگردد. شاید هم پیرمرد تنها بیاید خبر بیاورد که او در خانه دوست محتضرش است، حالش خوب است، به‌فکر ما است، هرچه زودتر برمی‌گردد.<br /> <br /> با این همه می‌ترسم. نمی‌دانم چرا. آخر چرا نمی‌توانم به‌این ترسی که از یک شب پیش از رفتن او به‌جانم افتاده غلبه کنم؟ طالع‌بینی که نزدیک بود خفه‌اش کند کی بود؟ آن شب تا صبح نخوابید. قبلاً هم بارها اتفاق افتاده بود، اما آن شب به‌شدت غمگین بود. چرا آن همه به‌دقّت دربارۀ فرزند خوانده بودن من از پیرمرد سئوال کرده بود؟ چرا به‌آن زودی و با آن عجله و بدون دیدن من اینجا را ترک کرده (آهسته)باید راز وحشتناکی وجود داشته باشد، و همین است که باعث ترسم می‌شود. از مرگ او کم‌تر از این راز می‌ترسم! (ماهیگیر وارد می‌شود)ماهیگیر! ماهیگیر! در این یک هفته بادبان سفید و پرچم سبزی را در دریا ندیدی؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ماهیگیر:&#039;&#039;&#039;چرا، بانوی من. صبح خیلی زود بود، موقعی که خورشید هنوز زیر امواج خوابیده. قایق قشنگی بود با مرد جوانی که آن را می‌راند. مرد جوان سراپا سیاهپوش بود.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;ماهیگیر، ماهیگیر، او را برایم توصیف کن: غمگین بود؟ شاد بود؟ به‌کجا می‌رفت؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ماهیگیر:&#039;&#039;&#039;چهره‌اش به‌آرامی آسمان پائیزی بود. راست در قایقش ایستاده بود، و چشمانش هیچ حرکتی نداشت-به‌افق خیره شده بود. تنها لبخندش غمگین بود. انگار از هرچه جز خودش بی‌خبر بود. قایق من از کنار قایق او گذشت اما او حتی مرا ندید هم. راست به‌سوی پهنۀ دریا پیش می‌رفت.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;ماهیگیر! ماهیگیر!...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین وارد می‌شود&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;چرا از ماهیگیر می‌پرسی بانوی من؟ ماهیگیران شاعرند. آن‌ها همه چیز را نمی‌دانند، اما من می‌دانم. من از گذشته و حال و آینده باخبرم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آه، تو هستی، طالع‌بین؟ من به‌تو احتیاجی ندارم. من نه گذشته دارم نه آینده. فقط حال را دارم. من در انتظار مردی هستم که دوستش دارم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;چه بیان خوبی، معلوم است این روزها دختران ثروتمند درس‌هایشان را خوب یاد می‌گیرند. این یعنی پیشرفت... امّا بانوی زیبا، تو می‌دانی کسی که دوستش داری کیست؟<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;برایم اهمیتی ندارد که او کی یا چکاره است. اگر جنایتکار هم بود باز دوستش می‌داشتم. پس گورت را گم کن!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;رازهائی هست که از جنایت مخوف‌تر...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;آه، تنهایم بگذار. گورت را گم کن و برو!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;اما من دلم به‌حالت می‌سوزد، همچنان که دلم برای همۀ آدم‌ها می‌سوزد. من مجبورم حقایق مربوط به‌هر یک از آن‌ها را بگویم چون تنها حقیقت است که می‌تواند آن‌ها را از چنگال امید برهاند. وقتت را در انتظار آمدن شوهرت تلف نکن: او برنمی‌گردد... نه امروز، نه فردا، نه روز بعد از آن... او مرده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;حقیقت ندارد. او به‌دیدن یک دوست محتضر رفته، و نوکر پیرمان هم همین حالا به‌دنبالش رفت. اگر پیدایش نکند برای همۀ عمر، درست همین جا به‌انتظارش می‌مانم. پس دیگر گورت را گم کن...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;چرا با تقدیر می‌جنگی؟ تو آن چه را که گفتم باور می‌کنی، اما از حقیقت می‌ترسی. می‌ترسی بدانی که شوهرت واقعاً کیست. از دانستن رازی که برای ابد با خودش برده می‌ترسی. تو می‌خواهی به‌ریسمان امیدت آویزان بشوی، صرف نظر از این که واقعاً چه قدر نازک است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن: (به‌فریاد)&#039;&#039;&#039;من کاری به‌حقیقت تو ندارم. گم شو! (به‌سرعت)شوهرم قایقی دارد با بادبان سفید و پرچم سبز، پرچمی که در جنگ به‌دست آورده. ما همدیگر را دوست داریم و پسرکی هم داریم. او امشب با پیرمرد برمی‌گردد و همه چیز مثل سابق می‌شود... آن هم یک بادبان!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;آن بادبان قایق پیرمرد است، که او هم تنها است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;بله، اما این یعنی که دوست او هنوز نمرده و شوهرم باید مدت دیگری آنجا بماند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;بگذار یک بار دیگر به‌تو بگویم: خودت را فریب نده، من همه چیز را می‌دانم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (به‌سرعت)کمکم کن، پیرمرد، کمک!... آه، پیرمرد، تو هنوز خیلی دوری و نمی‌توانی کاری برایم بکنی. کمکم کن، شوهرم، کمک!... اما تو کجائی، عزیزم؟ کجائی؟ ای خدا! شب چه تاریک است . من چه‌قدر تنها هستم!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;برای نجات از شب، تنها کاری که باید بکنی گوش دادن به‌حرف‌های من است...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039; (آهسته و آرام)خواهش می‌کنم، طالع‌بین، خواهش می‌کنم دیگر چیزی نگوئی، حتّی اگر شوهرم واقعاً مرده است بگذار همچنان منتظرش بمانم. دست کم این را به‌خودم واگذار... من هیچ از یقین تو را نمی‌خوام. اهمیت نمی‌دهم که شوهرم کیست: او شوهرم است و من هم دوستش دارم و نمی‌خواهم بیش از این چیزی بدانم. پس کلمۀ دیگری نگو چون به‌حرف‌هایت گوش نمی‌دهم. (آهسته)ترجیح می‌دهم به‌مجسمه‌ئی سنگی بدل شوم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;طالع‌بین:&#039;&#039;&#039;با همۀ این‌ها بتو می‌گویم چون گفتن حقیقت وظیفه من است (آهسته)می‌دانی شوهرت چرا مرد؟ او مرد چون فهمید که...<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;و همچنان که او حرف می‌زند، زن جوان سرش را بالا می‌گیرد و دست‌هایش را به‌حالت التجاء به‌سوی آسمان برمی‌دارد. بعد دست‌هایش را به‌هم وصل می‌کند و با چشمان بسته، و رو به‌سوی دریا بی‌حرکت می‌ماند.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;صحنه 7&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد ماه و بانوی ماه:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;پیرمرد:&#039;&#039;&#039;نگفتم، دخترک عزیزم؟ زنان همیشه آدم را غافلگیر می‌کنند. من کم‌کم دارم تحسین‌شان می‌کنم.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;زن:&#039;&#039;&#039;ببین با آن صورتِ کوچکِ با حالتش چه قدر زیبا است... امشب که در می‌آیم او را در نورم می‌شویم و او از این هم زیبا‌تر خواهد شد. او تا پایان جهان در آنجا به‌انتظار خواهد ماند و هیچ نیروئی کاری با او نمی‌تواند کرد. نه طالع‌بینان، نه شب‌های خوف‌انگیز، و نه توفان‌ها. او برنده شد، پیرمرد! او بر خطای مرگبار تو غلبه کرد، و انگار که همۀ جهان در انتظار او تمرکز یافته است. او نخواست بداند، چون سرسخت بود، مثل سنگ، مثل سنگی که شده است! او از شادیش به‌همان گونه که ماده شیری از نوزادش دفاع می‌کند دفاع کرد.. چه‌قدر زیبا است این دخترکِ امید!<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;راوی:&#039;&#039;&#039;در ویتنامِ مرکزی، سنگی هست فراز کوهی به‌شکل زنی ایستاده و رو به‌دریا که گوئی از سپیده دمِ زمان آنجا بوده و بازگشت مردی را انتظار می‌کشد. او تنهای تنها است. هیچ نمی‌گوید. فقط به‌دریا چشم دوخته است. مردانی آمده‌اند و رفته‌اند. نسل پشت نسل، زیر پای آن انتظارِ فراز کوه رنج برده‌اند. مردانی کوشیده‌اند با او سخن بگویند اما هرگز پاسخی نداده است. اما مردان سخت کنجکاوند و خواسته‌اند تا رازش را بدانند و مردان که زیرکند به‌همه چیز پی برده‌اند... و یکی از آنان، که باید شاعری بوده باشد، این کوه را «کوهِ منتظر» نامیده است.<br /> <br /> {{چپ‌چین}}<br /> <br /> ترجمۀ محمدعلی صفریان<br /> <br /> {{پایان چپ‌چین}}<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب جمعه ۱۰]]</div>

Hadis